I OSK 505/22

I OSK 505/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Jolanta Rudnicka
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2734/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-26
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii~Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
127 § 3 i art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2734/19 w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r. (sygn. akt I SA/WA 2734/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – oddalił skargę H. S. na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, H. S. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
I. art. 142 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - poprzez niezastosowanie i błędne uznanie, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy był niedopuszczalny, podczas gdy skarżąca uprawniona była do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym z resztą została w zaskarżonym postanowieniu z dnia 13 września 2019 r. pouczona,
II. art. 156 § 1 k.p.a. - poprzez błędne uznanie, że decyzja nie została obarczona wadą wskazaną w art. 156§ 1 k.p.a., podczas gdy na tego rodzaju wadę wskazuje przedłożony w toku sprawy stan faktyczny i prawny,
III. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a.- poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości i brak wyjaśnienia skarżącej istotnej dla niej kwestii,
IV. art. 7 k.p.a. - poprzez niezastosowanie się do przepisu w postaci braku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
V. art. 77 k.p.a., w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. - poprzez brak działania które ma na celu wyczerpujące zebranie i przeprowadzenie materiału dowodowego, brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
VI. art. 6 k.p.a. - poprzez działanie organu administracyjnego niemieszczące się w granicach prawa oraz naruszające przepisy prawa, a tym samym naruszenie zasady praworządności,
VII. art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie szeregu okoliczności natury faktycznej i prawnej, w szczególności nieodniesienie się do zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji,
VIII. art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności nieodniesienie się do szeregu zarzutów wskazanych w skardze,
IX. art. 6 k.p.a. - w postaci braku pouczenia skarżącej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę wyroku poprzez uwzględnienie skargi oraz (cyt.): "zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed organem II instancji oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie".
Ponadto skarżąca wnosiła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych.
Zarzuty te zostały oparte wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. to jest na istotnym naruszeniu przepisów postępowania do których skarżąca zaliczyła przepisy: art. 141§ 4 p.p.s.a. a także art. 6, art. 7, art. 8, art. 9,art. 11, art. 77, art. 84 § 1, art. 85 § 1, art. 107 § 1, art. 142 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.
W ocenie składu orzekającego, zarzuty te okazały się niezasadne.
Zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku (oddalającego skargę) powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagania te spełnia w pełni zaskarżony wyrok. Wynika z niego, że postanowieniem z dnia 13 września 2019 r., Minister Inwestycji i Rozwoju odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia 28 listopada 2017 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z 15 września 2017 r. nr [...] orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej współwłasność W.L. w 384/494 części i H.S.w 110/494 części, położonej w obrębie [...], gmina [...], poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. w [...] na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV [...] wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...], arkusz mapy 4, w obrębie [...]. Z uwagi zaś, że pismem z dnia 1 października 2019 r., H.S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem, zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 października 2019 r. - wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. – Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju stwierdził niedopuszczalność w/w wniosku.
Oceniając legalność w/w postanowienia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 października 2019 r., Sąd Wojewódzki uznał, że skarga wniesiona na to postanowienie przez H.S. nie była zasadna, gdyż organ prawidłowo potraktował ów wniosek jako niedopuszczalny.
Z tym stanowiskiem zgadza się skład orzekający. Skoro bowiem zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi a po myśli art. 159 § 2 k.p.a., na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie to należy - a contrario - rozumieć, iż na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, stronie nie przysługuje zażalenie. Tym samym nie jest możliwe wniesienie w tym zakresie także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodać w tym miejscu trzeba, że pogląd ten jest jednolicie wyrażany zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok NSA z 17 maja 2002 r., sygn. akt IV SA 2210/00), jak i w doktrynie (por. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 159 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., teza 3; A. Matan, w: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010, t. II, s. 387; R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 1101).
Powyższa kwestia została przy tym w sposób wystarczający wyjaśniona w zaskarżonym wyroku, a w którym dodatkowo zasadnie podkreślił Sąd Wojewódzki, że wbrew stanowisku strony skarżącej, w postanowieniu z dnia 13 września 2019 r. skarżąca została prawidłowo pouczona, że postanowienie to jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.
Z tych powodów skład orzekający uznał, że zarzuty kasacyjne oparte na art. 141 § 1 p.p.s.a. oraz art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. nie były trafne.
Nieuzasadnione okazały się również pozostałe zarzuty kasacyjne, oparte na przepisach procedury administracyjnej. Istotne bowiem w tym wypadku przede wszystkim było, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor, zarzuty te odnosił albo do decyzji merytorycznych wydanych przez: Starostę [...] (decyzja z dnia 15 września 2017 r.) i Wojewodę [...] (decyzja z dnia 28 listopada 2017 r.), albo do postanowienia Ministra z dnia 13 września 2019 r., czyli odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor wskazał w szczególności bowiem (cyt.): "Jako, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji to w pełni zasadne jest wstrzymanie wykonalności decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, gdyż jej wykonanie mogłoby wyrządzić po stronie wnioskodawczym znaczną szkodę, a nadto mogłoby to przyczynić się do powstania trudnych do odwrócenia skutków".
Powyższe jednak nie miało w tej sprawie żadnego znaczenia, gdyż to, iż strona nie zgadzała się z merytorycznym rozstrzygnięciem wydanym w sprawie dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej jej współwłasność, nie mogło wpływać na zasady proceduralne obowiązujące przy rozpatrywaniu w postępowaniu administracyjnym zażaleń.
Dodać też trzeba, że zarzucanie Sądowi Wojewódzkiemu, iż naruszył art. 6 k.p.a. bo nie pouczył skarżącej o sposobie zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną – już co do zasady- nie mogło odnieść żadnego skutku, gdyż w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest stosowana procedura administracyjna a obowiązuje ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie zaś z art. 140 § 1 i § 3 p.p.s.a., sąd poucza stronę gdy działa bez pomocy zawodowego pełnomocnika. W niniejszej zaś sprawie w postępowaniu przed Sadem Wojewódzkim reprezentował H. S. radca prawny.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.