I OSK 534/21

I OSK 534/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Skiba
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Gl 838/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-10-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 65
art. 129 ust .5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 1958 nr 31 poz 138
art. 11
Ustawa z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. B., S. B., J. B., M. B., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 838/20, w sprawie ze skargi T. B., S. B., J. B., M. B., na decyzję Wojewody Śląskiego, z dnia 25 maja 2020 r. nr [...], w przedmiocie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, , oddala skargę kasacyjną.,
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 października 2020 r. (sygn. akt II SA/Gl 838/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – oddalił skargę: T. B., S. B., J. B., M. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 maja 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 lutego 2020 r. nr [...] o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za część gruntu położonego w [...] oznaczonego jako działki nr: [...] z obrębu [...] a przejętego na rzecz Skarbu Państwa - w trybie art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138 ze zm.).
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, T. B., S. B., J. B., M. B. zarzucili Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach (cyt.): " naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej jako: u.g.n.) w zw. z art. 128 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 151 p.p.s.a. - przez oddalenie skargi na decyzję organu i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie można zastosować ww. przepisów dla ustalenia odszkodowania, ponieważ art. 128 ust. 1 u.g.n. - zdaniem WSA - znajduje zastosowanie do wywłaszczeń po 1998 r., podczas gdy ze wskazanych przepisów u.g.n. wynika, że przepis ten powinien znaleźć zastosowanie i zachodzą podstawy dla ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie dokonane na podstawie art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. 1958 r. Nr 31 poz. 138; dalej jako: ustawa wywłaszczeniowa), ponieważ obliguje do tego właśnie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. a co za tym idzie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2. Art. 1 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. a ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. ( Dz. U. z 1995 r. Nr 26, poz. 175; dalej jako: KOPCIPW) w zw. z art. 21 ust. 2 i 91 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 11 ustawy o terenach dla budownictwa w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w zw. z art. 151 p.p.s.a. - przez oddalenie skargi, a tym samym utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej ustalenia i wypłaty odszkodowania na skutek błędnego przyjęcia, że wykładnia powszechnie obowiązujących przepisów pozwala na wniosek, że dopuszczalnym jest pozbawienie osoby fizycznej prawa własności bez wypłaty stosownego odszkodowania oraz że brak jest przepisów uzasadniających wypłatę odszkodowania, podczas gdy prawidłowa wykładnia przytoczonych przepisów nakazuje przyjąć, że skarżącym powinno zostać wypłacone odszkodowanie,
3. Art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 u.g.n. w zw. z art. 151 p.p.s.a. - przez oddalenie skargi i przyjęcie, że art. 128 ust. 1 u.g.n. nie może być traktowany jako "obowiązujące przepisy" w rozumieniu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. i nie może być stosowany do wywłaszczeń zaistniałych przed 1998 r. (wejściem w życie u.g.n.), a więc jako podstawa dla ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie, podczas gdy prawidłowa wykładnia przytoczonych regulacji wskazuje na wniosek odwrotny;
4. Art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. - przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy w sprawie organ I instancji winien podlegać wyłączeniu na mocy przepisów k.p.a., jako że organ orzekający o odszkodowaniu byłby równocześnie zobowiązany do wypłaty tego odszkodowania na podstawie art. 132 ust. 5 u.g.n., co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. i co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ pozbawiło skarżących bezstronnej i obiektywnej oceny sprawy na etapie postępowania administracyjnego.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej przez nią w mocy wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa wg norm przepisanych.
Ponadto skarżący wnosili także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów, przytoczonych w w/w skardze.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to jest na obrazie prawa materialnego i istotnym naruszeniu przepisów postępowania. Istota zagadnienia, które wystąpiło we rozpoznawanej sprawie, dotyczyła jednak kwestii materialnoprawnych. Polegała ona bowiem na udzieleniu odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku, gdy własność gruntu – z mocy prawa - przeszła na rzecz Skarbu Państwa - w trybie nieobowiązującego już art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych (Dz. U. Nr 31, poz. 138, dalej: "t.b.d.j." ) - możliwe było ustalenie i wypłacenie odszkodowania w oparciu o aktualnie obowiązujący art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65, dalej: "u.g.n.").
W niniejszej sprawie T.B., S.B., J. B. i M.B.(jako spadkobiercy S. B. i J.B.) wystąpili z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomości "wywłaszczone" na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o decyzję Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia 14 marca 1970 r. nr [...]. Z akt sprawy wynikało bowiem, że decyzją z dnia 20 sierpnia 1969 r. nr [...], Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] - działając na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1958 r w sprawie postępowania przy podziale i rozgraniczaniu nieruchomości na terenach budownictwa domów jednorodzinnych (Dz. U z 1959 r. Nr 1, poz. 1) – wszczęło, na wniosek J.B. i S.B., postępowanie podziałowe dotyczące stanowiących ich własność nieruchomości położonych w [...] przy ul [...] i ul. [...]. Następnie zaś, decyzją z dnia 24 lutego 1970 r. nr [...], zatwierdzony został plan podziału ww. nieruchomości. Kolejną natomiast decyzją z dnia 14 marca 1970 r., Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej [...] uznał za zakończony podział nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...], w granicach: od wschodu – projektowane przedłużenie ul. [...], od południa ul. [...], od zachodu i północy istniejące działki zabudowane, na działki budowlane oraz wprowadził nowy stan własności na w/w obszarze wg mapy z rejestrem pomiarowym wpisanym do ewidencji dnia 14 marca 1970 r. za numerem [...].
Uzasadniając wniesienie przedmiotowego wniosku, wnioskodawcy (obecnie skarżący), twierdzili, że z uwagi na treść art. 21 ust. 2 Konstytucji RP i art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. należało uznać, że ustawodawca jednoznacznie obliguje obecnie właściwy organ do wypłaty odszkodowania za grunt przejęty na własność Państwa w trybie w/w art. 11 t.b.d.j., nawet jeśli przepisy obowiązujące w czasie wydawania wspomnianej decyzji, takiego prawa nie przewidywały.
Z tym stanowiskiem nie zgodziły natomiast orzekające w niniejszej sprawie organy oraz Sąd Wojewódzki.
W związku z powyższym skład orzekający pragnie wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 11 t.b.d.j., z gruntów objętych podziałem 33% ogólnej powierzchni przechodzi na własność Państwa bez odszkodowania z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej oraz jako działki budowlane umożliwiające prezydiom rad narodowych prowadzenie właściwej gospodarki terenami. Przejście tych gruntów na własność Państwa następuje w stanie wolnym od wszelkich obciążeń z dniem uprawomocnienia się decyzji o zatwierdzeniu podziału. Decyzja ta stanowi podstawę do ujawnienia prawa własności w księgach wieczystych.
Jak z powyższego zatem wynika, przepisy ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych nie przewidywały w analizowanym przypadku ustalenia i wypłaty odszkodowania dla właściciela podlegającego podziałowi gruntu.
Wskazywany przez skarżących – jako podstawa prawna roszczenia - przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Odwołując się zatem do treści tego przepisu, Sąd Wojewódzki uznał, że skoro w aktualnym porządku prawnym nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte bezpłatnie na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 11 11 t.b.d.j., (bo w szczególności nie może jej stanowić ani art. 128 ust. 1, ani art. 98 ust. 3 u.g.n.), to - tym samym - brak było podstaw do wydania w analizowanym stanie faktycznym merytorycznego rozstrzygnięcia o wniosku stron.
Stanowisko to podziela również skład orzekający.
Wyjaśnić przy tym trzeba, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie jest w pełni czytelny i jego stosowanie nie było i nie jest w orzecznictwie jednoznacznie postrzegane. Wspomniany przepis został wprowadzony do ustawy o gospodarce nieruchomościami nowelą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), która weszła w życie z dniem 22 września 2004 r. W uzasadnieniu zaś jej projektu podkreślono (cyt.): "że nowa regulacja dotyczy sytuacji, gdy wywłaszczenie już nastąpiło, ale bez ustalenia odszkodowania lub gdy nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego bez decyzji o wywłaszczeniu, np. z mocy prawa. W takich sytuacjach będzie wydawana odrębna decyzja tylko w sprawie odszkodowania (wywłaszczenie bowiem już nastąpiło), na co obecnie obowiązujące przepisy nie zezwalają. Propozycja ta pozwoli na rozwiązywanie konkretnych występujących problemów i umożliwi w ww. przypadkach realizację konstytucyjnej zasady słusznego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości" (zmiana 76 do art. 129) - Sejm RP IV kadencji, Nr druku: 1421.
W związku z tym początkowo w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym kwestią sporną pozostawało to, czy omawiany przepis ma również zastosowanie do stanów faktycznych, zaistniałych przed dniem jego wejścia w życie. W ostatnich latach przeważył pogląd, przemawiający za taką możliwością a skład orzekający również ten pogląd podziela. Powyższe nie oznacza jednak, że omawiany przepis może stanowić samodzielną podstawę do wydawania aktualnie merytorycznej decyzji ustalającej odszkodowanie w każdym przypadku, w którym w okresie obowiązywania poprzedniego ustroju społeczno-politycznego doszło do pozbawienia byłego właściciela nieruchomości jej własności bez zrekompensowania mu w jakikolwiek sposób powstałej z tego tytułu szkody. Wykładnia sądowa przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie może bowiem polegać na nadawaniu mu tak odmiennej treści od tej jaką nadał mu ustawodawca. Z tego więc powodu skład orzekający podzielił pogląd Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którym (cyt.): " w świetle art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. możliwość ustalenia odszkodowania zależy od spełnienia, i to łącznie, dwóch wynikających wprost z tego przepisu przesłanek. Pierwsza przesłanka polega na tym, że do pozbawienia prawa do nieruchomości musiało dojść bez ustalenia odszkodowania. Natomiast druga przesłanka polega na tym, że obowiązek ustalenia odszkodowania musi wynikać z odrębnych podstaw prawnych. W konsekwencji ustalenie odszkodowania może nastąpić, jeżeli przepisy przewidują lub przewidywały przyznanie odszkodowania za określony sposób lub formę pozbawienia praw do nieruchomości. W kontekście tej drugiej przesłanki w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że przepis art. art.129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma charakter blankietowy (...). Blankietowy charakter tego przepisu wymaga każdorazowo identyfikacji obowiązujących przepisów przewidujących odszkodowanie za określoną formę pozbawienia (ograniczenia) praw do nieruchomości. Oznacza to, że koniecznym jest wskazanie innej normatywnej podstawy do ustalenia odszkodowania w obowiązującym stanie prawnym. Sam zaś art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie może stanowić wystarczającej podstawy prawnej do ustalenia odszkodowania".
Innymi słowy, dla zastosowania przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. do stanu, jaki zaistniał w przeszłości, konieczne jest by nastąpiło pozbawienie prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania mimo, że obowiązujące w tej dacie przepisy przewidywały ustalenie odszkodowania. Ponadto taki obowiązek musi również wynikać z przepisów, które obecnie obowiązują. W każdym zatem przypadku – jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2019 r. (sygn. akt I OSK 2472/17, LEX nr 2752694) należy m. in. ocenić, czy pozbawienie praw przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpiło w takiej formie prawnej lub przy zastosowaniu takiej instytucji prawnej, która znajduje odzwierciedlenie w obecnie obowiązującej formie przejmowania praw do nieruchomości pod cel publiczny. W sytuacji zatem, gdy utrata własności nieruchomości następowała w oparciu o przepis, który przewidywał przejęcie jej na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania, nie można do skutków takiego przejęcia stosować art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. (por. również: wyroki NSA z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 2011/20 i z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 624/11).
W skardze kasacyjnej skarżący, poszukując stosownej podstawy prawnej uzasadniającej przyznanie im przedmiotowego odszkodowania, zwracali uwagę na standardy prawne, jakie obowiązywały w 1970 r. Podnosili zatem, że (cyt.): " Ówczesne ustawodawstwo zostało skonstruowane w sposób umożliwiający pokrzywdzenie prywatnych właścicieli, co przy dzisiejszych standardach prawa w RP, obowiązków wynikających tak z Konstytucji, jak też z przynależności do organizacji międzynarodowych, byłoby niemożliwe". Skarżący twierdzili więc, iż (cyt.): "w dzisiejszym systemie prawnym nie ma instytucji pozwalającej na wywłaszczenie 33% powierzchni nieruchomości w razie podziału. Nie sposób więc doszukać się idealnej regulacji, jak by tego chciał WSA w Gliwicach oraz Organy I i II instancji", ale - ich zdaniem – taką funkcję mógł spełniać art. 128 ust. 1 u.g.n.
Poglądu tego nie podziela skład orzekający, gdyż w myśl w/w przepisu, wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Jak zatem wynika a treści tego przepisu, odnosi się on do odszkodowania za wywłaszczenie własności nieruchomości a nie za każde przejęcie jej z mocy prawa. Jeśli zaś ustawodawca dopuszcza stosowanie tego przepisu do sytuacji, w których doszło do przejścia własności z mocy prawa to daje temu wyraz poprzez ustanowienie w tym zakresie stosownej, wyraźnej regulacji prawnej (np. art. 98 ust. 3 u.g.n.).
W rezultacie zatem, skoro – jak wyżej wspomniano - w aktualnym porządku prawnym nie było podstaw prawnych do wydania orzeczenia w przedmiocie odszkodowania za grunty odstąpione bezpłatnie na rzecz Skarbu Państwa na cele wymienione w art. 11 ustawy o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, to nie można było twierdzić, że istniała materialnoprawna podstawa do wydania w tym przypadku decyzji o ustaleniu i wypłacie odszkodowania.
Z tych więc powodów zarzuty kasacyjne oparte na art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 1 u.g.n. okazały się nieuzasadnione.
Nieusprawiedliwione były również te zarzuty, które odnosiły się do przepisów konstytucyjnych oraz do art. 1 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. a ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 26, poz. 175) w zw. z art. 11 ustawy o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach .
Przepisy Konstytucji RP są przepisami o charakterze ogólnym i stanowią wzorzec dla oceny wszystkich aktów prawnych obowiązujących w Polsce. Wśród przepisów tych wyróżniają się zwłaszcza przepisy mające rangę zasad konstytucyjnych. Jedną z tych zasad jest zaś zasada nadrzędności Konstytucji RP, która wyraża się w tym, iż organy państwa są obowiązane do uszczegółowiania przepisów konstytucyjnych w aktach niższego rzędu oraz, że akty te nie będą sprzeczne z Konstytucją. W związku z tym, w ocenie składu orzekającego, brak było podstaw do przyjęcia tezy, jakoby przepisy Konstytucji RP z 1997 r. mogły być bezpośrednio lub w powiązaniu z innymi przepisami stosowane do stanu prawnego, wytworzonego przez nieobowiązujący już akt prawny, a który dodatkowo pochodził z okresu, w którym w Polsce panował zupełnie odmienny ustrój społeczno-polityczny, diametralnie odbiegający od aktualnych standardów demokratycznych.
Ponadto zgodzić się też trzeba z Sądem Wojewódzkim, że przeciwko uwzględnieniu wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów, opartych na przepisach konstytucyjnych, przemawiało także to, iż podział nieruchomości, dokonywany w trybie w/w ustawy z 1958 r., umożliwiał jej właścicielowi budowanie domów jednorodzinnych. Realizacja takiej budowy nie byłaby zaś możliwa bez powstania dróg i infrastruktury na terenach ogólnodostępnych, czyli stanowiących własność Państwa i bez nakładów na tego rodzaju inwestycje. Celem podziałów, dokonywanych w trybie w/w ustawy, nie była realizacja celów publicznych, lecz – jak wspomniano wyżej - budownictwo jednorodzinne, wobec których rolę służebną pełniły drogi i infrastruktura. Przyjęte więc rozwiązanie stanowiło swoisty ekwiwalent dla społeczności lokalnej, do ponoszenia którego zobowiązany był właściciel dzielonej nieruchomości a który miał prawo zbywać wydzielone działki.
Natomiast przepis art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, abstrahując już od faktu, iż sama Konwencja w stosunku do Polski weszła w życie dopiero w dniu 19 stycznia 1993 r., wyznaczając granice ingerencji państw w prawo własności poprzez formułowanie zasad: poszanowania mienia, pozbawienia mienia i korzystania z prywatnej własności w interesie publicznym - jak przyjmuje się w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka - chroni prawo do korzystania i poszanowania mienia a nie prawo do jego nabywania ( vide: np. orzeczenie ETPCz z dnia 13 czerwca 1979 r. w sprawie Marckx vs Belgia, wyrok ETPCz z dnia 23 listopada 2000 r. nr 25701/94 Król Grecji vs Grecja ). Trudno zatem z treści wskazanego przepisu wywodzić materialnoprawnego źródła dla postulowanego przez skarżących uprawnienia do przyznania im przedmiotowego odszkodowania.
Przechodząc natomiast do kwestii procesowych wyjaśnić należy, że nie był uprawniony zarzut oparty na art. 151 p.p.s.a., gdyż oparcie na tym przepisie zaskarżonego wyroku było jedynie następstwem oceny prawnej wyrażonej przez Sąd Wojewódzki w stosunku do zaskrzonej decyzji.
Nie był również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zgodnie z treścią przepisu art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie: w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3 (pkt 4).
Z akt sprawy nie wynikało, aby w postępowaniu administracyjnym brała udział osoba, spełniająca którąkolwiek z w/w przesłanek. Okoliczność zaś, że - jak twierdzili skarżący - ponieważ organem I Instancji był Prezydent Miasta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej i ten sam organ byłby zobowiązany do wypłaty ewentualnego odszkodowania na podstawie art. 132 ust. 5 u.g.n. to (cyt.): "W sprawie zachodził więc konflikt interesów i organ ten powinien zostać wyłączony", mogła co najwyżej uzasadniać rozważanie tego stanowiska jedynie pod kątem wyłączenia organu a nie wyłączenia pracownika organu.
Na marginesie zatem jedynie skład orzekający pragnie wyjaśnić, że brak było również podstaw do przyjmowania, iż w analizowanym stanie faktycznym zachodził którykolwiek z przypadków wymienionych w art. 25 k.p.a. Orzekający w pierwszej instancji Prezydent Miasta [...] działał jako starosta realizujący zadania z zakresu administracji publicznej a zatem nie reprezentował interesów partykularnych określonej jednostki a reprezentował Skarb Państwa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że skarga kasacyjna podlegała oddaleniu - z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.