I OSK 465/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO w części dotyczącej kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu, uznając naruszenie obowiązku niezwłocznego powiadomienia współwłaścicielki o usunięciu pojazdu.
Sprawa dotyczyła kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu, które zostały ustalone na kwotę 16 206 zł. Skarżąca I. T., współwłaścicielka pojazdu, podnosiła, że nie została niezwłocznie powiadomiona o usunięciu pojazdu, co doprowadziło do narastania kosztów. WSA oddalił jej skargę, uznając, że została powiadomiona. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO w części dotyczącej kosztów, stwierdzając naruszenie przepisów o obowiązku niezwłocznego powiadomienia współwłaścicielki, co mogło mieć wpływ na wysokość zobowiązania.
Sprawa dotyczyła zasadności obciążenia współwłaścicielki pojazdu, I. T., kosztami jego usunięcia, przechowywania i oszacowania, które wyniosły 16 206 zł. Pojazd został usunięty z drogi z powodu kierowania nim przez J. T. w stanie nietrzeźwości. Starosta Bialski ustalił pierwotnie koszty na 28 116 zł, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej obniżyło je do 16 206 zł, przyjmując jako datę zakończenia przechowywania dzień prawomocności postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Bialskiego (11 października 2014 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę I. T., uznając, że została ona prawidłowo powiadomiona o postępowaniu i kosztach. Sąd wskazał, że usunięcie pojazdu było zasadne na podstawie art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący innych przepisów nie miał zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję SKO w części dotyczącej ustalenia kosztów dla I. T. NSA uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r., który nakłada obowiązek niezwłocznego powiadomienia właściciela o usunięciu pojazdu. Powiadomienie skarżącej nastąpiło z półrocznym opóźnieniem, co mogło mieć istotny wpływ na wysokość narosłych kosztów. NSA podkreślił, że organy i sąd pierwszej instancji nie rozważyły tej kwestii w kontekście zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywatela, automatycznie przerzucając koszty na stronę. W pozostałej części skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ J. T. został powiadomiony zgodnie z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ustalił koszty w części dotyczącej współwłaścicielki, która nie została niezwłocznie powiadomiona o usunięciu pojazdu, co narusza przepisy rozporządzenia.
Uzasadnienie
Naruszenie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z 22 czerwca 2011 r. polegające na braku niezwłocznego powiadomienia współwłaścicielki o usunięciu pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wysokość narosłych kosztów. Organy i sąd pierwszej instancji nie rozważyły tej kwestii w kontekście zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywatela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.p.r.d. art. 130a § ust. 10h
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej art. 3 § ust. 1 pkt 2
Nakłada obowiązek niezwłocznego powiadomienia właściciela o usunięciu pojazdu. Powiadomienie powinno mieć formę pisemną i stosuje się do niego przepisy k.p.a. o doręczeniach.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.r.d. art. 130a § ust. 1-2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 130a § ust. 10e
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 130a § ust. 2 pkt 1 lit.a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2 zzs4 § ust. 3
k.p.a. art. 365 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z 22 czerwca 2011 r. poprzez brak niezwłocznego powiadomienia współwłaścicielki o usunięciu pojazdu. Naruszenie zasad k.p.a. (prawdy obiektywnej, słusznego interesu obywateli, pogłębiania zaufania) poprzez przerzucenie na stronę kosztów wynikających z opieszałości organów. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 8 i 9 K.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 130a ust. 10e u.p.r.d. poprzez przyjęcie, że Sąd jest związany orzeczeniem o przepadku pojazdu w zakresie ustalenia przesłanek do jego orzeczenia. Zarzut naruszenia art. 64 ust.2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne potraktowanie współwłaścicieli.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność ta przede wszystkim świadczy o tym, że dołożenie należytej staranności pozwoliłoby skarżącej na uzyskanie wszystkich informacji odnośnie pojazdu. Niedopełnienie obowiązku niezwłocznego powiadomienia skarżącej o usunięciu pojazdu z drogi wygenerowało koszty o powstaniu, których zdecydowało w odniesieniu do skarżącej naruszenie § 3 ust. 1 pkt 2 wskazanego powyżej rozporządzenia. Procedujące w tej sprawie organy, a za nimi Sąd I instancji w ogóle nie rozważały tej kwestii w kontekście zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli i zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, automatycznie przerzucając na stronę postępowania, wszelkie leżące po stronie szeroko rozumianej władzy publicznej, nieprawidłowości w tym zakresie.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
sprawozdawca
Marian Wolanin
przewodniczący
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie obowiązku niezwłocznego powiadomienia współwłaściciela o usunięciu pojazdu i jego konsekwencje w zakresie kosztów przechowywania. Granice związania prawomocnym orzeczeniem o przepadku pojazdu w postępowaniu o ustalenie kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy współwłaściciel nie został niezwłocznie powiadomiony o usunięciu pojazdu. Wymaga analizy konkretnych przepisów rozporządzenia i k.p.a. dotyczących powiadomień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zaniedbania proceduralne organów mogą prowadzić do znaczących obciążeń finansowych dla obywateli i jak sąd administracyjny może korygować takie błędy. Podkreśla wagę prawidłowego informowania stron w postępowaniu administracyjnym.
“Czy opieszałość urzędników może kosztować Cię tysiące złotych? NSA wyjaśnia, jak chronić się przed nadmiernymi opłatami za pojazd.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 465/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/
Marian Wolanin /przewodniczący/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 68/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-09-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej samej części uchylono decyzję II instancji, w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalono
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1137
art. 130a ust. 10h, art. 130a ust. 1-2 art 130a ust 10e art 130a ust. 2 pkt 1 lit.a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 68/19 w sprawie ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kosztów usunięcia, przechowania i oszacowania pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję w części ustalającej I. T koszty usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...], numerze rejestracyjnym [...] 2. w pozostałej części oddala skargę kasacyjną; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej na rzecz I. T. kwotę 720 ( siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 68/19 oddalił skargę I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kosztów usunięcia, przechowania i oszacowania pojazdu.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Starosta Bialski ustalił J. T. i I. T. koszty usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...] i numerze rejestracyjnym [...] w łącznej kwocie 28.116 zł, w tym:
- 450 zł z tytułu opłaty za usunięcie pojazdu z drogi,
- 27.420 zł z tytułu opłaty za parkowanie pojazdu na parkingu strzeżonym w okresie od dnia 15 kwietnia 2013 r. do 15 października 2015 r.
- 246 zł z tytułu oszacowania pojazdu.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg czynności związanych z usunięciem z drogi przedmiotowego pojazdu i umieszczeniem go na parkingu strzeżonym w Białej Podlaskiej. Wskazał, że Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej postanowieniem z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I Ns 8805/13 orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Bialskiego.
Organ podał, że do obliczenia kosztów przechowywania pojazdu przyjął okres od dnia 15 kwietnia 2013 r. do dnia 15 października 2015 r., tj. do dnia odbioru pojazdu z parkingu przez Starostę Bialskiego, czyli łącznie 914 dób.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła I. T.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej uchyliło w całości w/w decyzję Starosty Bialskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustaliło J. T. i I. T. koszty usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...] i numerze rejestracyjnym [...] w łącznej kwocie 16.206 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że dyspozycję usunięcia z drogi pojazdu marki [...] wydał w dniu 15 kwietnia 2013 r. uprawniony policjant z Komisariatu Policji w Międzyrzecu Podlaskim. Pojazd ten umieszczono na parkingu strzeżonym w G.[...], prowadzonym przez Stację Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w Białej Podlaskiej. Przyczyną usunięcia pojazdu był brak zabezpieczenia pojazdu. Kierujący nim J. T. znajdował się w stanie nietrzeźwości. Podano, że w dniu 7 maja 2013 r. współwłaściciel pojazdu tj. J.T. otrzymał zezwolenie na odbiór w/w pojazdu z parkingu strzeżonego i został powiadomiony o miejscu zabezpieczenia pojazdu. Pisemne powiadomienie własnoręcznie pokwitował J. T. Pismem z dnia 23 lipca 2013 r., doręczonym w dniu 30 lipca 2013 r. komendant Komisariatu Policji w Międzyrzecu Podlaskim zawiadomił właściciela o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w okresie 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi.
Dalej organ podał, że pismem z dnia 20 września 2013 r. Starosta Bialski powiadomił współwłaścicieli pojazdu o przyczynach jego usunięcia z drogi oraz o umieszczeniu go na parkingu strzeżonym. Poinformował również o wiążących się z usunięciem i przechowywaniem pojazdu kosztach, a także o ewentualnych kosztach związanych ze zniszczeniem lub sprzedażą pojazdu powstałych od dnia usunięcia pojazdu z drogi, które obciążają, w wysokości 30 zł za każdą rozpoczętą dobę oraz że w razie nieodebrania pojazdu koszty będą systematycznie rosły. Powyższe pismo doręczono skarżącej w dniu 7 października 2013 r.
Organ podał, że w związku z powyższym, Starosta Bialski wystąpił do Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej o orzeczenie przepadku pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] na rzecz Powiatu Bialskiego. Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej postanowieniem z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I Ns 8805/13 (prawomocnym od dnia 11 października 2014 r.) orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Bialskiego.
W tych okolicznościach organ I instancji zlecił oszacowanie pojazdu, a następnie na podstawie faktury z dnia 15 listopada 2015 r. zbył pojazd, za cenę w niej wskazaną.
Zakończenie postępowania w niniejszej sprawie, zdaniem organu II instancji, należy wiązać z datą uprawomocnienia się postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Kolegium wskazało, że organ I instancji ustalając koszty postępowania pojazdu jako datę zakończenia postępowania przyjął dzień odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego w związku z jego sprzedażą, tj. 15 października 2015 r., gdy w istocie datą zakończenia postępowania powinien być dzień 11 października 2014 r. jako data prawomocności postanowienia Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I Ns 8805/13 orzekającego przepadek pojazdu na rzecz Powiatu Bialskiego.
Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji, koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym powinny obejmować okres od 15 kwietnia 2013 r. do 11 października 2014 r., z zastosowaniem stawek wynikających z uchwały Nr XXI/131/2012 Rady Powiatu w Białej Podlaskiej z 29 października 2012 r., tj. 30 zł/dobę parkowania w okresie od 15 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. oraz z uchwały Rady Powiatu w Białej Podlaskiej z 25 listopada 2013 r., tj. 30 zł/dobę parkowania w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 11 października 2014 r. Do tego doliczyć należy koszt samego usunięcia pojazdu w kwocie 450 zł oraz koszt oszacowania pojazdu w kwocie 246 zł. Zatem należne koszty powinny wynosić łącznie 16.206 zł, w tym:
- 450 zł z tytułu opłaty za usunięcie pojazdu z drogi;
- 15.510 zł z tytułu opłaty za parkowanie pojazdu na parkingu strzeżonym
w okresie od dnia 15 kwietnia 2013 r. do dnia 14 września 2014 r. (517 dni x 30 zł/dobę);
- 246 zł z tytułu oszacowania pojazdu.
Na powyższą decyzję Kolegium I. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że nigdy nie została poinformowana o zatrzymaniu pojazdu, którego jest jedynie formalnie współwłaścicielem, natomiast nie jest posiadaczem. Wyłącznym posiadaczem pojazdu był J. T., z którym skarżąca była w separacji, w trakcie procesu rozwodowego i nie utrzymywała z nim kontaktów z uwagi na znęcanie się nad nią, podała, że leczy się onkologicznie. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt K 6/17 i stwierdziła, że zaskarżona decyzja opiera się na przepisach w części uznanych za niezgodne z Konstytucją RP. Do skargi załączyła wyrok karny skazujący J. T. za znęcanie się nad nią i stosowanie przemocy oraz wyrok rozwodowy.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej prawidłowo ustaliło stan faktyczny sprawy i właściwie zastosowało przepisy prawa materialnego. Organ II instancji zasadnie ustalił koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, które powinny obejmować okres od dnia 15 kwietnia 2013 r. do dnia 11 października 2014 r.
Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie pojazd został usunięty z drogi oraz skierowany na parking strzeżony na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu wydanej przez Komisariat Policji w Międzyrzecu Podlaskim w dniu 15 kwietnia 2013 r. Pojazd usunięto na podstawie art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym – pojazdem kierowała osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu.
Bezsporne jest, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu jego współwłaścicielami byli I. T. i J. T.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały wszystkie przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym.
W odpowiedzi na zarzut skarżącej, że w toku postępowania, strona nie została powiadomiona o usunięciu pojazdu z drogi i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz o możliwości jego odebrania, Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że wbrew twierdzeniu skarżącej, z akt sprawy wynika, że była ona powiadomiona w dniu 7 października 2013 r. (adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, k. 7 akt adm.) o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie przejęcia pojazdu na rzecz Powiatu Bialskiego. W piśmie tym Starosta poinformował skarżącą o możliwości odebrania pojazdu z parkingu po uiszczeniu stosownych opłat, w konsekwencji czego opłaty te przestaną narastać. Sąd wskazał, że na dzień 8 października 2013 r. koszty te wynosiły 4.830 zł (kwota dużo niższa niż wynikająca z decyzji SKO w Białej Podlaskiej). Zdaniem Sądu I instancji okoliczność ta przede wszystkim świadczy o tym, że dołożenie należytej staranności pozwoliłoby skarżącej na uzyskanie wszystkich informacji odnośnie pojazdu. Za niezasadny Sąd uznał zarzut skarżącej, że od kwietnia do października 2013 r. upłynął "zbyt" długi okres i w tej sytuacji brak działań organu wywołał nadmierne koszty.
Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności przepisów, na których oparł się organ wydając zaskarżoną decyzję Sąd wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt K 6/17, w którym Trybunał stwierdził, że art. 130a ust. 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 wyżej wskazanej ustawy pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie oraz art. 130a ust. 7 pkt 1 ustawy - są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazany wyrok bowiem jest wyrokiem zakresowym w odniesieniu do art. 130a ust 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym, czyli takim, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie badane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy nie były podstawą orzekania. Podstawą zaskarżonej decyzji nie był ani wspomniany przepis – art. 130 a ust. 5, ani art. 130a ust. 7 pkt 1, lecz art. 130a ust 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i poprzedzających go decyzji organów I i II instancji, lub uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego i o rozpoznanie skargi na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego wynik, tj.
a) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a."), przez przyjęcie poprzez lakoniczne, niejasne a przez to niezgodne z tymże przepisem uzasadnienie twierdzeń: -"Orzekające w sprawie organy nie mogły nie uwzględnić postanowienia Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 19 września 2014r., sygn. akt I Ns 8805/13 orzekającego przepadek pojazdu";
- "Na dzień 8 października 2013 r. koszty te wynosiły 4.830 zł (kwota dużo niższa niż wynikająca z decyzji SKO w Białej Podlaskiej).Okoliczność ta przede wszystkim świadczy o tym, że dołożenie należytej staranności pozwoliłoby skarżącej na uzyskanie wszystkich informacji odnośnie pojazdu",
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 9 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w/w przepisów oraz brakiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu strony, w szczególności poprzez uznanie, że brak zawiadomienia skarżącej o zabezpieczeniu pojazdu nie miał wpływu na sytuację prawną (wysokość zobowiązania) skarżącej.,
c) art. 145 § 1 pkt lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8 K.p.a., poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, w szczególności skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechania i zwłokę w działaniu organu, który nie poinformował skarżącej o usunięciu pojazdu, niezwłocznie i na właściwy adres,
d) 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak należnego uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - w przypadku gdy organ pominął milczeniem fakty i dowody wskazane w trakcie postępowania wyjaśniającego,
2) prawa materialnego, tj.:
a) § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej – poprzez jego niezastosowanie w stosunku do skarżącej, podczas gdy podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu zawiadamia o tym niezwłocznie właściciela pojazdu – o czym strona skarżąca nie została poinformowana, przepis ten nie pozwala na swobodne przyjęcie, że powiadomić można jakiegokolwiek ze współwłaścicieli,
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 130a ust. 10e ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez przyjęcie, że Sąd związany jest orzeczeniem sądu orzekającego o przepadku pojazdu w zakresie ustalenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku,
b) art. 64 ust.2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, który przewiduje, że wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne oraz, że własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej – podczas, gdy w niniejszej spawie organy publiczne nierówno potratowały współwłaścicieli pojazdu, nie powiadamiając skarżącej o zabezpieczeniu na parking pojazdu formalnie stanowiącego jej własność, co miało istotny wpływ na wysokość jej zobowiązania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto powyższe zarzuty. Wskazano, że w niniejszej sprawie nie podjęto kroków zmierzających do powiadomienia wszystkich współwłaścicieli w dacie usunięcia pojazdu z drogi, poprzestając na ogólnych stwierdzeniach nie popartych żadnymi dowodami. Podniesiono ponadto, że art. 130 a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że właściciel pojazdu powinien ponosić koszty przechowywania, ale tylko uzasadnione, a więc takie, które są następstwem jego niewłaściwego zachowania, a nie takie, które są spowodowane zaniechaniem organu.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 18 listopada 2022 r. – na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.) – skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, enumeratywnie wymienionych w p.p.s.a. Ocena zasadności skargi kasacyjnej ogranicza się zatem do zbadania, czy zaskarżony wyrok narusza przepisy wskazane w podstawach kasacyjnych.
Mając na uwadze powyższe reguły postępowania kasacyjnego skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że postawione Sądowi pierwszej instancji zarzuty usprawiedliwiają wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji, w części zobowiązującej I. T. do ponoszenia kosztów usunięcia, przechowania i oszacowania pojazdu określonych w zaskarżonej decyzji.
Za uchyleniem zaskarżonego wyroku, jak i zaskarżonej decyzji, przemawia zasadność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 8 i art. 9 K.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej ( Dz.U. 2011, Nr 143, poz. 846).
Jak słusznie podnosi autor skargi kasacyjnej, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 obowiązującego wówczas rozporządzeniem MSWiA z dnia 22 czerwca 2011 r. "1. Podmiot, który wydał dyspozycję, po usunięciu pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie właściciela pojazdu. Stosownie zaś do ust.2 powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, powinno mieć formę pisemną; przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) o doręczeniach stosuje się odpowiednio".
Z akt sprawy wynika, że powiadomienie skarżącej kasacyjnie zostało dokonane pismem datowanym 20 września 2013 r., a doręczonym skarżącej 7 października 2013 r., a więc pół roku po usunięciu pojazdu z drogi. Nie było to jednak powiadomienie dokonane w trybie § 3 ust. 1 pkt 2 wskazanego rozporządzenia. Nie sposób więc przyjąć, że obowiązek przewidziany w § 3 ust. 1 pkt 2 wymienionego wyżej rozporządzenia z 22 czerwca 2011 r., został zrealizowany, jak również, że został zrealizowany "niezwłocznie". Okoliczność ta bez wątpienia mogła rzutować na wysokość przedmiotowych kosztów. Stwierdzenie Sądu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że cyt. "Na dzień 8 października 2013 r. koszty te wynosiły 4.830 zł (kwota dużo niższa niż wynikająca z decyzji SKO w Białej Podlaskiej). Okoliczność ta przede wszystkim świadczy o tym, że dołożenie należytej staranności pozwoliłoby skarżącej na uzyskanie wszystkich informacji odnośnie pojazdu", pomija zupełnie argumentację skarżącej zawartą w odwołaniu i w skardze. Chodzi bowiem o to, że skarżąca nie była w stanie ponieść nawet takich kosztów, jak wyliczone na dzień 8 października 2013 r. w sytuacji, gdy - jak podawała - leczy się onkologicznie i utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 645 zł. Skarżąca argumentowała natomiast, że gdyby została powiadomiona niezwłocznie o usunięciu pojazdu z drogi i możliwości odbioru pojazdu, to wówczas odebrałaby pojazd. Niedopełnienie obowiązku niezwłocznego powiadomienia skarżącej o usunięciu pojazdu z drogi wygenerowało koszty o powstaniu, których zdecydowało w odniesieniu do skarżącej naruszenie § 3 ust. 1 pkt 2 wskazanego powyżej rozporządzenia. Obowiązek powiadomienia został natomiast wypełniony w odniesieniu do byłego męża skarżącej J. T. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy ograniczenie się do twierdzeń o braku odpowiedzialności organów i jednostki samorządowej za opieszałość Policji w realizacji obowiązku niezwłocznego powiadomienia właściciela o usunięciu pojazdu, narusza wskazane w skardze kasacyjnej ogólne zasady k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organu było rozważenie i uwzględnienie wskazanych uchybień na wysokość wygenerowanych kosztów, którymi następnie obciążono skarżącą. Tym bardziej, że w analizowanym przypadku doszło do obciążenia skarżącej kasacyjnie kosztami znacznie wyższymi, niż miałoby to miejsce w przypadku właściwej realizacji przez Policję obowiązku przewidzianego § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Procedujące w tej sprawie organy, a za nimi Sąd I instancji w ogóle nie rozważały tej kwestii w kontekście zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli i zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, automatycznie przerzucając na stronę postępowania, wszelkie leżące po stronie szeroko rozumianej władzy publicznej, nieprawidłowości w tym zakresie.
Zarówno organy orzekające w sprawie, jak też Sąd I instancji uznały, że skoro są związane prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 19 września 2014 r., sygn. I Ns 8805/13 o przepadku samochodu, to nie czynią już własnych ustaleń, co do tego, czy został powiadomiony współwłaściciel o usunięciu pojazdu z drogi, a tym samym czy został dochowany wymóg § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
Z art. 130a ust. 10e u.p.r.d. wynika, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd w sprawie przepadku pojazdu skupia się na kwestiach niezbędnych do orzeczenia o przepadku. Zakres orzekania tego sądu jest inny niż organu orzekającego o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 1768/20 wyjaśniono, że: "Zgodnie z art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przedmiotem prawomocności materialnej wynikającej z cytowanego art. 365 § 1 k.p.c. jest wyłącznie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Wprawdzie według Sądu Najwyższego (por. wyroki: z 5 października 2012 r., sygn. akt IV CSK 67/12 oraz z 4 lutego 2011 r. sygn. akt III CSK 161/10), w konkretnym przypadku związanie (w myśl art. 365 § 1 k.p.c.) rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu, czyli związanie dotyczy sentencji wyroku i motywów w tych granicach, jakie stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia".
Z treści sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej wynika, że Sąd orzekł jedynie o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Bialskiego, dlatego motywy uzasadnienia tego postanowienia tylko w takim zakresie są wiążące, w jakim mogą stanowić konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia o przepadku.
Z powyższych względów zasadne są podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 8 i art. 9 k.p.a oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej ( Dz.U. 2011, Nr 143, poz. 846).
Natomiast nieuzasadniony okazał się zarzut kasacyjny odnoszący się do naruszenia przez Sąd Wojewódzki art.141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa wymogi, jakie spełniać powinno uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Zgodnie z tym przepisem: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w wymienionym przepisie i poddaje się kontroli instancyjnej. Sąd odniósł się do zarzutów skarżącej, jak również wskazał i szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Nie ma żadnych podstaw, ku temu aby uznać zasadność zarzutu naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. Do merytorycznego podważenia stanowiska Sadu I instancji służą inne właściwie podniesione, a opisane wyżej zarzuty.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia I. T. kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki Mercedes 190D o numerze identyfikacyjnym [...] i numerze rejestracyjnym [...].
Z uwagi na żądanie skargi kasacyjnej uchylenia w całości decyzji organów I i II instancji Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia tego żądania wobec J. T. który został powiadomiony zgodnie z wymogami przepisów prawa o zajęciu pojazdu i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym i dlatego skarga kasacyjna w pozostałej części została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI