I OSK 463/24

I OSK 463/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Rz 3/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-10-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 24 ust. 2 i ust. 2a w zw. z art. 17 ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
art. 12 ust. 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, 77 § 1 i 80 oraz art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1805
art. 477 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 3/23 w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 12 października 2022 r., nr SKO.405.ŚR.2172.1036.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 19 października 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 3/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi B.W. (dalej również: "wnioskujący", "strona", "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej również: "organ II instancji", "organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium") z 12 października 2022 r., nr SKO.405.ŚR.2172.1036.2022 utrzymującą w mocy akt Wójta Gminy M. (dalej: "organ I instancji", "Wójt") z 16 września 2022 r. nr OPS8252/178/2022ŚP, o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem P.W. w kwocie 2.119 zł miesięcznie, na okres od 1 sierpnia 2022 r. do 31 maja 2024 r., uchylił zaskarżoną decyzję i ww. decyzję organu I instancji, obie w części dotyczącej początkowego terminu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło SKO, kwestionując go w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "ppsa"), zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1. "art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a" ppsa (powinno być: "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c" ppsa, gdyż lit. a tego przepisu dotyczy naruszeń materialnoprawnych, przynależących do podstawy kasacyjnej art. 174 pkt 1 ppsa) w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "kpa"), "(...) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że ustalenia wynikające z uzasadnienia sądu powszechnego wydanego sprawie niezwiązanej z zaskarżoną decyzją, mogą być uznane równoważnie jak orzeczenia sądu zastępujące wymagany przepisami dokument ustalający stopień niepełnosprawności, a w rzeczywistości stanowią jedynie dowód, że istnieje niepełnosprawność znaczna osoby wymagającej opieki – pomimo braku wymaganego prawem orzeczenia – co w konsekwencji spowodowało nadużycie przez Sąd I instancji dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa;
2) przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2 i ust. 2a w związku z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej "uśr", "ustawa"), przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że ustalenie w uzasadnieniu wyroku, którego przedmiotem nie było orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, ale zmiana decyzji ZUS w zakresie świadczeń jest tym samym co wydanie orzeczenia o niepełnosprawności wymaganego art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr i tym samym prawomocność takiego wyroku stanowi początek biegu terminu określonego w ust. 2a art. 24 uśr, co w konsekwencji spowodowało nadużycie przez Sąd I instancji dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa.
Podnosząc jak powyżej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego, poprzez oddalenie skargi na decyzję Kolegium z 12 października 2022 r., nr SKO.405.ŚR.2172.1036.2022; alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz SKO kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego i kosztów postępowania poniesionych przed Sądem I instancji. W środku zaskarżenia zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie ww. zarzutów.
Strona przeciwna nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.
Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami środka zaskarżenia, wyznaczonymi wskazanymi w nim podstawami: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).
W skardze kasacyjnej powołano podstawę określoną w art. 174 pkt 2 ppsa, zarzucając naruszenie prawa procesowego, jednak w petitum środka zaskarżenia wskazano również na wadliwość w obrębie prawa materialnego – art. 24 ust. 2a uśr. Powyższe stanowi wadę konstrukcyjną, gdyż zarzut ten powinien być przedstawiony w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 ppsa – jednak wobec treści uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09 również to naruszenie podlegało rozpoznaniu. Co do zasady w takiej sytuacji, pierwszeństwo rozpoznania przynależy zarzutom procesowym, gdyż dopiero po dokonaniu oceny, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień w tym zakresie, można przejść do analizy naruszeń prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie kwestie materialnoprawne pozostają jednak w ścisłym związku z postulowanymi wadami procesowymi, co uzasadnia łączne rozpoznanie sformułowanych zarzutów.
Spór w sprawie oscyluje wokół daty początkowej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy wnioskodawca z żądaniem wystąpił 18 sierpnia 2022 r., a następnie – 15 września 2022 r. – przedłożył odpis wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III U 671/21 (dalej: "wyrok z 7 kwietnia 2022 r.", "wyrok sądu powszechnego") w przedmiocie prawa do świadczenia uzupełniającego i dodatku pielęgnacyjnego. Wyrok sądu powszechnego dotyczył zmian decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Rzeszowie w zakresie okresu przyznania ww. praw – wnioskodawcy przyznano prawo do świadczenia uzupełniającego i dodatku pielęgnacyjnego na okres od 1 września 2021 r. do 31 maja 2024 r.
Sąd Wojewódzki stanął na stanowisku, że ustalenia wynikające z ww. wyroku sądu powszechnego, a dotyczące niepełnosprawności brata strony i jego niezdolności do samodzielnej egzystencji od 1 września 2021 r. do 31 maja 2024 r. oraz złożenie przez skarżącego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne przed upływem trzech miesięcy od uzyskania przez ten wyrok waloru prawomocności, powinny stanowić podstawę dla zastosowania w sprawie art. 24 ust. 2a uśr. Przeciwko powyższemu oponuje Kolegium, kwestionując taki punkt odniesienia dla ustalenia daty początkowej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący kasacyjnie argumentuje, że sąd powszechny nie orzekał w przedmiocie prawidłowości orzeczenia o niepełnosprawności, a jedynie wypowiedział się w zakresie ustalenia praw do świadczeń rentowych. Zauważenia przy tym wymaga, że Kolegium z jednej strony przyjmuje, że wyrok z 7 kwietnia 2022 r. jest wystarczający dla udokumentowania niezdolności osoby podlegającej opiece do samodzielnej egzystencji, wywodząc jednocześnie, że nie może on być równoważny z orzeczeniami sądu powszechnego zastępującymi orzeczenie o niepełnosprawności, określone w art. 17 ust. 1 uśr. Zdaniem SKO sąd powszechny orzekał jedynie w zakresie zmiany terminów przyznania świadczeń rentowych, a więc nie oceniał kwestii stopnia niepełnosprawności, ani zdolności do samodzielnej egzystencji brata strony. Nie jest przy tym przez skarżącego kasacyjnie kwestionowane zachowanie przez wnioskodawcę, określonego w art. 24 ust. 2a uśr, trzymiesięcznego terminu do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że jedną z obligatoryjnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest legitymowanie się przez osobę podlegającą opiece orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2023 r., poz. 100 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji zawodowej...", "ustawa z 27 sierpnia 1997 r."), tzn.: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Należy przy tym mieć na uwadze, że – zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. – na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności traktowane jest orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1251, dalej: "uerfus") i niezdolności do samodzielnej egzystencji ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 uerfus.
W analizowanej sprawie dla prawidłowego odkodowania normy prawnej z art. 17 ust. 1 uśr konieczne jest odczytywanie jej łącznie z art. 3 pkt 21 lit. b ustawy – na co słusznie zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki. W myśl tego przepisu, ilekroć w ustawie jest mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza to całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Wykładając zatem art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 21 uśr, stwierdzić należy, że orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest orzeczenie o niepełnosprawności, wydane w ramach postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak i orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z mocy uerfus, o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji orzeka się przede wszystkim na potrzeby ustalenia uprawnień do świadczeń rentowych (w analizowanej sprawie: prawo do renty socjalnej i renty rodzinnej) oraz dodatku do rent i emerytur określonego w dziale IV, art. 75 § 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 5 uerfus, regulującego stopień i przewidywany okres niezdolności do pracy, w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji. W ramach postępowania przed organem rentowym o niezdolności do pracy i jej stopniu orzeka lekarz orzecznik (art. 14 ust. 1 uerfus). Stosownie do art. 14 pkt 3 uerfus, orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych – art. 4778 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm., dalej: "kpc"). W myśl zaś art. 4779 § 2 kpc, organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu. W przypadku uwzględnienia odwołania sąd zmienia w całości lub w części zaskarżoną decyzję organu rentowego lub zaskarżone orzeczenie wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności i orzeka co do istoty sprawy (art. 47714 § 2 kpc).
Okresy, na jakie przyznawane jest świadczenie pielęgnacyjne regulują art. 24 i następne uśr. I tak, w myśl art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast stosownie do art. 24 ust. 2a uśr, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Z akt analizowanej sprawy, a w szczególności z: wyroku z 7 kwietnia 2022 r. oraz dwóch opinii biegłych wynika, że wobec P.W. wydano dwa orzeczenia lekarzy orzeczników ZUS: z 3 grudnia 2019 r., stwierdzające niezdolność opiniowanego do samodzielnej egzystencji do 31 maja 2021 r. (orzeczenie czasowe, wygasłe) i z 2 sierpnia 2021 r. – stwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji do 31 sierpnia 2024 r. Drugie orzeczenie zakwestionowano, w wyniku czego wydana została opinia Komisji Lekarskiej ZUS z 17 sierpnia 2021 r. – orzekająca, że brat strony nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Na tej podstawie ZUS wydał decyzje odmowne, zaskarżone następnie do sądu powszechnego. Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu dotyczył zatem oceny drugiego z wydanych orzeczeń lekarza orzecznika ZUS z 2 sierpnia 2021 r. (orzeczenie obowiązujące). Podkreślić w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie sądu powszechnego zapadło na podstawie przepisów uerfus, a w szczególności: przytoczonego powyżej art. 13 ust. 5 tej ustawy; art. 75 ust. 1 uerfus, na mocy którego dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, z zastrzeżeniem ust. 4 – na co zasadnie wskazał Sąd Wojewódzki – oraz art. 107 uerfus, określającego zasadę, że prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.
Z przeprowadzonej analizy unormowań uerfus i uśr jasno wynika więc, że wyrokiem z 7 kwietnia 2022 r. dokonano ustaleń i rozstrzygnięto tak w zakresie przesłanek do zmiany decyzji organu rentowego (ZUS) jak i w zakresie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności (por. art. 24 ust. 2a uśr), związanej przy tym z przesłankami ustalenia niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (art. 13 ust. 5 i art. 75 ust. 1 uerfus), co dodatkowo wypełnia definicję znacznego stopnia niepełnosprawności z art. 3 pkt 21 lit. b uśr. Ostatni akapit na str. 2 uzasadnienia tego wyroku wskazuje wprost, że cyt.: "Spór w niniejszej sprawie dotyczył istnienia u Odwołującego niezdolności do samodzielnej egzystencji". Powyższe implikuje wniosek, że wyrok z 7 kwietnia 2022 r. stanowił rozstrzygnięcie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W konsekwencji zaś powinien być traktowany jak wiążące organy pomocowe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 3 pkt 21 lit. b uśr).
Zauważyć w tym miejscu wypada, że skarżące kasacyjnie SKO z jednej strony przyjęło równoważność wyroku z 7 kwietnia 2022 r. z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności – uznając określenie wobec brata skarżącego niezdolności do samodzielnej egzystencji, kwestionując jednocześnie związanie nim w zakresie obliczenia spornej daty początkowej. Skarżący kasacyjnie uzasadniając takie działanie wskazuje wprawdzie na orzekanie na korzyść strony, zdaje się jednak pomijać przesądzające w analizowanej sprawie brzmienie art. 3 pkt 21 lit. b uśr, konstruujące sposób definiowania i oceny znacznego stopnia niepełnosprawności, jako powiązanego z całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów uerfus. Wyrok z 7 kwietnia 2022 r. zapadły w kwestii decyzji ZUS bez wątpienia stanowi orzeczenie tego typu, co wykazano już powyżej.
W tej zaś sytuacji za prawidłowe uznać należało stanowisko Sądu I instancji, że wyrok z 7 kwietnia 2022 r. w przedmiocie dodatku pielęgnacyjnego i świadczenia uzupełniającego na rzecz brata strony, powinien stanowić punkt odniesienia dla zastosowania w sprawie art. 24 ust. 2a uśr. W konsekwencji nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu przepisów prawa materialnego.
Podobnie zarzuty naruszenia przepisów postępowania również nie mogły odnieść zamierzonego skutku. O naruszeniu art. 134 § 1 ppsa można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo też – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 ppsa nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W żadnym wypadku tego rodzaju naruszenia nie może więc stanowić ocena prawna stanu sprawy przyjęta w oparciu o złożony do akt administracyjnych i uprzednio wzięty pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy również przez skarżące kasacyjnie SKO, dowód w postaci wyroku z 7 kwietnia 2022 r. Niezrozumiałe jest przy tym dla Naczelnego Sądu Administracyjnego działanie Kolegium, polegające na powoływaniu się w zaskarżonej decyzji na ustalenia ww. wyroku sądu powszechnego w zakresie określenia stopnia niepełnosprawności brata skarżącego, a następnie negowanie waloru dowodowego tego dokumentu w twierdzeniach skargi kasacyjnej. Sąd Wojewódzki bez wątpienia wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego, ocenił go a wydając wyrok nie przekroczył przy tym granic ocenianej sprawy.
Kwestia postulowanego przez skarżącego kasacyjnie w pkt 1) petitum środka zaskarżenia naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa cyt. "(...) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu iż ustalenia wynikające z uzasadnienia Sądu powszechnego wydanego sprawie niezwiązanej z zaskarżoną decyzją mogą być uznane równoważnie jak orzeczenia sądu zastępujące wymagany przepisami dokument ustalający stopień niepełnosprawności, a w rzeczywistości stanowią jedynie dowód, że istnieje niepełnosprawność znaczna osoby wymagającej opieki pomimo braku wymaganego prawem orzeczenia - co w konsekwencji spowodowało nadużycie przez Sąd I instancji dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a." – nie została w środku zaskarżenia wyjaśniona. Po pierwsze wyjaśnić autorowi skargi kasacyjnej należy, że sąd administracyjny orzekając w sprawie nie stosuje bezpośrednio przepisów kpa, a jedynie ocenia prawidłowość ich zastosowania przez procedujące organy administracji publicznej – nie może więc ww. przepisów kpa nieprawidłowo zastosować; po drugie zaś: uzasadnienie zarzutu znajduje się jedynie w petitum skargi kasacyjnej i zawiera jedynie przytoczoną powyżej argumentację, co nie jest wystarczające dla oceny przez Sąd kasacyjny postawionych uchybień. Nie skonkretyzowano naruszenia wyliczonych w opisywanym zarzucie norm kpa, skupiając się właściwie na powtórzeniu uzasadnienia zarzutu materialnoprawnego upatrywanego w uznaniu wyroku Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu za równoznaczne z przyjętą oceną stopnia niepełnosprawności. Wobec powyższego postulowana wadliwość pozbawiona jest prawidłowego uzasadnienia. Samo bowiem wskazanie, że Sąd I instancji nie powinien brać pod uwagę wyroku sądu powszechnego z 7 kwietnia 2022 r., w sytuacji, gdy organy obu instancji na nim właśnie opierają podjęte rozstrzygnięcia w sprawie, a jego wartość dowodowa podważana jest przez SKO jedynie w części dotyczącej możliwości zastosowania art. 24 ust. 2a uśr i dopiero na etapie skargi kasacyjnej, uznać należy za działanie co najmniej zaskakujące i wewnętrznie sprzeczne. Dla przykładu jedynie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w treści zaskarżonej decyzji – na str. 3 akapit pierwszy – wnoszące skargę kasacyjną Kolegium, zawarło stwierdzenia: "(...) organ uznał iż Pan P.W. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności zasadniczo w oparciu o uzasadnienie Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu (...) słusznie przyjmując iż Sąd ustalił, że Pan P.W. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji (...). Wcześniej legitymował się orzeczeniem orzecznika ZUS zweryfikowanym w postępowaniu sądowym. (...) Wyrok, na który powołuje się skarżący nie dotyczył ani orzeczenia o niepełnosprawności ani świadczenia pielęgnacyjnego zatem organ rozpatrując wniosek o świadczenie słusznie oparł się na wyroku ale jedynie w zakresie ustalenia istnienia niepełnosprawności...". Organ odwoławczy zdaje się nie zauważać, że kwestionując w środku zaskarżenia wartość dowodową wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 7 kwietnia 2022 r., podważa jednocześnie własne ustalenia i oceny zawarte w zaskarżonej przed WSA decyzji z 12 października 2022 r. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w tej części akty organów I i II instancji zostały przez Sąd Wojewódzki utrzymane w obrocie prawnym.
W powyższym stanie rzeczy argumentacja SKO nie mogła zyskać aprobaty Sądu kasacyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe oraz poczynione na jego podstawie ustalenia, a zatem w sprawie nie doszło do naruszenia przez WSA również norm prawa procesowego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.