I OSK 489/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod magistralę ciepłowniczą, uznając spółkę za następcę prawnego podmiotu zobowiązanego do zapłaty.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S.A. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod magistralę ciepłowniczą. Spółka zarzucała m.in. naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia o wycenie, twierdząc, że nie jest następcą prawnym pierwotnego inwestora i że sieć już nie istnieje. NSA oddalił skargę, uznając, że spółka przejęła nieruchomość do eksploatacji i jest beneficjentem zezwolenia, a fakt nieistnienia sieci nie ma znaczenia dla obowiązku odszkodowawczego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Wojewody Małopolskiego w sprawie odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości pod budowę magistrali ciepłowniczej. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, kwestionując swoją odpowiedzialność jako następcy prawnego pierwotnego przedsiębiorstwa państwowego oraz prawidłowość sporządzonego operatu szacunkowego. W szczególności skarżąca argumentowała, że nie jest następcą prawnym KDI, na rzecz którego wydano zezwolenie, ani beneficjentem tej decyzji, a wybudowana sieć już nie istnieje. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z funkcjonalną wykładnią art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obowiązek zapłaty odszkodowania obciąża podmiot, który aktualnie jest beneficjentem zezwolenia, nawet w przypadku przekształceń podmiotowych. Wskazano, że M. S.A. przejęła magistralę do eksploatacji w 1994 r., co czyni ją podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania, niezależnie od późniejszego braku eksploatacji sieci. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o wycenie nieruchomości i procedury administracyjnej, uznając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zarzuty dotyczące operatu szacunkowego nie znalazły potwierdzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka jest zobowiązana do zapłaty odszkodowania, ponieważ obowiązek ten obciąża podmiot, który aktualnie jest beneficjentem zezwolenia, interpretując przepis art. 132 ust. 6 u.g.n. funkcjonalnie. Fakt przejęcia nieruchomości do eksploatacji przez spółkę czyni ją zobowiązaną, niezależnie od późniejszego braku eksploatacji sieci.
Uzasadnienie
NSA zastosował funkcjonalną wykładnię art. 132 ust. 6 u.g.n., uznając, że obowiązek odszkodowawczy obciąża aktualnego beneficjenta zezwolenia. Przejęcie przez M. S.A. magistrali do eksploatacji w 1994 r. przesądza o jej odpowiedzialności, nawet jeśli sieć już nie funkcjonuje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.g.n. art. 132 § ust. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124, art. 124b, art. 125 i art. 126 oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1, albo zezwolenie na wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami, usuwaniem awarii oraz usuwaniem z gruntu, o którym mowa w art. 124b ust. 1, albo zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub innej nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody albo przedsiębiorcę, który na podstawie koncesji wykonuje działalność w zakresie poszukiwania, rozpoznawania lub wydobywania kopalin objętych własnością górniczą. W judykaturze akcentuje się, że przesłankę 'uzyskania zezwolenia' należy interpretować funkcjonalnie, uwzględniając skutki wywołane obrotem prawnym, co prowadzi do wniosku, że zobowiązanie obciąża podmiot, który aktualnie jest beneficjentem wydanego zezwolenia.
Pomocnicze
u.g.n. art. 124 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 157
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ocena prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego należy do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 43 § ust. 3
Określa wymogi dotyczące sporządzania operatu szacunkowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek udokumentowania poczynionych ustaleń w aktach sprawy.
k.p.a. art. 78 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość nieuwzględnienia żądania dotyczącego okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konsekwencje oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kompetencji orzeczniczych sądu.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony własności i prawa do odszkodowania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Spółka nie jest następcą prawnym pierwotnego inwestora. Sieć ciepłownicza już nie istnieje i nie jest eksploatowana. Operat szacunkowy zawiera błędy i uwzględnia nieprawidłowy stan nieruchomości. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
przesłankę 'uzyskania zezwolenia' należy interpretować nie literalnie, lecz funkcjonalnie, uwzględniając skutki wywołane obrotem prawnym sam fakt, że sieć ciepłownicza obecnie nie istnieje i nie jest już eksploatowana nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, w sytuacji gdy bezsporne pozostaje, że [...] S.A. dokonała przejęcia w posiadanie ciepłociągu w celu jego eksploatacji.
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za odszkodowanie w przypadku przekształceń podmiotowych i nieistnienia infrastruktury, a także wykładnia funkcjonalna przepisów o gospodarce nieruchomościami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia nieruchomości do eksploatacji i późniejszego braku jej wykorzystania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za odszkodowanie w nietypowej sytuacji, gdzie spółka przejmuje infrastrukturę, która później przestaje istnieć. Wykładnia funkcjonalna przepisów jest kluczowa dla prawników zajmujących się nieruchomościami i gospodarką nieruchomościami.
“Czy spółka musi płacić za coś, co już nie istnieje? NSA rozstrzyga o odpowiedzialności za odszkodowanie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 489/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maciej Dybowski /przewodniczący/ Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/ Piotr Niczyporuk Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Wywłaszczanie nieruchomości Sygn. powiązane II SA/Kr 518/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-11-08 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 132 ust. 6 w zw. z art. 124 ust. 1, art. 157 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109 § 43 ust.3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S.A. w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 518/23 w sprawie ze skargi M. S.A. w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 lutego 2023 r. znak WS-VI.7534.2.41.2022.PB w przedmiocie odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 8 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 518/23 oddalił skargę Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] S.A. w [...] na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 lutego 2023 r. znak WS-VI.7534.2.41.2022.PB w przedmiocie odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Miejskie Przedsiębiorstwo [...] S.A. w [...], zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 132 ust. 6 w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2023, poz.344 z późn. zm. - dalej jako: u.g.n.) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że [...] S.A. jest podmiotem obowiązanym do zapłaty odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości oznaczonej jako dz. [...] obr. [...] jednostka ewidencyjna [...] oraz za szkody związane z tym zajęciem na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 14 kwietnia 1988 r., nr G.8221/II/Kr/l 0/88 w związku z budowa magistrali ciepłowniczej EC [...], podczas gdy [...] S.A. nie jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego [...] Dyrekcji Inwestycji w [...] Oddział II (dalej: KDI) na rzecz którego zostało wydane zezwolenie uprawniające do zajęcia nieruchomości, ani też nie jest beneficjentem ww. decyzji, zaś sieć wybudowana w oparciu o zezwolenie aktualnie już nie istnieje, nie jest eksploatowana, co w konsekwencji skutkuje zobowiązaniem [...] S.A. do zapłaty odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości na rzecz R.F. i B.S.; 2. § 43 ust.3. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm. - dalej jako "rozporządzenie w sprawie wyceny") poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M.W. operat szacunkowy z dnia 3 sierpnia 2022 r. na potrzeby ustalenia odszkodowania spełnia wymogi przewidziane w tym przepisie, podczas gdy operat ten zawiera błędy, uwzględnia stan zagospodarowania nieruchomości na dzień sporządzenia operatu, a nie na dzień wydania decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 14 kwietnia 1988 r., nr G.8221/II/Kr/10/88, czy też na dzień zakończenia realizacji inwestycji budowy sieci magistralnej EC [...], tym samym narusza prawo, pomimo iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku wskazywał wprost na przepisy prawa w tym zakresie, 3. art. 157 u.g.n, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że jedynym możliwym sposobem zakwestionowania prawidłowości operatu jest przedłożenie kontroperatu albo zwrócenie się do organizacji zawodowej rzeczoznawców celem poddania kontroli prawidłowości sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego na potrzeby postępowania administracyjnego operatu szacunkowego, podczas gdy operat szacunkowy powinien podlegać ocenie przede wszystkim przez pryzmat § 43 rozporządzenia w sprawie wyceny, na co Spółka już na etapie postępowania administracyjnego wskazywała, w szczególności iż rzeczoznawca przyjęła w sposób niezgodny zobowiązującymi przepisami aktualny stan zagospodarowania nieruchomości, a także infrastrukturę przesyłową która nie istniała na dzień wydania decyzji z dnia 14 kwietnia 1988 r., jak również na dzień zakończenia inwestycji w 1994 r. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw, z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2023, poz.775 - dalej: k.p.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżona decyzja naruszała art. 80 k.p.a., polegający na braku oceny całokształtu materiału dowodowego w sprawie, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący przyznaniem wartości dowodowej operatowi szacunkowemu, który został sporządzony na potrzeby ustalenia odszkodowania przez rzeczoznawcę majątkowego M.W. z dnia 3 sierpnia 2022 r. i uznanie, że został on sporządzony zgodnie z przepisami prawa, podczas gdy operat zawiera błędy, uwzględnia stan zagospodarowania nieruchomości na dzień sporządzenia operatu, a nie na dzień wydania decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 14 kwietnia 1988 r., nr G.822l/II/Kr/10/88, czy też na dzień zakończenia realizacji inwestycji budowy sieci magistralnej EC [...], tym samym narusza prawo, pomimo iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku wskazywał wprost na przepisy prawa w tym zakresie; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, na jakiej podstawie zobowiązanie należące uprzednio do przedsiębiorstwa państwowego KDI przeszło na rzecz [...] S.A. i błędne uznanie, iż [...] S.A. jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości na rzecz R.F. i B.S.; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, dlaczego w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie ma znaczenia w sprawie stanowisko wyrażone przez [...] S.A., iż infrastruktura przesyłowa zrealizowana w oparciu o wskazaną decyzję aktualnie nie istnieje, tym samym nie jest eksploatowana i błędne uznanie, iż [...] S.A. jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości na rzecz R.F. i B.S.; 4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi i przez błędne uznanie, że organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie i wyjaśniły dokładnie stan faktyczny, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu drugiej instancji w zakresie dotyczącym zobowiązania [...] S.A. do zapłaty odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości na rzecz R.F. i B.S., pomimo, że [...] S.A. wskazywał, że nie jest beneficjentem decyzji Naczelnika z dnia 14 kwietnia 1988 r. wydanej na rzecz przedsiębiorstwa państwowego KDI, jak również pomimo wskazań, iż sieć ciepłownicza zrealizowana w oparciu o wyżej wskazaną decyzję już nie istnieje, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia wysokości odszkodowania; 5. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. 77 § 1, 78 § 2, i 107 § 3 k.p.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi, nieuchylenie decyzji administracyjnej naruszającej przepisy postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności uzasadnianie decyzji organów administracyjnych, jak i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wyjaśnia okoliczności, na których oparto rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania, jak również nie dokonano właściwej oceny operatu szacunkowego, nie uwzględniono właściwych wymaganych prawem założeń, jakie powinny zostać wzięte pod uwagę, co w konsekwencji skutkowało ustaleniem odszkodowania w zawyżonej wysokości. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2024, poz. 935 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Niezasadnie Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 132 ust. 6 w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. Zasadności tego zarzutu skarga kasacyjna upatruje w tym, że jak podnosi, nie jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego [...] Dyrekcji Inwestycji w [...] Oddział II, na rzecz, którego wydane zostało zezwolenie do zajęcia nieruchomości, ani też jak podnosi, nie jest beneficjentem tej decyzji. Analiza dokumentacji akt sprawy wskazuje jednak, że trafnie oceni Sąd pierwszej instancji, że skarżąca kasacyjnie nie ma racji. Przepis art. 132 ust. 6 u.g.n. stanowi, że "obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124, art. 124b, art. 125 i art. 126 oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1, albo zezwolenie na wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami, usuwaniem awarii oraz usuwaniem z gruntu, o którym mowa w art. 124b ust. 1, albo zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub innej nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody albo przedsiębiorcę, który na podstawie koncesji wykonuje działalność w zakresie poszukiwania, rozpoznawania lub wydobywania kopalin objętych własnością górniczą." W judykaturze konsekwentnie akcentuje się, że skoro przepis art. 132 ust. 6 u.g.n. ma zastosowanie w sprawach rozstrzyganych na podstawie art. 129 ust. 5 u.g.n. i przypadków, kiedy mogło dojść do różnorakich przekształceń podmiotowych, likwidacji podmiotów, przesłankę "uzyskania zezwolenia" należy interpretować nie literalnie, lecz funkcjonalnie, uwzględniając skutki wywołane obrotem prawnym" (por. wyrok NSA z 19.08.2021 r. I OSK 645/20, LEX wyd/el). Wykładnia funkcjonalna tego przepisu musi zatem prowadzić do wniosku, że zobowiązanie do wypłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości z powodu zdarzeń wymienionych w art. 124, obciąża ten podmiot, który aktualnie jest beneficjentem wydanego zezwolenia. W przeciwnym razie mogłoby dojść do sytuacji, że na gruncie art. 129 ust. 5 u.g.n. mógłby nie istnieć podmiot zobowiązany do wypłaty należnego odszkodowania, co nie jest do pogodzenia z zasadą wyrażoną w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd dostrzega, że skarga kasacyjna akcentuje fakt, że sieć wybudowana o wspomniane zezwolenie już nie istnieje i nie jest eksploatowana, i z tej przyczyny, w jej ocenie, [...] S.A. w [...] nie jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania. Argumentacja prezentowana w skardze kasacyjnej, niesłusznie pomija jednak, akcentowany w judykaturze kontekst funkcjonalny interpretowanych przepisów. Jak wynika z Protokołu Odbioru Końcowego, Miejskie Przedsiębiorstwo [...] S.A. dnia 08 sierpnia 1994 r. odebrało do eksploatacji inwestycję pt. Magistrala [...] Przedsięwzięcie III/3. W Protokole tym znajduje się zapis: "Strona przekazująca przekazuje, a strona przejmująca przejmuje przedmiot odbioru do eksploatacji". W aktach znajduje się też potwierdzenie Przyjęcia Środka Trwałego w dniu 08 sierpnia 1994 r. – Magistrali [...] Przedsięwzięcia III/3 – przez [...] S.A. w [...]. W tej sytuacji za trafną należy uznać ocenę Sądu pierwszej instancji, że sam fakt, że sieć ciepłownicza obecnie nie istnieje i nie jest już eksploatowana nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, w sytuacji gdy bezsporne pozostaje, że [...] S.A. dokonała przejęcia w posiadanie ciepłociągu w celu jego eksploatacji. Oczekiwanego rezultatu przynieść nie mógł również zarzut naruszenia § 43 ust. 3 rozporządzenia. Przepis ten dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne. W skardze kasacyjnej nie wskazano jednoznacznie, które jednostki redakcyjne tego przepisu miałyby zostać naruszone w niniejszej sprawie. Jest to tymczasem wymóg istotny, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, granice te musi wywieść właśnie ze złożonego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej i nie może zarzutów skargi kasacyjnej domniemywać. Zaakcentować trzeba również, że na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej nie sposób ustalić, w czym skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia wskazanego przepisu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przedstawionym na poparcie zarzutu naruszenia § 43 ust. 3 rozporządzenia, poruszono szereg wątków. Wśród nich znajdują się wywody dotyczące wadliwych ustaleń faktycznych dotyczących przyjętego przeznaczenia szacowanej nieruchomości. Skarga kasacyjna akcentuje, że sieć ciepłownicza była zlokalizowana na wschodniej stronie nieruchomości, dlatego niezgodnie ze stanem faktycznym przyjęto, że "na dzień 14 kwietnia 1988 r. rozpatrywana sieć zlokalizowana była na terenie usług, a nie komunikacji". Odnosząc się do wywodów skargi kasacyjnej zauważyć trzeba, że nietrafnie skarga kasacyjna odnosi się do kwestii lokalizacji sieci ciepłowniczej na nieruchomości i kwestii późniejszego podziału działki [...] "w stosunku 2/3 (pod zabudowę) do 1/3 (bez prawa pod zabudowę)". Na podstawie art. 4 ust. 6a u.g.n. ilekroć w ustawie jest mowa o określaniu wartości nieruchomości - należy przez to rozumieć określanie wartości nieruchomości, jako przedmiotu prawa własności i innych praw do nieruchomości. Zważywszy na argumentację skargi kasacyjnej, zaakcentować trzeba, że rzeczoznawca określa wartość nieruchomości, a nie tylko tej jej części na której zlokalizowana była sieć ciepłownicza. Odszkodowanie ustalono na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. zgodnie z którym, odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Oczekiwanego rezultatu przynieść nie mógł też zarzut naruszenia art. 157 u.g.n. Jak wspomniano powyżej, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, granice te musi wywieść właśnie ze złożonego środka zaskarżenia. Przepis art. 157 u.g.n. dzieli się na 4 ustępy, a ustęp 1 dzieli się na punkty. Tymczasem, skarga kasacyjna nie precyzuje, naruszenie której z nich zarzuca. Na podstawie art. 157 ust. 1 u.g.n. oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych (...). Jednocześnie, na podstawie art. 157 ust. 4 u.g.n. przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio w przypadku rozbieżnych operatów szacunkowych określających wartość tej samej nieruchomości dla tożsamego celu wyceny. Mając na uwadze treść uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że o ocenę prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego może wystąpić każdy. Przepis ten nie zawiera w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych. Nie można oczekiwać od organów administracyjnych wystąpienia o przeprowadzenie oceny operatu szacunkowego, jeśli w ocenie organu operat nie wzbudził wątpliwości co do jego prawidłowości. Oczekiwanego rezultatu nie mógł przynieść też zarzut naruszenia przepisu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a., a także art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a. Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz uzasadnienie w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. wydanej decyzji. Dokumentacja akt niniejszej sprawy wskazuje, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że organy prowadzące postępowanie tym standardom sprostały. Skarga kasacyjna akcentuje, że operat zawiera błędy dotyczące stanu zagospodarowania nieruchomości na dzień sporządzania operatu szacunkowego. Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej należy wskazać, że zarzuty dotyczące ustaleń stanu zagospodarowania działki były podnoszone już w toku postępowania. Do zarzutów tych odniosła się rzeczoznawca majątkowy wyjaśniając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa stan nieruchomości przyjmuje się na dzień wydania decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości - tj. na dzień 14 kwietnia 1988 r. do określenia w/w wynagrodzenia należało oszacować wartość całej nieruchomości tj. dz.[...], bez dokonywania "fikcyjnych" podziałów, na część gruntu przeznaczoną pod zabudowę - tereny usług nauki i kultury oraz tereny komunikacyjne - ulica ruchu normalnego. Mając powyższe na uwadze, zarzut dotyczący przyjęcia błędnego rynku do analizy jest bezzasadny, gdyż na dzień 14 kwietnia1988 r. przedmiotowa działka była położona w większości w terenach o przeznaczeniu budowlanym oraz częściowo w terenie o przeznaczeniu komunikacyjnym. Ponadto biegła podkreśliła, iż na dzień wydania decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości, przez przedmiotową działkę [...] nie przebiegała sieć ciepłownicza. Stanowisko rzeczoznawcy majątkowej należy ocenić jako prawidłowe, a w konsekwencji brak jest podstaw aby organom zarzucić naruszenie art. 80 k.p.a. a Sądowi pierwszej instancji błędną akceptację stanowiska organów. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 78 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Zarzut naruszenia tego przepisu w istocie nie został uzasadniony, co zwalnia Sąd Kasacyjny z obowiązku odniesienia się do niego. Nietrafnie natomiast Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - będącego przepisem procesowym - w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego typu wpływ ewentualnego naruszenia wymogów uzasadnienia, skargą kasacyjną wykazany nie został. Uzasadnienie wyroku nie musi również zawierać kazuistycznego odniesienia się do wszelkich tez i zarzutów strony (tak: wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 3919/17). Podniesiony w niniejszej sprawie zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się w istocie do polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, co do prawidłowości, rzetelności i wnikliwości przeprowadzonej przez ten sąd oceny zebranego materiału dowodowego. Polemika z oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji nie może jednak uzasadniać zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Z kolei naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ przepis ten stanowi uprawnienie dla wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w granicach danej sprawy, a nie dla wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2022 r., III OSK 5636/21, z 12 marca 2013 r., I OSK 1199/12, z 11 grudnia 2014 r., II GSK 1979/13, z 17 maja 2018 r., I FSK 205/18). Norma z art. 135 p.p.s.a. wyznacza jedynie zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI