I OSK 483/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Miasta R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę gminy na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii odmawiające stwierdzenia nieważności wcześniejszego postanowienia. Gmina zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez odejście od uchwały NSA z 1999 r., oraz naruszenie prawa materialnego, w tym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez uznanie, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania zamiast decyzji o umorzeniu postępowania nie jest rażącym naruszeniem prawa. Gmina podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP i przepisów specustawy drogowej oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że uchwały NSA podjęte przed 1 stycznia 2004 r. nie wiążą sądów administracyjnych, a odstąpienie od ich stanowiska nie jest naruszeniem art. 269 § 1 p.p.s.a. Ponadto, NSA stwierdził, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie spełniało wymogów formalnych, koncentrując się na analizie orzecznictwa zamiast na wykazaniu błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów. Sąd podkreślił, że wątpliwości co do legitymacji strony w tego typu sprawach, potwierdzone uchwałą NSA z 2016 r., wykluczają możliwość stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a., a wniosek o zwrot kosztów postępowania dla uczestnika postępowania oddalono, zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących związania sądów administracyjnych uchwałami podjętymi przed 2004 r. oraz kryteriów rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami podjętymi przed reformą sądownictwa administracyjnego oraz interpretacją przepisów k.p.a. w kontekście legitymacji procesowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odstąpienie przez sąd administracyjny od stanowiska wyrażonego w uchwale siedmiu sędziów NSA z 1999 r. (sygn. akt OPS 16/98) stanowi naruszenie art. 269 § 1 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwały NSA podjęte przed 1 stycznia 2004 r. nie wiążą sądów administracyjnych, a odstąpienie od ich stanowiska nie jest kwalifikowane jako naruszenie art. 269 § 1 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na przepis przejściowy (art. 100 ustawy wprowadzającej Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), który wyłącza związanie sądów administracyjnych uchwałami podjętymi przed 1 stycznia 2004 r.
Czy zakończenie postępowania odwoławczego postanowieniem o niedopuszczalności odwołania, zamiast decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, w przypadku gdy podmiot wnoszący odwołanie nie jest stroną, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepisy dotyczące danego zagadnienia budziły wątpliwości interpretacyjne, nie można przyjmować rażącego naruszenia prawa, nawet jeśli późniejsza wykładnia zostanie uznana za nieprawidłową.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że warunkiem stwierdzenia rażącego naruszenia prawa jest naruszenie przepisu stosowanego w bezpośrednim rozumieniu, a nie wybór jednej z rozbieżnych wykładni przepisu o niejednoznacznej treści. Wskazał, że wątpliwości co do legitymacji strony w tego typu sprawach były potwierdzone uchwałą NSA z 2016 r.
Czy uznanie, że gmina nie miała legitymacji do bycia stroną postępowania odszkodowawczego, ponieważ organ tej gminy działał jako organ wydający decyzję co do istoty sprawy, narusza zasady demokratycznego państwa prawa i zaufania do państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył tych zasad, opierając się na uchwale NSA z 2016 r. (sygn. akt I OPS 2/15), która jest ogólnie wiążąca.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały NSA z 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, która uznała, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, jeśli decyzję wydaje starosta. Sąd I instancji nie mógł orzec w sposób naruszający stanowisko wyrażone w tej uchwale.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności wymaga naruszenia przepisu stosowanego w bezpośrednim rozumieniu, a nie wyboru jednej z rozbieżnych wykładni przepisu o niejednoznacznej treści.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
specustawa art. 12 § ust. 5
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.g.n art. 132 § ust. 1a, 2 i 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawa i zasada zaufania podmiotu prawa do państwa.
Konstytucja RP art. 16 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 165 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 269 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie podstawami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego przez stronę wnoszącą skargę.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez odejście od uchwały NSA z 1999 r. • Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., art. 134 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez uznanie, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania zamiast decyzji o umorzeniu postępowania nie jest rażącym naruszeniem prawa. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP w zw. z innymi przepisami poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak uznania, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania narusza zasadę demokratycznego państwa prawa. • Naruszenie art. 16 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z innymi przepisami poprzez uznanie, że gmina nie miała legitymacji do bycia stroną postępowania odszkodowawczego.
Godne uwagi sformułowania
uchwała siedmiu sędziów z 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98 • ocena prawna zawarta w uchwałach NSA podjętych przed dniem 1 stycznia 2004 r. nie wiąże w sprawie wojewódzkiego sądu administracyjnego • skarga kasacyjna, będąca szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia • tworzenie niespójnej zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć Sąd I instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe • o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić w przypadku wybrania jednej z rozbieżnych wykładni przepisu o niejednoznacznej treści, nawet jeśli później wykładnia ta uznana zostanie za nieprawidłową.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Bogucka
członek
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących związania sądów administracyjnych uchwałami podjętymi przed 2004 r. oraz kryteriów rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami podjętymi przed reformą sądownictwa administracyjnego oraz interpretacją przepisów k.p.a. w kontekście legitymacji procesowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w tym interpretacji przepisów i znaczenia uchwał NSA. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy uchwały NSA sprzed lat nadal obowiązują? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.