I OSK 486/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-25
NSAnieruchomościWysokansa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniedrogi publicznesąd administracyjnypostępowanierozporządzenieustawa o gospodarce nieruchomościamiwycena nieruchomości

NSA zawiesił postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia przez poszerzony skład NSA zagadnienia prawnego dotyczącego sposobu ustalenia odszkodowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zawieszenie nastąpiło do czasu rozstrzygnięcia przez poszerzony skład NSA zagadnienia prawnego dotyczącego interpretacji przepisów o wycenie nieruchomości i odszkodowaniu, które wywołało rozbieżności w orzecznictwie. Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju Pracy i Technologii od wyroku WSA uchylającego decyzje administracyjne w przedmiocie odszkodowania.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił zawiesić postępowanie w sprawie o sygnaturze akt I OSK 486/22, dotyczące skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju Pracy i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrok WSA uchylił decyzje administracyjne w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Zawieszenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania toczącego się przed poszerzonym składem NSA (sygn. akt I OPS 1/24). Zagadnienie prawne, które wywołało rozbieżności w orzecznictwie, dotyczy sposobu ustalenia wartości nieruchomości wywłaszczonej pod inwestycję drogową – czy powinno nastąpić na zasadach określonych w rozporządzeniu o wycenie nieruchomości, czy też z uwzględnieniem zasady korzyści określonej w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Interpretacja tego zagadnienia przez poszerzony skład NSA będzie wiążąca dla składu orzekającego w niniejszej sprawie. Postanowienie o zawieszeniu ma na celu zapewnienie jednolitości orzecznictwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez poszerzony skład sądu.

Uzasadnienie

Sprawa wymaga interpretacji przepisów dotyczących wyceny nieruchomości i odszkodowania za wywłaszczenie, co wywołało rozbieżności w orzecznictwie NSA. W celu zapewnienia jednolitości orzecznictwa, NSA oczekuje na wiążącą wykładnię od poszerzonego składu sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszono

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

u.g.n. art. 134 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepis dotyczący zasady korzyści przy ustalaniu odszkodowania, którego zastosowanie jest przedmiotem sporu.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § 4

Przepis dotyczący wyceny nieruchomości, którego zastosowanie jest przedmiotem sporu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 269 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § 3

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Rozporządzenie Rozwoju i Technologii z dnia 23 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości art. 49 § 4

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania zagadnienie to wywołuje bowiem rozbieżności w orzecznictwie Dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący

Karol Kiczka

sprawozdawca

Joanna Skiba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wszelkie sprawy dotyczące ustalania odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod inwestycje drogowe, w szczególności w kontekście rozbieżności interpretacyjnych między przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami a przepisami rozporządzeń wykonawczych."

Ograniczenia: Orzeczenie jest postanowieniem o zawieszeniu postępowania, a jego praktyczna wartość wynika z kontekstu prawnego, w jakim zostało wydane, tj. oczekiwania na rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez poszerzony skład NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wywłaszczeniem nieruchomości i odszkodowaniem, które ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli gruntów i inwestorów. Zawieszenie postępowania przez NSA podkreśla złożoność problemu i potrzebę ujednolicenia orzecznictwa.

Kluczowe zagadnienie prawne w sprawie odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości trafiło do poszerzonego składu NSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 486/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący/
Karol Kiczka /sprawozdawca/
Joanna Skiba
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2008/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-30
Skarżony organ
Minister Rozwoju~Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju Pracy i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2008/20 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 24 czerwca 2020 r. nr DLI-VII.7615.84.2020.NL w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OPS 1/24.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2008/20, po rozpoznaniu skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 24 czerwca 2020 r. nr DLI-VII.7615.84.2020.NL w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość uchylił decyzje organów obu instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożył Minister Rozwoju Pracy i Technologii zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj. art. 134 ust. 4 ustawy z dnia ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 poz. 1990, ze zm.) i § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 555), poprzez ich błędną wykładnię oraz przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie powinien mieć zastosowanie § 36 ust. 3 rozporządzenia,
II. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 oraz art. 7, 77 § 1 kpa, poprzez błędne przyjęcie, iż dokonano wadliwej oceny dowodu w postaci operatu szacunkowego.
Wskazując na powyższe okoliczności Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nadto, wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł [...] dochodząc jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zasadniczy zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do tego, czy w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 134 ust. 4 u.g.n., czy też przepisy § 36 ust. 3 i 4 rozporządzenia. Na tak postawione pytanie odpowiedzi można oczekiwać po rozstrzygnięciu wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2024 r., złożonego w trybie art. 36 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 264 § 2 p.p.s.a., zarejestrowanego pod sygn. I OPS 1/24. Zagadnienie to wywołuje bowiem rozbieżności w orzecznictwie. Treść wniosku Prezesa NSA jest następująca: "Czy ustalenie wartości nieruchomości wywłaszczonej lub przejętej z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 311), która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową powinno nastąpić na zasadach określonych w § 49 ust. 4 rozporządzenia Rozwoju i Technologii z 23 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1832) – przed zmianą stanu prawnego: w § 36 ust. 4 uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 555 ze zm.) – czy też uwzględniać zasadę korzyści określoną w art. 134 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145)?".
W świetle art. 269 § 1 p.p.s.a. "Dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających. Jest ona jednak wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. (...) Jeżeli sąd w toku rozpoznania sprawy nie podzieli stanowiska wyrażonego w uchwale składu powiększonego, może jedynie powstałe zagadnienie prawne przedstawić do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi poszerzonemu" (J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 269).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił zawiesić postępowanie sądowe z urzędu do czasu udzielenia przez skład siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedzi na zagadnienie postawione w sprawie o sygnaturze akt I OPS 1/24.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI