I OSK 534/23

I OSK 534/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Piotr Niczyporuk
Piotr Przybysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Ol 503/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-11-17
I OZ 473/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art.  2 ust. 1 , art. 3 ust. 1i 4, art. 4, art. 38 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1 , art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 503/22 w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 2 maja 2022 r., nr Rep. 2818/PS/21 w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 listopada 2022 r. II SA/Ol 503/22, oddalił skargę W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 2 maja 2022 r., nr Rep. 2818/PS/21 w przedmiocie zasiłku okresowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie skarżący, wnioskując o przedmiotowe świadczenie nie ujawnił w sposób pełny i przejrzysty swojej sytuacji materialnej. Jak ustaliły organy skarżący zataił, że prowadzi niezarejestrowaną działalność gospodarczą, polegającą na świadczeniu usług muzycznych, filmowaniu i wykonywaniu zdjęć, za wykonanie których pobiera określone, podane na zdjęciach, stawki. Powyższe zdaniem Sądu I instancji prowadziło do wniosku, że skarżący posiada stałe źródło dochodu, wbrew składanym do akt oświadczeniom, w związku z czym zasadna była decyzja odmawiająca przyznania mu zasiłku okresowego.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył W. Z. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia przepisów prawa procesowego jak i materialnego przez organ drugiej instancji, które powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 ustawy z 14.6.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 t.j. dalej: "k.p.a.") poprzez bezzasadne oddalenie skargi z uwagi na uznanie, że organ drugiej instancji orzekł zgodnie z regułami określonymi przez prawo materialne i procesowe, prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącego przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego w sprawie, zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, podczas gdy postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a organ wydał decyzje w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny i ocenę dowodów, co z kolei doprowadziło do nieprawidłowego wniosku, że skarżący posiada stałe źródło dochodu oraz nie współdziałał z organami oraz nie ujawnił w sposób pełny i przejrzysty swojej sytuacji materialnej, co miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie i odmowę przyznania skarżącemu zasiłku okresowego, co w konsekwencji stanowiło bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczeniu zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 4 w zw. z art. 4, art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 t.j., dalej: "u.p.s."), poprzez niewłaściwe zastosowywanie polegające na zaabsorbowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stanowiska, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący W. Z. nie współpracował z pracownikami socjalnymi w celu ustalenia jego sytuacji materialnej, co spowodowało wystąpienie przesłanek negatywnych warunkujących przyznanie zasiłku okresowego oraz uznanie, że skarżący nie kwalifikował się do przyznania mu wnioskowanej pomocy w formie zasiłku okresowego, w sytuacji przepisy prawa zachowania skarżącego nie uznają za brak współdziałania, co w konsekwencji stanowiło bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.,
2. art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. poprzez niewłaściwe niezastosowanie polegające na zaabsorbowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stanowiska o nieprzyznaniu W. Z. pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego w sytuacji, gdy u skarżącego wystąpiły przesłanki ustawowe i wiązały organ do przyznania zasiłku okresowego, co w konsekwencji stanowiło bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W oparciu o powyższe wniesiono o:
1. W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 503/22 w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 2 maja 2022 r., nr Rep.2818/PS/21 w przedmiocie zasiłku okresowego, utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Elbląga przez Zastępcę Kierownika Świadczeń Socjalnych Elbląskiego Centrum Usług Społecznych z dnia 4 listopada 2021 r., nr: 2250/DŚ-RŚ-MA/2021 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego,
ewentualnie
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie,
2. O przyznanie od organu na rzecz adwokata M. P. wynagrodzenia za reprezentowanie skarżącego w postępowaniu ze skargi kasacyjnej z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm prawem przepisanych, albowiem nie zostało uiszczone w całości ani w części, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia przedmiotowej skargi wnoszę o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz ustanowionego pełnomocnika z urzędu adwokata M. P. wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną skarżącemu W. i Z. za postępowanie w przedmiocie złożenia skargi kasacyjnej według norm przepisanych, albowiem nie zostało uiszczone w całości ani w części.
Ponadto:
1. na podstawie art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniesiono o usunięcie naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga kasacyjna dotyczy,
2. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy,
3. na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniesiono rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów.
W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie przedstawione przez Sąd I instancji przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd I instancji nie stwierdził takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ. Sąd dokonał wnikliwej, merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji i zasadnie uznał, że powołane w uzasadnieniu przepisy prawa nie zostały przez organ naruszone. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o treść art. 151 powołanej ustawy jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd I instancji normy prawnej. Ponownie podkreślić przy tym należy, że samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Analiza skargi kasacyjnej w zakresie uzasadnienia rozpatrywanego zarzutu wskazuje zaś, że w istocie sprowadza się ono jedynie do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego i jego oceną dokonaną przez organ orzekający w sprawie, którą Sąd I instancji zaaprobował. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo uznał, że nie istnieją podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ rozpatrujący sprawę, w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, zgromadził materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego ocenę. Sąd natomiast dokonał wnikliwej oceny zaskarżonej decyzji zarówno w kontekście zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania i zasadnie uznał, że nie zostały one naruszone. Dlatego zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a. należało uznać za bezzasadny.
Zarzut art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a. sprowadza się do zakwestionowania poprawności dokonanej funkcji kontrolnej przez sąd polegającej na wadliwej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący wskazuje, iż gdyby został wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, a także prawidłowo dokonana została jego ocena oraz prawidłowa została dokonana wykładnia prawa materialnego, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja winny zostać uchylone. Jednak wbrew wywodom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji zasadnie wskazał, że organy należycie wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności i dały temu wyraz w szczegółowych motywach podjętych rozstrzygnięć. Organ poddał wnikliwej ocenie sytuację skarżącego, szczególnie w kwestii pozornego zawieszenia działalności gospodarczej. Realizacja przez organ zasady prawdy obiektywnej nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2022 r. III OSK 5191/21 - wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako "CBOSA").
Natomiast skarżący starał się uniemożliwić przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, który w pełni by wyjaśnił jego sytuację materialną. Inicjatywa dowodowa nie jest przypisana tylko organom orzekającym, ale należy też do stron postępowania. Mimo że to na organach administracji spoczywa obowiązek zbadania wszystkich okoliczności sprawy, to strona ma inicjatywę dowodową - może i powinna wskazać dowód, z którego zamierza wyprowadzić korzystne skutki prawne (por. wyrok NSA z 10 marca 2021 r. II OSK 1918/18). Zauważyć należy, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I GSK 830/13). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organy działały w sposób prawidłowy, a ich stanowisko słusznie zaaprobował Sąd I instancji. Należy zaakcentować, że skarżący kasacyjnie nie wskazał dowodów, które podważałyby wiarygodność przyjętych przez organ i zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a., czyli oceny zebranego materiału dowodowego, wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie skarżącego kasacyjnie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów lub ich odmiennej ocenie. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a. należało uznać za bezzasadny.
Przechodząc do oceny zarzutów prawa materialnego należy zwrócić uwagę, że godnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie (art. 38 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 38 ust. 3 pkt 1 u.p.s.), nie może być też niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 u.p.s.). Z wyżej wskazanych przepisów wynika, że w razie stwierdzenia, że wnioskodawca spełnia ustawowe kryteria przyznania zasiłku okresowego, właściwy organ wydaje decyzję o przyznaniu takiego zasiłku.
Należy przy tym zauważyć, że przyjęty model pomocy społecznej nie bazuje na założeniu, że świadczenia z pomocy służą zapewnieniu stałego źródła utrzymania i zaspokojenia w efekcie wszystkich bytowych potrzeb, takie rozumienie art. 3 ust. 1 u.p.s. jest nieuprawnione. Regulacje zawarte w art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 4 u.p.s. określają zasady funkcjonowania pomocy społecznej i udzielania wsparcia. Cechą przepisów mających charakter zasady jest to, że nie podlegają stosowaniu na zasadzie "wszystko albo nic", ale mogą być realizowane w pewnym wymiarze, ich realizacja podlega stopniowaniu po to, aby możliwe było współrealizowanie innych, czasami konkurencyjnych zasad. Zasady są standardami, zgodnie z którymi stosowane są przepisy mające charakter reguł, a zakres ich możliwej realizacji wyznaczają inne, współobowiązujące zasady. Do takich zasad na gruncie ustawy o pomocy społecznej należą także zasady wyrażone w art. 2 ust. 1 (pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości) i art. 3 ust. 2 (zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem) oraz art. 4 (osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej) u.p.s. Te zasady z kolei wskazują na subsydiarny i doraźny charakter pomocy, nakierowanej na współdziałanie i przezwyciężanie własnej trudnej sytuacji.
Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika po pierwsze, że skarżący jest osobą zdrową, nie posiadającą orzeczenia o jakimkolwiek stopniu niepełnosprawności, a więc jest osobą zdolną do podjęcia pracy. Po drugie przez wiele lat prowadził działalność gospodarczą polegającą na organizowaniu imprez okolicznościowych lub też zajmował się oprawą muzyczną na tego typu imprezach. Skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej wskazując na trudności w znalezieniu klientów m. in. przez pandemię jak i wyroki skazujące, w jego opinii niesłuszne. Jednak jak wynika z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego przez organ I instancji, a którego przeprowadzenie skarżący swoim działaniem starał się uniemożliwić, wynika, że działalność gospodarczą skarżący zawiesił wyłączenie pozornie. Świadczyć o tym miały zgromadzone przez organ dowody – zdjęcia z profilu społecznościowego "facebook" skarżącego, gdzie zamieszczał zdjęcia z imprez okolicznościowych, które organizował. Na stronie widniały również zamieszczone przez skarżącego ogłoszenia jednoznacznie wskazujące na okoliczność prowadzenia w dalszym ciągu działalności gospodarczej. W ogłoszeniach widniał ten sam nr telefonu, który skarżący podał pracownikom socjalnym do kontaktowania się z nim. Organ II instancji dodatkowo w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu zasiłku okresowego wskazywał, że z oświadczenia skarżącego z 25 października 2021 r. wynika, że opłaty za czynsz i energię elektryczną (360 zł oraz 200 zł co dwa miesiące) są regulowane przez matkę skarżącego.
Powyższe oznacza, że matka dokonuje na rzecz skarżącego regularnych darowizn. Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu Cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Świadczenie darczyńcy powinno być spełnione kosztem jego majątku. Oznacza to, że darczyńca nie musi spełniać świadczenia bezpośrednio na rzecz obdarowanego, lecz w ostatecznym rozrachunku to właśnie majątek darczyńcy jest obciążony obowiązkiem świadczenia. Świadczenie darczyńcy może polegać m.in. na przejęciu długu. Skutkiem darowizny jest więc bezpłatne zwiększenie aktywów obdarowanego albo zmniejszenie jego pasywów. Wobec powyższego, kwota 560 złotych wpłacona tytułem spłaty zobowiązań skarżącego – czynszu oraz rachunków, stanowiła przychód skarżącego.
Pojęcie dochodu, jednoznacznie zdefiniowane przez ustawodawcę, należy rozumieć szeroko jako wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń oraz pomniejszeń enumeratywnie i w sposób wyczerpujący oraz zamknięty (nie zaś przykładowy) wymieniony w ustawie, co oznacza, że dokonywanie innych odliczeń i pomniejszeń dochodu jest nieuprawnione.
Wobec powyższego, nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskania środków przez skarżącego, bowiem zarówno darowizna jak i pożyczka - nieistotnie na jaki cel przeznaczona, stanowi dochód, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016r., sygn. I OSK 1631/14).
Te wszystkie okoliczności wskazują, że skarżący jest osobą życiowo samodzielną, prowadzi własne gospodarstwo, jest osobą zdrową posiadającą możliwości zarobkowania a nadto otrzymuje stały dochód. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 3 ust. 1 u.p.s., albowiem skarżący w żaden sposób nie wykazał, że wnioskowany zasiłek jest niezbędny do zaspokojenia potrzeb, których zaspokojenie powinno być przede wszystkim przedmiotem jego osobistych starań innych, niż złożenie wniosku o zasiłek. Także art. 3 ust. 4 u.p.s. nie oznacza, że uwzględnienie potrzeb polega każdorazowo na całkowitym ich zaspokojeniu ze środków pomocy społecznej, skoro ma ona charakter subsydiarny. Okoliczności sprawy nie potwierdzają, aby skarżący znajdował się w sytuacji wykluczającej jego własne starania o poprawę swojej sytuacji. W rozpoznawanej sprawie słuszna była zatem ocena Sądu I instancji, który dał wiarę ustaleniom organów, w szczególności związanych z sytuacją pozornego zawieszenia działalności gospodarczej. Wobec powyższego nie można zatem stwierdzić, że zasada z art. 3 ust. 3 została naruszona. A w związku z tym zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 1 oraz zarzut niewłaściwego zastosowania art. 1, art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 4 w zw. z art. 4, art. 11 ust. 2 u.p.s. należało uznać za bezzasadne.
Sąd kasacyjny pragnie zwrócić w tym miejscu uwagę, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować zadania z zakresu pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są więc upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. Ponadto przepisy ustawy nie przewidują obowiązku zawarcia w uzasadnieniu decyzji szczegółowych danych dotyczących możliwości finansowych organu pomocy społecznej oraz ilości środków finansowych jakimi organ dysponuje, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających z tej formy pomocy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 698/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2360/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 446/21, źródło CBOSA).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.