I OSK 515/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-27
NSAAdministracyjneWysokansa
nieruchomościdrogi publiczneadministracja publicznaustawa reformująca administracjęnabycie z mocy prawauchwałazałącznik graficznyzałącznik tekstowypostępowanie sądowoadministracyjneuzasadnienie wyroku

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że uzasadnienie nie wyjaśniło wystarczająco podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod ulicę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę miasta, uznając, że droga nie była drogą publiczną w rozumieniu przepisów, ponieważ brak jej było w załączniku tekstowym do uchwały z 1988 r., mimo obecności na załączniku graficznym. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na istotne naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., z powodu wadliwego uzasadnienia, które nie odniosło się do wszystkich istotnych dowodów i argumentów strony skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę miasta na decyzję Ministra Rozwoju. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy ulica ta była drogą publiczną w rozumieniu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Organy administracji oraz WSA uznały, że nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną, ponieważ ulica nie została wymieniona w załączniku tekstowym do uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. nr 245, mimo że widniała na załączniku graficznym. WSA uznał, że decydujące znaczenie ma załącznik tekstowy. NSA uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ nie odniosło się do wszystkich istotnych dowodów i argumentów podniesionych przez skarżące miasto, takich jak istnienie metryki ulicy z 1993 r. czy fakt, że załącznik tekstowy do uchwały z 1988 r. miał charakter wtórny do załącznika graficznego. NSA wskazał, że WSA powinien był rzetelnie uzasadnić swoje stanowisko, zwłaszcza w kontekście sprzecznych dowodów i interpretacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie zinterpretował przepisy, nie odwołując się do wszystkich dowodów i nie uzasadniając wystarczająco swojego stanowiska, że decydujące znaczenie ma wyłącznie załącznik tekstowy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie odniósł się do istotnych dowodów, takich jak pismo Biura Planowania Rozwoju Miasta wskazujące na wtórny charakter załącznika tekstowego do graficznego, czy fakt istnienia metryki ulicy z 1993 r. Brak rzetelnego uzasadnienia naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1

Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Dotyczy nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Kluczowe jest ustalenie, czy droga była drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych z 1998 r.

Pomocnicze

u.d.p. art. 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej, wymagająca zaliczenia do jednej z kategorii dróg oraz możliwości korzystania przez każdego.

u.d.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja drogi wewnętrznej jako drogi niezaliczanej do żadnej z kategorii dróg publicznych.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania organów.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie wyroku WSA nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku odniesienia się do wszystkich istotnych dowodów i argumentów strony skarżącej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

decydujące znaczenie ma załącznik tekstowy załącznik tekstowy miał charakter wtórny do załącznika graficznego brak odniesienia się do kwestii, o których mowa w skardze kasacyjnej, a które to kwestie były podniesione już w skardze do Sądu Wojewódzkiego, skutkowało tym, że zaskarżony wyrok nie kwalifikował się do kontroli instancyjnej.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Rudnicka

sędzia

Arkadiusz Blewązka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, znaczenie załączników do uchwał administracyjnych oraz wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z reformą administracji publicznej w 1998 r. oraz uchwałami z tamtego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego dla samorządów zagadnienia nabycia nieruchomości pod drogi publiczne, a NSA wskazuje na błędy proceduralne WSA, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieruchomości pod drogami: NSA kwestionuje uzasadnienie WSA w kluczowej sprawie o nabycie z mocy prawa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 515/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Jolanta Rudnicka
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1669/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-02
Skarżony organ
Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1669/20 w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 16 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 lutego 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 1669/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 16 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia - z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. - prawa własności nieruchomości.
Z motywów w/w wyroku wynikało, że Wojewoda Mazowiecki - orzekając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm., dalej: Przepisy wprowadzające") - decyzją z dnia 16 marca 2012 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nabycia, z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...], ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], a zajętej pod część ulicy [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożył M.S. (w miejsce którego wstąpiła J.S.), a rozpatrując sprawę trybie instancji odwoławczej, Minister Rozwoju, decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewody Mazowieckiego. Zdaniem bowiem Ministra, przedmiotowa nieruchomość stanowiła wprawdzie w dniu 31 grudnia 1998 r. własność M. S. (na podstawie umowy zniesienia współwłasności z dnia 8 kwietnia 1997 r. rep. A nr [...], co potwierdzała umowa majątkowa małżeńska z dnia 10 lipca 2003 r. rep. A nr [...], a także treść księgi wieczystej nr [...]), ale nie była ona zajęta pod drogę publiczną.
Rozwijając powyższe zagadnienie, organ odwoławczy wyjaśnił, że badając przesłankę zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną - w rozumieniu art. 73 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające (...) - należy mieć na uwadze, że nie jest to zajęcie pod jakąkolwiek drogę istniejącą na gruncie, lecz tylko pod drogę publiczną, istniejącą w dniu 31 grudnia 1998 r. Drogę publiczną - w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.), stanowi zaś droga spełniająca dwa warunki: po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, a po drugie - z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Brak zaliczenia drogi do jednej z kategorii dróg publicznych oznaczało więc, że dana droga nie jest drogą publiczną, lecz drogą wewnętrzną (art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Aby natomiast droga mogła być uznana za drogę publiczną, musiała zostać zaliczona do tego rodzaju dróg w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych. Odnosząc więc powyższe do stanu sprawy, Minister zauważył, że nie zostało stwierdzone by działka nr [...] o pow. [...] ha była objęta aktami normatywnymi o nadaniu ul. [...], przed dniem 1 stycznia 1999 r., kategorii drogi publicznej, a w szczególności, aby była objęta uchwałą Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. nr 245 w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. St. Warszawskiego Nr 17, poz. 186). Fakt ten potwierdził Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] w piśmie z dnia 14 grudnia 2011 r., w którym wskazano, że na dzień 31 grudnia 1998 r. ulica [...] nie była drogą publiczną (...). Powyższe potwierdzało również pismo Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia 8 stycznia 2020 r., w którym podano, że ul. [...] "nie figurowała w wykazie (prawdopodobnie przez przeoczenie)" dróg publicznych zaliczonych do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych mocą ww. uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. nr 245.
Ostatecznie więc organ odwoławczy zauważył, że ponieważ dopiero uchwałą Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 4 września 2003 r. nr XVI/239/2003 w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie m.st. Warszawy kategorii dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2003 r. nr 241, poz. 6320), ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych, to nie można było uznać, aby przedmiotowa działka była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r.
Na wyżej przedstawioną decyzję Ministra Rozwoju z dnia 16 czerwca 2020 r. Miasto Stołeczne Warszawa wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciło organowi naruszenie: art. 7, 77 §1 i art. 80, art. 138 §1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację.
Jednocześnie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skarżący wnosił o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z następujących dokumentów:
- pisma Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] z dnia 26 czerwca 2019 r.,
- załącznika graficznego nr 4 do uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. nr 245 w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych, a także decyzji z dnia 16 kwietnia 2019 r. nr [...], decyzji z dnia 5 marca 2019 r. nr [...], decyzji [...] z dnia 14 października 2015 r. nr [...] i pisma Biura Planowania Rozwoju Warszawy z dnia 1 marca 2019 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wnosił o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił dowody zgłoszone w skardze, oddalając zaś w/w skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") uznał, że nie była ona zasadna.
Na wstępie Sąd Wojewódzki przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające (...), podzielając jednocześnie pogląd organu o konieczności posiłkowania się w tym przypadku przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) a następnie odnosząc powyższe do analizowanego stanu stwierdził, iż (cyt.): " W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że w uchwale Nr 245 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. St. Warszawskiego Nr 17, poz. 186) ustalony został wykaz dróg lokalnych miejskich i gminnych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy, w którym brak jest ul. [...]. Na załączniku graficznym nr 4 do ww. uchwały ul. [...] została wyznaczona jako droga lokalna miejska."
Sąd Wojewódzki nie zgodził się przy tym ze stanowiskiem skarżącego, że ul. [...] jedynie omyłkowo nie została uwzględniona w załączniku tekstowym do uchwały, a w innych sprawach, dotyczących ul. [...], zostało stwierdzone nabycie prawa własności nieruchomości przez gminę w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wyznaczenie tej ulicy - jako drogi lokalnej miejskiej - jedynie w załączniku graficznym do uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. nr 245, nie było bowiem wystarczające, bo (cyt.): " decydujące znaczenie ma załącznik tekstowy".
Z tego powodu Sąd Wojewódzki przyjął, że (cyt.): "okoliczność wydania decyzji stwierdzających nabycie prawa własności nieruchomości w innych sprawach, a dotyczących ul. [...] nie zmienia faktu, że w niniejszej sprawie decyzje organów orzekających odpowiadają prawu" a pisma dołączone do skargi - dopuszczone jako dowód uzupełniający - pozostają bez znaczenia.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Miasto st. Warszawa zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k p a. - polegające na oddaleniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów I i II instancji, pomimo iż decyzje te zostały wydane bez rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonaniu niespójnej i sprzecznej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięciu następujących faktów:
a) ulica [...] w 1993 r. miała założoną metrykę dla ulicy lokalnej miejskiej,
b) podstawą stworzenia treści uchwały nr 245, tj. tabel zawierających wyliczenie dróg lokalnych miejskich, był załącznik graficzny, czyli plansza z całym układem drogowym gminy, zaś załącznik tekstowy miał charakter wtórny do załącznika graficznego,
co miało wpływ na wydanie wyroku oddalającego skargę;
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. - polegające na sporządzeniu uzasadnienia wyroku nie spełniającego jego ustawowych warunków oraz wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi oraz wobec całkowicie dowolnych ustaleń, nie wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym że ulica [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę publiczną, co wpłynęło na oddalenie skargi.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o: uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Ponadto skarżący wnosił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zarzuty te zostały oparte na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest na istotnym naruszeniu przepisów procesowych i w zakresie unormowania zawartego w art. 141 § 4 p.p.s.a. – skarga ta okazała się uzasadniona. Zgodnie bowiem z treścią w/w przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zdaniem zaś składu orzekającego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera zaś rzetelnego wyjaśnienia podstawy prawnej zapadłego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie skarga wniesiona do Sądu Wojewódzkiego dotyczyła decyzji Ministra Rozwoju z dnia 16 czerwca 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 marca 2012 r., który - orzekając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - odmówił stwierdzenia nabycia - z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa - przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...], ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], a zajętej pod część ulicy [...]. Zdaniem bowiem organów obu instancji, choć przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność M. S., to nie była jednak zajęta pod drogę publiczną. Pogląd ten podzielił następnie Sąd Wojewódzki stwierdzając, że wyznaczenie ulicy [...] - jako drogi lokalnej miejskiej - zawierał tylko załącznik graficzny do uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. nr 245 w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. St. Warszawskiego Nr 17, poz. 186). W załączniku testowym do w/w uchwały ulica ta nie została natomiast wymieniona a (cyt.): " decydujące znaczenie ma załącznik tekstowy".
Jednocześnie Sąd Wojewódzki uznał także, że nie miał w tym przypadku znaczenia fakt, iż w innych sprawach, dotyczących ulicy [...], zostały wydane decyzje zawierające odmienne rozstrzygnięcie od tego, które zawierała decyzja zaskarżona.
Z tym stanowiskiem nie zgadzało się skarżące m. st. Warszawa, które w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w szczególności podnosiło, że z treści znajdującego się w aktach sprawy pisma Biura Planowania Rozwoju Miasta z dnia 25 sierpnia 2020 r. nr [...] wynikało wprost, iż ulica [...] została zaliczona do dróg lokalnych miejskich w 1988 r. a Biuro Planowania Rozwoju Warszawy (które było organem merytorycznie przygotowującym wówczas uchwały) wyjaśniło, iż w 1988 roku w pierwszej kolejności powstawała plansza z całym układem drogowym gminy i na jej podstawie następnie tworzony był wykaz dróg lokalnych miejskich. Dlatego w sytuacji, w której na załączniku graficznym występuje ulica i jednocześnie nie ma jej w załączniku tekstowym, to ponieważ załącznik tekstowy miał charakter wtórny do załącznika graficznego, należało powyższy brak traktować jedynie jako błąd redakcyjny. Ponadto – jak akcentował skarżący - Biuro Planowania Rozwoju Miasta wskazywało wręcz też, iż podstawą kwalifikacji drogi do kategorii dróg gminnych było oznaczenie ulicy jako drogi gminnej na załączniku graficznym, a nie w załączniku tekstowym. Wykaz tabelaryczny miał bowiem tylko znaczenie porządkowe i uzupełniające, a co wynikało m. in. także z następującego sformułowania we wstępie załącznika tekstowego (pkt 1.3): "Opracowanie zawiera:
- kwalifikację dróg gminnych na planach,
- wykaz dróg gminnych i ich charakterystykę."
W związku z tym skarżący podkreślał, że Sąd Wojewódzki w ogóle nie odniósł się do przedstawionych przy skardze dowodów, w tym do cytowanego powyżej pisma, stwierdzając tylko lakonicznie, iż wyznaczenie drogi jako drogi lokalnej miejskiej tylko na załączniku graficznym do uchwały nie jest wystarczające. Sąd pominął natomiast okoliczność, w jaki sposób poszczególne drogi były kwalifikowane do dróg gminnych oraz całą procedurę tworzenia uchwał o zaliczeniu danej drogi do kategorii drogi gminnej.
Jednocześnie skarżący zwracał też uwagę, że fakt zaliczenia ulicy [...] do kategorii dróg gminnych na podstawie uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 4 września 2003 r. nr XVI/239/2003 w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie m. st. Warszawy do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie m. st. Warszawy kategorii dróg gminnych, nie mógł stanowić podstawy do uznania, iż ulica [...] wcześniej nie miała kategorii lokalnej miejskiej (a takie wnioski wysnuł Sąd Wojewódzki, pomimo przedstawienie dokumentacji, która przeczyła takim założeniom). Uchwałą Nr XVI/239/2003 – jak kontynuował autor skargi kasacyjnej - zaliczono bowiem do kategorii dróg gminnych nie tylko nowe ulice, lecz także ponownie również niektóre z tych dróg, które wcześniej otrzymały kategorię drogi lokalnej miejskiej na podstawie uchwały nr 245. Na terenie Dzielnicy [...] dotyczyło to m. in. np. ulicy [...],[...],[...], [...], jak również tego samego co wcześniej odcinka ulicy [...] (odcinek [...]) i ulicy [...] (odcinek [...]). Zatem ponowne zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych późniejszą uchwałą Rady m. st. Warszawy nie wykluczało jednocześnie posiadania przez daną drogę kategorii drogi publicznej wcześniej na podstawie uchwały nr 245.
Wreszcie skarżący wskazywał także, że Sąd Wojewódzki pominął również fakt, iż dla ulicy [...] została w 1993 r. założona metryka ulicy jako drogi lokalnej miejskiej a fakt ten potwierdzało pismo Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] z dnia 26 czerwca 2019 r. Dla dróg zaliczonych uchwałą nr 245 do kategorii dróg publicznych lokalnych - miejskich, położonych na terenie dawnej Dzielnicy [...] zostały bowiem w 1993 r. założone metryki ulic.
W rezultacie skarżący akcentował więc, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynikało, dlaczego wyżej przedstawione okoliczności nie zostały rozważone przez Sąd Wojewódzki a co w konsekwencji doprowadziło Sąd I instancji do błędnych wniosków i oddalenia skargi.
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem składu orzekającego, należało uznać, iż stan, w jakim został wydany zaskarżony wyrok był skomplikowany i odbiegał od typowego schematu, występującego z reguły w postępowaniach, prowadzonych w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające (...). W związku z tym, całkowity brak odniesienia się do kwestii, o których mowa w skardze kasacyjnej, a które to kwestie były podniesione już w skardze do Sądu Wojewódzkiego, skutkowało tym, że zaskarżony wyrok nie kwalifikował się do kontroli instancyjnej. Powyższe uzasadnia w szczególności pominięcie przez Sąd Wojewódzki takich okoliczności jak fakt, że dla ulicy [...] została w 1993 r. założona metryka jako dla drogi lokalnej miejskiej oraz, iż uchwała nr XVI/239/2003, którą – formalnie zaliczono ulicę [...] do kategorii dróg gminnych, zaliczała nie tylko nowe ulice, lecz także ponownie niektóre z dróg, które wcześniej otrzymały kategorię drogi lokalnej miejskiej na podstawie uchwały nr 245. Okoliczności te natomiast należało oczywiście oceniać w kontekście faktu, że ulica [...] była objęta załącznikiem graficznym do uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. nr 245, a więc uchwały, która obowiązywała już w dniu 31 grudnia 1998 r. Wprawdzie w zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki przyjął, że wyznaczenie ulicy [...] jako drogi lokalnej miejskiej jedynie w załączniku graficznym do uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. nr 245, nie było wystarczające dla przyjęcia, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. droga ta była drogą publiczną, gdyż (cyt.): " decydujące znaczenie ma załącznik tekstowy", ale stanowiska tego Sąd Wojewódzki w żaden sposób nie uzasadnił. Tymczasem z treści pisma Biura Planowania Rozwoju Miasta z dnia 25 sierpnia 2020 r. nr [...] a więc organu, który wówczas przygotowywał pod względem merytorycznym uchwały miejskie wynikało, że w pierwszej kolejności powstawała plansza z całym układem drogowym gminy i dopiero na jej podstawie tworzony był następnie wykaz dróg lokalnych miejskich. Zatem – jak twierdzono - to załącznik tekstowy miał w tym przypadku charakter wtórny do załącznika graficznego. W rezultacie więc, gdy na załączniku graficznym występowała ulica, a która nie była uwzględniona w załączniku tekstowym, to należało fakt ten traktować jedynie jako błąd redakcyjny.
W związku z tym, jeśli Sąd Wojewódzki co do w/w kwestii miał inne zdanie to powinien je stosownie uzasadnić, czego jednak nie uczynił.
W tej zatem sytuacji - zdaniem składu orzekającego - ponieważ powyższe uchybienia procesowe mogły mieć niewątpliwie znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, zarzut istotnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. – w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – należało uznać, jak wyżej to nadmieniono, za usprawiedliwiony.
Przy ponownym więc rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki weźmie pod uwagę wyżej stwierdzone uchybienia, dokładnie odniesie się do całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych i stanowiącego dowody dopuszczone w postępowaniu sądowoadministracyjnym a następnie stanowisko swoje rzetelnie uzasadni.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną i – na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI