Orzeczenie · 2024-04-10

I OSK 499/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-04-10
NSAnieruchomościWysokansa
ochrona gruntów rolnychwyłączenie gruntów z produkcjiinteres prawnylegitymacja skargowaNSApostępowanie sądowoadministracyjnedochody budżetu województwaorgan egzekucyjny

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Marszałka Województwa Dolnośląskiego od postanowienia WSA we Wrocławiu, które odrzuciło jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze. SKO odmówiło stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Starosty Karkonoskiego o trwałym wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji i ustaleniu należności z tego tytułu. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę Marszałka, argumentując, że nie posiadał on indywidualnego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., mimo że był wskazany jako wierzyciel i organ egzekucyjny w zakresie należności związanych z wyłączeniem gruntów rolnych (art. 22b ust. 1 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Sąd I instancji uznał, że interes Marszałka ma charakter faktyczny, a nie prawny, i nie wskazał przepisu prawa materialnego uzasadniającego jego legitymację skargową. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Marszałka. Sąd podkreślił, że art. 28 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dotyczący sankcji za wyłączenie gruntów bez decyzji, wskazuje jako stronę postępowania podmiot, który dopuścił się naruszenia. NSA stwierdził, że przepisy art. 22b ust. 1 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ani art. 42 ust. 5 ustawy o finansach publicznych, nie kreują interesu prawnego Marszałka do bycia stroną w postępowaniu dotyczącym ustalenia opłat za wyłączenie gruntów. Sąd zaznaczył, że Marszałek jest wierzycielem i organem egzekucyjnym, ale nie oznacza to automatycznie interesu prawnego do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Starostę czy SKO w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. NSA wskazał, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystywane do rozstrzygania sporów między organami różnych szczebli, a jego inicjatywa powinna pochodzić od podmiotu pozostającego poza systemem organów podlegających kontroli.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że status wierzyciela i organu egzekucyjnego nie jest równoznaczny z posiadaniem interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza gdy dotyczy to sporów między organami różnych szczebli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji Marszałka Województwa jako wierzyciela i organu egzekucyjnego w kontekście ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Interpretacja interesu prawnego w innych kontekstach może być odmienna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Marszałek Województwa posiada indywidualny interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o trwałym wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Marszałek Województwa nie posiada indywidualnego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi w tej sprawie.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (art. 22b ust. 1 i 4) oraz ustawy o finansach publicznych (art. 42 ust. 5) wskazują Marszałka jako wierzyciela i organ egzekucyjny, ale nie kreują jego interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu dotyczącym ustalenia opłat za wyłączenie gruntów rolnych. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, a sama rola wierzyciela lub organu egzekucyjnego nie jest wystarczająca do uzyskania statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Czy Marszałek Województwa jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę na podstawie art. 28 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, z przepisu art. 28 ustawy nie można wywieść interesu prawnego Marszałka Województwa do bycia stroną w tym postępowaniu.

Uzasadnienie

Przepis art. 28 ustawy określa sankcje za naruszenie przepisów i wskazuje Starostę jako organ właściwy do wydania decyzji. Stroną tego postępowania jest podmiot, który dopuścił się naruszenia, a nie Marszałek Województwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Marszałka Województwa Dolnośląskiego od postanowienia WSA we Wrocławiu.

Przepisy (9)

Główne

u.o.g.r.l. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 22 b § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przepisy te wskazują Marszałka Województwa jako wierzyciela i organ egzekucyjny w zakresie należności związanych z wyłączeniem gruntów rolnych, jednak nie kreują jego interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym dotyczącym ustalenia tych należności.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Samo doręczenie decyzji nie przesądza o istnieniu interesu prawnego strony.

p.p.s.a. art. 50 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konieczna przesłanka do wniesienia skargi to posiadanie interesu prawnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 42 § ust. 5

Ustawa o finansach publicznych

Obowiązek jednostek sektora finansów publicznych do ustalania i egzekwowania należności nie kreuje interesu prawnego Marszałka do bycia stroną w postępowaniu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Marszałek Województwa posiadał indywidualny interes prawny do wniesienia skargi na decyzję SKO. • Przepisy art. 22b ust. 1 i 4 u.o.g.r.l. oraz art. 42 ust. 5 u.f.p. kreują interes prawny Marszałka do bycia stroną w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Marszałek województwa jest wierzycielem i organem egzekucyjnym uprawnionym do egzekucji należności za zobowiązania z tytułu dochodów • Kategoria interesu prawnego jest jednak kategorią materialnoprawną i dlatego dla jego wykazania należy wskazać przepis prawa materialnego. • Samo bowiem doręczenie decyzji nie przesądza o istnieniu interesu prawnego strony. • ani art. 22b ust.1 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ani art. 42 ust.5 ustawy o finansach publicznych nie kreuje interesu prawnego Marszałka Województwa do bycia stroną postępowania w sprawach wyłączenia gruntów z produkcji rolnej lub leśnej i ustaleniem opłaty z tego tytułu

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że status wierzyciela i organu egzekucyjnego nie jest równoznaczny z posiadaniem interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza gdy dotyczy to sporów między organami różnych szczebli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Marszałka Województwa jako wierzyciela i organu egzekucyjnego w kontekście ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Interpretacja interesu prawnego w innych kontekstach może być odmienna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej - legitymacji skargowej organu samorządu terytorialnego. Choć nie ma tu nietypowych faktów, interpretacja interesu prawnego jest kluczowa dla praktyki prawniczej.

Czy Marszałek Województwa może skarżyć decyzje dotyczące gruntów rolnych? NSA wyjaśnia granice interesu prawnego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst