I OSK 504/07

I OSK 504/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Chlebny /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Włodzimierz Ryms /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1430/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-11-29
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 10 poz 55
art. 108
Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 90 poz 1005
par. 31 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.
Dz.U. 1997 nr 7 poz 38
par. 64 ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 157 par. 1, art. 17 pkt 3, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Małgorzata Borowiec NSA Jacek Chlebny (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1430/06 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie dodatku specjalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz R. B. kwotę 435 zł (czterysta trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] w sprawie dodatku specjalnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Skarżący, który od 1 stycznia 2002 r. pozostawał w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją tego organu z dnia [...] z dniem 1 marca 2002 r. został skierowany do wykonywania czynności służbowych w trwającym procesie likwidacji byłych Jednostek Wojskowych MSWiA, koordynowanych przez Pełnomocnika Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ds. zakończenia procesu likwidacji tych jednostek. Z tego tytułu, decyzją Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: Dyrektor Biura Kadr) z dnia [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) i § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a/, § 11 pkt 4, § 31 ust.1 pkt 7, ust. 3 i 4, § 38 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.), skarżącemu przyznano dodatek specjalny, podwyższony o 10% kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego, od dnia 1 lipca 2002 r. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Zaskarżoną decyzją Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 k.p.a., na mocy której stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Biura Kadr z dnia [...]. Zdaniem Ministra Obrony Narodowej, wypłata skarżącemu uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego, podwyższonego o 10%, tylko za wykonanie w okresie pozostawania w dyspozycji doraźnych zadań służbowych, zleconych w trybie § 64 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), stanowiła rażące naruszenie § 31 ust. 3 rozporządzenia z 10 października 2000 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę wniesioną przez stronę na decyzję z [...] uznał, iż podwyższenie dodatku specjalnego skarżącemu byłoby możliwe w przypadku pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym, wiążącej się z posiadaniem określonego zakresu obowiązków. Z uwagi na to, że w okresie, za który skarżącemu przyznano zwiększony dodatek specjalny, nie pełnił on służby wojskowej na stanowisku służbowym, wykonywane w tym okresie zadania nie mogły być uznane za nowe lub dodatkowe o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności bądź też wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe. Sąd przychylił się do stanowiska Ministra Obrony Narodowej, że zadania te były zadaniami służbowymi, doraźnie zleconymi przez organ wojskowy, w którego dyspozycji pozostawał.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano także, iż decyzją z dnia [...] września 2005r. o numerze: [...], Prezes Rady Ministrów, po rozpatrzeniu wniosku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy MSWiA a Ministrem Obrony Narodowej, orzekł, iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] w przedmiocie podwyższenia skarżącemu dodatku specjalnego, jest Minister Obrony Narodowej. Wobec powyższego Sąd za bezzasadny uznał zarzut strony dotyczący naruszenia przepisu art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 pkt 3 oraz art. 16 § 1 k.p.a.
W skardze kasacyjnej skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. z powodu dowolnej i niedostatecznie uzasadnionej oceny prawnej, że nie doszło do naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 3 k.p.a. oraz art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego, organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, co powoduje, że w sprawie doszło do naruszenia właściwości organu, uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła ponadto, że w zaskarżonej decyzji Minister Obrony Narodowej de facto zakwestionował zastosowaną przez Dyrektora Biura Kadr interpretację przepisu § 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r., zaś w grupie przesłanek z 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie mieści się błędna wykładnia przepisów składających się na podstawę prawną kwestionowanej decyzji. Zdaniem strony, dokonana przez Dyrektora Biura Kadr interpretacja przepisów o dodatkach nie przekroczyła granic błędnego rozumowania i nie stanęła w oczywistej sprzeczności z obowiązującym niegdyś porządkiem prawnym. Mając powyższe na uwadze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
Ocenę zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 157 § 1 k.p.a. i art. 17 pkt 3 k.p.a. przez uznanie, że Minister Obrony Narodowej, a nie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji był organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA należy poprzedzić uwagami natury ogólnej zawierającymi wyjaśnienie podstaw prawnych określających kompetencje obu ministrów w stosunku do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podległych im jednostkach wojskowych.
Akty prawne regulujące kompetencje tych organów w stosunku do żołnierzy to:
ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), która utraciła moc z dniem 1 lipca 2004 r. (art. 189 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Dz.U. Nr 179, poz. 1750);
ustawa z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn. Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 ze zm.); oraz wydane na ich podstawie rozporządzenia wykonawcze:
- Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 23, poz. 101) uchylone z dniem 1 lipca 2005 r. poprzez art. 159 pkt 9, art. 188 i art. 189 cyt. ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych,
- Ministra Obrony Narodowej z 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38) obowiązujące do dnia 30 czerwca 2005 r., uchylone przez art. 188 i art. 189 cyt. ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych,
- Rady Ministrów z dnia 7 października 1997 r. w sprawie służby wojskowej oraz uposażenia żołnierzy zawodowych wyznaczonych na stanowiska służbowe w jednostkach organizacyjnych poza resortem obrony narodowej (Dz.U. Nr 130, poz. 846 ze zm.) obowiązujące do dnia 30 czerwca 2004 r., uchylone przez art. 159 pkt 10, art. 188 i art. 189 cyt. ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych,
- Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005) uchylone z dniem 1 marca przez § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych (Dz.U. Nr 28, poz. 242 ze zm.).
Kompetencje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podporządkowanych mu jednostkach określał art. 108 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowił, że wobec tych żołnierzy przysługują mu uprawnienia Ministra Obrony Narodowej przewidziane w ustawie. Z dniem 1 stycznia 2002 r. przepis ten został skreślony przez art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania Ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 1800).
Określenie uprawnień Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podległych mu jednostkach zawierał również rozdział 11 (§ 163-165) cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, a także § 18 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 października 1997 r. w sprawie służby wojskowej oraz uposażenia żołnierzy zawodowych wyznaczonych na stanowiska służbowe w jednostkach organizacyjnych poza resortem obrony narodowej.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy uprawnienia Ministra Spraw Wewnętrznych regulował art. 48. Zgodnie z tym przepisem uprawnienia Ministra Obrony Narodowej i podległych mu organów, przewidziane w art. 11 ust. 3 i 4, art. 17 ust. 6, art. 20 ust. 2, art. 21 ust. 3 i art. 33 ust. 4, przysługują Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji i podległym mu organom w stosunku do żołnierzy pełniących służbę w podległych mu jednostkach oraz członków ich rodzin. Przepisy wykonawcze przewidziane w ustawie, które dotyczyły również żołnierzy jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, Minister Obrony Narodowej wydawał w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych. Przepis ten został uchylony z dniem 1 lipca 2004 r. na podstawie art. 159 pkt 22 cyt. ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Z kolei w § 38 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy wskazano, że określone w rozporządzeniu uprawnienia Ministra Obrony Narodowej i dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego w sprawach kadr, w stosunku do żołnierzy pełniących służbę w jednostkach wojskowych podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, przysługują odpowiednio ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz dyrektorowi Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Jednostki wojskowe podporządkowane Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji wymieniono w ustawie z dnia 22 grudnia 1999 r. o czasowym podporządkowaniu niektórych jednostek wojskowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 2, poz. 6 ze zm.), która weszła w życie z dniem 17 stycznia 2000 r. Jednostki te, w celu ich restrukturyzacji, pozostały podporządkowane ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych do dnia 31 grudnia 2000 r., a zmianą dokonaną art. 74 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawanych aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 120, poz. 1268), termin ten zastąpiono wyrazami "do dnia 31 marca 2001 r." Powyższa ustawa została uchylona z dniem 30 marca 2001 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. Nr 27, poz. 298 ze zm., tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1712 ze zm.).
A zatem od dnia 1 kwietnia 2001 r. podstawę prawną podporządkowania Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji jednostek wojskowych stanowił przepis art. 144 ust. 2 tej ustawy.
W myśl art. 144 ust. 1 ustawy o Biurze Ochrony Rządu jednostki wojskowe podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, zwane dalej "jednostkami wojskowymi" podlegały likwidacji do dnia 31 grudnia 2001 r.
Stosownie do treści art. 144 ust. 2 tej ustawy w terminie określonym w ust. 1 jednostki wojskowe zostały podporządkowane ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Ta regulacja prawna wskazuje, iż przyjmowano, że jednostki wojskowe podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji zostaną w tym terminie zlikwidowane. Konsekwencją tego założenia było skreślenie z poszczególnych aktów prawnych przepisów przyznających temu Ministrowi określone uprawnienia w stosunku do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w tych jednostkach. Dotyczyło to m.in. art. 108 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, którego skreślenie nastąpiło z dniem 1 stycznia 2002 r. Jednocześnie w art. 146 powołanej ustawy o Biurze Ochrony Rządu stwierdzono, że żołnierze zawodowi jednostek wojskowych, z którymi do dnia 31 grudnia 2001 r. nie rozwiązano stosunku służbowego, przechodzą do dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Przewidziano również możliwość przejścia tych żołnierzy do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej za jego zgodą. Jednakże postanowiono, że minister właściwy do spraw wewnętrznych zwalnia z zawodowej służby wojskowej żołnierzy, którzy w terminie wyżej określonym, nie przejdą do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej.
W praktyce oznaczało to przedłużenie okresu likwidacji jednostek wojskowych i przejście żołnierzy zawodowych tych jednostek (z którymi nie rozwiązano stosunku służbowego do dnia 31 grudnia 2001 r. i którzy nie przeszli do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej za jego zgodą) do dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji aż do czasu zwolnienia ich przez niego z tej służby. Oznaczało to, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do tych żołnierzy posiadał nadal uprawnienia Ministra Obrony Narodowej. Tak więc przepis art. 146 ust. 3 ustawy o Biurze Ochrony Rządu był jedynym przepisem kompetencyjnym określającym właściwość tego Ministra wobec tych żołnierzy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach I OSK 111/05 i I OSK 317/06 podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji stwierdzając, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji był uprawniony do podjęcia wobec żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podległych mu uprzednio jednostkach wojskowych decyzji o wypowiedzeniu im stosunków służbowych. Przepis art. 146 ust. 3 ustawy o Biurze Ochrony Rządu jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 74 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że skreślenie art. 108 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pozbawiło Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji uprawnień do wydawania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego i zwolnieniu ze służby wobec żołnierzy zlikwidowanych jednostek wojskowych oraz uznanie, że te uprawnienia przeszły na Ministra Obrony Narodowej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uprawnienia te bowiem nadal posiadał, zaś kompetencje Ministra Obrony Narodowej były w tym zakresie wyłączone.
Przyjęcie takiego rozumowania było podstawą unormowania przyjętego w § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U Nr 5, poz. 54), które weszło w życie z dniem 6 lutego 2002 r. Przepis ten stanowi, że przepisy § 1 pkt 24, a więc rozdziału 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych stosuje się do żołnierzy zawodowych, którzy w dniu 31 grudnia 2001 r. pełnili czynną służbę wojskową w jednostkach wojskowych podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych albo pozostali do dyspozycji tego ministra do czasu ich przejścia do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej, albo zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Wskazać należy, iż cyt. rozdział 11 (§ 163-165) rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej dotyczył służby wojskowej żołnierzy zawodowych w jednostkach podporządkowanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. W myśl § 163 ust. 2 pkt 3 cyt. rozporządzenia, przewidziane w rozporządzeniu uprawnienia Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej przysługują Dyrektorowi Biura Kadr i Szkolenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zachował wobec żołnierzy zawodowych zlikwidowanych jednostek wojskowych pozostających w jego dyspozycji wszelkie kompetencje, aż do czasu ich zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Nie oznacza to jednak, że po dniu 1 stycznia 2002 r. był on również uprawniony do orzekania w trybach nadzwyczajnych, np. do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana zgodnie z obowiązującą poprzednio właściwością organu. Od 1 stycznia 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest już organem właściwym w sprawach żołnierzy zawodowych zwolnionych ze służby. A zatem organem uprawnionym do wzruszenia decyzji administracyjnych dotyczących żołnierzy zawodowych zwolnionych ze służby podlegających uprzednio Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji jest obecnie Minister Obrony Narodowej.
Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że decyzja Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu podwyższonego dodatku specjalnego została podjęta w czasie, gdy pozostawał on w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a więc przez organ właściwy w sprawie. Zwolnienie skarżącego przez tego Ministra z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z dniem 31 sierpnia 2002 r.
Oznaczało to, że dopiero po tej dacie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utracił wobec tego żołnierza zawodowego jakiekolwiek uprawnienia, w tym do wzruszania w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia nieważności wydanych uprzednio decyzji. Organem tym był bowiem Minister Obrony Narodowej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nietrafny zarzut dotyczący m.in. naruszenia art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 k.p.a., dotyczący właściwości organu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji.
Za zasadny Sąd uznał jednak zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., dotyczący przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym miejscu przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji i wymaga bezpośredniego ustalenia, że decyzja będąca przedmiotem oceny dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Zgodnie z zaś art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. za nieważną należy uznać decyzję, która narusza prawo w sposób rażący.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Ministra Obrony Narodowej, zaaprobowanego przez Sąd pierwszej instancji, iż decyzja Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA z dnia [...] o podwyższeniu skarżącemu dodatku specjalnego została podjęta z rażącym naruszeniem przepisu § 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy i stwierdził jej nieważność.
Zgodnie z przepisem § 31 ust. 3 powołanego powyżej rozporządzenia, dodatek specjalny mógł być podwyższony w związku z powierzeniem żołnierzowi zawodowemu nowych lub dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności i odpowiedzialności albo obowiązków wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, za które żołnierzowi nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. W takim przypadku zwiększenie dodatku specjalnego nie może przekroczyć kwoty stanowiącej 10% uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego przysługującego żołnierzowi.
Podwyższenie skarżącemu dodatku specjalnego od dnia 1 lipca 2002 r. do dnia zwolnienia ze służby w decyzji z 9 lipca 2002 r. uzasadniono powierzeniem skarżącemu wykonywania dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności i odpowiedzialności, wiążących się z procesem likwidacji byłych jednostek wojskowych podlegających MSWiA, wykraczających poza zakres zadań wynikających z poprzednio zajmowanego przez niego stanowiska służbowego w Grupie Likwidacyjnej [...] Jednostek Wojskowych MSWiA. Minister Obrony Narodowej stwierdzając nieważność tej decyzji uznał natomiast, że skoro skarżący pozostawał w dyspozycji to - w przeciwieństwie do żołnierza pełniącego służbę na stanowisku służbowym - nie posiadał określonego zakresu obowiązków, który pozwalałby na ustalenie, czy wykonywane zadania, za które przyznano mu podwyższony dodatek specjalny, były w stosunku do zadań wynikających ze stanowiska służbowego zadaniami nowymi lub dodatkowymi o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności, bądź wykraczającymi poza zwykłe obowiązki służbowe, za które nie przysługiwało dodatkowe uposażenie. W ocenie Ministra Obrony Narodowej zadania wykonywane przez skarżącego w okresie pozostawania w dyspozycji były zadaniami doraźnie stawianymi, a nie zadaniami określonymi w powołanym przepisie.
Wbrew stanowisku Ministra Obrony Narodowej wskazać należy, iż analiza § 31 ust. 3 omawianego rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy nie pozwala na uznanie, że przepis ten nie miał zastosowania do żołnierza zawodowego pozostającego w dyspozycji organu wojskowego. Wskazywał on jedynie za jakie zadania mógł być podwyższony dodatek specjalny. Nie stanowił on zatem podstawy do przyjęcia, iż żołnierzowi zawodowemu pozostającemu w dyspozycji nie mógł być on przyznany. Oznacza to, że żołnierzowi zawodowemu pozostającemu w dyspozycji organu wojskowego wykonującemu określone w tym przepisie zadanie taki dodatek mógł być przyznany. W rozpoznawanej sprawie nie wykazano, iż warunki określone w cyt. przepisie rozporządzenia nie zostały spełnione. Brak było zatem podstaw do uznania, iż przyznanie skarżącemu podwyższonego dodatku specjalnego rażąco naruszało § 31 ust. 3 cyt. rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.
Dopiero w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lutego 2003 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. Nr 33, poz. 275), w § 1 pkt 7c dodano z dniem 26 lutego 2003 r. § 31 ust. 4a, który stanowił, że przepisów ust. 3 i 4 nie stosuje się do żołnierzy zawodowych pozostających w dyspozycji lub rezerwie kadrowej. Następnie przepis § 31 ust. 4a został zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 grudnia 2003 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 55) i z dniem 30 stycznia 2004 r. otrzymał brzmienie: "Przepisów ust. 3 i 4 nie stosuje się do żołnierzy zawodowych pozostających w dyspozycji lub rezerwie kadrowej albo w okresie wypowiedzenia stosunku służbowego". Podkreślić jednak należy, iż dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa istotny jest stan prawny w dniu wydania kwestionowanej decyzji. Zatem późniejsza zmiana prawa nie może być podstawą oceny kwestionowanej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał wniesioną skargę, uznając, że wbrew stanowisku Ministra Obrony Narodowej, decyzji Dyrektorowi Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA z dnia [...], wydanej na podstawie § 31 ust. 3 cyt. rozporządzenia, nie można przypisać żadnej z cech rażącego naruszenia prawa. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. uchylił obie decyzje.
O kosztach postępowania za obie instancje orzeczono na mocy art. 200, art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a., a ich wysokość określono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).