Orzeczenie · 2025-02-26

I OSK 539/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-26
NSAAdministracyjneWysokansa
fundusz alimentacyjnyświadczenie nienależnie pobranezwrot świadczeniaalimentyprawo rodzinnepostępowanie administracyjneNSAskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.P. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania o ustaleniu i zwrocie kwoty 1000 zł jako nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, argumentując, że otrzymanie alimentów od dłużnika nie przesądza o nienależności świadczenia z funduszu, zwłaszcza jeśli dotyczyły one innych okresów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika, do wysokości otrzymanych kwot. Kolejność zaspokojenia należności od dłużnika alimentacyjnego (art. 28 ust. 1 ustawy) stawia należności z funduszu alimentacyjnego wyżej niż należności wierzyciela alimentacyjnego. Sąd podkreślił, że otrzymanie alimentów od dłużnika w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego skutkuje tym, że świadczenie z funduszu jest nienależnie pobrane i podlega zwrotowi. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca została pouczona o ciążących na niej obowiązkach i świadomie podpisała oświadczenia, co wyklucza wątpliwości co do jej świadomości w tym zakresie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w szczególności w kontekście jednoczesnego otrzymania alimentów od dłużnika. Wyjaśnienie granic kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji otrzymania alimentów od dłużnika w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Interpretacja przepisów proceduralnych w kontekście skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy otrzymanie przez osobę uprawnioną alimentów bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego skutkuje tym, że świadczenie z funduszu jest nienależnie pobrane i podlega zwrotowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, otrzymanie alimentów od dłużnika w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego skutkuje tym, że świadczenie z funduszu jest nienależnie pobrane i podlega zwrotowi, zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d) oraz art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jasno definiuje nienależnie pobrane świadczenie jako świadczenie z funduszu wypłacone, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika. Kolejność zaspokajania należności od dłużnika (art. 28 ust. 1) stawia należności z funduszu wyżej niż należności wierzyciela. Kumulacja świadczeń jest wykluczona.

Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. jest zasadny, gdy sąd administracyjny nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten nie jest zasadny, ponieważ sąd administracyjny co do zasady rozstrzyga na podstawie akt sprawy, a art. 233 § 1 k.p.c. dotyczy oceny dowodów w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, które nie zostało przeprowadzone.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny kontroluje legalność na podstawie materiału zgromadzonego przez organy administracji. Art. 233 § 1 k.p.c. stosowany na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a. odnosi się jedynie do dowodów z dokumentów dopuszczonych przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., a nie do dokumentów już zawartych w aktach administracyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Przepisy (14)

Główne

u.p.o.a. art. 23 § 1

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Osoba, która pobrała nienależne świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.

u.p.o.a. art. 2 § 7

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Definicja nienależnie pobranego świadczenia, obejmująca świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.

u.p.o.a. art. 2 § 7

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

lit. d

u.p.o.a. art. 28 § 1

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Określa kolejność zaspokajania należności od dłużnika alimentacyjnego, gdzie należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego mają pierwszeństwo przed należnościami wierzyciela alimentacyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1025 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 254

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 23 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 7 lit. d) oraz w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a.) przez błędne zastosowanie, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i popadnięcie w dowolność.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy • nie ma kompetencji do badania rzeczywistego stanu świadomości i zamiaru uzyskiwanych świadczeń • wykluczona jest kumulacja świadczeń w postaci świadczenia alimentacyjnego, płaconego przez dłużnika i świadczenia wypłacanego na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Monika Nowicka

sprawozdawca

Agnieszka Miernik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w szczególności w kontekście jednoczesnego otrzymania alimentów od dłużnika. Wyjaśnienie granic kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji otrzymania alimentów od dłużnika w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Interpretacja przepisów proceduralnych w kontekście skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy społecznej i prawidłowego rozliczania świadczeń, co jest istotne dla wielu osób. Wyjaśnia, kiedy świadczenie może być uznane za nienależnie pobrane, co ma praktyczne implikacje.

Czy otrzymanie alimentów od dłużnika oznacza zwrot świadczenia z funduszu? NSA wyjaśnia.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst