I OSK 492/22

I OSK 492/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Karol Kiczka
Piotr Niczyporuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1225/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-15
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 7, art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, rt. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1974 nr 21 poz 118
art. 28, 31 ust. 1
Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1225/20 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2021r. sygn. akt I SA/Wa 1225/20, oddalił skargę J.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła J.B. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a polegające na niezasadnym oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pomimo że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie podjął w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli poprzez sprzeczności w ustaleniach organu administracji publicznej z treścią decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...].03.1976 r. znak [...] i uznanie, że wniosek o przejęcie gospodarstwa rolnego złożyli J.B. i J.B., podczas gdy z treści samej decyzji wynika, że wniosek o przekazanie gospodarstwa został złożony jedynie przez J.B., a decyzję tę doręczono jedynie J.B.;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a, art. 76 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niezasadnym oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pomimo że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie zebrał oraz nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego jak również dokonał jego dowolnej, a nie swobodnej oceny z uchybieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, ponieważ rozstrzygnął sprawę w oparciu domniemania i przypuszczenia, w szczególności domniemanie wyrażenia zgody przez skarżącą na przekazanie gospodarstwa rolnego i domniemanie wiedzy skarżącej o przejęciu gospodarstwa rolnego, które nie wynika z obowiązujących przepisów prawa;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. będące pochodną wskazanych wyżej naruszeń prawa procesowego, poprzez niezasadne oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pomimo że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 112 § 1 - 3 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu [...].03.1976 r. i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na niezasadnym oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pomimo że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie stwierdził nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...].03.1976 r. znak [...], pomimo że jej uprawomocnienie nastąpiło po upływie 4 dni, co stanowiło rażące naruszenie prawa dające podstawę stwierdzenia nieważności decyzji;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. i w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. polegające na niezasadnym oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pomimo że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadząc postępowanie administracyjne wszelkie wątpliwości rozstrzygał na korzyść legalności decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...].03.1976 r. znak [...], uznając że decyzja ta wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, co jest sprzeczne z treścią decyzji, w sytuacji w której z treści decyzji wynika, że stroną był tylko J.B., wniosek o przejęcie gruntów należących do J.B. i J.B. złożył tylko J.B., a decyzję doręczono jedynie J.B.;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1. naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29.05.1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29.05.1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie pomimo przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...].03.1976 r. znak [...] w postaci przejęcia na własność Państwa części gospodarstwa rolnego J.B. i J.B. stanowiącego ustawową wspólność majątkową małżeńską pomimo braku wymaganej prawem zgody skarżącej;
2. naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29.05.1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29.05.1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że J.B. wyraziła zgodę na przekazanie części gospodarstwa rolnego J.B. i J.B. stanowiącego ustawową wspólność majątkową na własność Państwa, podczas gdy z treści decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...].03.1976 r. znak [...] wynika, że stroną był tylko J.B., wniosek o przejęcie gruntów należących do J.B. i J.B. złożył tylko J.B., a decyzję doręczono jedynie J.B.
Wskazując na podniesione zarzuty wniesiono:
1. na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15.01.2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1225/20 i przekazanie temu sądowi sprawy do ponownego rozpoznania;
2. na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Po wniesieniu skargi kasacyjnej zmarła J.B., a spadek po niej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Złotowie z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I Ns 273/23 nabył syn G.B. w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej.
Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący kasacyjnie w skardze podniósł zarzuty naruszenia zarówno prawa procesowego jak i materialnego, przy czym zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy błędnej wykładni przepisu art. 28 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U Nr 21, poz. 118 dalej "ustawa z 29 maja 1974 r.") w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które determinowały zakres prowadzonego postępowania. Wobec czego w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Przed odniesieniem się do powyższych zarzutów podkreślić należy, że przedmiotem kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest decyzja, która została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym tj. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, bowiem inny jest przedmiot postępowania prowadzonego w postępowaniu zwykłym, a inny w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Oceny legalności decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności, dokonuje się, co do zasady, tylko i wyłącznie na podstawie zamkniętego materiału dowodowego, tj. materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji podlegającej kontroli – takich, którymi dysponował organ wydając kwestionowaną decyzję. W ramach postępowania nieważnościowego organ nie może zatem dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że wyeliminowanie w tym trybie kontrolowanego aktu stanowi wyłom w ustanowionej w art. 16 k.p.a. generalnej zasadzie trwałości decyzji administracyjnych. Z tego też względu, aby mogło dojść do przełamania tej zasady, wady prawne decyzji muszą znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych wad, wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności aktu stosowania prawa. Istotne jest również, że decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności i prawidłowości (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 229/13, te i niżej przytoczone orzeczenia publikowane w CBOSA). Z domniemania tego wynika między innymi, że ewentualne wątpliwości co do legalności kwestionowanej decyzji ostatecznej powinny przemawiać za odmową stwierdzenia jej nieważności. Innymi słowy, brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych ciężkich wad prawnych decyzji ostatecznej, co do zasady wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że tylko stwierdzone, a nie domniemane rażące naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r. I OSK 2445/19).
Przechodząc od rozważań ogólnych do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd I instancji była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. z [...] marca 1976 r., orzekającej o przejęciu części gospodarstwa rolnego bez zabudowań, obejmującego działki ewidencyjne nr [...] i [...] o pow. 8,78 ha, stanowiącego współwłasność J. i J.B. Materialnoprawną podstawę powyższej decyzji stanowił art. 28 ww. ustawy z dnia 29 maja 1974 r., który w ust. 1 stanowił, że nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogą być na wniosek rolnika przejęte na własność Państwa w całości lub części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełnia warunków do uzyskania renty. W myśl ust. 2 tego artykułu przejęcie przez Państwo części nieruchomości mogło nastąpić, jeżeli na pozostałej części gospodarstwa można nadal prowadzić towarową produkcję rolną.
W badanej sprawie materiał dokumentacyjny ma charakter cząstkowy. Z tego względu na podstawie samego faktu, że aktualnie nie odnaleziono dowodów w sposób bezsporny wskazujących na wnioskujących o przejęcie przedmiotowego gospodarstwa, nie sposób przesądzić, że wydanie tej decyzji nastąpiło w sposób wadliwy. Brak dokumentu nie może, w ocenie Sądu, z góry przesądzać o rażącym naruszeniu prawa przez organ wydający decyzję podlegającą kontroli w trybie nadzwyczajnym. Przeciwny pogląd podważałby sens instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, jako nadzwyczajnego postępowania i ograniczonego w zakresie jego badania. W konsekwencji nie można z góry przyjąć, że brak jakiegokolwiek dokumentu mającego zastosowanie w sprawie oznacza, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Sam bowiem fakt, że w aktach sprawy z 1976 r., ani w różnych archiwach, do których organ się zwracał, nie odnaleziono inicjującego postępowanie wniosku byłej właścicielki przejętego gospodarstwa rolnego, nie mógł jeszcze dowodzić, że wniosek taki nie został wniesiony. Przy czym materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, że kwestionowana decyzja została wydana wbrew woli małżonków B. Sąd I instancji słusznie zwrócił uwagę, że J.B. nigdy, aż do śmierci w 2010 r., w żaden sposób nie podważał stwierdzeń i ustaleń zawartych w decyzji o przejęciu części gospodarstwa. Wprawdzie w treści kwestionowanej decyzji nie zostało wprost stwierdzone, że Naczelnik Gminy R. wydał ją na wniosek rolniczki, ale też brak jest klauzuli, że decyzja ta została wydana z urzędu. Zauważono również należy, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji wymienieni są oboje małżonkowie B. jako zdający gospodarstwo.
W kwestii sposobu wyrażenia zgody na przejęcie przedmiotowego gospodarstwa przez współwłaścicielkę tego gospodarstwa (współmałżonkę) wyjaśnić także należy, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne, nieruchomości stanowiące współwłasność małżonków lub objęte wspólnością ustawową albo stanowiące odrębną własność małżonka mogły być przekazane na własność Państwa tylko za zgodą obojga małżonków. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgłoszone po kilkudziesięciu latach od daty wydania decyzji administracyjnej przez byłą współwłaścicielkę przejmowanego gospodarstwa rolnego zarzuty dotyczące braku zgody współwłaściciela gospodarstwa rolnego w postępowaniu "wnioskowym" (prowadzonym wyłącznie na wniosek strony) nie mogą stanowić o nieważności decyzji, jeżeli z okoliczności sprawy, w tym w szczególności z niezaskarżenia wydanej decyzji ani w trybie zwykłym, ani nadzwyczajnym (pomimo jej doręczenia), jak również z braku reakcji na wpis nowego właściciela do księgi wieczystej, wynika ówczesna wola strony.
Inaczej mówiąc, skoro w rozpatrywanej sprawie J.B. do momentu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności nie kwestionowała faktu złożenia stosownego oświadczenia, a w treści decyzji Naczelnika Gminy znajduje się stwierdzenie "przychyliłem się do wniosku Ob. Ob. J. i J.B. o przejęciu na własność Państwa części ich gospodarstwa rolnego", to obecne twierdzenia wnioskodawczyni postępowania nadzorczego należy uznać za gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. Jako takie nie mogą one stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji sprzed blisko 50 lat.
W podobnych sprawach zapadłych na gruncie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne w orzecznictwie sądów administracyjnych zwracano uwagę, że fizyczny brak wniosku rolnika w aktach administracyjnych wcale nie musi oznaczać, że wniosek taki nie został złożony. Organ nadzoru powinien bowiem też brać pod uwagę inne okoliczności konkretnej sprawy, w tym wolę strony, która objawiała się m.in. w tym, że decyzja o przejęciu gospodarstwa nie była przez nią kwestionowana, wniosek o stwierdzenie nieważności został zaś złożony po wielu latach od jej wydania, a więc akta po takim czasie mogą być już niepełne, chociażby na skutek poważnych przekształceń organizacyjno - ustrojowych aparatu administracji publicznej po 1989 r. (por. m.in. wyroki NSA z dnia 8 marca 2016r., sygn. akt I OSK 1488/14; z dnia 17 września 2008r., sygn. akt I OSK 912/07; z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I OSK 463/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 156/14 - CBOSA). Dlatego uprawnione jest stanowisko Sądu I instancji, że wobec tak przedstawionych dowodów można domniemywać, że wnioskodawcami kwestionowanej decyzji byli J. i J.B.
Z akt sprawy wynika także, że został spełniony drugi warunek uprawniający do przejęcia gospodarstwa. W dacie wydania kontrolowanej decyzji małżonkowie B. nie spełniali warunku uzyskania renty dotyczącego wieku rolników, określonego w art. 9 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy ( oboje mieli w 1976 r. po 39 lat), a z akt nie wynika również, by byli oni zaliczeni do jednej z grup inwalidów.
Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z [...] listopada 1967 r. sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym w Złotowie za nr repertorium A [...] wynika, że J.B. i J.B. byli właścicielami gruntów o łącznej pow. 12.03 ha, z czego przejęto 8,78 ha. Mając na uwadze powierzchnię pozostawionych gruntów (tj. 3,25 ha) należy przyjąć, że na pozostałej części gospodarstwa mogła być nadal prowadzona towarowa produkcja rolna. W związku z tym spełniona była też trzecia przesłanka określona w art. 28 powołanej ustawy.
Słusznie zatem Sąd Wojewódzki uznał, że w zakresie wskazanych przesłanek nie miało miejsca rażące naruszenie art. 28 ustawy. Tym samym nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego opisane w pkt II petitum skargi kasacyjnej.
W konsekwencji, z przyczyn powyżej wyjaśnionych, bezzasadne okazały się także zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania (pkt I petitum skargi kasacyjnej). W sprawie nie było uzasadnionych podstaw do ewentualnego zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., albowiem w realiach tej sprawy nie wystąpiły przesłanki zastosowania tejże normy, gdyż nie stwierdzono naruszeń prawa procesowego, które miałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący kasacyjnie akcentuje, iż Sąd I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał za wyczerpujący, gdy tymczasem organ nadzoru nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, ale dokonał jego dowolnej, a nie swobodnej oceny, z uchybieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wyjaśnić zatem należy, iż obowiązkiem organu w toku postępowania administracyjnego jest podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocena na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz uzasadnienie wydanej decyzji w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ nie naruszył powołanych przepisów, a materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie.
Należy także dodać, że przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi o konieczności zarówno wyczerpującego zebrania, jak i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebraniu tego materiału służy system środków dowodowych, o których stanowią przepisy rozdziału 4 działu II k.p.a.. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia wszystkich dopuszczalnych z prawnego punktu widzenia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, powodującym wadliwość wydanej decyzji.
Nie można powiedzieć, że takiego zachowania dopuścił się Minister, wydając zaskarżoną decyzję.
Organ podkreślił, iż czynności dokonane w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z [...] marca 1976 r. pozostały w mocy, a procedura przejęcia (jak wskazano powyżej) została zachowana, względnie nie można uznać (na podstawie szczątkowych akt archiwalnych), że doszło do rażącego naruszenia prawa. Prawidłowo zatem wskazał Sąd pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie organ wyjaśnił w sposób wyczerpujący wszystkie okoliczności faktyczne związane z daną sprawą w rozumieniu powołanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego. Organ bowiem w oparciu o dokumenty, które zostały przeprowadzone w toku postępowania prowadzonego w trybie nadzorczym, przyjął, że przedmiotowy wniosek byłej właścicielki o przejęcie gospodarstwa rolnego za spłaty pieniężne został w przedmiotowej sprawie złożony. Na dowód powyższego wskazał, że z sentencji decyzji wynika, że wnioskodawcą był wyłącznie J.B., ale w jej uzasadnieniu zostało wskazane, że wnioskodawcą była również jego małżonka – J.B. Nadto Państwowe Biuro Notarialne w Złotowie poinformowało J. i J. małż. B. o odłączeniu od prowadzonej dla ich gospodarstwa księgi wieczystej 8,7 ha z 12,03 ha i wpisaniu w dziale II księgi jako właściciela Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...] marca 1976 r.,
Nadto organ wskazał inne istotne kwestie mogące mieć kluczowe znaczenie dowodowe w przedmiotowej sprawie. Po pierwsze, nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że decyzja o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego nie była przez byłą właścicielkę zaskarżona. Słusznie też zwrócono uwagę, że decyzji tej także nie zakwestionował do chwili śmierci w 2010 r. jej mąż. Po drugie, w ramach rekompensaty za przejęcie gospodarstwa rolnego na własność państwa, zostało anulowane zadłużenie właścicieli wobec Skarbu Państwa i jednostek gospodarki uspołecznionej, obciążające nieruchomość na 97274,30 zł, wobec wartości nieruchomości szacowanej na 76790 zł. W kontekście tych wszystkich okoliczności nie można uznać, że Minister dokonał swobodnej, a nie dowolnej oceny znaczenia i wartości zebranych dowodów, nie pomijając dowodów przedłożonych przez stronę. Natomiast sam fakt, że wnioski organu orzekającego wynikające z zebranego materiału dowodowego są odmienne od oczekiwań skarżącej, nie stanowi o naruszeniu przepisów wskazanych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione.
Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.