I OSK 445/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-06-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
fundusz alimentacyjnynienależnie pobrane świadczeniawstrzymanie wykonaniaszkodadzieckoniepełnosprawnośćkoszty leczeniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o uznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane, ponieważ decyzja ta sama w sobie nie jest wykonalna.

NSA rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza stwierdzającej nienależne pobranie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca argumentowała, że zwrot środków może spowodować szkodę dla jej chorej córki. Sąd uznał jednak, że decyzja stwierdzająca jedynie fakt nienależnego pobrania nie jest wykonalna i nie może spowodować szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., w przeciwieństwie do ewentualnej przyszłej decyzji zobowiązującej do zwrotu środków.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek K.N. o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2013 r., która uznała świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane. Skarżąca kasacyjnie argumentowała, że wykonanie tej decyzji, czyli zwrot kwoty [...] zł, mogłoby narazić jej małoletnią córkę, chorującą na autyzm i padaczkę, na znaczne szkody zdrowotne i utratę możliwości rehabilitacji, ze względu na wysokie koszty leczenia i niewystarczające dochody skarżącej. Sąd, powołując się na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że wstrzymanie wykonania aktu jest możliwe tylko wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że decyzja Burmistrza z dnia [...] listopada 2013 r. jedynie stwierdzała fakt nienależnego pobrania świadczeń i nie nakładała na stronę żadnego obowiązku ani nie powodowała skutków prawnych. W związku z tym, sama ta decyzja nie posiadała cech wykonalności i nie mogła spowodować szkody w rozumieniu przepisów procesowych. Sąd zaznaczył, że takie skutki mogłaby wywołać dopiero przyszła decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W konsekwencji, NSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ decyzja taka sama w sobie nie jest wykonalna i nie nakłada na stronę żadnego obowiązku, a zatem nie może spowodować szkody w rozumieniu przepisów procesowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca jedynie fakt nienależnego pobrania świadczeń nie posiada cech wykonalności. Dopiero ewentualna przyszła decyzja zobowiązująca do zwrotu środków mogłaby być podstawą do wstrzymania jej wykonania, jeśli spełnione byłyby przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na skarżącym. Wniosek o wstrzymanie musi co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie tych przesłanek.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy w znaczeniu materialnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja stwierdzająca nienależne pobranie świadczeń nie jest wykonalna i nie może spowodować szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Wykonanie decyzji o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane spowoduje znaczną szkodę dla małoletniej córki skarżącej (utrata zdrowia, niemożność rehabilitacji) ze względu na wysokie koszty leczenia i niewystarczające dochody skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Taki rodzaj rozstrzygnięcia powoduje, że wymieniona decyzja nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania obowiązku, nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony. W istocie decyzja ta jest stwierdzeniem pewnego stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Takie skutki może dopiero wywołać ewentualna decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji o charakterze deklaratoryjnym (stwierdzających stan faktyczny/prawny), a nie nakazującym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek dotyczy decyzji stwierdzającej nienależne pobranie świadczeń, a nie decyzji nakazującej zwrot.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje ważną techniczną kwestię proceduralną dotyczącą wstrzymania wykonania decyzji, która może być istotna dla praktyków prawa administracyjnego, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Decyzja stwierdzająca dług to nie to samo co nakaz zapłaty – kluczowa różnica dla wstrzymania wykonania.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 445/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Ke 767/14 - Wyrok WSA w Kielcach z 2014-10-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 3 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.N. o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej K.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 767/14 w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...].
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] orzekającą o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz S. C. za okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł.
K.N. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, a następnie pismem z dnia 29 maja 2015 r. wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca kasacyjnie podniosła, że wykonanie decyzji poprzez zwrot kwoty [...] zł skutkować może wystąpieniem u S.C. znacznej szkody w postaci utraty zdrowia małoletniej. Wskazała, że córka ma stwierdzoną niepełnosprawność, jest chora na autyzm i padaczkę. Ze względu na ten fakt, zmuszona jest podejmować leczenie i rehabilitację, a także korzystać z pomocy wielu lekarzy specjalistów. Stan zdrowia dziecka wiąże się z koniecznością osobistej opieki i rehabilitacji podejmowanej pięć razy w tygodniu. Córka wielokrotnie przebywa w szpitalach i poradniach specjalistycznych zlokalizowanych w miejscu zamieszkania, jak też poza nim. Miesięczne koszty takich wyjazdów to około 320 zł, zaś ogólnie nakłady finansowe na leczenie dziecka kształtują się w granicach 7 000,00-9 000,00 zł. Skarżąca podała, iż jej aktualne wynagrodzenie jest niewspółmierne w stosunku do kosztów leczenia i utrzymania dziecka, dlatego korzysta z pomocy rodziców. Sama nie jest w stanie utrzymywać córki, zaś zobowiązany do ponoszenia świadczeń alimentacyjnych ojciec dziecka nie interesuje się nim. W tych okolicznościach ewentualna spłata świadczenia nie jest wykonalna bez narażenia dziecka na utratę opieki medycznej, bowiem wykonanie obowiązku zwrotu świadczeń uniemożliwiłoby zaspokojenie podstawowej potrzeby małoletniej, jaką jest rehabilitacja i nieustanne leczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Przy czym we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie tych przesłanek.
W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że skarżąca kasacyjnie przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania uczyniła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2013 r., a zatem decyzję organu pierwszej instancji utrzymaną następnie w mocy zaskarżoną do sądu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2014 r. Wobec tak sformułowanego wniosku zauważyć należy, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. żądanie zastosowania instytucji ochrony tymczasowej dotyczyć może tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem decyzja Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2013 r. należy do zakresu pojęcia tej samej sprawy co zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2014 r.
Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania wskazanej wyżej decyzji podnieść należy, że wstrzymaniu podlegają tylko takie akty i czynności organów, które nadają się do wykonania, a więc akty zobowiązujące, ustalające dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, akty, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz akty, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. W niniejszej sprawie w decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. orzekł jedynie, iż kwota [...] zł otrzymana z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem nienależnie pobranym. Taki rodzaj rozstrzygnięcia powoduje, że wymieniona decyzja nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania obowiązku, nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony. W istocie decyzja ta jest stwierdzeniem pewnego stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. W konsekwencji rozstrzygnięcie zawarte w przedmiotowej decyzji nie skutkuje dla skarżącej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Takie skutki może dopiero wywołać ewentualna decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI