I OSK 533/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą modernizacji ewidencji gruntów, podkreślając, że ewidencja rejestruje stany prawne, a nie je tworzy, a niezgodności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej z danymi ewidencyjnymi podlegają sprostowaniu przed sądem powszechnym.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów. Skarżący kwestionował zgodność danych ewidencyjnych z wpisami w księdze wieczystej, w tym powierzchnię działki. NSA oddalił skargę, wyjaśniając, że ewidencja gruntów służy rejestrowaniu stanów prawnych, a nie ich tworzeniu, a niezgodności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej z danymi ewidencyjnymi nie tworzą stanu prawnego i podlegają sprostowaniu przed sądem powszechnym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatowego o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności kwestionował sposób ustalenia powierzchni działki ewidencyjnej i jej zgodność z wpisami w księdze wieczystej. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że ewidencja gruntów i budynków służy jedynie rejestrowaniu stanów prawnych, a nie ich tworzeniu. Sąd wyjaśnił, że niezgodności między danymi ewidencyjnymi a oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej nie tworzą stanu prawnego i podlegają sprostowaniu przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu administracyjnym. NSA wskazał, że oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W związku z tym, zarzuty naruszenia przepisów o księgach wieczystych i prawa geodezyjnego zostały uznane za nieuzasadnione. Sąd odniósł się również do zarzutów procesowych, uznając je za nietrafne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie ewidencyjne służy rejestrowaniu stanów prawnych, a nie ich tworzeniu. Niezgodności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej z danymi ewidencyjnymi nie tworzą stanu prawnego i podlegają sprostowaniu przed sądem powszechnym.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie, nie rozstrzyga sporów o własność. Oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej, w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych i podlega sprostowaniu przed sądem powszechnym na podstawie danych z ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.k.w.h. art. 3
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 5
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 20
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 42 § § 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 56 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 57 § ust. 1
u.k.w.h. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 26 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 27
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 106 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 112
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów rejestruje stany prawne, a nie je tworzy. Niezgodności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej z danymi ewidencyjnymi nie tworzą stanu prawnego i podlegają sprostowaniu przed sądem powszechnym. Oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej nie jest objęte domniemaniem prawdziwości ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 i 5 u.k.w.h. poprzez przyjęcie, że informacje zawarte w księdze wieczystej nie mają znaczenia dla danych zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków. Naruszenie art. 2 pkt 8 i art. 20 u.p.g.k. poprzez błędną interpretację pojęcia 'ewidencja' bez uwzględnienia zasad wykładni systemowej. Naruszenie § 42 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez przyjęcie, że decyzja organów administracji spełnia wymogi ustawowe. Naruszenie art. 106 § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających i sporządzenie niepełnego uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencjonowanie gruntów nie stanowi postępowania, w którym rozstrzygane są spory o własność. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa, ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Niezgodność dotycząca oznaczenia nieruchomości z danymi faktycznymi, objętymi wpisem w dziale I księgi wieczystej, nie jest tożsama z pojęciem niezgodności, o której stanowi art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Skład orzekający
Jacek Fronczyk
sprawozdawca
Joanna Banasiewicz
przewodniczący
Jolanta Rajewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie relacji między ewidencją gruntów a księgami wieczystymi, w szczególności w kontekście oznaczenia nieruchomości i rozstrzygania niezgodności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności danych ewidencyjnych z wpisami w księdze wieczystej, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między stanem prawnym a oznaczeniem nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii rozgraniczenia kompetencji między ewidencją gruntów a księgami wieczystymi, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i praktyków prawa obrotu nieruchomościami.
“Ewidencja gruntów czy księga wieczysta – kto ma rację w sporze o powierzchnię działki?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 533/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-04-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-04-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Fronczyk /sprawozdawca/ Joanna Banasiewicz /przewodniczący/ Jolanta Rajewska Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Ewidencja gruntów Sygn. powiązane III SA/Kr 850/05 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-10-19 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027 art.2 pkt 8 i art.20 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361 art.3 i art.5 Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Dz.U. 2001 nr 38 poz 454 §42 Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Jolanta Rajewska del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 850/05 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 października 2006 r. o sygn. akt III SA/Kr 850/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu O. z dnia [...] nr [...], orzekającą o zatwierdzeniu z urzędu operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków, założonego dla obrębu geodezyjnego B., gmina O., w przedmiocie działki nr [...] o powierzchni [...] ha . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego w K. wyjaśnił, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha jest odpowiednikiem parcel gruntowych [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, powstałych w wyniku postępowania rozgraniczeniowego. Poprzednia decyzja Starosty Powiatowego w O. z dnia [...] nr [...], w następstwie rozpoznania odwołania Z. S., została w całości uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę, za podstawę faktyczną swojej decyzji z dnia [...] Starosta O. przyjął ustalenia, że od założenia ewidencji gruntów w 1966 r. w jednostce rejestrowej nr [...] figurowały parcele gruntowe [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha. Parcela [...] wywodzi się z parceli [...], a parcela [...] z parceli [...], które wcześniej stanowiły własność F. i A. K.. Orzeczeniem o wywłaszczeniu Prezydium WRN w K. z dnia [...] grudnia 1953 r. orzeczono o wywłaszczeniu z parceli [...] jej części o powierzchni [...] ha, a z parceli [...] części o powierzchni [...] ha. Operatem pomiarowym [...] działkę [...] o powierzchni [...] ha podzielono na działki [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, a parcelę gruntową [...] o powierzchni [...] ha podzielono na działki [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha. W założonej dla działek [...] i [...] księdze wieczystej nr [...] uwidoczniono powyższe podziały działek, a następnie działki [...] i [...] w 1970 r. przeniesiono do księgi wieczystej nr [...] jako własność Skarbu Państwa – Dyrekcji Okręgowej [...] w K.. W 1972 r. na wniosek A. S. wszczęto postępowanie rozgraniczeniowe działek [...] i [...] z działkami sąsiednimi. Orzeczeniem Prezydium PRN w O. z dnia [...] marca 1973 r. działki te rozgraniczono zgodnie z operatem pomiarowym nr [...], przyjętym do zasobu. Według operatu rozgraniczenia, działka [...] o powierzchni [...] ha zmieniła powierzchnię na [...] ha, a działka [...] o powierzchni [...] ha zmieniła powierzchnię na [...] ha. Wynikający z rozgraniczenia działek [...] i [...] stan co do ich powierzchni nie został ujawniony w księdze wieczystej nr [...], w której działki te oznaczone są powierzchnią sprzed rozgraniczenia, czyli łącznie [...] ha, a po rozgraniczeniu [...] ha. Dane co do powierzchni działek w księdze wieczystej są niezgodne ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów od 1973 r. Utworzona w toku modernizacji operatu opisowo – kartograficznego działka nr [...] o powierzchni [...] ha odpowiada działkom [...] i [...] o łącznej powierzchni [...], ustalonej przy ich rozgraniczeniu. Organ wskazał, że postępowanie modernizacyjne rozpoczęto w 1994 r. i prace geodezyjne prowadzono od grudnia 2000 r. Ustalono, że projekt operatu opisowo – kartograficznego wyłożono do wglądu zainteresowanych w okresie od dnia 4 do 12 grudnia 2000 r., powiadamiając o wyłożeniu właścicieli i władających, a także przez podanie zawiadomienia do publicznej wiadomości przez jego ogłoszenie na tablicach ogłoszeń od dnia 1 do 20 grudnia 2000 r. oraz w dniu 1 grudnia 2000 r. w "Dzienniku Polskim". Przedłożono do wglądu projekty rejestru gruntów i mapy ewidencyjnej w skali 1:1000 oraz sporządzono wykaz synchronizacyjny między starą a nową ewidencją. Wskazano, że w "Rejestrach gruntów" z wyłożenia strony składały oświadczenia o przyjęciu projektu bez zastrzeżeń lub o zgłoszeniu uwag i zastrzeżeń. Szczegółowy opis uwag zawiera "Wykaz uwag i wniosków zgłoszonych do operatu opisowo – kartograficznego", sporządzony w trakcie wyłożenia. Uwzględnione i rozpatrzone zastrzeżenia stanowiły podstawę do korekty wykrytych błędów w rejestrze i mapach. W pozycji 24 Wykazu Z. S. – właściciel działek [...] i [...], których odpowiednikiem jest projektowana działka nr [...], podniósł, że działka ta winna graniczyć z działką nr [...], gdyż znajdujący się między nimi teren, odpowiadający działkom [...] i [...], również stanowi jego własność. Uznając wniesione zastrzeżenia za nieuzasadnione, Starosta Powiatowy w O. zatwierdził operat opisowo – kartograficzny modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu B., obejmujący m.in. działkę nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. przyjął ustalenia organu I instancji za własne, stwierdzając, że decyzja Starosty jest prawidłowa. Różnica powierzchni pomiędzy wskazaną w księdze wieczystej a wynikającą z ewidencji jest tylko następstwem obliczenia powierzchni względem granic ustalonych rozgraniczeniem, a nie skutkiem wywłaszczenia z 1953 r. Różnica 54 m 2 jest wynikiem dokładniejszej metody obliczeń. Organ podkreślił także, że kwestia przesłanek zwrotu nieruchomości wywłaszczonej nie mieści się w granicach postępowania ewidencyjnego i zarzuty co do skuteczności wywłaszczenia nie mogą być w tym postępowaniu rozpoznane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), przepisów art. 7d pkt 1, art. 20, art. 22 ust. 1 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Podniósł także zarzut naruszenia przepisów § 42 ust. 2 w związku z § 56 pkt 2 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), a także art. 77 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Zdaniem skarżącego, organ błędnie przyjął, że przepisy ewidencji dają podstawę do pozbawienia własności prawa wpisanego do księgi wieczystej, czym naruszył wskazane przepisy ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ten sam zarzut skarżący postawił ze wskazaniem na przepisy powołanego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ponadto zaznaczył, że uzasadnienie decyzji nie wskazuje faktów uznanych za udowodnione, a organy niedokładnie ustaliły stan prawny nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Rozstrzygniecie oparto na błędnym założeniu, że południowo – zachodnia część działki skarżącego stanowi własność [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dokonując kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji, nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Przedmiotem zaskarżonej decyzji – jak podał – jest zatwierdzenie operatu opisowo – kartograficznego obrębu B., obejmującego m.in. działkę ewidencyjną nr [...], w trybie kompleksowej modernizacji operatu. Tryb, w którym przeprowadzono działania modernizacyjne, ma swoje implikacje dla przedmiotu oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Badanie jej zgodności z prawem obejmuje przede wszystkim kontrolę, czy przy jej wydaniu zastosowano tryb i zasady zatwierdzania operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków. WSA w Krakowie nie stwierdził uchybień i uznał merytoryczne stanowisko organów za trafne. Sąd podkreślił, że istota postępowania ewidencyjnego sprowadza się do tego, że ewidencjonuje ono stany prawne, a nie tworzy stanów prawnych. W szczególności organy nie mogą samodzielnie ustalać tytułów własności. Wszystkie zatem zarzuty skarżącego, iż służy mu prawo własności do działek [...] i [...], objętych księgą wieczystą nr [...] i wpisanych na rzecz Skarbu Państwa, nie mogły być w tym postępowaniu weryfikowane. Ewentualne uzyskanie wpisu prawa własności na te działki przez skarżącego w księgach wieczystych da podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów. Mylne jest także stanowisko skarżącego, że ewidencyjna zmiana w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów powierzchni działki nr [...], jako odpowiednika działek [...] i [...], wpisanych do księgi wieczystej nr [...], narusza prawo własności. Należy mieć na uwadze, że oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar granice oznaczone na mapie i opisie nieruchomości, są elementem oznaczenia nieruchomości, zawartym w dziale I - 0 księgi wieczystej, stosownie do przepisu art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) oraz § 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122). Identyczną regulację zawierają postanowienia §15 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz. U. Nr 162, poz. 1575). Powszechnie jest przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok SN z dnia 24 listopada 1997 r. o sygn. akt II CKU 110/97, Prok. i Pr. 1998/28), że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3), ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5). Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, zgodnie z art. 26 ust. 1 powołanej ustawy, są dane z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości). Przepis art. 27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą w wypadku stwierdzenia niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, na wniosek właściciela, wieczystego użytkownika lub z urzędu – na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej, prowadzącej ewidencję gruntów i budynków. Znajdujące się w ewidencji gruntów mapa i opis nieruchomości stanowią podstawę jej oznaczenia w księdze wieczystej. Skoro elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa, ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, opis tej samej nieruchomości może ulegać zmianom w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Jednakże w świetle powołanego już przepisu art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, usunięcie tej niezgodności należy do sądu powszechnego – sądu rejonowego, prowadzącego księgi wieczyste, a organowi prowadzącemu ewidencję gruntów służy tylko uprawnienie do zawiadomienia sądu o dostrzeżonej niezgodności, jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 kwietnia 1997 r. o sygn. akt CKN 26/97 (OSNIC 11/97, poz. 167). Uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Z. S., mając za podstawę art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 i art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, polegające na przyjęciu, iż informacje zawarte w księdze wieczystej nie mają znaczenia dla danych zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków; art. 2 pkt 8 i art. 20 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, polegające na błędnej interpretacji pojęcia "ewidencja" bez uwzględnienia zasad wykładni systemowej; § 42 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez przyjęcie, że decyzja organów administracji spełnia wymogi ustawowe. W oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autor skargi kasacyjnej zarzucił także naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w tym art. 106 § 2 w związku z art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na nieprzeprowadzeniu dowodów uzupełniających, wskazanych przez skarżącego oraz sporządzenie niepełnego uzasadnienia zaskarżanego orzeczenia. Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a wobec tego nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając powołane w skardze kasacyjnej podstawy naruszenia prawa materialnego, należy zauważyć, że skarżący wyraźnie wiąże treść wpisów w dziale I księgi wieczystej, jako objętych działaniem rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Tak jednak nie jest. Księga wieczysta to urzędowy rejestr, który prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej jest wyłącznie treść wpisów obejmujących prawa. Chybiona jest więc motywacja skarżącego oparta na instytucji wiary publicznej ksiąg wieczystych, jak i na domniemaniu prawdziwości wpisanego w księdze wieczystej prawa. Oznaczenie nieruchomości odzwierciedla jedynie treść dokumentów w tym względzie, przede wszystkim z zakresu ewidencji gruntów, nie tworzy natomiast stanu prawnego nieruchomości. Co więcej, w postępowaniu administracyjnym wykluczona jest jakakolwiek kontrola treści wpisów własności w księdze wieczystej. Zatem zarzut naruszenia art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) jest nieuzasadniony. Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 2 pkt 8 i art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). W myśl tych przepisów, ewidencja gruntów i budynków służy tworzeniu jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Zmian przedmiotowych i podmiotowych w ewidencji dokonuje się na podstawie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej oraz prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych, itp. Naczelny Sąd Administracyjny w swym dotychczasowym orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniał, że ewidencjonowanie gruntów nie stanowi postępowania, w którym rozstrzygane są spory o własność. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania daną nieruchomością lub jej częścią. Zupełnie inny jest cel prowadzenia księgi wieczystej, jak i innym celom służy ewidencja gruntów i budynków. W tym kontekście dalece chybiony jest zarzut o nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji zasad wykładni systemowej przy interpretacji pojęcia "ewidencja". Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia § 42 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). W sprawie takiej, jak niniejsza, badanie zgodności z prawem decyzji obejmuje przede wszystkim kontrolę, czy przy jej wydaniu zastosowano tryb i zasady zatwierdzania operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Uznając wniesione przez Z. S. zastrzeżenia za nieuzasadnione, Starosta Powiatowy w O. zatwierdził operat opisowo – kartograficzny modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu B., obejmujący m.in. działkę nr [...], przedstawiając w tym zakresie swoje stanowisko. Z kolei, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. przyjął ustalenia organu I instancji za własne, wskazując, że decyzja Starosty jest prawidłowa. WSA w Krakowie właściwie ocenił nie tylko procedowanie organów orzekających w sprawie, ale także ich merytoryczne argumenty, uzasadniające podjęte rozstrzygnięcia. Warto przy tym zaznaczyć, że uchybienia procesowe mogą stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wtedy, gdy mają istotny wpływ na wynik sprawy. W tym aspekcie nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 106 § 2 w związku z art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokumenty, na które powołuje się strona, zostały załączone do skargi i nie ma podstaw, by przyjąć, że Sąd I instancji ich nie uwzględnił, kontrolując legalność wydanych w sprawie decyzji, zwłaszcza że dokumenty te mają potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy. Uzasadnienie Sądu w całości zaś tłumaczy i wyjaśnia wydany wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że istota sprawy dotyczy niezgodności, która powstała w 1973 r. Ustalenia postępowania rozgraniczeniowego spornej nieruchomości, wszczętego w 1972 r., ujawniono w ewidencji gruntów właśnie w 1973 r., natomiast ustalony w wyniku rozgraniczenia nowy stan nieruchomości nie został wówczas ujawniony w księdze wieczystej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że operat pomiarowy zatwierdzono orzeczeniem o rozgraniczeniu z dnia [...] marca 1973 r. i w tym też dniu parcele gruntowe [...] i [...] zmieniły łączną powierzchnię z [...] ha na [...] ha. Pomimo zmiany powierzchni na skutek rozgraniczenia, w dniu [...] marca 1973 r. właścicielem parceli gruntowych [...] i [...] o powierzchni [...] ha został Z. S. (na podstawie umowy darowizny) i ten stan został wpisany do księgi wieczystej. Należy przy tym zaznaczyć, że niezgodność dotycząca oznaczenia nieruchomości z danymi faktycznymi, objętymi wpisem w dziale I księgi wieczystej, nie jest tożsama z pojęciem niezgodności, o której stanowi art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Dane dotyczące nieruchomości takie, jak: położenie, obszar (powierzchnia), konfiguracja działki, etc. nie stanowią danych, które w razie niezgodności z rzeczywistością powodowałyby niezgodność ze stanem prawnym nieruchomości, gdyż stanu takiego nie tworzą. Tego rodzaju niezgodność podlega sprostowaniu przed sądem powszechnym. Zgodnie z brzmieniem art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w razie niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości, wieczystego użytkownika lub z urzędu – na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej ewidencję gruntów i budynków – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z tej ewidencji. Powołany przepis wyraża zasadę ścisłej zależności treści wpisów w dziale I księgi wieczystej i stosownych danych z ewidencji gruntów, takich jak wypisy z rejestru gruntów, wyrysy i mapy ewidencyjne oraz wykazy zmian gruntowych. W razie stwierdzenia niezgodności wpisów w dziale I księgi wieczystej z danymi ewidencyjnymi, te aktualne dane ewidencyjne podlegają wpisowi i nie mogą one być traktowane jako zmieniające stan prawny wpisów, jeżeli nie naruszają prawa własności osoby wpisanej w dziale II księgi wieczystej. W takim stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI