I OSK 498/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-12-14
NSAAdministracyjneWysokansa
żołnierze zawodowiwypowiedzenie stosunku służbowegoreorganizacja wojskazmiany etatowepostępowanie administracyjneNSAprawo wojskowe

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie ocenił on odmienne postępowania w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierza zawodowego.

Sprawa dotyczyła wypowiedzenia stosunku służbowego pułkownikowi J. M. po reorganizacji Wojskowej Komendy Uzupełnień. WSA uchylił decyzję MON, uznając, że organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i błędnie ocenił te same zmiany organizacyjne w dwóch odrębnych postępowaniach. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA błędnie uznał, iż te same zmiany organizacyjne stanowiły podstawę dla dwóch różnych postępowań, podczas gdy faktycznie nastąpiły one w różnym czasie i przy odmiennych przesłankach.

Sprawa dotyczyła wypowiedzenia stosunku służbowego pułkownikowi J. M. z powodu reorganizacji Wojskowej Komendy Uzupełnień i braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko. Po uchyleniu pierwszej decyzji o wypowiedzeniu, organ MON wydał kolejną, która została utrzymana w mocy. J. M. zaskarżył tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i brak podstaw prawnych. WSA uchylił decyzję MON, uznając, że organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i błędnie ocenił te same zmiany organizacyjne w dwóch odrębnych postępowaniach. Minister Obrony Narodowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne przyjęcie, że te same zmiany organizacyjne legły u podstaw dwóch postępowań. NSA przychylił się do argumentacji skargi kasacyjnej, stwierdzając, że WSA błędnie uznał, iż te same zmiany organizacyjne stanowiły podstawę dla dwóch różnych postępowań. NSA wyjaśnił, że pierwsze postępowanie zostało umorzone jako przedwczesne, a drugie wszczęto po faktycznym zmniejszeniu stanu etatowego i likwidacji stanowiska J. M., co stanowiło odmienny stan faktyczny i inne przesłanki wypowiedzenia. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zmiany te nastąpiły w różnym czasie i przy odmiennych przesłankach, co tworzy odmienny stan faktyczny dla każdego postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie ocenił, iż te same zmiany organizacyjne legły u podstaw dwóch postępowań. Pierwsze postępowanie zostało umorzone jako przedwczesne, ponieważ nie zaistniały jeszcze przesłanki do wypowiedzenia. Drugie postępowanie zostało wszczęte po faktycznym zmniejszeniu stanu etatowego i likwidacji stanowiska, co stanowiło odmienny stan faktyczny i inne przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.w.ż.z. art. 78 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 grudnia 1996 roku w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych art. 137 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 114 § ust. 4 pkt 1

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna ocena przez WSA, że te same zmiany organizacyjne legły u podstaw dwóch odrębnych postępowań w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego. Naruszenie przez WSA przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i wadliwe uzasadnienie wyroku.

Odrzucone argumenty

Zarzuty J. M. dotyczące naruszenia przepisów o właściwości. Zarzuty J. M. dotyczące wydania decyzji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Zarzuty J. M. dotyczące wad powodujących nieważność decyzji z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji, wszczynając nowe postępowanie w przedmiocie wypowiedzenia J. M. stosunku służbowego, powołał się na te same zmiany organizacyjno - etatowe, które stanowiły przesłankę wydania przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzji z dnia 24 lutego 2003 roku. Tymczasem – jak zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej - Minister Obrony Narodowej decyzją z 9 września 2003 roku uchylił powyższą decyzję Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej i umorzył postępowanie pierwszej instancji z tej to przyczyny, że dokonane skarżącemu wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej uznał za przedwczesne, albowiem w dniu wydania decyzji nie zaistniały przesłanki określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Anna Łuczaj

sprawozdawca

Janina Antosiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierzy zawodowych w kontekście zmian organizacyjnych i etatowych, a także zasady postępowania administracyjnego w przypadku odmiennej oceny tych samych zmian przez organy w kolejnych postępowaniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów dotyczących służby wojskowej. Może być pomocne w sprawach dotyczących zmian organizacyjnych w innych służbach mundurowych lub instytucjach publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i konsekwentna ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym, szczególnie gdy organy wydają kolejne decyzje w oparciu o podobne okoliczności.

Dwie decyzje w tej samej sprawie? NSA wyjaśnia, kiedy zmiany etatowe uzasadniają zwolnienie żołnierza.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 498/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Janina Antosiewicz
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Anna Łuczaj /spr./ Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/05 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005 roku, sygn. akt II SA/Wa 1570/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez J. M. decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia 24 lutego 2003 roku, wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( t j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), wypowiedział pułkownikowi J. M. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej - po rozpatrzeniu odwołania J. M. - decyzją nr [...] z dnia 9 września 2003 roku uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie wypowiedzenia J. M. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy wskazał, iż J. M. pełnił służbę wojskową od 1966 roku, ostatnio na stanowisku Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...]. W ocenie Ministra Obrony Narodowej, nie zachodziły przesłanki do wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. M. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2004 roku, sygn. akt II SA/Wa 4230/03 skarga została oddalona. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że dokonane wypowiedzenie stosunku służbowego było przedwczesne, bowiem w dniu wydania decyzji nie zaistniały przesłanki określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej ponownie wypowiedział J. M., pełniącemu służbę na stanowisku służbowym Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...], stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu zmniejszenia stanu etatowego jednostki wojskowej i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 grudnia 1996 roku w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 1997 roku, Nr 7, poz. 38 ze zm. ).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr PF-309/Org./P1 z dnia 26 lipca 2002 roku w sprawie zmian organizacyjno - etatowych w wojskowych komendach uzupełnień jednostka wojskowa, w której wymieniony oficer pełni zawodową służbę wojskową ulega przeformowaniu, co powoduje zmniejszenie jej stanu etatowego. Z uwagi na brak możliwości wykorzystania oficera w jednostkach wojskowych podległych Dowódcy Wojsk Lądowych, podjęte zostały przez Departament Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej działania zmierzające do usytuowania oficera w dalszej służbie wojskowej. W wyniku tych działań ustalono brak możliwości wykorzystania oficera w dalszej służbie wojskowej.
Minister Obrony Narodowej - po rozpatrzeniu odwołania J. M. - decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, iż pułkownik J. M. pełni zawodową służbę wojskową od 1966 roku, ostatnio na stanowisku służbowym komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...]. Wojskowa Komenda Uzupełnień w [...] z dniem 1 listopada 2003 roku uległa przeformowaniu, wskutek czego oficer utracił zajmowane dotychczas stanowisko służbowe. Dowódca Wojsk Lądowych, z uwagi na reorganizację podległych mu jednostek wojskowych powodującą powstanie znacznej nadwyżki kadry zawodowej oraz brak możliwości przedstawienia innych propozycji wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe odpowiadające jego kwalifikacjom, przekazał wniosek o wypowiedzeniu oficerowi stosunku służbowego do Departamentu Kadr Szkolnictwa Wojskowego MON w celu zbadania możliwości wykorzystania oficera poza Wojskami Lądowymi. W wyniku podjętych działań przez Departament Kadr i Szkolnictwa Wojskowego ustalono, iż brak jest możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe.
Minister Obrony Narodowej zaznaczył, że w toku postępowania odwoławczego dokonano ponownej analizy działań kadrowych podejmowanych w stosunku do oficera, w wyniku której potwierdzono brak możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe. Nadto organ II instancji podkreślił, iż J. M. w dniu wypowiedzenia stosunku służbowego legitymował się wysługą lat w wymiarze 37 lat służby wojskowej, umożliwiającą nabycie pełnych świadczeń emerytalnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J. M. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji bądź ich uchylenie.
Skarżący zarzucił, iż decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości. Wskazał, że powołany w zaskarżonej decyzji przepis § 137 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych pozostaje w sprzeczności z przepisem § 48 tego rozporządzenia oraz z art. 35 ust. 5 ustawy z 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto w myśl art. 114 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, póz. 1750 ze zm.), organem właściwym do wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w odniesieniu do żołnierzy zawodowych zajmujących stanowiska służbowe w stopniu etatowym pułkownika, a także inne stanowiska służbowe określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 46 ust. 1 lit. c) ustawy, wśród których występuje również wojskowy komendant uzupełnień, jest Minister Obrony Narodowej.
W skardze podniesiono także zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego wypowiedzenie stosunku służbowego przez organ wojskowy nie mogło nastąpić, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - nie zniesiono dotychczas zajmowanego przez oficera stanowiska służbowego, a jedynie zmieniono parametry tego stanowiska ze stopnia pułkownika na stopień podpułkownika, a zmniejszenie stanu etatowego dotyczyło tylko jednego stanowiska z grupy czterech stanowisk kierowniczych. Nadto w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono dlaczego skarżący nie mógł kontynuować służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. J. M. podniósł, iż zaskarżona decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 k. p. a., gdyż organ wojskowy posłużył się nieprawdą, a zatem można mu poczynić zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko dokumentom i naruszenia art. 271 § 1 Kodeksu karnego. Ponadto proces obsadzania stanowisk służbowych restrukturyzowanych jednostek wojskowych cechuje dyskryminacja, czyli nierówne traktowanie ze względu na wiek, co narusza art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Skarżący podniósł także zarzut naruszenia art. 61 § 1, 3 i 4 k. p. a., art. 10 § 1 i art. 11 k. p. a., art. 73 § 1 k. p. a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
W piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2005 roku J. M. m. in. wskazał, że na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 3, ust. 4 pkt 2 i art. 6 ustawy z 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych mógł zostać wyznaczony na stanowisko komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...] na nowym etacie obowiązującym od 1 listopada 2003 roku. Wypowiedzenie zaś stosunku służbowego byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby nie wyraził pisemnej zgody na wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( t j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.). Podniósł, że z rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr Pf-309/Org./P1 z dnia 26 lipca 2002 roku w sprawie zmian organizacyjno - etatowych w wojskowych komendach uzupełnień wynika, że zmieniono strukturę organizacyjną Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...]. Wskutek tych działań parametry stanowiska służbowego zajmowanego przez J. M. uległy obniżeniu, tj. zmieniono stopień etatowy pułkownika na podpułkownika i grupę uposażenia z U: 12 na U: 13. W związku z tymi zmianami wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie wypowiedzenia J. M., w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Postępowanie to zakończone zostało ostateczną i prawomocną decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z 9 września 2003 roku, którą uchylono decyzję z dnia 24 lutego 2003 roku wypowiadającą skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej i umorzono postępowanie pierwszej instancji. Organ II instancji uznał, iż nie zachodzą przesłanki określone w art. 78 ust. 2 powołanej ustawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ wojskowy, wszczynając nowe postępowanie w przedmiocie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego, powołał się na te same zmiany organizacyjno - etatowe, które legły u podstaw powyższego rozstrzygnięcia. W toku tego postępowania zmiany te zostały przez organy ocenione w sposób odmienny - jako dające podstawę do wypowiedzenia stosunku służbowego w oparciu o art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy. Sąd zaznaczył, że podejmując decyzję administracyjną organy mają obowiązek przestrzegania zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k. p. a. Na organach spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, co wynika z przepisu art. 77 § 2 i art. 80 k. p. a. oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 k. p. a. Organy wojskowe naruszyły powyższe reguły w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o nieprzekonującej treści.
Sąd pierwszej instancji uznał natomiast za niezasadne zarzuty skargi odnoszące się do wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Sąd przytoczył treść § 137 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych i stwierdził, że organem właściwym do dokonania wypowiedzenia stosunku służbowego, na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, w stosunku do oficerów jest dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr. Wydanie zatem decyzji nr [...] z dnia [...] przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministra Obrony Narodowej nie naruszało przepisów o właściwości. Sąd zaznaczył, że przepis § 48 rozporządzenia reguluje właściwość organów w sprawach wyznaczania oficerów służby stałej na określone stanowiska służbowe oraz zwalniania z tych stanowisk, a nie w sprawach wypowiadania stosunku służbowego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji nie ma znaczenia dla oceny sprawy regulacja zawarta w art. 114 nowej ustawy pragmatycznej, obowiązującej od dnia 1 lipca 2004 roku. Nie zachodzi również niezgodność § 137 ust. 2 powołanego rozporządzenia z art. 35 ust. 5 ustawy z 1970 roku o zawodowej służbie wojskowej, gdyż ten ostatni przepis reguluje właściwość organów w sprawach wyznaczania na stanowisko służbowe i zwalniania z tego stanowiska podczas, gdy § 137 ust. 2 zdanie pierwsze reguluje właściwość organu w sprawach wypowiedzenia stosunku służbowego. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie zawierają wad powodujących ich nieważność z mocy prawa, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 7 k. p. a. jak też niezasadny jest zarzut, iż zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 2 pkt 2 k. p. a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż w toku ponownego postępowania administracyjnego organy winny zbadać, czy zmiany organizacyjno - etatowe w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w [...] rzeczywiście mogą stanowić podstawę do wydania decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, a w szczególności winny wyjaśnić wątpliwości co do oceny tych zmian i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Minister Obrony Narodowej, zaskarżając wyrok w całości.
Minister Obrony Narodowej, reprezentowany przez radcę prawnego Jana Mojsika, zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 106 § 5 p. p. s. a. i art. 233 § 1 k. p. c., które to uchybienie miało wpływ na rozstrzygnięcie. W ocenie strony wadliwość wyroku jest konsekwencją naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i wyciągnięcia błędnych wniosków w oparciu o materiał sprawy – błędne uznanie, że te same zmiany organizacyjne legły u podstaw przeprowadzonych przez organy wojskowe dwóch postępowań administracyjnych, wzajemnie się wykluczających. Błędne ustalenie stanu faktycznego spowodowało wydanie wadliwego wyroku, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p. p. s. a. ( błędne uzasadnienie wyroku ).
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne Minister Obrony Narodowej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Obrony Narodowej przytoczył art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( t j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) i podniósł, że Wojskowa Komenda Uzupełnień [...] została przeformowana na nową strukturę organizacyjną, wskutek czego zmniejszył się stan etatowy z dniem 1 listopada 2003 roku i brak było możliwości zaproponowania oficerowi innego stanowiska służbowego. Zdaniem strony, Sąd pierwszej instancji, oceniając zgromadzony przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, doszedł do błędnych wniosków, iż na podstawie tego samego stanu faktycznego organy wojskowe podjęły odmienne rozstrzygnięcia. Sąd nie dostrzegł, iż pierwsze postępowanie administracyjne dotyczące wypowiedzenia zostało ostatecznie umorzone, ponieważ w dacie dokonania wypowiedzenia J. M. nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 78 ust. 2 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, pozwalające na podjęcie takiej decyzji. Dopiero z dniem 1 listopada 2003 roku nastąpiło faktyczne zmniejszenie stanu etatowego Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...] i dopiero wówczas - po zaistnieniu przesłanek z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - właściwy organ mógł dokonać J. M. wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Podjęcie zatem kolejnego postępowania administracyjnego związane było z brakiem możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe, odpowiadające jego kwalifikacjom oraz posiadanemu stopniowi wojskowemu. Od dnia 1 listopada 2003 roku stanowisko Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] zaszeregowane zostało do stopnia etatowego podpułkownika o grupie uposażenia U:13. Było to niższe stanowisko służbowe od dotychczas zajmowanego przez płk. J. M. Oficer w dniu 14 października 2003 roku został poinformowany o likwidacji dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. W tej też dacie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, w wyniku którego Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] o wypowiedzeniu J. M. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. M., reprezentowany przez radcę prawnego A. R., wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ocenie J. M. skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Zarzuty i wywody skargi kasacyjnej są chybione i nie dotyczą istoty rozstrzygnięcia sądowego. Strona powołała się na zasadę praworządności, zasadę prawdy obiektywnej wynikającą z art. 7 k.p.a. oraz obowiązki organu określone w art. 77 i art. 80 k.p.a. W tym zakresie przytoczono fragmenty uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 roku i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 1984 roku, sygn. akt II SA 1161/84 (ONSA 1984/2/97). Nadto strona, powołując wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1987 roku, sygn. akt III SA 239/87 (OSPiKA 1989/2/27), z dnia 22 czerwca 2001 roku, sygn. akt II SA 1834/00, z dnia 16 lipca 1985 roku, sygn. akt III SA 601/85 (ONSA 1985/2/15) i z dnia 17 maja 1994 roku, sygn. akt SA/Lu 1921/93 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 roku, sygn. akt III ARN 55/94 ( OSNAPiUS 1995/7/83 ), wskazała na uznaniowy charakter decyzji podjętych w niniejszej sprawie i zaakcentowała konieczność respektowania podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i art. 10 k. p. a., konieczność wszechstronnej oceny materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonywującej pod względem prawnym i faktycznym. Podkreślono, iż w doktrynie prawa obowiązek pełnego i starannego uzasadniania decyzji wiąże się z zasadą przekonywania ( art. 11 k. p. a. ) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k. p. a.). Zdaniem J. M. przy wydawaniu decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego - organ przy wydawaniu decyzji bagatelizował kwestie, na które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 133 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 106 § 5 p. p. s. a. i art. 233 § 1 k. p. c. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p. p. s. a. polegające na błędnym przyjęciu, że te same zmiany organizacyjne legły u podstaw przeprowadzonych przez organy wojskowe dwóch postępowań administracyjnych i w konsekwencji wydanie wadliwego wyroku z błędnym uzasadnieniem.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy, a to z poniższych względów.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym przypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
( por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337 )
A zatem, aby Sąd pierwszej instancji mógł zastosować ten przepis ustawa wymaga stwierdzenia, iż organ administracji dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Pamiętać należy, iż przepis art. 145 p.p.s.a. łączy sposób rozstrzygnięcia sprawy ze stosowaniem przepisów prawa materialnego lub przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Dlatego dla pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia niezbędne jest odniesienie się także do tych przepisów. Podkreślić należy, iż jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji przepisu prawa materialnego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji publicznej nie zebrały i nie rozpatrzyły w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego stosownie do wymogu art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. a nadto uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. U podstaw takiego stanowiska Sądu legło stwierdzenie, iż organ wojskowy, wszczynając nowe postępowanie w przedmiocie wypowiedzenia J. M. stosunku służbowego, powołał się na te same zmiany organizacyjno - etatowe, które stanowiły przesłankę wydania przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzji z dnia 24 lutego 2003 roku.
Tymczasem – jak zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej - Minister Obrony Narodowej decyzją z 9 września 2003 roku uchylił powyższą decyzję Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej i umorzył postępowanie pierwszej instancji z tej to przyczyny, że dokonane skarżącemu wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej uznał za przedwczesne, albowiem w dniu wydania decyzji nie zaistniały przesłanki określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( t j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.). Ocenę tą podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając - wyrokiem z dnia 13 lipca 2004 roku, sygn. akt II SA/Wa 4230/03 - skargę J. M. na powyższą decyzję organu odwoławczego.
W myśl art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( t j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe.
Wojskowa Komenda Uzupełnień w [...] uległa przeformowaniu - na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr PF-309/Org./P1 z dnia 26 lipca 2002 roku w sprawie zmian organizacyjno - etatowych w wojskowych komendach uzupełnień - z dniem 1 listopada 2003 roku, co spowodowało zmniejszenie stanu etatowego jednostki wojskowej. To zaś oznacza, iż dopiero z tym dniem nastąpiło faktyczne zmniejszenie stanu etatowego jednostki wojskowej, w której J. M. pełnił zawodową służbę wojskową.
Jako przesłankę podjęcia decyzji z dnia 24 lutego 2003 roku Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej potraktował sam fakt wydania powyższego rozkazu przez Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w sprawie zmian organizacyjno - etatowych w wojskowych komendach uzupełnień i to, że na mocy tego rozkazu jednostka wojskowa, w której J. M. pełnił zawodową służbę wojskową ulega przeformowaniu. W dniu podjęcia przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej kolejnej decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego J. M. ( decyzja z dnia [...] ) jak i wydania decyzji przez Ministra Obrony Narodowej (decyzja z dnia [...] ) przeformowanie Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...] było zakończone a stanowisko służbowe dotychczas zajmowane przez J. M. zlikwidowane. Od dnia 1 listopada 2003 roku stanowisko Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] zaszeregowane zostało do niższego stopnia etatowego o niższej grupie uposażenia, a zatem było to niższe stanowisko służbowe od zajmowanego przez płk. J. M. Z tym dniem Wojskowa Komenda Uzupełnień w [...] uzyskała nową strukturę organizacyjną, co spowodowało zmniejszenie stanu etatowego. Powyższe okoliczności stały się podstawą wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej J. M. decyzją z dnia 24 lutego 2003 roku.
W tym stanie rzeczy nieuprawnione jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż te same zmiany organizacyjno - etatowe stanowiły przesłankę wydania przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzji z dnia 24 lutego 2003 roku i decyzji z dnia [...] a organy dokonały odmiennej oceny tych zmian w toku pierwszego i kolejnego postępowania w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego i nie wyjaśniły przyczyn tej odmiennej oceny stanu faktycznego.
Wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji decyzje podjęte w 2003 roku i w 2004 roku w postępowaniach w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego J. M. zostały wydane w innym stanie faktycznym, a tym samym inne były przesłanki wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego w 2003 roku i w 2004 roku.
Z powyższych względów podzielić należy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p. p. s. a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI