I OSK 500/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-09-29
NSAAdministracyjneWysokansa
inspekcja pracywynagrodzenie za urlopprawo pracynakaz zapłatyspór pracowniczyodpowiedzialność pracownikaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną pracodawcy, uznając, że spór dotyczący wynagrodzenia za pracę nie obejmuje wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, które jest świadczeniem odrębnym.

Pracodawca G. Z. kwestionował nakaz Inspektora Pracy dotyczący wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy dla byłej pracownicy E. B., argumentując, że pracownica wadliwie wykonywała swoje obowiązki, co rodziło spór o wynagrodzenie za pracę. Sąd I instancji oddalił skargę, a NSA w wyroku z 29 września 2017 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy jest świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za pracę i nie podlega przepisom dotyczącym wadliwego wykonania pracy, a spór o wynagrodzenie za pracę nie wpływa na prawo do wynagrodzenia urlopowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. Z. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Inspektora Pracy nakazującą wypłatę byłej pracownicy E. B. kwoty 3.930 zł tytułem wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Pracodawca argumentował, że pracownica wadliwie wykonywała swoje obowiązki, co naraziło firmę na koszty i spowodowało spór sądowy o wynagrodzenie za pracę. Inspektor Pracy wydał nakaz wypłaty, uznając wynagrodzenie za urlop za bezsporne. WSA w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że spór o wynagrodzenie za pracę nie obejmuje wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, które jest świadczeniem odrębnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 września 2017 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 172 k.p., za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby pracował, co gwarantuje niepogorszenie jego sytuacji majątkowej. Sąd uznał, że rozszerzenie sporu o wynagrodzenie za pracę na wynagrodzenie urlopowe nie znajduje oparcia w przepisach prawa. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując na błędy formalne w skardze kasacyjnej i prawidłową kontrolę sądową przeprowadzoną przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spór dotyczący wynagrodzenia za pracę nie obejmuje wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, które jest świadczeniem odrębnym i bezspornym w sytuacji, gdy pracownik korzystał z urlopu.

Uzasadnienie

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy jest świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za pracę i jego wypłata jest gwarantowana przepisami prawa pracy, niezależnie od ewentualnych sporów dotyczących jakości wykonanej pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.P.I.P. art. 11 § pkt 7

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

Organy PIP są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi, a nakazy te podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

k.p. art. 172

Kodeks pracy

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował.

Pomocnicze

u.P.I.P. art. 33 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

k.p. art. 82 § § 1

Kodeks pracy

Za wadliwe wykonanie z winy pracownika produktów lub usług wynagrodzenie nie przysługuje, a jeżeli wskutek wadliwie wykonanej pracy z winy pracownika nastąpiło obniżenie jakości produktu lub usługi, wynagrodzenie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli uzna jej bezzasadność.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka jak w sentencji wyroku.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy jest świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za pracę i nie podlega przepisom art. 82 § 1 k.p. Spór dotyczący wynagrodzenia za pracę nie wpływa na prawo do wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, jeśli pracownik korzystał z urlopu i spełnione są warunki do wypłaty.

Odrzucone argumenty

Nakaz wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy nie mógł być wydany z uwagi na spór pracodawcy z pracownikiem dotyczący zasadności wypłaty wynagrodzenia za pracę. Pracodawca był uprawniony do wstrzymania wypłaty wynagrodzenia urlopowego z uwagi na wadliwe wykonywanie pracy przez pracownika.

Godne uwagi sformułowania

Wynagrodzenie za wykorzystany urlop wypoczynkowy jest bowiem świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za wykonaną pracę i nie podlega rygorom, o których stanowi przepis art. 82 § 1 k.p. Sąd I instancji przytoczył przepis art. 172 zd. 1 k.p., z którego wynika, że za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował.

Skład orzekający

Jerzy Bortkiewicz

sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

przewodniczący

Wojciech Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kompetencji Inspektora Pracy do wydawania nakazów wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy pomimo sporu o wynagrodzenie za pracę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której spór o wynagrodzenie za pracę nie obejmuje wynagrodzenia za urlop.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozbieżności między wynagrodzeniem za pracę a wynagrodzeniem urlopowym, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.

Czy spór o wynagrodzenie za pracę pozbawia pracownika prawa do wynagrodzenia urlopowego? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 500/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 1155/15 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2016-06-14
IV SA/Gl 1155/16 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2017-05-16
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 640
art. 11 pkt 7
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 1155/15 w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE:
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1155/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę G. Z. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Inspektor Pracy w K., po przeprowadzeniu kontroli w firmie Biuro Rachunkowe Z. G. w K., decyzją nr [...] zawartą w nakazie z dnia [...] sierpnia 2015 r., nakazał G. Z. wypłacić byłej pracownicy E. B., kwotę 3.930 zł brutto tytułem należnego wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wykorzystany w maju 2015 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 11 pkt 7 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2015r. poz. 640, zwanej dalej: ustawa), art. 172 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014r. poz. 1502 ze zm., zwanego dalej: k.p.) oraz § 6 do § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem".
Inspektor wskazał, że w trakcie kontroli od 21 do 22 sierpnia 2015 r. w Biurze Rachunkowym Z. G., mającym siedzibę w K. przy ul. P., a prowadzącym działalność przy ul J. stwierdzono, że niewypłacono należnego wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wykorzystany w miesiącu maju 2015 r., E. B. oraz nieprzedstawiono listy płac, na której naliczono wynagrodzenie za pracę dla tej pracownicy. Skarżąca, G. Z. oświadczyła, że ww. pracowniczka w maju 2015 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym, na podstawie wniosku urlopowego z 30 kwietnia 2015 r. o udzielenie urlopu za 2014 r. i 2015 r. w wymiarze 20 dni. W ewidencji czasu pracy pracodawcy zaznaczono wykorzystanie urlopu.
Ponadto skarżąca. oświadczyła, że nie naliczyła wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, gdyż pracownica, jak ustalono w maju, wadliwie wykonywała swoją pracę, przez co naraziła firmę na dodatkową pracę pracowników oraz na dodatkowe koszty. W związku z wadliwymi wyliczeniami toczy się sprawa w sądzie, a ponadto pracodawca zobowiązany był do zapłaty odsetek od źle wyliczonych kwot. Skarżąca. w piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. przedstawiła E. B. przyczyny braku wypłaty wynagrodzenia za maj 2015 r. Naliczenie wynagrodzenia za ten miesiąc na polecenie Inspektora Pracy zostało wyliczone w trakcie kontroli. Zgodnie z listą płac pracownicy przysługiwało wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy w wysokości 3.930 zł brutto, które nie zostało wypłacone.
W ocenie organu, powołanie się przez pracodawcę w piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. na brak wypłaty wynagrodzenia na podstawie art. 82 § 1 k.p., wskazuje na samowolne dokonanie zabezpieczenia przysługującego pracodawcy odszkodowania za źle wykonywaną pracę. Tymczasem pracodawca nie może samowolnie dokonać zabezpieczenia wynagrodzenia, gdyż pracownik ponosi odpowiedzialność materialną zgodnie z rozdziałem I działu V k.p. Skarżąca nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do podpisanego przez nią protokołu z kontroli. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżąca zarzuciła:
- naruszenie art. 11 pkt 7 ustawy, przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nakaz zapłaty, o którym mowa w tym artykule może być wydany tylko wtedy, gdy obowiązek zapłaty jest bezsporny i wymagalny, podczas gdy w przedmiotowej sprawie istnieje spór pomiędzy pracownikiem i pracodawcą co do zasadności wypłaty wynagrodzenia,
- naruszenie art. 7 w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", poprzez wydanie decyzji z pominięciem okoliczności podnoszonych przez skarżącą oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący przedstawionego przez skarżącą materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz art. 11, 107 § 1 i 3 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu jasnego i jednoznacznego wyjaśnienia przesłanek przyjętych do wydania decyzji, a także brak wskazania ustaleń faktycznych, dowodów i ich ocen oraz brak wyjaśnienia podstaw prawnych decyzji z jednoczesnym pominięciem faktu, iż zasadność wypłaty wynagrodzenia pracownikowi jest między stronami sporna i jedynym organem uprawnionym do rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii jest sąd powszechny.
Odwołująca oświadczyła, że zgodnie z art. 82 § 1 k.p. za wadliwe wykonanie z winy pracownika produktów bądź usług wynagrodzenie nie przysługuje. Zdaniem strony, pracodawca może nie wypłacić bądź obniżyć wynagrodzenie pracownika w sytuacji, gdy niewłaściwe wykonanie pracy wynikało ze zwykłego zaniedbania pracownika niezależnie od tego, czy poniósł z tego powodu szkodę.
Okręgowy Inspektor Pracy w K., decyzją z dnia [...] października 2015 r. na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję nr [...] zawartą w nakazie z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 34 ust. 2 ustawy, polegającego na braku uzasadnienia decyzji zawartych w nakazie wskazał, że decyzja organu inspekcji pracy nie musi zawierać uzasadnienia.
W ocenie organu zarzuty pracodawcy dotyczą wynagrodzenia za pracę, natomiast kwestionowana decyzja dotyczy wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego. Tymczasem odwołująca nie podnosi sporności wynagrodzenia urlopowego, nie kwestionuje również ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie, podstawy prawnej wypłaty tego świadczenia oraz jego wysokości. Pracodawca wskazuje jedynie, że pracownica wadliwie wykonała pracę, w związku z tym nie ma prawa do wynagrodzenia za wykonaną pracę. Dlatego w opinii organu argumenty dotyczące spornego charakteru świadczenia nie zasługują na uwzględnienie.
Zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy w K., przepis art. 82 k.p. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego jest świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za wykonaną pracę.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Podniosła, że wbrew twierdzeniom organu art. 82 k.p., brak prawa do wynagrodzenia należy odróżnić od art. 114-116 k.p., które dotyczą odpowiedzialności materialnej pracownika. W piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. strona skarżąca poinformowała pracownicę o naruszeniu art. 100 k.p. w związku z nienależytym, niestarannym i niesumiennym wykonywaniu obowiązków. Zaakcentowała, że w sprawie zaistniał spór o należność pracowniczą odnośnie tego, czy pracodawca uprawniony był do niewypłacenia pracownikowi należnego mu wynagrodzenia za wadliwe wykonywanie pracy, a organy inspekcji pracy nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii cywilnoprawnych. Podnosiła, że art. 11 pkt 7 ustawy nie stanowi przepisu szczególnego (o którym mowa w art. 2 § 3 k.p.c.), na podstawie którego wyłączona byłaby kompetencja sądów powszechnych do rozstrzygania sporów ze stosunku pracy. Podnosiła, że gdy istnieje spór pomiędzy pracownikiem co do wysokości, okresu, tytułu wypłaty wynagrodzenia, wydanie nakazu jest nieuzasadnione. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca powołała orzeczenie NSA z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1400/05 w którym stwierdzono, że w wypadku wystąpienia sporu o roszczenie ze stosunku pracy, Inspektor nie może nałożyć obowiązku wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Powtórzył, że nakaz zapłaty dotyczy wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, które nie jest kwestionowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając skargę, stwierdził, że na podst. art. 11 ustawy, nakazy wydawane są w razie stwierdzenia przez organy inspekcji pracy naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, stwierdzonych w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli stosownie do regulacji art. 33 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Sąd I instancji wskazał, że podmiotowi kontrolowanemu stosownie do treści art. 31 ust. 4 ustawy, przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole.
W ocenie tego Sądu pracodawca zgodził się z ustaleniami dokonanymi przez inspektora, nie złożył bowiem zastrzeżeń do protokołu, nie kwestionował również ustaleń poczynionych w toku kontroli. Jak wynika z protokołu kontroli z dnia 24 sierpnia 2015 r., Inspektor w trakcie postępowania kontrolnego ustalił między innymi nieprawidłowości w zakresie wypłaty wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, który E. B. wykorzystała w maju 2015 r.
Jak stwierdził ten Sąd, spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy na podstawie art. 82 k.p. pracodawca był uprawniony do niewypłacenia pracownikowi należnego mu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy z uwagi na wadliwe wykonywanie przez niego pracy. Zdaniem skarżącej bez rozstrzygnięcia sporu w przedmiocie wadliwie wykonywanej pracy, nie można stwierdzić, czy wynagrodzenie za pracę jest należne i w konsekwencji czy pracodawca uprawniony był do niewypłacenia pracownikowi wynagrodzenia za wadliwe wykonanie pracy.
Jak stwierdził Sąd I instancji, w sytuacji, gdyby wynagrodzenie lub inne świadczenie wynikające z zawartej z pracownikiem umowy budziło kontrowersje, to jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy byłby sąd powszechny. Przepis art. 11 pkt 7 ustawy nie jest bowiem przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 2 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. k.p.c., wyłączającym rozstrzyganie sporów między pracodawcą, a pracownikiem z kognicji sądów powszechnych.
W ocenie Sądu I instancji, organy inspekcji pracy, jako powołane do czuwania nad przestrzeganiem prawa pracy, nie mogą jednak zaniechać ustalenia, z jakich powodów pracodawca wstrzymał wypłatę wynagrodzenia i czy ma to uzasadnione podstawy w świetle obowiązujących przepisów. Dopiero, gdy ocena i kwalifikacja podnoszonych przez stronę zdarzeń może być różna, spór należy pozostawić do rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2481/14, z dnia 4 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 791/09).
Sąd I instancji przytoczył przepis art. 172 zd. 1 k.p., z którego wynika, że za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Powyższy przepis łączy się ściśle z wynikającą z art. 66 ust. 2 oraz z art. 152 k.p. zasadą odpłatności urlopu i wyznacza pewne ogólne standardy dotyczące wynagrodzenia za czas przerwy urlopowej, które gwarantować mają niepogorszenie sytuacji majątkowej pracownika korzystającego z urlopu.
Sąd ten odnosząc się do powołanych przez skarżącą zarzutów skargi i orzeczeń sądów administracyjnych, mających uzasadnić konieczność uchylenia nakazu zapłaty podkreślił, że nie dotyczą one stanu prawnego i faktycznego sprawy. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, strona skarżąca nie podnosi sporności wynagrodzenia urlopowego, nie kwestionuje również ustaleń poczynionych przez organy w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", skargę oddalił.
Skarżąca G. Z. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I/ naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 11 pkt 7 ustawy, przez jego błędne zastosowanie, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie wystąpił spór między pracownikiem, a pracodawcą co do zasadności wypłaty wynagrodzenia, a nakaz zapłaty, o którym mowa w art. 11 pkt 7 ustawy może być wydany tylko wtedy, gdy obowiązek zapłaty jest bezsporny i wymagalny w momencie przeprowadzania kontroli, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca,
- art. 82 kp, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż powołany artykuł nie może zostać zastosowany do kwestii wstrzymania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy z uwagi na fakt, iż za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował,
II/ naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracyjnych i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia z dnia [...] października 2015 r., mimo wydania decyzji z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w jego następstwie organy zastosowały przepisy prawa materialnego, pomimo niedokonania ustaleń faktycznych, a nadto błędnie przyjęły, że skarżąca nie była uprawniona do wstrzymania wypłaty wynagrodzenia urlopowego pracownikowi z uwagi na wadliwość świadczonej przez niego pracy,
- art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., a to w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a to w zw. z art. 10 oraz art. 21 a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 9 pkt 2a ustawy, poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracyjnych i nieuchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy nakazu Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., mimo tego iż organy nienależycie oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy z którego wynika, iż praca świadczona przez pracownicę była wykonywana nienależycie a nadto organy te wydały decyzje, które są w istocie pozbawione jasnego i jednoznacznego uzasadnienia taktycznego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w niniejszej sprawie wystąpił spór między pracownikiem, a pracodawcą co do zasadności wypłaty wynagrodzenia, a nakaz zapłaty, o którym mowa w art. 11 pkt 7 ustawy może być wydany tylko wtedy, gdy obowiązek zapłaty jest bezsporny i wymagalny w momencie przeprowadzania kontroli. Spór zaś o należność pracowniczą winny rozstrzygać jedynie sądy
Odnośnie naruszenia art. 82 kp, argumentowano, że na podst. tego przepisu. pracodawca może nie wypłacić bądź obniżyć wynagrodzenie urlopowe pracownika w przypadku, gdy niewłaściwe wykonanie pracy wynikało ze zwykłego jego zaniedbania, niezależnie od lego, czy faktycznie poniósł z tego powodu szkodę.
Wyjaśniono, że wadliwe wykonanie obowiązków pracowniczych obejmowało: wprowadzanie do ksiąg faktur pro forma, przyjmowanie złych kursów walut przy przeliczeniach, nieprawidłowe informowanie klientów o wysokości należnej zaliczki na podatek dochodowy, błędne określanie obowiązku podatkowego dla celów podatku VAT, samodzielne korygowanie oryginałów faktur klientów, nieprawidłowe naliczanie amortyzacji, niesprawdzanie przy przenoszeniu obrotów i sald pomiędzy okresami sprawozdawczymi, podwójne zaliczanie w koszty uzyskania przychodów składek ZUS u klientów powierzonych pracownikowi, co spowodowało konieczność przeprowadzenia dodatkowych prac przez pozostałych pracowników firmy i pracodawcę.
Zarzucono, że Sąd I instancji nie odniósł się w jakikolwiek sposób do zarzutu skarżącej dotyczącego braku uzasadnienia wydanych przez organy administracji decyzji. Wywodzono, że nie mają racji organy administracyjne, gdy dowodzą, iż art. 10 ustawy, zwalnia je z obowiązku zamieszczenia w decyzji uzasadnienia faktycznego, wskazując na okoliczność, że w postępowaniu przed organami PIP w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych, stosuje się przepisy k.p.a. (art. 10).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Okręgowy Inspektor Prawy w K. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że kwestionowanie na podstawie art. 82 k.p. uprawnienia pracownika do wypłaty wynagrodzenia urlopowego nie powoduje, że wynagrodzenie to ma charakter sporny. Zatem organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione były do orzekania w kwestii należności tego wynagrodzenia, jako świadczenia bezspornego, należnego pracownikowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, będąc związany granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., to jest zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, co do zasady poprzedzać winno rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia norm prawa materialnego.
Dla prawidłowej oceny jednak zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego należy na wstępie objąć analizą zarzuty naruszenia norm prawa materialnego, albowiem wpłynie to na właściwą ocenę podniesionych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania.
Odnosząc sie do zarzutu naruszenia przepisu art. 11 pkt 7 ustawy, przez jego błędne zastosowanie, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie wystąpił spór między pracownikiem, a pracodawcą, co do zasadności wypłaty wynagrodzenia, należało uznać, że zarzut ten jest całkowicie chybiony. Powyższy przepis stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, a nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
Istniejący spór, na który powołuje się skarżąca kasacyjnie, dotyczy zagadnienia wypłaty wynagrodzenia za maj 2015 r. Źródłem jego jest ocena skarżącej, że pracownik E. B. wadliwie wykonywała swoją pracę, przez co naraziła firmę na dodatkową pracę pracowników oraz na dodatkowe koszty, w tym zapłatę odsetek od źle wyliczonych kwot, skutkiem czego przed sądem powszechnym toczy się spór pomiędzy stronami stosunku pracy. W świetle powyższych okoliczności, nie można jednak uznać, że spór pomiędzy ww. stronami toczy się również w przedmiocie wynagrodzenia ww. pracownika za wykorzystany urlop wypoczynkowy w maju 2015 r. Okolicznościami bezspornymi był fakt, że pracownik skarżącej w maju 2015 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym, na podstawie wniosku urlopowego z 30 kwietnia 2015 r. o udzielenie urlopu za 2014 r. i 2015 r. w wymiarze 20 dni. W ewidencji czasu pracy pracodawcy zaznaczono wykorzystanie urlopu. Wobec spełnienia się warunków do wypłaty wykorzystanego urlopu wypoczynkowego, organ miał prawo do wydania kwestionowanego przez stronę skarżącą nakazu, niezależnie od istnienia sporu, co do wysokości wynagrodzenia za świadczoną pracę w maju 2015 r. Wynagrodzenie za wykorzystany urlop wypoczynkowy jest bowiem świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za wykonaną pracę i nie podlega rygorom, o których stanowi przepis art. 82 § 1 k.p., przewidujący, że za wadliwe wykonanie z winy pracownika produktów lub usług wynagrodzenie nie przysługuje, a jeżeli wskutek wadliwie wykonanej pracy z winy pracownika nastąpiło obniżenie jakości produktu lub usługi, wynagrodzenie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu.
Sąd I instancji przytoczył przepis art. 172 zd. 1 k.p., z którego wynika, że za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Jak słusznie wskazał ten Sąd, powyższy przepis łączy się ściśle z wynikającą z art. 66 ust. 2 oraz z art. 152 k.p. zasadą odpłatności urlopu i wyznacza pewne ogólne standardy dotyczące wynagrodzenia za czas przerwy urlopowej, które gwarantować mają niepogorszenie sytuacji majątkowej pracownika korzystającego z urlopu. Biorąc więc pod uwagę powyższe, rozszerzenie sporu pomiędzy stronami stosunku pracy co do wysokości wynagrodzenia za wykonana pracę za maj 2015 r., na wynagrodzenie za wykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 20 dni za ten miesiąc, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Tym samym, wysunięty w skardze kasacyjnej argument o przeszkodzie w wydaniu kwestionowanego nakazu zapłaty w postaci sporu co do wysokości wynagrodzenia za urlop jest pozbawiony racji.
Nie mógł odnieść też skutku zarzut naruszenia art. 82 k.p., albowiem nie wskazano pełnej jednostki redakcyjnej ww. artykułu, który składa się z dwóch paragrafów. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, że Sąd ten nie może domniemywać woli czy tez intencji składającego skargę kasacyjną i domyślać się, czy dookreślać sposobu naruszenia wskazanych przepisów prawa. Z tego powodu Sąd kasacyjny nie ma podstaw do merytorycznego ustosunkowania się do tego zarzutu.
Jako niezasadne należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracyjnych i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo wydania decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Na wstępie należy stwierdzić, ze wskazany w podstawie kasacyjnej przepis art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a., nie istnieje. Art. 1 ww. ustawy nie zawiera bowiem jakichkolwiek jednostek redakcyjnych. Dlatego też brak jest podstaw do rozpoznania tego zarzutu.
Co się tyczy pozostałych ww. zarzutów, to należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a jak stanowi art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Naruszenie ww. przepisu ma miejsce wówczas, gdy sąd rozpoznający sprawę uchyli się od obowiązku wykonania kontroli zaskarżonej decyzji. Tak się w niniejszej sprawie nie stało, bowiem zaskarżony wyrok został wydany po rozpoznaniu skargi na decyzję administracyjną Okręgowego Inspektora Pracy w K., z dnia [...] października 2015 r. Sąd I instancji przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego Sądu, stosując w tej materii wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z wynikiem tej kontroli nie stanowi naruszenia tego przepisu.
Niewłaściwe jest także, na gruncie rozpoznawanej sprawy, przywoływanie art. 135 p.p.s.a., w myśl postanowień, którego, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Istota powyższego uregulowania sprowadza się do tego, że na sąd administracyjny został nałożony obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Zatem przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Przepis ten dotyczy jedynie orzeczeń uwzględniających skargę (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Lexis Nexis, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 336-337 oraz powołane tam orzecznictwo NSA). Zatem w ramach zarzutu dotyczącego naruszenia art. 135 p.p.s.a., w przypadku oddalenia skargi przez Sąd I instancji nie można skutecznie kwestionować przeprowadzonej przez ten Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji. W takim zaś kierunku zmierzają argumenty zawarte w uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 135 p.p.s.a. Wnosząca skargę kasacyjną pominęła zasadniczą część ww. przepisu, nie rozumiejąc jego istoty, próbując w ramach zarzucanego jego naruszenia zwalczać, w jej ocenie nieprawidłowość rozstrzygnięcia Sądu. Istotą zaś konstrukcji ukształtowanej przepisem art. 135 p.p.s.a. jest jedynie powiązanie obowiązku sądu orzekania "w głąb sprawy" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia. Wyeliminowanie z obrotu prawnego innej niż zaskarżona do sądu decyzja organu administracji wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy bez tego zabiegu załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione. W skardze kasacyjnej nie wskazano żadnego aktu, którego konieczność wyeliminowania wynikałaby z art. 135 p.p.s.a.
Zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., stanowiącego o uwzględnieniu skargi z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, nie został powiązany z konkretnie wskazanym przepisem prawa materialnego i dlatego też tak sformułowany zarzut nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu.
Nie był też zasadny zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., a to w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a to w zw. z art. 10 oraz art. 21 a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 9 pkt 2a ustawy, poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracyjnych i nieuchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy zaskarżonego nakazu, mimo tego iż organy nienależycie oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy z którego wynika, iż praca świadczona przez pracownicę była wykonywana nienależycie, a nadto organy te wydały decyzje, które są w istocie pozbawione jasnego i jednoznacznego uzasadnienia taktycznego.
Na wstępie należy stwierdzić, że wskazane, jako naruszone przepisy art. 10, art. 21 a ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 9 pkt 2a ustawy, oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., zostały przytoczone w sposób nieprawidłowy. Przepis art. 10 ustawy, składa się z czterech ustępów, więc wskazanie jedynie na naruszenie art. 10 bez podania jego jednostki redakcyjnej jest niewystarczające. W ww. ustawie nie występuje przepis oznaczony przez autora skargi kasacyjnej, jako art. art. 21 a ust. 1 pkt 1 i ust. 2, albowiem przepis art. 21 nie posiada żadnej jednostki redakcyjnej. Przepis art. 9 ustawy zawiera ustępy, a niektóre z nich zawierają punkty. Dlatego też tak wskazany przepis nie istnieje w ww. ustawie. Nie występuje też przepis art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. Punkt 1 § 1 tego artykułu zawiera podpunkty oznaczone literami od a do c i brak jest dodatkowego podpunktu oznaczonego literą "e". Z powyższych przyczyn brak jest warunków do merytorycznego rozpoznania zarzutów, co do naruszenia tak oznaczonych przepisów. Błędne powołanie jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., w powiązaniu z naruszonymi przepisami k.p.a., sprawia, że zarzut ten nie może być również merytorycznie rozpoznany.
W omawianej podstawie kasacyjnej w stosunku do poprzedniej, wskazano dodatkowo – poza przepisami, które z ww. przyczyn nie podlegają merytorycznemu rozpoznaniu - na naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a.
Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy wskazać, że brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Niezwiązanie granicami skargi należy rozumieć w ten sposób, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., mogłoby dojść gdyby Sąd I instancji wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie. To, że strona nie zgadza się z oceną materiału dowodowego dokonaną przez sąd pierwszej instancji, nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia tego przepisu.
Pozostaje natomiast aktualne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do bezzasadności zarzutu naruszenia - art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., co zostało omówione w ramach poprzednio omówionej podstawie kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI