I OSK 495/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-10-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
świadczenie przedemerytalneprawo pracyubezpieczenia społeczneodszkodowanieokres wypowiedzeniaustawa o zatrudnieniuk.p.a.NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawa do świadczenia przedemerytalnego, uznając, że otrzymane odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia wyłącza prawo do tego świadczenia.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego, ponieważ skarżący otrzymał odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia. Skarżący argumentował, że otrzymana odprawa nie była odszkodowaniem za skrócony okres wypowiedzenia, a jedynie gratyfikacją. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organów administracji.

Skarżący Z. S. domagał się przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia rejestracji do dnia 30 listopada 2000 r. Decyzje administracyjne odmawiające przyznania świadczenia opierały się na art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowił, że zasiłek nie przysługuje w okresie, za który bezrobotny otrzymał odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia. Skarżący twierdził, że otrzymana odprawa z Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników PKP nie była odszkodowaniem za skrócony okres wypowiedzenia, a jedynie gratyfikacją. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że art. 37 l ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w związku z art. 27 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, wyłącza prawo do zasiłku, jeśli bezrobotny otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia. Sąd odrzucił argumentację skarżącego, że przepis dotyczący świadczeń dla górników wyłącza stosowanie przepisu dotyczącego pracowników kolejnictwa, wskazując, że kluczowe jest samo otrzymanie odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia, niezależnie od branży. Ponadto, sąd stwierdził, że nawet przy możliwości różnorodnej wykładni, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, otrzymanie odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, niezależnie od jego nazwy (odprawa, gratyfikacja) i podstawy prawnej (układ zbiorowy pracy), wyłącza prawo do świadczenia przedemerytalnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest samo otrzymanie świadczenia pieniężnego za okres, który mógłby być okresem pobierania świadczenia przedemerytalnego, a które jest powiązane ze skróceniem okresu wypowiedzenia. Interpretacja przepisów nie ogranicza tego wyłączenia tylko do świadczeń dla górników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.p.b. art. 37 l § ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Świadczenie przedemerytalne przysługuje od następnego dnia po dniu zarejestrowania się w urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 2 pkt 3-5 i ust. 2.

u.z.p.b. art. 27 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Zasiłek nie przysługuje w okresie, za który bezrobotny otrzymał odszkodowanie objęte pkt 6 ust. 1 art. 27, tj. za skrócenie okresu wypowiedzenia (art. 361 k.p.).

u.z.p.b. art. 27 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Zasiłek przysługuje dopiero po upływie okresu, za który bezrobotny otrzymał odszkodowanie objęte pkt 6 ust. 1 art. 27, tj. za skrócenie okresu wypowiedzenia (art. 361 k.p.).

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

k.p. art. 361

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Otrzymane przez skarżącego świadczenie pieniężne stanowiło odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia w rozumieniu art. 361 k.p., co zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyłącza prawo do świadczenia przedemerytalnego. Możliwość różnorodnej wykładni przepisów prawa materialnego wyklucza stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, które jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Odprawa otrzymana z układu zbiorowego pracy nie była odszkodowaniem za skrócony okres wypowiedzenia, lecz gratyfikacją za rozwiązanie umowy o pracę. Przepis art. 27 ust. 1 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dotyczący świadczeń dla pracowników zakładów górniczych, wyłącza stosowanie tego przepisu do pracowników kolejnictwa, nawet jeśli otrzymali oni odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia.

Godne uwagi sformułowania

Prezentowana w skardze kasacyjnej interpretacja powołanych przepisów wywodzi się z błędnego przekonania, że – jeżeli w ustawie jest mowa o świadczeniach przewidzianych układem zbiorowym pracy dla pracowników zakładów górniczych (...) – tym samym spod jej działania są wyłączone świadczenia przewidziane układem zbiorowym pracy dla pracowników kolejnictwa, chociażby stanowiły odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia w rozumieniu art. 361 k.p., objęte art. 27 ust. 1 pkt 6, do którego odnosi się pkt 4 ust. 2 art. 27. Natomiast, jeżeli nawet uznać tę interpretację na trafną, wbrew dotychczasowemu orzecznictwu przytaczanemu w zaskarżonym wyroku, w żadnym razie nie znajduje już uzasadnienia prawnego stanowisko, aby mająca podlegać stwierdzeniu nieważności decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumowaniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., gdyż możliwość różnorodnej wykładni wyklucza taką kwalifikację.

Skład orzekający

Leszek Włoskiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Jolanta Rajewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych w kontekście otrzymania odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia oraz stosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2000 roku, choć zasady interpretacji pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ubezpieczeniach społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych i przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.

Czy odprawa to zawsze gratyfikacja? NSA wyjaśnia, kiedy świadczenie przedemerytalne przepada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 495/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rajewska
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1751/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-12-07
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Jolanta Rajewska Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 4 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1751/05 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nieprzyznającej prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2005 r. II SA/Wa 1751/05 oddalił skargę Z. S. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] [...], którą odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia emerytalnego od dnia 11 lipca 2000 r., tj. od dnia rejestracji, do dnia 30 listopada 2000 r.
Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru, że nie zachodzi przyczyna nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż decyzja Starosty ma swą podstawę w art. 37 l ust. 2 in fine ustawy z dnia14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.), w związku z art. 27 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 2 pkt 4 tej ustawy dlatego że za sporny okres skarżący otrzymał odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, zgodnie z Ponadzakładowym Układem Zbiorowym Pracy dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (§ 7 ust. 2), zatem odszkodowanie, o którym mowa w art. 361 k.p.
Wnosząc skargę kasacyjną Z. S. jako jej podstawę przytoczył naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37 l ust. 2 oraz art. 27 ust. 1 pkt 3–5 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu "poprzez przyjęcie, że wypłacona skarżącemu odprawa wynikająca z układu zbiorowego pracy była odszkodowaniem za skrócony okres wypowiedzenia, chociaż w rzeczywistości odprawa ta stanowiła gratyfikację za rozwiązanie umowy o pracę".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono przede wszystkim, że otrzymane przez skarżącego odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie § 7 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie ustalenia świadczeń emerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", objętego programem restrukturyzacji Polskich Kolei Państwowych (Dz. U. Nr 40, poz. 464), natomiast art. 27 ust. 1 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odmawia prawa do zasiłku (w okresie, za który przyznano odszkodowanie) tylko bezrobotnym otrzymującym świadczenia przewidziane układem zbiorowym pracy dla pracowników zakładów górniczych, zatem górników nie zaś pracowników kolejnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 37 l ust. 2 in fine ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenie przedemerytalne przysługuje od następnego dnia po dniu zarejestrowania się w urzędzie pracy, jednak z zastrzeżeniem art. 27 ust. 2 pkt 3–5 i ust. 2, natomiast pkt 4 ust. 2 art. 27 stanowi właśnie, że zasiłek przysługuje dopiero po upływie okresu, za który bezrobotny otrzymał odszkodowanie objęte pkt 6 ust. 1 art. 27, tj. za skrócenie okresu wypowiedzenia (art. 361 k.p.a.).
Prezentowana w skardze kasacyjnej interpretacja powołanych przepisów wywodzi się z błędnego przekonania, że – jeżeli w ustawie jest mowa o świadczeniach przewidzianych układem zbiorowym pracy dla pracowników zakładów górniczych (art. 27 ust. 1 pkt 5) – tym samym spod jej działania są wyłączone świadczenia przewidziane układem zbiorowym pracy dla pracowników kolejnictwa, chociażby stanowiły odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia w rozumieniu art. 361 k.p., objęte art. 27 ust. 1 pkt 6, do którego odnosi się pkt 4 ust. 2 art. 27.
Natomiast, jeżeli nawet uznać tę interpretację na trafną, wbrew dotychczasowemu orzecznictwu przytaczanemu w zaskarżonym wyroku, w żadnym razie nie znajduje już uzasadnienia prawnego stanowisko, aby mająca podlegać stwierdzeniu nieważności decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumowaniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., gdyż możliwość różnorodnej wykładni wyklucza taką kwalifikację.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI