I OSK 534/08

I OSK 534/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Janina Antosiewicz
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Zaliczka alimentacyjna
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 473/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-12-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
art. 2 pkt 1, art 10 ust 3
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 473/07 w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od A. Ż. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wr 473/07 po rozpoznaniu skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zaliczki alimentacyjnej uchylił decyzję pierwszej i drugiej instancji.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. Ż. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Wrocławia, Samodzielnego Referenta w Dziale Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], którą na podstawie art. 1 pkt 2, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1–3, art. 9a, art. 12–13, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie wzoru o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń (Dz.U. Nr 105, poz. 882 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), § 2, 17 i 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 K.p.a. przyznano A. Ż. zaliczkę alimentacyjną dla M. Z., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od dnia 1 kwietnia 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnione do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, określa powołana we wstępie ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł (art. 7 ustawy). Według art. 2 pkt 5 ustawy, określenie "osoba uprawniona" oznacza osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli spełnia kryteria wymienione w lit. a–c tego przepisu.
Akta sprawy wskazują, że w przypadku A. Ż. zostały spełnione przesłanki, które muszą zaistnieć, aby mogła być przyznana zaliczka alimentacyjna. Wobec tego organ pierwszej instancji przyznał wnioskowane świadczenie. Odwołująca kwestionuje jednak termin, od którego przyznano zaliczkę alimentacyjną. Organ pierwszej instancji przyznał zaliczkę od kwietnia 2007 r., natomiast A. Ż. wniosła w odwołaniu, aby świadczenie przyznano jej od lutego 2007 r. Swoje żądanie uzasadniła tym, że w lutym 2007 r. zgłosiła się do Komornika z wnioskiem o zaliczkę, jednak wniosek ten nie został wtedy przyjęty i pouczono ją, aby zgłosiła się ponownie za około trzy miesiące. W piśmie z dnia [...] maja 2007 r. Komornik Sądowy Rewiru[...] wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2007 r. A. Ż. złożyła wniosek egzekucyjny wraz z protokołem ugody Sądu Rejonowego dla Wrocławia [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Komornik wyjaśnił, że do wniosku o zaliczkę ma obowiązek dołączyć zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego za okres trzech miesięcy, w związku z czym wcześniejsze złożenie wniosku o zaliczkę było bezprzedmiotowe.
Z powołanych wyżej przepisów ustawy wynika, że jednym z podstawowych warunków, które muszą zostać spełnione, aby zaliczka alimentacyjna mogła być przyznana jest bezskuteczność egzekucji. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, bezskuteczną jest egzekucja, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Skoro zatem wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego został złożony w dniu [...] lutego 2007 r., to o bezskuteczności egzekucji za okres trzech ostatnich miesięcy Komornik mógł zaświadczyć dopiero po takim czasie prowadzenia egzekucji.
Nie byłoby możliwe – jak chciałaby tego odwołująca się – wystawienie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji w tym samym miesiącu, w którym egzekucję wszczęto, skoro powołany przepis ustawy mówi o okresie "trzech ostatnich miesięcy". Tymczasem zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji jest dokumentem niezbędnym, aby zaliczka alimentacyjna mogła zostać przyznana. W tym stanie rzeczy, nawet gdyby wniosek o zaliczkę alimentacyjną został złożony w lutym, to bez wymaganego zaświadczenia wnioskowane świadczenie nie byłoby przyznane. Z powyższych względów zawarte w odwołaniu żądanie przyznania zaliczki alimentacyjnej od lutego 2007 r. nie mogło zostać uwzględnione.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. Ż. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że kwestią sporną między skarżącą a organem administracyjnym jest to, od jakiej chwili ustalone powinno być prawo do zaliczki alimentacyjnej. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie tego sporu nie powinno budzić wątpliwości w świetle art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zgodnie z którym prawo do zaliczki ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją do końca okresu zasiłkowego.
Z dalszych przepisów tego artykułu wynika, że ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej do zaliczki, jej przedstawiciela ustawowego albo opiekuna prawnego (ust. 2) przy czym wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się za pośrednictwem komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne na rzecz osoby uprawnionej (ust. 3). Komornik dołącza do wniosku o przyznanie zaliczki zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym informację o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Z ust. 5 powołanego artykułu wynika, że decyzja administracyjna o przyznaniu zaliczki wydawana jest na podstawie: wniosku o przyznanie zaliczki; zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych; oświadczeniu wnioskodawcy, o jakim mowa w pkt 3; informacji osoby, o której mowa w ust. 2, o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych do alimentacji względem osoby uprawnionej (pkt 4) i innych niezbędnych dokumentów określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych (pkt 5). Z powyższego unormowania prawnego wynika, że skuteczny wniosek składany u komornika powinien zawierać te niezbędne dane, o jakich mowa w ust. 5a komornik sądowy uzupełnia je jedynie o zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych względnie o wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych.
Należy przyjąć, analizując treść tego rozwiązania prawnego, że w pojęciu wymagana dokumentacja mieści się właśnie to, o czym traktuje ust. 5 pkt 1, 2, 3, 4, 5 art. 10 powołanej ustawy. Z tego też wynika, że komornik sądowy nie jest władny oceniać kompletności wniosku, o jakim mowa w analizowanym przepisie. Nie ma racji Kolegium Odwoławcze, gdy powołuje się na odmienne stanowisko Komornika w tym względzie. Zgodnie bowiem z ust. 3 i 4 art. 10 ustawy wniosek o ustalenie prawa do zaliczki składa się za pośrednictwem komornika sądowego, a komornik dołącza do niego zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego (informację o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego). Tymczasem organy kolejność tą niezasadnie odwracają przyjmując, że złożenie wniosku jest możliwe dopiero wówczas, gdy egzekucja stała się bezskuteczna. Przepis art. 10 ustawy normując postępowanie w sprawach zaliczki alimentacyjnej nie stanowi jednak, że wniesienie stosownego wniosku jest możliwe dopiero wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, zaskarżając go w całości. Organ na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że zaliczka alimentacyjna może być przyznana za okres poprzedzający miesiąc, w którym złożono wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej,
2) art. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 7 powołanej ustawy poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że zaliczka alimentacyjna może zostać przyznana za okres, w którym egzekucja nie była bezskuteczna, nawet, jeżeli nie upłynął trzymiesięczny okres prowadzenia egzekucji przez komornika, podczas gdy art. 2 pkt 1 jednoznacznie stanowi, iż bezskuteczną jest egzekucja, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy,
3) art. 2 pkt 5 powołanej ustawy przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji pominięcie zasady, że prawo do zaliczki alimentacyjnej ma osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli spełnia kryteria wymienione w lit. a–c tego przepisu.
Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Kolegium zarzuciło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a ponadto niezawarcie wskazania co do dalszego postępowania,
2) art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie ustaleń, które są sprzeczne z treścią akt sprawy, tj. przypisywanie Kolegium poglądu, że komornik sądowy posiada uprawnienie do oceny skuteczności wniosku o zaliczkę alimentacyjną oraz że złożenie wniosku jest możliwe dopiero wówczas, gdy egzekucja stała się bezskuteczna, podczas gdy Kolegium takich poglądów nie wyraziło.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że uzasadnienie wyroku nie jest spójne. Sąd z jednej strony podniósł, że w skład wymaganej dokumentacji – składanej wraz z wnioskiem o przyznanie zaliczki alimentacyjnej (pojęcie używane w art. 10 ust. 1 ww. ustawy) wchodzi także zaświadczenie, o którym mowa w art. 10 ust. 5 pkt 2 powołanej ustawy. Następnie wskazał, że to dopiero komornik dołącza (a więc dzieje się to po złożeniu wniosku) do ww. wniosku zaświadczenie. Sąd stwierdził, że "Z tego też wynika, że Komornik Sądowy nie jest władny oceniać kompletności wniosku, o jakim mowa w analizowanym przepisie". Problem jednak w tym, że organ odwoławczy w żadnym miejscu nie oceniał poprawności zachowania Komornika co do odmowy przyjęcia – w lutym 2007 r. – wniosku o zaliczkę alimentacyjną, a tym bardziej nie wyrażał dla niego aprobaty. Kolegium stwierdziło jedynie, że nawet gdyby wniosek o zaliczkę alimentacyjną został złożony w lutym 2007 r. – zważywszy, że jednocześnie był złożony wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego – to nie spowodowałoby to "automatycznego", czyli w lutym 2007 r. i od lutego 2007 r., jak chce skarżąca, ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej. Świadczenie to nie mogło być bowiem wtedy przyznane, a to z powodu braku (jeszcze) możliwości wystawienia przez Komornika zaświadczenia o bezskuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych. To bowiem nie mogło zostać wydane bez wcześniej prowadzonej, trzymiesięcznej egzekucji komorniczej. Kolegium zaprzeczyło także, jakoby miało wyrazić pogląd, że "organy orzekające w sprawie kolejność tą niezasadnie odwracają przyjmując, iż złożenie wniosku jest możliwe dopiero wówczas, gdy egzekucja stała się bezskuteczna". Takiego stanowiska Kolegium w żadnym miejscu nie zajęło, co jest kolejnym argumentem mogącym stanowić o tym, że zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki naruszył art. 133 § 1 P.p.s.a. Kolegium brało bowiem pod uwagę to, że skarżąca skutecznie złożyła u Komornika wniosek o zaliczkę w kwietniu 2007 r. Wcześniej natomiast – na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. (sygn. akt [...]) – ustalono prawo do alimentów dla małoletniego M. Z. W dniu [...] lutego 2007 r. skarżąca złożyła wniosek egzekucyjny. Również w lutym 2007 r. usiłowała złożyć u komornika wniosek o zaliczkę alimentacyjną, jednak Komornik Sądowy odmówił przyjęcia tego wniosku i pouczył ją, aby wniosek złożyła dopiero w kwietniu (tj. za około trzy miesiące), po tym, jak Komornik stwierdzi bezskuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Dlatego zaliczka mogła być jej przyznana od kwietnia 2007 r., choć – istotnie – postępowanie egzekucyjne toczyło się od trzech miesięcy (od lutego 2007 r.) zaświadczenie o bezskuteczności także dotyczyło trzech miesięcy wstecz. Chociaż zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji dotyczy w tym przypadku trzech miesięcy poprzedzających datę przyznania zaliczki alimentacyjnej, to nie można jej było w tym przypadku przyznać za te trzy miesiące. Bezspornie przecież art. 10 ust. 1 ustawy o zaliczce w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych przesądza o tym, że prawo do zaliczki ustala się począwszy od miesiąca, w którym u komornika został złożony wniosek o zaliczkę.
W ocenie Kolegium Sąd pierwszej instancji pominął treść art. 2 pkt 5 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, który określa, kto jest uprawniony do zaliczki alimentacyjnej. Przepis ten stanowi, że jest to osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Z kolei w art. 2 pkt 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej przesądzono o tym, że bezskuteczność egzekucji ma miejsce wówczas, gdy w wyniku egzekucji nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Kolegium wskazało, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1424/06 zaznaczył, iż art. 2 pkt 5 ustawy o zaliczce alimentacyjnej dotyczy sytuacji, w której została wszczęta egzekucja świadczeń alimentacyjnych, która w okresie ostatnich trzech miesięcy nie doprowadziła do ich wyegzekwowania (Lex nr 299427).
W ocenie Kolegium, przyznanie zaliczki alimentacyjnej jest możliwe dopiero wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne i to po trzech miesiącach jego prowadzenia. Zatem zaliczka alimentacyjna nie może być przyznana przed upływem trzech miesięcy, w których postępowanie egzekucyjne było prowadzone i w okresie tym egzekucja była bezskuteczna w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Zdaniem Kolegium nieuprawniony jest więc pogląd Sądu, że wystarczy złożyć wniosek z załącznikami, aby zaliczka została przyznana, bez dokonania oceny, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do nabycia prawa do tego świadczenia, w szczególności czy w momencie składania wniosku zaistniał warunek bezskuteczności egzekucji. Ponadto zaprezentowana przez Sąd interpretacja pomija zasadniczą rolę, jaką pełni komornik sądowy w egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził bowiem, że "skuteczny wniosek składany u komornika powinien zawierać te niezbędne dane o jakich mowa w ust. 5, a komornik uzupełnia je jedynie o zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych względnie o wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych". Z tego poglądu można wnioskować, że według Sądu zaświadczenie wydawane przez komornika jest jedynie formalnością, a jego rola ogranicza się do pośredniczenia w przekazaniu wniosku z dokumentacją do organu orzekającego w sprawie zaliczki. Zdaniem Kolegium taki pogląd jest nieuprawniony, gdyż pomija fakt, że komornik po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego ma obowiązek prowadzenia tego postępowania i dopiero po trzech miesiącach może wystawić zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych – wynika to wprost z art. 2 pkt 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej.
Skoro bezskuteczność egzekucji jest warunkiem koniecznym, aby zaliczka mogła być przyznana, to tym samym zaświadczenia wystawianego przez komornika nie można traktować – jak chce tego Sąd – jako zwykłego załącznika i ograniczać się do formalnej strony tego dokumentu, lecz wziąć pod uwagę jego treść, mającą decydujące znaczenie o tym, czy prawo do zaliczki alimentacyjnej może być ustalone. Ponadto Kolegium zarzuciło, że Sąd w zaskarżonym wyroku nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nie zawarł wskazań co do dalszego postępowania, pomimo że w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpoznawana przez organ.
W konkluzji skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie określa § 2 art. 183. W rozpoznawanej sprawie przesłanki te nie występują.
Ponieważ skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany był ocenić zarzuty natury procesowej, albowiem ocena zarzutów naruszenia prawa materialnego możliwa jest wyłącznie na gruncie stanu faktycznego sprawy, który nie budzi żadnych wątpliwości (por. wyrok NSA z 7 lutego 2006 r. II FSK 1328/05, Lex nr 193314).
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu art. 141 § 4 i art. 133 § 1 P.p.s.a., należy stwierdzić, iż ma rację autor skargi kasacyjnej twierdząc, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów ustawowych oraz że ustalenia Sądu I instancji są sprzeczne z aktami sprawy.
Nie można zgodzić się z zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku twierdzeniami Sądu I instancji, co do tego, że organy administracji przyjmują założenie, iż złożenie wniosku o zaliczkę alimentacyjną możliwe jest dopiero gdy egzekucja okaże się bezskuteczna.
Pogląd taki nie wynika z zaskarżonej decyzji, nie wynika też z pisma komornika z dnia [...] maja 2007 r. Stanowisko organu odnośnie tego, że warunkiem przyznania zaliczki alimentacyjnej jest m.in. bezskuteczność egzekucji wcale nie oznacza, że wniosek o zaliczkę alimentacyjną może być złożony wyłącznie po przeprowadzeniu tego postępowania.
Wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej może być złożony jednocześnie z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub też w czasie trwania tego postępowania.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) wniosek o zaliczkę składa się za pośrednictwem komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne na rzecz osoby uprawnionej.
Jednym z warunków przyznania zaliczki jest bezskuteczność egzekucji świadczenia alimentacyjnego poświadczona przez komornika sądowego – art. 10 ust. 4 i 5 ustawy.
Przepis art. 2 pkt 1 cyt. ustawy zawiera ustawową definicję pojęcia bezskuteczności egzekucji stanowiąc, że oznacza to egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech miesięcy. Z kolei w myśl art. 10 ust. 1 ustawy prawo do zaliczki ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego.
Z akt sprawy wynika, iż A. Ż. wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego złożyła w dniu [...] lutego 2007 r., zaś wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej złożyła w dniu [...] kwietnia 2007 r.
W tych okolicznościach organ prawidłowo przyznał wnioskodawczyni zaliczkę alimentacyjną począwszy od 1 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w oderwaniu od akt sprawy zajął się ogólnymi rozważaniami związanymi z momentem, w jakim może być złożony wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej, odbiegając od kwestii zasadniczej, jaką była okoliczność, iż w rozpoznawanej sprawie wniosek o zaliczkę został złożony w miesiącu kwietniu i od tego miesiąca zaliczka alimentacyjna została przyznana wnioskodawczyni.
Sąd I instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w czym wobec przedstawionych wyżej okoliczności upatruje naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego. Nie wskazał też jakie konkretne przepisy prawa materialnego naruszył organ.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy za trafny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stosując przepis art. 10 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej dokonał jego błędnej wykładni skutkiem czego uwzględnił skargę, pomimo iż organy orzekające zastosowały się do dyspozycji tego przepisu.
W odniesieniu natomiast do zarzutu niezastosowania przez Sąd I instancji art. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 7 i art. 2 pkt 5 ustawy, to zarzuty te należy ocenić jako nieuzasadnione.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, a to wobec zaświadczenia komornika o bezskuteczności egzekucji z dnia [...] kwietnia 2007 r., tj. zaistnienia pozytywnej przesłanki do przyznania zaliczki alimentacyjnej, rozważania Sądu w tym zakresie nie były konieczne, tym bardziej że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie wyraził poglądu, że zaliczka alimentacyjna może być przyznana za okres, w którym egzekucja nie była nieskuteczna.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 207 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uwzględnieniu skargi kasacyjnej, mając zaś na uwadze sytuację rodzinną i materialną A. Ż. odstąpił od zasądzenia od niej kosztów postępowania kasacyjnego.