I OSK 2812/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA o umorzeniu postępowania w sprawie skargi na bezczynność organu, uznając, że sprawa nie stała się bezprzedmiotowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie skargi na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, uznając sprawę za bezprzedmiotową po wydaniu przez organ decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że decyzja organu nie załatwiła sprawy w całości i nie uczyniła postępowania bezprzedmiotowym, co naruszało przepisy postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po wydaniu przez organ decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego do części gruntu. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Argumentowała, że decyzja organu nie załatwiła sprawy w całości, ponieważ dotyczyła jedynie niewielkiej części gruntu, a pozostała część postępowania wciąż pozostawała nierozstrzygnięta. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wymaga, aby wydany akt lub czynność organu faktycznie uczyniły dalsze postępowanie bezprzedmiotowym. W tej sytuacji, skoro decyzja organu nie objęła całości wniosku, postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, a WSA przedwcześnie umorzył postępowanie. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie decyzji niezałatwiającej sprawy w całości nie czyni postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego skargą na bezczynność bezprzedmiotowym.
Uzasadnienie
Postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na bezczynność organu ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wymaga, aby wydany przez organ akt lub czynność faktycznie uczyniły dalsze postępowanie bezprzedmiotowym. Jeśli decyzja organu dotyczy tylko części wniosku, a pozostała część pozostaje nierozstrzygnięta, postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania następuje, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1 i 2, w tym gdy wystąpiły zdarzenia powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania nie jest uzasadnione. Jednakże samo wydanie jakiegokolwiek aktu lub czynności przez organ nie wystarcza do umorzenia skargi na bezczynność; konieczne jest, aby ten akt lub czynność uczyniły dalsze postępowanie bezprzedmiotowym.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt. 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w prawnie ustalonym terminie nie zakończyły postępowania stosownym aktem lub czynnością.
P.p.s.a. art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nie załatwiła sprawy w całości, ponieważ dotyczyła jedynie 3 m² gruntu, podczas gdy wniosek obejmował większą powierzchnię. Wydanie częściowej decyzji nie czyni postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na bezczynność bezprzedmiotowym, jeśli pozostała część wniosku nie została rozstrzygnięta.
Godne uwagi sformułowania
wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Skoro decyzja Prezydenta m. st. Warszawy została wydana po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd uznano, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Do umorzenia postępowania ze skargi na bezczynność organu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. nie wystarczy jedynie wydanie jakiegokolwiek aktu lub dokonanie jakiejkolwiek czynności z zakresu administracji publicznej w sprawie, której skarga ta dotyczy. Konieczne jest bowiem stwierdzenie, że chodzi o taki akt lub czynność, którego wydanie czyni bezprzedmiotowym dalsze postępowanie z tej skargi.
Skład orzekający
Joanna Banasiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na bezczynność organu administracji publicznej oraz przesłanek umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza w kontekście częściowego załatwienia sprawy przez organ."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ wydaje decyzję częściowo rozstrzygającą wniosek, a postępowanie dotyczy prawa użytkowania wieczystego. Ogólne zasady dotyczące bezczynności i umorzenia są jednak szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą skargi na bezczynność i tego, kiedy sprawa faktycznie przestaje być przedmiotem postępowania sądowego. Jest to kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy decyzja organu zawsze kończy sprawę? NSA wyjaśnia, kiedy skarga na bezczynność jest nadal zasadna.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 2812/12 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2012-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-11-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich 658 Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Sygn. powiązane I SAB/Wa 313/12 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2012-09-06 I OSK 313/12 - Wyrok NSA z 2013-06-25 II SA/Ol 724/11 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2011-10-18 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 161 § 1 pkt. 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. U. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 313/12 umarzającego postępowanie sądowe w sprawie ze skargi M. U. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. - na podstawie art. art. 161 § 1 pkt 3 i art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a.", umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi M. U. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości i zasądził od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz skarżącej M. U. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że M. U. pismem z dnia 9 lipca 2012 r., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w rozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. R. 183 (d.81) ozn. hip. "(...)" działka nr (...) (numer działki podany omyłkowo, właściwy numer (...)) wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że z akt sprawy wynika, że Prezydent m. st. Warszawy decyzją z dnia 23 sierpnia 2012 r. nr 373/GK/DW/2012 rozstrzygnął sprawę zainicjowaną powyższym wnioskiem. Sąd wskazał, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Skoro decyzja Prezydenta m. st. Warszawy została wydana po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd uznano, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Organ podjął czynności i wydał akt, których domagała się strona w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M.U., reprezentowana przez adwokata. Zaskarżając postanowienie w całości skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 polegające na zastosowaniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i uznaniu, że wystąpiła przesłanka do umorzenia postępowania, tj. postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na załatwienie sprawy przez organ, podczas gdy organ do chwili obecnej sprawy ostatecznie nie załatwił, które to uchybienie mogło i miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na ten zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m. in., że postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, którego stroną jest M. U. obejmuje obecnie działki ewidencyjne o nr (...)(...)z obrębu 1-04-07 (poprzednio działka nr (...)). Mimo, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r. wyznaczyło organowi termin na załatwienie sprawy do dnia 15 maja 2012 r. postępowanie w sprawie zostało zakończone. Postanowieniem z dnia 14 maja 2012 r. nr 71/GK/DW/2012 organ zawiesił z urzędu postępowanie we wskazanej części. Decyzją z dnia 23 stycznia 2012 r. nr 373/Gk/DW/2012 Prezydent m.st. Warszawy odmówił skarżącej przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni 3 m² wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu 1-04-07. Decyzja ta nie usuwa stanu bezczynności w sprawie, bowiem nie dotyczy pozostałych części gruntu, które są objęte postępowaniem w sprawie o oddanie w użytkowanie wieczyste części gruntu położonego w Warszawie przy ul. R. (d. ) ozn. hip. "(...)" działka nr (...). Co więcej, grunt, którego dotyczy decyzja nr 373/ GKJ DW/ 2012, nie znajduje się w posiadaniu skarżącej i nie jest objęty wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez M. U. skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2012 r., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta zawiera usprawiedliwione podstawy. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania - tj. art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 poprzez zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wobec uznania, że wystąpiła przesłanka do umorzenia postępowania - należy uznać za zasadny. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w prawnie ustalonym terminie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończyły postępowania stosownym aktem lub czynnością. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Uznając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. za zasadną, Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa – art. 149 P.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż wskazane w punktach 1 i 2 § 1 tego przepisu. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn występuje m.in., gdy w jego toku wystąpią zdarzenia, które powodują, że dalsze jego prowadzenie nie jest uzasadnione. Do umorzenia postępowania ze skargi na bezczynność organu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. nie wystarczy jedynie wydanie jakiegokolwiek aktu lub dokonanie jakiejkolwiek czynności z zakresu administracji publicznej w sprawie, której skarga ta dotyczy. Konieczne jest bowiem stwierdzenie, że chodzi o taki akt lub czynność, którego wydanie czyni bezprzedmiotowym dalsze postępowanie z tej skargi. Skoro postępowanie z wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, którego stroną jest skarżąca M. U., obejmuje obecnie działki ewidencyjne o nr (...)(...) z obrębu 1-04-07 (poprzednio działka nr (...)), położone w Warszawie, przy ul. R., a decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 23 sierpnia 2012 r. odmawia skarżącej M. U. przyznania użytkowania wieczystego tylko do gruntu o pow. 3 m² wchodzącego w skład działki ewid. (...), to słusznie postanowienie o umorzeniu postępowania ze skargi na bezczynność zostało w skardze kasacyjnej zakwestionowane. Przedwcześnie bowiem uznano, że wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania o których mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Sąd pierwszej instancji umarzając postępowanie naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien mieć na uwadze wskazane wyżej okoliczności. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI