I OSK 524/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji o zbyciu nieruchomości.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA, który uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji o zbyciu nieruchomości. WSA uchylił decyzje, uznając, że organ naruszył przepisy KPA, a Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej wskazał na potrzebę zbadania kwestii żądania zwrotu nieruchomości przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, stwierdzając, że WSA był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA i prawidłowo ocenił, że organ naruszył przepisy postępowania.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzje SKO odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji z 1984 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości. WSA uchylił decyzje SKO, powołując się na wcześniejsze wskazania NSA dotyczące potrzeby zbadania, czy A. P. (skarżąca) żądała zwrotu nieruchomości przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste, co mogło stanowić wadę decyzji z art. 156 § 1 k.p.a. SKO w skardze kasacyjnej zarzuciło WSA naruszenie art. 190 p.p.s.a. (niewłaściwe związanie wykładnią NSA), art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak podstawy faktycznej rozstrzygnięcia), art. 133 § 1 p.p.s.a. (pominięcie części akt) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 151 p.p.s.a. (niewłaściwe uchylenie decyzji). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, a wskazania NSA co do dalszego postępowania były wynikiem rozważań związanych z wykładnią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. NSA podkreślił, że NSA nie dokonał oceny stanu faktycznego, a jedynie wskazał na potrzebę zbadania konkretnej okoliczności. Sąd uznał również, że materiały przedstawione przez SKO na rozprawie nie stanowiły akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a., a ich pominięcie nie naruszało przepisów. NSA stwierdził, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia WSA, wyrok odpowiadał prawu, a podstawą uchylenia decyzji powinien być art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, WSA był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, a wskazania NSA co do dalszego postępowania były wynikiem rozważań związanych z wykładnią przepisów, a nie tylko oceną stanu faktycznego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że wskazania w wyroku z poprzedniego postępowania kasacyjnego były wynikiem rozważań związanych z wykładnią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście żądania zwrotu nieruchomości, co stanowiło istotną kwestię, której Sąd I instancji nie mógł pominąć.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg określenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia oparta na aktach sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach art. 11 § ust. 1
Działki budowlane pod budownictwo jednorodzinne oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA. Materiały przedstawione przez SKO nie stanowiły akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. Uchylone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co uzasadniało uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 190 p.p.s.a. przez WSA. Brak podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i oceny dowodów przez WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Pominięcie części akt sprawy przez WSA (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Niewłaściwe uchylenie decyzji przez WSA (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.). Niezastosowanie art. 151 p.p.s.a. przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena stanu faktycznego nie stanowi wykładni prawa. Materiały te nie stanowią bowiem akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a., to jest akt zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja. Celem tego postępowania nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, do czego Sąd nie jest uprawniony, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.
Skład orzekający
Janina Antosiewicz
przewodniczący
Joanna Banasiewicz
sprawozdawca
Zdzisław Kostka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 190 PPSA dotycząca związania sądu wykładnią NSA, a także zasady kontroli sądowej nad postępowaniem administracyjnym i dopuszczalność dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wykładnią prawa i oceną stanu faktycznego w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z wykładnią prawa przez sądy administracyjne i zakresem związania sądu niższej instancji orzecznictwem sądu wyższej instancji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy sąd niższej instancji zawsze musi stosować się do wyroku NSA? Kluczowa interpretacja art. 190 PPSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 524/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2009-05-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-04-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janina Antosiewicz /przewodniczący/ Joanna Banasiewicz /sprawozdawca/ Zdzisław Kostka Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane II SA/Kr 1233/07 - Wyrok WSA w Krakowie z 2008-01-18 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 190, 133 § 1, 106 § 3, 141 § 4, 145 § 1 pkt. 1 li. a i c, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 § 1 pkt. 2 i 156 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1233/07 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1233/07, po rozpoznaniu skargi A. P., F. O., S. O., R. O. i J. O., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu wydane w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: W następstwie wniosku R. K. z dnia [...] maja 1984 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Urzędzie Miejskim w Tarnowie decyzją z dnia [...] sierpnia 1984 r. oddał w użytkowanie wieczyste na rzecz R. K. nieruchomość składającą się z działki nr [...] obręb [...] o powierzchni 397 m2. W dniu [...] października 1994 r. Gmina Miasta Tarnowa sprzedała R. K. działkę nr [...] na postawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego. W dniu [...] lutego 2002 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie przekazano wniosek, zawarty w odwołaniu A. P. od decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...], w którym żądała stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w Tarnowie w przedmiocie zbycia działek nr [...],[...], a także podjęcia postępowań i unieważnienia zawartych umów w formie aktów notarialnych, wskazując przy tym, że działki te zostały zbyte z naruszeniem art. 136, art. 137 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym decyzje te są nieważne w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1984 r., a następnie decyzją z dnia [...] maja 2002 r. odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji podnosząc, że podstawą odmowy stwierdzenia nieważności było ustalenie, że decyzja ta nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła A. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymało w mocy poprzednią decyzję. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2026/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] czerwca 2002 r. i decyzję ją poprzedzającą. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i wyrokiem z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1255/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, iż Sąd właściwie wskazał, że organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na sprawy. W sytuacji, gdy w sposób niewątpliwy strona domagała się, w jednym wniosku zgłoszonym w odwołaniu złożonym w innej sprawie, stwierdzenia nieważności dwóch decyzji dotyczących różnych działek (a w stosunku do jednej z tych działek decyzja była już wyeliminowana z obrotu prawnego i organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności) nie można uznać, że organ wydając postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji co do drugiej z działek naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z postanowienia tego wynika, że postępowanie toczyć się będzie z wniosku A. P., nie jest więc powtórnym wszczęciem postępowania, lecz informacją wskazującą na dalsze prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1984 r. i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgodnie z art. 10 § 1, art. 73 i 79 § 2 k.p.a., chociaż wystarczające było doręczenie stronom zawiadomienia o wszczęciu tego postępowania. Po otrzymaniu tej informacji strona nie zakwestionowała trybu weryfikacji decyzji z dnia [...] sierpnia 1984 r., a zatem rozważania Sądu co do możliwości wyboru trybu wznowienia postępowania z uwagi na krótkie terminy w nim przewidziane, mogły się okazać mylące dla strony. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skargi kasacyjnej, że zgłoszona przez A. P. okoliczność dotycząca żądania zwrotu nieruchomości przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste nie powinna zostać zbadana w dalszym postępowaniu, gdyż okoliczność ta może mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając wyrokiem z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1233/07 zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą podniósł, że ponownie rozpoznając sprawę był na mocy art. 190 ustawy p.p.s.a. związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w toku postępowania kasacyjnego i powtórzył przytoczone wyżej motywy zawarte w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. stwierdzając, że związanie to oznaczało, iż nie można było uznać z przedstawionych wcześniej przyczyn, że organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd odwołał się też do zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oceny, że nie można podzielić zarzutu, że zgłoszona przez A. P. okoliczność dotycząca żądania zwrotu nieruchomości przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste nie powinna zostać zbadana w dalszym postępowaniu, gdyż okoliczność ta może mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 11 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 192 ze zm.) działki budowlane przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne oddawane były w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym. Jeżeli więc istotnie taki wniosek został złożony przez A. P. lub jej poprzednika prawnego, to tym samym decyzja z [...] sierpnia 1984 r. może być dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności wadą polegającą na jej wydaniu z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślił, że okoliczności tej nie przesądza, a wskazuje jedynie, że organ administracji winien w tym zakresie przeprowadzić postępowanie, wyjaśniając jednocześnie, czy wszystkie osoby zgłaszające ewentualnie taki wniosek brały udział w postępowaniu dotyczącym wydania zaskarżonej decyzji jako strony tego postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., o kosztach postępowania rozstrzygając w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: – art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał wykładni prawa, którą jest związany Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podczas gdy wskazania Sądu co do dalszego postępowania, nie mogą być traktowane jako wykładnia prawa, – art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieokreśleniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czego skutkiem jest brak oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, – art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy części akt sprawy, – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie i uchylenie na jego podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, podczas, gdy decyzje Kolegium nie naruszały żadnego z przepisów prawa materialnego, – art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie tego przepisu, podczas gdy skarga w niniejszej sprawie, jako nieuzasadniona, winna być oddalona. W oparciu o przedstawione zarzuty Kolegium wniosło o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w pierwszym rzędzie należy zarzucić wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszenie art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W doktrynie panuje ugruntowany pogląd, iż z określenia "związany jest wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz). W orzecznictwie natomiast wskazano, że Sąd pierwszej instancji nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt: I PKN 474/98, opubl. w OSNAP 2000, nr 5, poz. 177). Błędnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż w sprawie związany jest, na mocy art. 190 ww. ustawy, wykładnią prawa dokonaną przez NSA w Warszawie, bowiem Sąd ten w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. nie dokonał wykładni prawa, a jedynie dokonał oceny stanu faktycznego. Tą zaś oceną w świetle przedstawionych wyżej poglądów doktryny i orzecznictwa Wojewódzki Sąd Administracyjny nie był związany. Z poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny wynika, iż w toku dalszego postępowania powinna zostać zbadana okoliczność zgłoszona przez A. P., a dotycząca żądania zwrotu nieruchomości przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie po zapoznaniu się z pisemnymi motywami wyroku NSA przeprowadziło, na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie postępowanie, mające na celu ustalenie czy A. P. lub też jej poprzednicy prawni przed datą [...] sierpnia 1984 r. występowali z wnioskiem o zwrot wywłaszczonych uprzednio nieruchomości. Postępowanie to wykazało, iż żadnego takiego wniosku nie było. Z wynikami tego postępowania zapoznano Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, przedkładając do akt sprawy, na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r., pismo z dnia 17 stycznia 2008 r. wraz z dowodami uzyskanymi z organu I instancji, a świadczącymi o braku wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Przyjąć zatem należy, iż tak jak nakazał to Naczelny Sąd Administracyjny, w toku dalszego postępowania, po wyroku tegoż Sądu, okoliczność dotycząca żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości została wyjaśniona. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, nawet będąc związany poglądem NSA, nie mógł w dalszym ciągu przyjmować, iż sprawa wymaga dalszego wyjaśniania. W świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt: III SA/Wa 1434/05 odnoszącego się do art. 153 ustawy i związania oceną prawną wyrażoną poprzez sąd administracyjny, obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej (nie wykładni prawa – jakiego to sformułowania użyto w art. 190) może być wyłączony w przypadku zmiany stanu faktycznego lub prawnego po wydaniu wcześniejszego wyroku. Wobec tego, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie przedstawiło dowody na okoliczność, o której mowa w wyroku NSA z dnia 26 lipca 2007 r., pogląd wyrażony przez Sąd należało rozpatrywać w świetle aktualnego stanu sprawy, po uwzględnieniu przedłożonych przez Kolegium dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał w żadnym miejscu uzasadnienia oceny stanu faktycznego oraz dowodów zgromadzonych w sprawie, co było niezbędne. Przyjęcie określonej podstawy faktycznej jest warunkiem sine qua non kontroli legalności decyzji administracyjnej. W przeciwnym razie w procesie subsumcji zabrakłoby podstawowego elementu dającego się porównać ze wzorcem ustawowym. Zakładając racjonalność ustawodawcy, należy przyjąć, że obowiązek przedstawienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia mieści się w obowiązku przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 ustawy. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego narusza zatem ten przepis. Bez wątpienia WSA powinien dokonać oceny materiału dowodowego i na podstawie tej oceny ustalić faktyczną podstawę rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku ogranicza się natomiast jedynie do zacytowania jednego zdania z uzasadnienia wyroku NSA oraz ponownego powtórzenia argumentów przedstawionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uchylonym później wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r. Jakkolwiek nie jest zadaniem sądu administracyjnego gromadzenie w sprawie dowodów, jednakże w sytuacji, gdy dla wykazania prawidłowości zaskarżonej decyzji przedstawione zostały przez organ administracji jeszcze inne dowody, będące odpowiedzią na argumenty podniesione przez stronę skarżącą już po wydaniu decyzji, to – w ocenie Kolegium – Sąd powinien wyjaśniając podstawę faktyczną rozstrzygnięcia odnieść się do tych nowych dowodów. W przeciwnym razie nakaz wyjaśniania sprawy "w toku dalszego postępowania", nie dotyczyłby sądu administracyjnego, a jedynie organów administracji. W skardze kasacyjnej zarzucono także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął część materiału dowodowego, a przez to przedstawił stan sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Uzupełniające postępowanie przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wykazało bowiem, że ani Anna Pięciak, ani też jej poprzednicy prawni nie składali wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Z przedstawionego przez Sąd stanu faktycznego nie wynika natomiast, aby Sąd w ogóle wziął pod uwagę dowody przedstawione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie. Pominięcie części materiału dowodowego prowadziło do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bowiem, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy nie uwzględnił części akt, pomijając przy rozstrzyganiu sprawy te dowody, które przedstawione zostały po uchyleniu wcześniej wydanego wyroku. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, który to przepis Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, związany jest z tym, że z uzasadnienia wyroku nie wynika jaki przepis prawa materialnego został naruszony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie i co z tego wynika, w jaki sposób to naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto w początkowej części rozważań WSA przytoczył treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/, co zdaje się sugerować jakoby podstawę uchylenia decyzji były wady stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Konsekwencją naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ jest również naruszenie art. 151 tej ustawy poprzez niezastosowanie tego przepisu. Skarga w niniejszej sprawie winna być oddalona, albowiem sprawa została w sposób wnikliwy wyjaśniona, a zaskarżona przez A. P. decyzja nie narusza żadnego z przepisów prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono występowania przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określonych w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zgodnie z § 1 tego artykułu Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozpoznać sprawę w granicach wynikających z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Nie można było, w świetle materiału zgromadzonego w aktach sprawy, podzielić zawartych w tej skardze zarzutów, nie zostało bowiem wykazane, że doszło do przedstawionych naruszeń prawa procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd administracyjny w Krakowie nie naruszył, w określony w tym przepisie sposób, przepisów proceduralnych regulujących postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę związany był – stosownie do art. 190 p.p.s.a. – wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Chociaż zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że ocena stanu faktycznego nie stanowi wykładni prawa, to stwierdzenie to w rozpoznawanej sprawie nie mogło prowadzić do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia powołanego przepisu. Zawarte w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. wskazania co do dalszego postępowania były niewątpliwie wynikiem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego związanych z wykładnią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście ewentualnych skutków żądania przez A. P. zwrotu nieruchomości przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste i Sąd I instancji nie mógł pominąć tej uznanej za istotną kwestii. Dlatego też w uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1984 r. zobowiązano organ do wyjaśnienia, czy wniosek taki był przez skarżącą lub jej poprzednika prawnego zgłoszony, a następnie dokonania oceny w świetle przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Zauważyć ponadto trzeba, że zgodnie ze zdaniem drugim art. 190 p.p.s.a. nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dodać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie – jak przyznano w skardze kasacyjnej – po zapoznaniu się z pisemnymi motywami wyroku NSA przeprowadziło postępowanie mające na celu ustalenie czy A. P. lub jej poprzednicy prawni przed dniem [...] sierpnia 1984 r. występowali z wnioskiem o zwrot wymienionych nieruchomości, co świadczyło o zaakceptowaniu przez organ nadzoru wskazań Sądu, które obecnie są kwestionowane w skardze kasacyjnej. Pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie materiałów uzyskanych w wyniku tych poszukiwań i złożonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie przy piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Materiały te nie stanowią bowiem akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a., to jest akt zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja. Dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem tej decyzji Sąd jedynie w ograniczonym zakresie- wynikającym z art. 106 § 3 p.p.s.a. – może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Warunkiem jest, by dowód pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu, przy czym zauważyć trzeba, że celem tego postępowania nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, do czego Sąd nie jest uprawniony, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r. II GSK 164/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 45). Strona składając na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. pismo wraz z załączonymi materiałami nie wnioskowała przeprowadzenia przez Sąd dowodów uzupełniających z dokumentów, nie zarzuciła też w skardze kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu uzupełniającego postępowania dowodowego, dlatego w konsekwencji nie może skutecznie podważać ich pominięcia przy rozpoznawaniu sprawy. Z tych też względów również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu części akt sprawy i brak odniesienia się w motywach wyroku do wskazanych dokumentów. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2008 r. zobowiązał organ do przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia czy przez A. P. lub przez jej poprzednika prawnego zgłoszone było żądanie zwrotu nieruchomości przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste, to podstawę uchylenia decyzji winien stanowić art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., a nie powołany w motywach zaskarżonego wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ tej ustawy. Konieczność uzupełnienia materiału dowodowego wskazuje, że uchylone przez Sąd I instancji decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednakże omówione uchybienie nie powodowało konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku, który mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W konsekwencji powyższych rozważań za nieusprawiedliwiony uznać należało także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI