I OSK 500/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W.T. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Ministra Rozwoju o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Poznania z 1959 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżąca, następczyni prawna jednej ze współwłaścicielek, kwestionowała decyzję Ministra Infrastruktury z 2008 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności pierwotnego orzeczenia wywłaszczeniowego. Decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej – skarga na nią została oddalona wyrokiem WSA z 2010 r., a następnie skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez NSA w 2015 r. Minister Rozwoju odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na przeszkodę prawną wynikającą z prawomocnego oddalenia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury. WSA podzielił to stanowisko. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że w sytuacji, gdy decyzja była już przedmiotem prawomocnego oddalenia skargi przez sąd administracyjny, żądanie stwierdzenia jej nieważności powinno skutkować odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. Sąd podkreślił, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego, który ocenił legalność decyzji, wiąże organ administracji i sądy (art. 170 i 171 p.p.s.a.), a ponowne żądanie stwierdzenia nieważności narusza powagę rzeczy osądzonej. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że prawomocne oddalenie skargi na decyzję administracyjną przez sąd administracyjny wyłącza możliwość ponownego wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, chyba że wyrok sądu nie zawierał oceny zgodności z prawem.
Dotyczy sytuacji, gdy decyzja była przedmiotem prawomocnego oddalenia skargi przez sąd administracyjny, który ocenił jej legalność.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ponowne żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, od której skarga została prawomocnie oddalona przez sąd administracyjny, może skutkować odmową wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skarga została prawomocnie oddalona przez sąd administracyjny, powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., z uwagi na naruszenie powagi rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny powołał się na ugruntowane stanowisko NSA, zgodnie z którym prawomocny wyrok sądu administracyjnego oceniający legalność decyzji stanowi przeszkodę do ponownego wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, chyba że wyrok nie zawierał zwrotu o zgodności z prawem. W niniejszej sprawie wyrok WSA z 2010 r. stwierdził zgodność decyzji z prawem, co wiąże organ administracji.
Czy sąd administracyjny, oddalając skargę na decyzję, ocenia jedynie argumenty skarżącego, czy również przesłanki stwierdzenia nieważności z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd oceniając decyzję nie jest ograniczony do argumentów podniesionych w skardze, lecz oceną obejmuje wszystkie przesłanki stwierdzenia nieważności, co wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 134 § 1 p.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uwzględniając również przesłanki nieważności z urzędu, co oznacza, że prawomocny wyrok oddalający skargę stanowi ocenę legalności decyzji w pełnym zakresie.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania, gdy naruszona zostaje powaga rzeczy osądzonej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 171
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis o związaniu organów i sądów prawomocnym orzeczeniem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w tym z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne oddalenie skargi na decyzję administracyjną przez sąd administracyjny stanowi przeszkodę do wszczęcia ponownego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji (art. 61a k.p.a.). • Sądowa kontrola decyzji w trybie skargi obejmuje ocenę jej zgodności z prawem w pełnym zakresie, w tym z urzędu, co wiąże organ administracji na mocy art. 170 i 171 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Minister Rozwoju był uprawniony do wszczęcia ponownego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z 2008 r., mimo uprzedniej sądowej kontroli tej decyzji. • Wszczęcie ponownego postępowania administracyjnego jest dopuszczalne, nawet jeśli podniesione zostaną okoliczności nieobjęte przedmiotem rozstrzygnięcia w poprzednim postępowaniu sądowym. • Istnienie powagi rzeczy osądzonej nie wyklucza możliwości wszczęcia ponownego postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Godne uwagi sformułowania
żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania • narusza powagę rzeczy prawomocnie osadzonej • wypowiedź o zgodności decyzji z prawem obejmuje także uprzednie rozważenie okoliczności określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
członek
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że prawomocne oddalenie skargi na decyzję administracyjną przez sąd administracyjny wyłącza możliwość ponownego wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, chyba że wyrok sądu nie zawierał oceny zgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja była przedmiotem prawomocnego oddalenia skargi przez sąd administracyjny, który ocenił jej legalność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej w prawie administracyjnym – powagi rzeczy osądzonej i jej wpływu na możliwość ponownego kwestionowania decyzji administracyjnych. Jest to istotne dla prawników procesowych.
“Czy można kwestionować decyzję administracyjną po prawomocnym wyroku sądu? NSA wyjaśnia granice powagi rzeczy osądzonej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.