I OSK 522/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-02-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
uwłaszczenienieruchomościpostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaterminyksięgi wieczysteNSAprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, uznając, że termin do złożenia wniosku biegnie od dnia faktycznego dowiedzenia się o decyzji, a nie od wpisu do księgi wieczystej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Turystycznego "Ł." od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o odmowie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. Skarżący zarzucał sądowi I instancji błędne uznanie, że wniosek o wznowienie został złożony w terminie, argumentując, że termin powinien biec od daty wpisu do księgi wieczystej. NSA oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że termin do wznowienia postępowania z powodu niezawiadomienia strony o decyzji biegnie od dnia faktycznego dowiedzenia się o niej, a nie od domniemania wynikającego z wpisów w księdze wieczystej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa Turystycznego "Ł." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o odmowie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. Skarżące przedsiębiorstwo podnosiło zarzut naruszenia przepisów postępowania, twierdząc, że sąd I instancji błędnie ocenił terminowość wniosku o wznowienie postępowania. Według skarżącego, miesięczny termin do złożenia wniosku powinien rozpocząć bieg od dnia wpisu do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego, a nie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił zasadę ograniczonej kognicji sądu kasacyjnego, który rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bada jedynie nieważność postępowania. Sąd uznał, że podniesione zarzuty nie są trafne. Wyjaśniono, że choć księgi wieczyste są jawne (art. 2 ustawy o księgach wieczystych), domniemanie to nie może być rozciągane na okoliczności, które nie dotyczą stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, w tym na fakt wydania decyzji administracyjnej. Kluczową zasadą jest prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa), a sankcją za naruszenie obowiązku doręczenia decyzji jest możliwość wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Termin do złożenia wniosku o wznowienie biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa), a nie od jakiegokolwiek domniemania. Sąd podkreślił, że nie wystarczy wykazać możliwość dowiedzenia się o decyzji, lecz trzeba dowieść, że strona faktycznie wiedziała o niej wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu niezawiadomienia strony o decyzji biegnie od dnia, w którym strona faktycznie dowiedziała się o wydanej decyzji, a nie od dnia domniemanego dowiedzenia się, np. na podstawie wpisów w księdze wieczystej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że domniemanie jawności ksiąg wieczystych nie może zastąpić obowiązku faktycznego powiadomienia strony o decyzji. Termin biegnie od dnia rzeczywistego dowiedzenia się o decyzji, a nie od możliwości dowiedzenia się.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.w. art. 2 § zd. 2

Ustawa o księgach wieczystych

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia faktycznego dowiedzenia się o decyzji, a nie od domniemania wynikającego z wpisów w księdze wieczystej.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji błędnie uznał, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie miesięcznym od dnia, gdy strona dowiedziała się o decyzji, mimo że termin powinien biec od dnia wpisu do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego.

Godne uwagi sformułowania

Domniemania tego jednak nie można rozciągać na okoliczności, które co prawda można wyczytać z treści księgi wieczystej, ale które nie dotyczą stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. Sankcją za naruszenie tego obowiązku jest możność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją na żądanie strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). I tego faktu nie można zastąpić jakimkolwiek domniemaniem.

Skład orzekający

Anna Łuczaj

członek

Jan Paweł Tarno

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście obowiązku powiadomienia strony i jawności ksiąg wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, ale zasady dotyczące biegu terminu są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – biegu terminów w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Wyjaśnia relację między wpisami w księgach wieczystych a faktycznym dowiedzeniem się o decyzji.

Kiedy faktycznie dowiedziałeś się o decyzji? Kluczowa interpretacja terminu wznowienia postępowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 522/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1881/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-12-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Anna Łuczaj Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Turystycznego "Ł." w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1881/05 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Turystycznego "Ł." w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uwłaszczeniowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1881/05 oddalił skargę Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Turystycznego "Ł." na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. W uzasadnieniu stwierdził, że zaskarżona decyzja uchylająca na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję Wojewody [...] z [...] o odmowie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego i przekazująca mu sprawę do ponownego rozpatrzenia jest zgodna z prawem. Trafnie bowiem Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ocenił, że W. L. przysługuje legitymacja procesowa w postępowaniu o uwłaszczenie Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Turystycznego "Ł." nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...], gdyż dotyczy ono jego interesu prawnego. Taką ocenę prawną wyraził zresztą Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 sierpnia 2004 r., OSK 388/04.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyło Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Turystyczne "Ł.", zaskarżając go w całości. Jako podstawę kasacyjną wskazano naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 kpa w zw. z art. 2 zd. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. p.p.s.a uzasadnieniu stwierdzono, że Sąd I instancji błędnie uznał, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie miesięcznym od dnia, gdy strona dowiedziała się o decyzji, mimo że miesięczny termin rozpoczął bieg od dnia wpisu do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 2 zd. 2 ustawy o księgach wieczystych). W rzeczywistości więc uchybiono terminowi do wniesienia tego podania, czego Sąd I instancji nie dostrzegł, a powinien to zrobić, ponieważ nie jest związany granicami skargi. Uchybienie to oczywiście miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ Sąd skargę oddalił, a powinien ją uwzględnić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.
Zgodnie art. 2 ustawy o księgach wieczystych księgi wieczyste są jawne i nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę. Zawarte w tym przepisie domniemanie dotyczy stanu prawnego i faktycznego nieruchomości i w tym zakresie strony nie mogą się powoływać na nieznajomość zapisanych w księdze wieczystej zapisów i wniosków. Domniemania tego jednak nie można rozciągać na okoliczności, które co prawda można wyczytać z treści księgi wieczystej, ale które nie dotyczą stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. W szczególności domniemanie to nie może dotyczyć faktu, że została wydana decyzja administracyjna, która stanowiła podstawę do dokonania obrotu nieruchomością. Jedną z podstawowych gwarancji czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa) jest obowiązek doręczenia jej zapadłej w sprawie decyzji. Sankcją za naruszenie tego obowiązku jest możność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją na żądanie strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Nieważne jest, w jaki sposób strona uzyska wiedzę o wydanej w sprawie decyzji, niemniej jednak przytoczony przepis wymaga, aby strona rzeczywiście znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji. I tego faktu nie można zastąpić jakimkolwiek domniemaniem. Aby odmówić wznowienia postępowania z tej przyczyny nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji, trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI