I OSK 519/19

I OSK 519/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 558/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-09-19
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
art. 2 ust. 1, 2, 3, 9 pkt 5 lit. b
Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
art. 5 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki [...] Sp. z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 558/18 w sprawie ze skargi Spółki [...] Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 558/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę Spółki [...] Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], mocą której organ umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z [...] grudnia 1994 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w Warszawie przy ul. [...] o pow. 17398 m2 oznaczonego, jako działka nr [...] oraz prawo własności budynku i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zaskarżając wyrok w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1) art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez utrzymanie rozstrzygnięcia Ministra Infrastruktury i Budownictwa, pozostającego w oczywistej sprzeczności z poglądami Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonymi w uchwałach składu 7 sędziów o sygn. I OPS 2/16 oraz I OPS 5/17, godzącego w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa, wymagającą urzeczywistniania zasady sprawiedliwości i działania w granicach prawa,
2) art. 32 § 1 Konstytucji RP poprzez brak równego traktowania skarżącej Spółki i uczestnika - PKP SA i akceptację przez Wojewódzki Sąd Administracyjny odmowy skarżącej przymiotu strony postępowania administracyjnego, mimo że zgodnie z protokołem przekazania lokali z 13 czerwca 1990 r., poprzednik prawny skarżącej był posiadaczem samoistnym lokali oraz związanych z własnością lokali części wspólnych w nieruchomości;
3) art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 1990. Nr 79, poz. 464) przez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej wbrew literalnej treści cytowanego przepisu, to jest mimo braku posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe PKP tytułu prawnego w postaci zarządu przysługującego państwowej osobie prawnej do gruntu.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, a nie zastosowanie art. 145 § 1 lit. a), c) p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w sytuacji, gdy Minister Infrastruktury i Budownictwa naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, że poprzednikowi prawnemu skarżącej Spółki nie przysługiwał status strony postępowania administracyjnego prowadzonego przed Wojewodą Warszawskim w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zakończonego wydaniem decyzji z [...] grudnia 1994 r., mimo że poprzednik prawny skarżącej korzystał z lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie, jako posiadacz samoistny, a więc nie dysponował "gorszym prawem" do gruntu niż uwłaszczone przedsiębiorstwo państwowe PKP, a tym samym utrzymanie w obrocie prawnym decyzji wydanej z naruszeniem prawa materialnego, to jest:
1) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 172 Kc poprzez uznanie, że skarżącej Spółce nie przysługuje interes prawny do występowania w postępowaniu nieważnościowym mimo toczącego się postępowania o zasiedzenie udziału we własności nieruchomości związanego z własnością lokali nr 1 i 2 i stwierdzenie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego do prowadzenia postępowania, mimo że poprzednik prawny skarżącej był, na mocy protokołu przekazania lokali z 13 czerwca 1990 r., samoistnym posiadaczem wyżej wskazanych lokali, a dodatkowo, przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi Północ toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia udziału we własności gruntu związanego z własnością lokali przez skarżącą Spółkę w drodze zasiedzenia;
2) art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej wbrew literalnej treści cytowanego przepisu, to jest mimo braku posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe PKP tytułu prawnego w postaci zarządu przysługującego państwowej osobie prawnej do gruntu;
3) art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U.1990, Nr 79, poz. 464), to jest przez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji administracyjnej wydanej z naruszeniem praw przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] w Warszawie - poprzednika prawnego skarżącej Spółki, samoistnie posiadającego od dnia 13 czerwca 1990 r. część budynku przy ul. [...];
4) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. 1990, Nr 32, poz.191) przez uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe gruntem, który z mocy prawa uległ komunalizacji z dniem 27 maja 1990 r.;
5) art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. 1985, Nr 22, poz. 99 z poźn. zm.) przez uznanie, że przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe posiadało zarząd nieruchomością przy ul. [...] mimo braku wymaganej tym przepisem decyzji terenowego organu administracji państwowej.
W związku z powyższymi zarzutami, Spółka wniosła o uchylenie wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca kasacyjnie Spółka w piśmie z dnia 27 grudnia 2018 r. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 28 września 2021 r., w związku ze zmianą art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz.1090), poinformowano strony, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie wyraziły zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do stron o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia, czy strona wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W razie wyrażenia zgody, Sąd poinformował o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie.
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału jedynie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie adwokat A. R. nie wyraziła zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i oświadczyła, że posiada możliwości techniczne do uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Natomiast pełnomocnicy uczestników postępowania PKP S.A. i Prezydenta m.st. Warszawy wnieśli o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Z uwagi na powyższe zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 stycznia 2022 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Przedmiotowa sprawa dotyczyła wniosku Spółki [...] Sp. z o.o. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego nr [...] z [...] grudnia 1994 r., który działając na podstawie art. 2 ust. 1, 2, 3, 9 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), stwierdził, że przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe z mocy prawa nabyło z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w Warszawie przy ul. [...] o pow. 17398 m2, obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] oraz prawo własności budynku oraz urządzeń znajdujących się na ww. gruncie.
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z [...] grudnia 1994 r. z uwagi na brak wykazania przymiotu strony przez Spółkę [...].
Stanowisko to w pełni zaakceptował Sąd Wojewódzki. W ocenie Sądu I instancji, źródła interesu prawnego skarżącej do bycia stroną postępowania uwłaszczeniowego nie można wywodzić z umowy z 12 grudnia 1986 r. zawartej pomiędzy Centralną Dyrekcją Okręgową Kolei Państwowych a Przedsiębiorstwem [...], umowy z 19 grudnia 1991 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Przemysłu i Handlu a [...] oraz umowy z 19 grudnia 1996 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Przemysłu i Handlu a [...]. Treść ww. umów nie potwierdza, aby na ich podstawie skarżąca nabyła jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do spornego lokalu użytkowego w dacie uwłaszczenia lub obecnie. Zdaniem Sądu I instancji, interesu prawnego skarżącej w przedmiotowym postępowaniu nie uzasadnia również okoliczność sfinansowania ze środków własnych budowy lokalu użytkowego nr [..] i [...] w budynku przy ul. [...]. Z tej okoliczności może być wywodzony co najwyżej interes faktyczny do dokonania rozliczeń nakładów. Nie następuje to jednak w postępowaniu uwłaszczeniowym, a może być dochodzone w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Z poglądem tym nie zgadzała się Spółka [...], która w skardze kasacyjnej akcentowała brak po stronie PKP tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości i tym samym wykazywała, że kwestionowana decyzja uwłaszczeniowa dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa. Zwróciła uwagę, że przedsiębiorstwo państwowe PKP nie spełniało warunków uprawniających do uzyskania decyzji o charakterze deklaratoryjnym. Przedsiębiorstwo państwowe nie legitymowało się wymaganą prawem decyzją o zarządzie, ani też nie spełniało warunków do bezpłatnego nabycia budynku (budynek nie został wzniesiony wyłącznie ze środków przedsiębiorstwa państwowego PKP, a ze środków podmiotów współfinansujących). Mimo to, przedsiębiorstwo państwowe PKP stało się adresatem decyzji uwłaszczeniowej na szkodę skarżącej Spółki.
W kwestii uzasadnienia własnego interesu prawnego Spółka wskazała, że przysługuje jej interes prawny do popierania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. Wojewody Warszawskiego, ponieważ jej poprzednik prawny dysponował nie "gorszym prawem" do gruntu niż uwłaszczone przedsiębiorstwo państwowe PKP. Ponadto wskazano na okoliczność prowadzenia przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Północ postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia w drodze zasiedzenia udziału we własności gruntu spornej nieruchomości przy ul. [...] wraz z udziałem związanym z korzystaniem z lokali użytkowych nr [...] i nr [...] oraz udziałem w częściach wspólnych budynku.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są dwojakiego rodzaju.
Po pierwsze, wskazując na naruszenie przepisów: art. 2, art.7 i art.32 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości skarżąca kasacyjnie Spółka podnosi, że kwestionowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja uwłaszczeniowa została wydana pomimo braku posiadania prawa zarządu przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe i uwłaszczenia gruntu, który z mocy prawa uległ komunalizacji z dniem 27 maja 1990 r. Wątek ten skarżąca Spółka obszernie uzasadnia, wskazując na orzecznictwo i uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące sposobu udokumentowania prawa zarządu, wywodząc, że przedsiębiorstwo państwowe PKP nie legitymowało się prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości.
Te wszystkie zarzuty dotyczą oceny zgodności z prawem decyzji uwłaszczeniowej, której to oceny ani organ nadzoru, ani Sąd I instancji nie dokonywał. Przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego była decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. o umorzeniu postępowania z powodu braku po stronie wnioskującej Spółki interesu prawnego. Wskazane przepisy mogłyby stanowić wzorce kontroli, ale dla oceny prawidłowości nabycia użytkowania wieczystego gruntu przez PKP, co nie było przedmiotem kwestionowanej w niniejszej sprawie decyzji.
Z tego też względu zarzuty naruszenia wyżej wskazanych przepisów nie mogły uwzględnione.
Drugi rodzaj zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art.28 K.p.a. w zw. z art.172 Kc przez uznanie, że skarżącej Spółce nie przysługuje interes prawny do występowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Z tymi zarzutami łączą się też zarzuty procesowe naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, że poprzednikowi prawnemu skarżącej Spółki nie przysługiwał status strony w postępowaniu prowadzonym przed Wojewodą Warszawskim, zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji z [...] grudnia 1994 r.
Istotą niniejszego postępowania było wyjaśnienie, czy wnioskujący o stwierdzenie nieważności miał przymiot strony, uprawniający go do wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 157§2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Za stronę postępowania nieważnościowego może też być uznany podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny, w rozumieniu art. 28 K.p.a., do bycia stroną w tym postępowaniu administracyjnym. O tym kto jest stroną postępowania rozstrzyga zatem art. 28 K.p.a., z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy zatem upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Zaznaczyć należy, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a., aby jednak pozwalał uznać osobę za stronę postępowania administracyjnego, musi być normatywny, obiektywny, aktualny, własny, indywidualny, realny i konkretny (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2010, s. 271;). Stosownie do utrwalonego orzecznictwa stronami postępowania nieważnościowego są strony postępowania zwykłego oraz inne podmioty, mające interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności. Przyjmuje się więc, że prawo strony służy także innym podmiotom, które wykażą taki przymiot, w szczególności tym, które roszczą sobie prawo do gruntu objętego dotychczasową decyzją (przykładowo uwłaszczeniową czy komunalizacyjną). Interes prawny może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążącego się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Dlatego zagadnienie interesu prawnego, którego legitymacja procesowa jest pochodną, powszechnie w doktrynie i orzecznictwie uważane jest za zagadnienie o charakterze materialnoprawnym, bowiem warunkujący przymiot strony w postępowaniu administracyjnym interes prawny, zależny jest od istnienia przepisu materialnoprawnego, z którego można go wywieść (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1220/11 i z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 176/11, publ. www.nsa.gov.pl).
Postępowanie nieważnościowe, którego przeprowadzenia żądała skarżąca Spółka dotyczyło decyzji Wojewody Warszawskiego nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. Decyzja została wydana na podstawie art. 104 K.p.a. w związku art. 2 ust. 1, 2, 3, 9 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W sposób jednoznaczny wynika z powyższych przepisów, że stroną postępowania uwłaszczeniowego jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa bądź Gminę oraz przedsiębiorstwo, które jest uwłaszczane. Inny podmiot może uczestniczyć w tym postępowaniu jeśli wykaże, że przysługują mu prawa rzeczowe (własność lub użytkowanie wieczyste) do przedmiotowej nieruchomości lub też inne prawa oparte na przepisach powszechnie obowiązujących, które uwłaszczenie mogło naruszać. Jak wynika to ze stanowiska skarżącej uzasadnia ona swój interes prawny faktem samoistnego posiadania przedmiotowego lokalu użytkowego, a zatem powołuje się na okoliczność faktyczną, nie wskazując przy tym przepisu prawa materialnego, który mógłby stanowić źródło jej interesu prawnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji uznał, że źródła interesu prawnego skarżącej do bycia stroną postępowania uwłaszczeniowego nie można wywodzić z umowy z 12 grudnia 1986 r. zawartej pomiędzy Centralną Dyrekcją Okręgową Kolei Państwowych a Przedsiębiorstwem [...] (CDOKP zobowiązała się do wybudowania lokalu użytkowego i przekazania go w użytkowanie [...]), umowy z 19 grudnia 1991 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Przemysłu i Handlu a [...] (Skarb Państwa oddał lokal użytkowy Spółce [...] do odpłatnego korzystania i czerpania pożytków) oraz umowy sprzedaży z 19 grudnia 1996 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Przemysłu i Handlu a [...] zespołu składników materialnych i niematerialnych po zlikwidowanym [...]. Z umów tych nie wynika, aby na ich podstawie skarżąca nabyła jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do spornego lokalu użytkowego w dacie uwłaszczenia lub obecnie. Spółka nie mogła stać się właścicielem przedmiotowego lokalu użytkowego, gdyż nie tylko nie został on wyodrębniony i nie założono dla niego odrębnej księgi wieczystej, ale i z tego powodu, że umowa z 19 grudnia 1996 r. zawarta w formie aktu notarialnego, nie zawierała postanowienia o przeniesieniu na pozwaną udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu, na którym posadowiony jest budynek, w którym znajduje się sporny lokal oraz udziału we współwłasności części wspólnych budynku. Znajduje to potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego XXVI Wydziału Gospodarczego z dnia 26 września 2013 r., sygn. XXVI GC 797/12 oraz w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. I ACa 98/14 (w aktach administracyjnych sprawy). Interesu prawnego skarżącej w przedmiotowym postępowaniu nie uzasadnia również okoliczność sfinansowania ze środków własnych budowy lokalu użytkowego nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...]. Z tej okoliczności może być wywodzony co najwyżej interes faktyczny do dokonania rozliczeń nakładów. Nie następuje to jednak w postępowaniu uwłaszczeniowym, a może być dochodzone w postępowaniu przed sądem powszechnym. Interesu prawnego Spółki skarżącej kasacyjnie nie uzasadnia również podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność prowadzenia przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi Północ postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia z dniem 19 grudnia 2011 r. udziału w spornej nieruchomości przy ul. [...] w udziale związanym z korzystaniem z lokali użytkowych nr [...] i nr [...] wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku. Okoliczność ta może świadczyć co najwyżej o przysługującym skarżącej interesie faktycznym wywodzonym z faktu władania określonym mieniem bez tytułu prawnego, który jednak, z przyczyn wskazanych powyżej, nie daje skarżącej przymiotu strony postępowania nieważnościowego. Skarżąca Spółka powołała się na uprawnienia wynikające z faktu posiadania nieruchomości bez uregulowania tego w sposób skutkujący powstaniem prawa rzeczowego, skarżąca nie legitymuje się orzeczeniem sądu powszechnego stwierdzającym zasiedzenie udziału w prawie własności, co stanowiłoby potwierdzenie tytułu prawnego do zajmowanej części nieruchomości.
Skarżąca Spółka nie wykazała zatem aby posiadała interes prawny do wszczęcia kontrolowanego postępowania, nie mogła w związku z tym być uznana za jego stronę. Nie wskazała na istnienie normy prawnej, która regulowałaby aktualny i realny interes prawny skarżącej do wszczęcia postępowania nieważnościowego względem kwestionowanej decyzji Wojewody Warszawskiego z [...] grudnia 1994 r.
W konsekwencji, Minister Infrastruktury i Budownictwa prawidłowo umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności wskazanej powyżej decyzji Wojewody Warszawskiego, zaś Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów o charakterze proceduralnym, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. W sposób wszechstronny rozważono materiał dowodowy w kontekście istotnych dla sprawy okoliczności.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.). Uzasadnienie wyroku sporządzono zgodnie z art. 193 zdanie 2 p.p.s.a. z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji przepis ten wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a., zawężając je do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.