I OSK 510/08

I OSK 510/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /sprawozdawca/
Anna Łukaszewska-Macioch
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 82/07 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2007-10-10
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
art.42 ust.2,art.41 ust.3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) NSA Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 82/07 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 82/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. Z. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji - zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Komendant Miejski Policji w B. orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...], uznał S. Z. winnym popełnienia zarzucanych czynów o znamionach przestępstwa i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W związku z tym, Komendant Miejski Policji w B. rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...], wydanym na podstawie § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r., Nr 4, poz. 14), zwolnił S. Z. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2002r.
Śląski Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy wskazane wyżej orzeczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/GI 818/04, po rozpoznaniu skargi S. Z., uchylił orzeczenie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2002 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 557/05 oddalił skargę kasacyjną Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, wniesioną od powyższego wyroku.
Komendant Miejski Policji w B., postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 149 § 1 i art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia S. Z. ze służby w Policji.
Komendant Miejski Policji w B. decyzją z dnia [...] marca 2006 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., uchylił rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] o zwolnieniu S. Z. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2002 r.
Komendant Miejski Policji w B. rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 42 ust. 1, 2, 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58), przywrócił S. Z. do służby w Policji na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed zwolnieniem ze służby w Policji, to jest specjalisty Sekcji Kryminalnej Komendy Miejskiej Policji w B., wskazując, że zgodnie z art. 42 ust. 1 powołanej ustawy o Policji, uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Organ podkreślił przy tym, że przepis art. 42 ust. 4 wskazanej ustawy nie wiąże z przywróceniem do służby w Policji skutku prawnego w postaci nabycia przez policjanta prawa do uposażenia. Prawo do uposażenia powstaje dopiero z dniem podjęcia służby przez przywróconego do niej policjanta.
W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego S. Z. podniósł, że organ zobowiązany jest do zawieszenia postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia postępowania karnego. Dodał, że pomimo stwierdzenia przez prawomocne wyroki sądów, że dyscyplinarne wydalenie ze służby nastąpiło z naruszeniem prawa, nie zostały dotychczas podjęte działania wskazane przez sąd.
Śląski Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia daty przywrócenia do służby i określił tę datę na dzień [...] lipca 2006 r. W pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że S. Z. myli postępowanie dyscyplinarne i postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji.
Komendant Miejski Policji w B. rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] października 2006 r., na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 powołanej ustawy o Policji, w związku z niezgłoszeniem gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez S. Z. - funkcjonariusza w służbie stałej, zwolnił go ze służby w Policji z dniem [...] października 2006 r., wskazując, że niezgłoszenie przez S. Z. gotowości podjęcia służby w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby wyczerpuje przesłankę z art. 42 ust. 2 powołanej ustawy o Policji stwierdzając równocześnie, że z uwagi na niepodjęcie służby, S. Z. nie nabył prawa do uposażenia.
W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego S. Z. podniósł zarzut, że został zwolniony ze służby w Policji z uwagi na niezgłoszenie się do służby w ciągu siedmiu dni od przywrócenia, pomimo, że w wyznaczonym czasie był tymczasowo aresztowany przez Sąd Rejonowy w B.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Śląski Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach, uchylił wskazane wyżej orzeczenie w części dotyczącej określenia daty zwolnienia ze służby i określił datę zwolnienia ze służby na dzień [...] listopada 2006 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał ten rozkaz personalny w mocy, wskazując, że regulacja art. 42 ust. 4 ustawy o Policji nie stanowi podstawy do przyjęcia, że tymczasowe aresztowanie usprawiedliwia niezgłoszenie gotowości podjęcia służby w ustawowym terminie, gdyż przepis ten dotyczy innej sytuacji, a mianowicie okoliczności usprawiedliwiających niepodjęcie służby, które zaistniały już po zgłoszeniu się policjanta do służby, czyli po dopuszczeniu go do jej pełnienia. Natomiast przepis art. 42 ust. 2 ustawy, który wprowadza obowiązek zgłoszenia gotowości podjęcia służby w terminie 7 dni od dnia przywrócenia, nie przewiduje żadnych wyjątków w zakresie spełnienia tego warunku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, S. Z. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz wszelkich orzeczeń, decyzji wydanych w pierwszej i drugiej instancji do daty jego zwolnienia ze służby z dniem [...] marca 2002 r. oraz o wyegzekwowanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 grudnia 2004 r., sygn. akt IV SA/GI 818/04 nakazującego ponowne przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Ponadto wniósł o przywrócenie wszelkich wówczas posiadanych praw zarówno do pobierania 50 % comiesięcznego uposażenia, jak i z tytułu ciągłości służby oraz o wydanie orzeczenia o zaliczeniu okresu pozbawienia zatrudnienia od [...] marca 2002r. do czasu zakończenia postępowania karnego oraz o ustalenie, czy podjęte czynności administracyjno - dyscyplinarne były zgodne z prawem.
Wyrokiem z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 82/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę S. Z. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] listopada 2006r. nr [...], wskazał, że organ trafnie ustalił, iż S. Z. z dniem [...] lipca 2006 r. został przywrócony do służby w Policji na stanowisko równorzędne. Sąd zauważył, że z akt sprawy wynika, iż ostateczna decyzja w tym zakresie, wydana przez Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji prawidłowe były również ustalenia organu, że S. Z. nie zgłosił gotowości niezwłocznego podjęcia służby w ciągu siedmiu dni od dnia przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne, czyli w terminie do [...] lipca 2006 r. Sąd podkreślił, że skarżący o obowiązku zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, jak i o skutkach takiego niezgłoszenia, został pouczony w treści decyzji o przywróceniu do służby na stanowisko równorzędne.
Sąd podkreślił, iż orzeczenie z dnia [...] stycznia 2002 r. o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia skarżącego ze służby oraz uchylające je orzeczenie nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., zostały wydane w postępowaniu dyscyplinarnym. Natomiast rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji został wydany w wykonaniu orzeczonej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Z tego powodu, późniejsze uchylenie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach orzeczenia utrzymującego w mocy orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, spowodowało wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją o zwolnieniu skarżącego ze służby.
Sąd zaznaczył, że zawarte w skardze wnioski dotyczące uchylenia wszelkich orzeczeń, decyzji wydanych w pierwszej i drugiej instancji do daty zwolnienia skarżącego ze służby z dniem [...] marca 2002 r., nie mogły być przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną złożył pełnomocnik S. Z., radca prawny P. B., wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, a w razie braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia, o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 42 ust. 2 ustawy o policji, poprzez:
a) przyjęcie, iż skarżący nie zgłosił gotowości niezwłocznego podjęcia służby w ciągu siedmiu dni od dnia przywrócenia do służby, pomimo, iż o tym obowiązku skarżący nie został pouczony w decyzji Śląskiego komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] lipca 2006r., nr [...],
b) przyjęcie, iż zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby nie oznacza jednocześnie prawnej i faktycznej możliwości podjęcia tej służby (jak to przyjął Śląski Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2006r.), co spowodowało "wyodrębnienie" skutków prawnych możliwości podjęcia tej służby.
Z ostrożności procesowej, w przypadku gdyby zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku skarżącego istniały przesłanki do postawienia zarzutu na podstawie treści art. 174 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie treści art. 9 k.p.a., w związku z treścią art. 1 k.p.a. oraz treścią art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy o policji, poprzez przyjęcie, iż zaskarżona decyzja z dnia 23 listopada 2006 r. może się ostać, pomimo, iż została wydana między innymi w konsekwencji uprawomocnienia się decyzji z [...] lipca 2006r., niezawierającej koniecznego pouczenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżona decyzja, mogła być wydana wyłącznie w wyniku wcześniej wydanej decyzji z dnia [...] lipca 2006r., nr [...].
Zdaniem skarżącego, decyzja z dnia [...] lipca 2006r. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa - art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., a mianowicie nie zawiera pouczenia o 7 - dniowym terminie zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, licząc od dnia przywrócenia wskazanego w decyzji. Stąd też, zdaniem skarżącego, nie można było przyjąć, iż termin ten upłynął skutecznie w dniu [...] lipca 2006 r. Dla omawianego stanu prawnego żadnego znaczenia nie ma fakt, iż decyzja ta nie została zaskarżona i się uprawomocniła.
Wskazano, że w piśmie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] października 2006r. zamieszczono: "Ze służby w policji winien Pan być zwolniony w terminie 3 miesięcy od dnia [...].07.2006r., to jest od dnia wyznaczenia Panu ostatecznego terminu zgłoszenia gotowości do służby". Zdaniem skarżącego taki termin nie został mu wyznaczony w decyzji z [...] lipca 2006r.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, że gotowość ma oznaczać realną, rzeczywistą możliwość natychmiastowego przystąpienia do służby, co nastąpiło u skarżącego w dniu [...] września 2006r., bowiem - w ocenie skarżącego - nie można odseparować formalnoprawnego obowiązku zgłoszenia gotowości od rzeczywistej możliwości podjęcia służby, co w niniejszym przypadku oznacza, iż najwcześniejszym momentem, w którym skarżący byłby zobowiązany do takiego zgłoszenia była chwila uchylenia postanowienia o tymczasowym aresztowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać należy, że jeśli skargę kasacyjną oparto o obie podstawy z art. 174 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odwoławczy najpierw bada zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko wtedy, gdy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, lub nie został podważony, można przejść do badania zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Odnośnie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego, przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.
W niniejszej sprawie powołane w skardze kasacyjnej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszą się do postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego, w którym nie mają zastosowania. Sąd stosuje bowiem ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym wskazując w skardze kasacyjnej na naruszenie przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego należało go powiązać z konkretnym przepisem ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też powołanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako ustawowej podstawy skargi kasacyjnej.
Przechodząc do naruszenia prawa materialnego, podkreślić należy, że naruszenie takie może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, który stanowi, że jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3, przy czym omawiany przepis nie przewiduje żadnego wyjątku w zakresie spełnienia tego warunku.
Należy zatem przyznać rację Sądowi pierwszej instancji, że zakreślony w art. 42 ust.2 ustawy o Policji termin siedmiodniowy do zgłoszenia przez policjanta gotowości do niezwłocznego podjęcia służby rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku reaktywującego stosunek służbowy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że organ administracyjny trafnie ustalił, iż S. Z. z dniem [...] lipca 2006 r. został przywrócony do służby w Policji na stanowisko równorzędne. Z akt sprawy wynika bowiem, że ostateczna decyzja w tym zakresie, wydana przez Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Nie ulega także wątpliwości, że S. Z. nie zgłosił gotowości niezwłocznego podjęcia służby w ciągu siedmiu dni od dnia przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne, czyli w terminie do [...] lipca 2006 r., o którym to obowiązku zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby został pouczony.
W związku z tym należy dojść do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 42 ust. 2 powołanej ustawy o Policji, a zatem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.