I OSK 529/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku P. W. o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Po odmowie zwrotu przez organy administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji organów niższych instancji, uznając, że Prezydent Miasta K., który pełnił jednocześnie funkcję starosty, powinien być wyłączony od prowadzenia sprawy, ponieważ gmina miejska K. była właścicielem nieruchomości. Sąd pierwszej instancji uznał, że wyznaczenie Starosty K. do załatwienia sprawy było niezasadne i naruszało właściwość organu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne Prezydenta Miasta K. i Wojewody M., podzielił stanowisko WSA co do konieczności wyłączenia Prezydenta Miasta K. na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2005 r. (OPS 1/03). NSA uznał, że wyrok WSA naruszył przepisy o właściwości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając skargi kasacyjne za usprawiedliwione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia organu w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, gdy organ prowadzący postępowanie jest jednocześnie związany z gminą będącą stroną.
Dotyczy specyficznej sytuacji prezydenta miasta na prawach powiatu wykonującego zadania starosty.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prezydent miasta na prawach powiatu, będący jednocześnie starostą w znaczeniu funkcjonalnym, podlega wyłączeniu od prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdy gmina jest właścicielem tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prezydent miasta na prawach powiatu podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a.
Uzasadnienie
Prezydent miasta jest pracownikiem gminy i jednocześnie organem wykonawczym oraz reprezentującym gminę. Sprawowanie funkcji starosty w sprawach, gdzie gmina jest stroną, rodzi wątpliwości co do bezstronności i może mieć pośredni wpływ na prawa lub obowiązki prezydenta miasta.
Czy naruszenie przepisów o właściwości organu, wynikające z nieprawidłowego wyłączenia prezydenta miasta, skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie właściwości organu stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Właściwość organu jest fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji przez organ niewłaściwy, wynikające z błędnego wyłączenia organu właściwego, prowadzi do naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji.
Czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości musi pochodzić od wszystkich współwłaścicieli?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji nie podzielił poglądu, że wniosek musi pochodzić od wszystkich uprawnionych, jednak NSA nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, skupiając się na kwestii właściwości organu.
Uzasadnienie
Kwestia ta była podnoszona w skardze kasacyjnej, ale główny nacisk NSA położył na naruszenie przepisów o właściwości organu. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazano na potrzebę uzupełnienia wniosku o oświadczenia spadkobierców F. W., co sugeruje, że brak zgody wszystkich współwłaścicieli może być problemem.
Przepisy (17)
Główne
u.g.n. art. 142
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Upoważnia starostę do załatwienia sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów o właściwości jako podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości jako podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku.
k.p.a. art. 24 § 1 pkt 1 i 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wyłączenia prezydenta miasta od załatwienia sprawy, w której gmina jest stroną.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów o właściwości jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.p. art. 92 § ust. 2
Ustawa o samorządzie powiatowym
Miasto na prawach powiatu wykonuje zadania powiatu.
u.s.g. art. 39 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podstawa do odmowy zwrotu działek.
u.g.n. art. 136 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Obowiązek zawiadomienia poprzedniego właściciela o zamiarze użycia nieruchomości na inny cel.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przestrzegania właściwości organu.
k.p.a. art. 26 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyznaczenie innego organu do załatwienia sprawy w przypadku wyłączenia organu.
k.p.a. art. 26 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wyłączony staje się niezdolny do załatwiania sprawy.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona postępowania administracyjnego.
u.p.s. art. 2 § 1 lit. c
Ustawa o pracownikach samorządowych
Prezydent miasta jest pracownikiem gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydent Miasta K. powinien być wyłączony od prowadzenia sprawy zwrotu nieruchomości, w której gmina jest stroną, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. • Naruszenie przepisów o właściwości organu skutkuje nieważnością decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA dotycząca naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie spadkobierców F. W. (nie było obowiązku zawiadomienia, gdyż nie powzięto zamiaru użycia nieruchomości na inny cel). • Argumentacja WSA dotycząca błędnej wykładni art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez przyjęcie, że dopuszczalne jest, aby wniosek o zwrot pochodził nie od wszystkich uprawnionych. • Argumentacja WSA dotycząca naruszenia właściwości organu przez wyznaczenie Starosty K. do załatwienia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Prezydent miasta na prawach powiatu jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. • Naruszenie każdego rodzaju właściwości, stanowi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej przez organ, który nie miał do tego kompetencji.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Banasiewicz
sędzia
Witold Falczyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia organu w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, gdy organ prowadzący postępowanie jest jednocześnie związany z gminą będącą stroną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prezydenta miasta na prawach powiatu wykonującego zadania starosty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii właściwości organów administracji i potencjalnego konfliktu interesów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.
“Konflikt interesów w urzędzie: Kto decyduje o zwrocie nieruchomości, gdy gmina jest stroną?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.