I SA/Wa 632/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki PKP S.A. na decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości kolejowej, uznając brak wystarczających dowodów na jej zajęcie i władanie w kluczowej dacie.
Spółka [...] S.A. złożyła skargę na decyzję Ministra Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości kolejowej. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy grunt był w dniu 17 lutego 2003 r. zajęty pod czynną linię kolejową i znajdował się we władaniu spółki. Organy administracji uznały, że przedłożona dokumentacja (m.in. wypisy z rejestru gruntów i ewidencji środków trwałych według stanu na 2019 r.) nie potwierdza tych faktów, a spółka nie przedstawiła dowodów na stan z 2003 r. mimo wezwań. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości kolejowej oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności naniesień przez spółkę. Podstawą prawną był art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Przesłankami nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. było zagospodarowanie gruntu infrastrukturą kolejową, władanie nim przez PKP S.A. oraz nieprzysługiwanie prawa własności Skarbowi Państwa, JST lub PKP S.A. w dniu 17 lutego 2003 r. Spór dotyczył spełnienia dwóch pierwszych przesłanek. Organy administracji uznały, że skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, iż grunt był w dniu 17 lutego 2003 r. zajęty pod czynną linię kolejową i znajdował się we władaniu spółki. Przedłożona dokumentacja pochodziła z późniejszego okresu, a oświadczenie spółki nie było wystarczającym dowodem. Mimo wezwań, spółka nie przedstawiła dowodów na stan z 2003 r. WSA podzielił stanowisko organów, podkreślając, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na skarżącej, a zasada prawdy obiektywnej nie zwalnia strony z inicjatywy dowodowej. Sąd oddalił również wniosek dowodowy dotyczący zdjęcia z 1927 r., uznając go za nieistotny dla stanu faktycznego z 2003 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie tych faktów w kluczowej dacie.
Uzasadnienie
Przedłożona dokumentacja pochodziła z późniejszego okresu, a oświadczenie spółki nie było wystarczające. Mimo wezwań, spółka nie przedstawiła dowodów na stan z 2003 r., a ciężar dowodu spoczywał na niej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.o.k.i.r.p.p. art. 37a § 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 17 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A., stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa.
u.o.k.i.r.p.p. art. 37a § 2
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Do gruntów, o których mowa w ust. 1, PKP S.A. przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa, stojący na straży praworządności.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ.
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowodami mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny, przesłuchanie strony.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ograniczone możliwości uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że spółka nie przedłożyła dowodów na posiadanie nieruchomości w dniu 17.02.2003 r. Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną ocenę, że nieruchomość nie pozostawała we władaniu spółki, nieistotność infrastruktury kolejowej, nieznajomość daty powstania linii. Naruszenie art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji. Naruszenie art. 37a ustawy z 8.09.2000 r. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nabycia prawa własności.
Godne uwagi sformułowania
dla regulacji stanu prawnego gruntu w trybie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. kluczowe znaczenie ma stan prawny i faktyczny tego gruntu istniejący w dacie 17 lutego 2003 r. ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał nie na organie, lecz na skarżącej. obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. obowiązek prowadzenia przez organ postępowania dowodowego nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
przewodniczący
Bożena Marciniak
sprawozdawca
Łukasz Trochym
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, obowiązek dowodowy strony w postępowaniu administracyjnym, znaczenie daty stanu faktycznego dla nabycia praw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem nieruchomości kolejowych na podstawie ustawy z 2000 r. i stanu prawnego na dzień 17.02.2003 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu dotyczącego nieruchomości kolejowych i podkreśla znaczenie aktywnego udziału strony w postępowaniu dowodowym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Nieruchomość kolejowa nie dla PKP? Sąd wyjaśnia, kto musi udowodnić stan faktyczny.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 632/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-11-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-03-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Wesołowska /przewodniczący/ Bożena Marciniak /sprawozdawca/ Łukasz Trochym Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 1052/21 - Wyrok NSA z 2024-10-15 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1311 art. 37a Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Łukasz Trochym, po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], Minister Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyły [...] S.A. w [...]. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] października 2019 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 czerwca 2003 r., przez Skarb Państwa, prawa własności gruntu, położonego w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz stwierdzenia nabycia z tym samym dniem przez [...] S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego powyższego gruntu i prawa własności znajdujących się na nim naniesień budowlanych. Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody złożyły [...] S.A. w [...] (dalej jako "[...]") zarzucając błędne uznanie, że w sprawie nie spełniono przesłanek określonych w art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. Decyzją z [...] stycznia 2020 r. Minister Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. i wskazał, że przesłankami zastosowania wskazanej normy są: 1) nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] w dniu [...] lutego 2003 r. prawa własności do gruntu oraz 2) władanie gruntem w dniu [...] lutego 2003 r. przez [...] oraz zagospodarowanie gruntu w tej dacie infrastrukturą techniczną, która stanowi linię kolejową. Organ podzielił ocenę Wojewody, że w niniejszej sprawie została spełniona pierwsza przesłanka. Zebrana dokumentacja (treść księgi wieczystej nr [...]) potwierdza bowiem, że w dniu [...] lutego 2003 r. działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...]. Minister podniósł, że w celu wykazania spełnienia pozostałych przesłanek z art. 37a ustawy wnioskodawczyni przedłożyła wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r., wypis z ewidencji środków trwałych oraz oświadczenie wnioskodawcy z [...] kwietnia 2019 r. złożone na okoliczność władania przez [...] przedmiotowym gruntem. Po analizie powołanej dokumentacji Minister podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że nie potwierdziła ona zajętości spornej nieruchomości w dniu [...] lutego 2003 r. pod czynną linię kolejową oraz pozostawania gruntu w rzeczonej dacie we władaniu [...]. Zebrany materiał dowodowy wskazuje bowiem jedynie na to, że sporna działka oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy. Ponadto, przedłożona dokumentacja została opracowana według stanu istniejącego w dniu jej podpisania, a nie stanu istniejącego na nieruchomości w dacie [...] lutego 2003 r. Z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. nie wynika również dokładny przebieg linii kolejowej w dniu [...] lutego 2003 r. przez sporny grunt. Minister podniósł, że znajdujący się w aktach sprawy wypis z ewidencji środków trwałych świadczy o tym, że na działce nr [...] zlokalizowany jest rów odwadniający, skarpa oraz podtorze stanowiące część linii kolejowej [...]. Brak jest jednak w tej kwestii dalszych informacji, w szczególności daty powstania danego środka trwałego a także wskazania, czy wymienione w ww. wykazie elementy infrastruktury stanowiły w dniu [...] lutego 2003 r. fragment czynnej linii kolejowej. Niewykazanie przez [...], że przedmiotowy grunt wchodził w dniu [...] lutego 2003 r. w skład czynnej linii kolejowej nie pozwala także na stwierdzenie, że ten element znajdował się w rzeczonej dacie we władaniu [...]. Minister podsumował, że przedłożone do akt oświadczenie [...], przy jednoczesnym niewykazaniu istnienia w dniu [...] lutego 2003 r. na spornym gruncie infrastruktury kolejowej, nie pozwala samoistnie przyjąć, że grunt ten w rzeczonej dacie zajęty był pod linię kolejową oraz pozostawał we władaniu [...]. Organ wskazał, że wobec braków w materiale dowodowym Wojewoda dwukrotnie wzywał [...] (pisma z [...] maja 2019 r. i [...] lipca 2019 r.) do przedłożenia wypisu i wyrysu z mapy ewidencyjnej według stanu na dzień [...] lutego 2003 r., wykazu środków trwałych znajdujących na przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] lutego 2003 r. wraz ze wskazaniem daty ich budowy, jak również wskazania czy środki trwałe znajdujące się na spornej działce stanowią część czynnej linii kolejowej. Pisma te pozostały jednak bez odpowiedzi. W ocenie Ministra, nałożenie na organy obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok WSA w Warszawie z 2 października 2007 r., sygn. akt IV SA 1223/07). W sprawach prowadzonych w oparciu o art. 37a ust. 1 ustawy okoliczności podlegające dowodzeniu, tj. zajętość nieruchomości pod linię kolejową oraz pozostawanie gruntu we władaniu [...], są ściśle związane z własnością i zarządem sprawowanym przez spółkę [...] wobec gruntów, na których znajduje się infrastruktura kolejowa. Z tego powodu to przede wszystkim wnioskodawca powinien mieć najpełniejszą i najlepszą wiedzę, popartą stosowną dokumentacją archiwalną, która pozwoliłaby na ustalenie tych okoliczności. Jednakże, w niniejszej sprawie skarżąca nie skorzystała z możliwości przedłożenia dodatkowego materiału dowodowego ani w postępowaniu przed Wojewodą ani na etapie złożenia odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosły [...] S. A. w [...] zarzucając tej decyzji: II. Naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: 1) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że [...] nie przedłożyła w niniejszym postępowaniu dowodów pozwalających stwierdzić, że była posiadaczem przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] lutego 2003 r. oraz błędne uznanie, że oświadczenie osób reprezentujących wnioskodawcę nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt był w posiadaniu [...] w tej dacie, 2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny tj. poprzez wadliwe przyjęcie przez organ, że: - sporna nieruchomość nie pozostawała w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...], - nieistotny jest fakt znajdujących się na spornej nieruchomości naniesień w postaci rowu odwadniającego, skarpy, podtorza, które jednoznacznie potwierdzają ich przeznaczenie jako infrastruktury kolejowej linii [...], co w pełni koresponduje z oznaczeniem w rejestrze gruntów działki nr [...] jako terenu kolejowego, - nieistotny jest fakt, że linia kolejowa nr [...] na odcinku [...] została ujęta w wykazie linii kolejowych o znaczeniu państwowym, który stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (pozycja nr [...]), - data powstania linii kolejowej [...] nie jest faktem powszechnie znanym i w związku z tym okoliczność ta wymaga dodatkowego dowodzenia, 3) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności przez Skarb Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego przez [...]. Wskazując na powyższe [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca uzasadniła, że organy błędnie ograniczyły własne działania "z urzędu" jedynie do wystąpienia do samego wnioskodawcy. Organy nieprawidłowo bowiem przyjęły, że dokumenty istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy możliwe są do pozyskania tylko u [...]. W ocenie skarżącej, powinny one poczynić z urzędu ustalenia w zakresie tego od kiedy sporny grunt jest terenem kolejowym. Ponadto, nie bez znaczenia pozostaje, że linia kolejowa nr [...] na odcinku [...] została ujęta w wykazie linii kolejowych o znaczeniu państwowym, który stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (pozycja nr [...]). Ponadto, organy niesłusznie odmówiły mocy dowodowej oświadczeniu [...] z [...] kwietnia 2019 roku, które jednoznacznie stwierdza, że działka nr [...] była w dniu [...] lutego 2003 r. w posiadaniu [...]. Skarżąca przedłożyła szereg dowodów pozwalających na wydanie decyzji zgodnie z jej wnioskiem. Organy nie uwzględniły również tego, że przed drugą wojną światową oraz w okresie międzywojennym Państwu przysługiwał monopol w zakresie transportu kolejowego. Uprawnienia te były wykonywane przez Skarb Państwa od 1926 roku za pomocą przedsiębiorstwa państwowego [...]. Uwzględniając powyższe, zdaniem skarżącej, nieruchomości objęte przez [...] w zarząd i użytkowanie w 1926 r. do dzisiaj znajdują się we władaniu przedsiębiorstwa. Na spornej nieruchomości znajdują się naniesienia należące do [...], w tym rów odwadniający, zatem nieruchomość ta była i jest od dawna we władaniu [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja Ministra Rozwoju, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r. o odmowie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu, położonego w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nabycia z tym samym dniem przez [...] S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego powyższego gruntu i prawa własności znajdujących się na nim naniesień budowlanych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311, ze zm.), dalej zwanej "ustawą z 8 września 2000 r.". Zgodnie z powołanym przepisem, grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A. (dalej jako "[...]"), niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...], stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7 (ust. 1). Do gruntów, o których mowa w ust. 1, [...] przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach (ust. 2). Zatem, przesłankami warunkującymi zastosowanie powołanego przepisu są: zagospodarowanie gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. infrastrukturą techniczną, która stanowi linię kolejową, władanie gruntem w rzeczonej dacie przez [...] oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] prawa własności do tego gruntu. Przy tym, dla regulacji stanu prawnego gruntu w trybie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. kluczowe znaczenie ma stan prawny i faktyczny tego gruntu istniejący w dacie [...] lutego 2003 r. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi sporu, że została w niej spełniona przesłanka nieprzysługiwania Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] prawa własności do spornego gruntu. Spór dotyczy natomiast tego czy grunt ten, tj. działka nr [...], był zajęty w dniu [...] lutego 2003 r. był pod linię kolejową oraz pozostawał w tej dacie we władaniu [...]. W niniejszej sprawie organ wydał decyzję odmowną, gdyż uznał, że samo oświadczenie [...] z [...] kwietnia 2019 r., zgodnie z którym działka nr [...] była w dacie [...] lutego 2003 r. we władaniu skarżącej, przy jednoczesnym braku dostatecznego wykazania istnienia w powołanej dacie na spornym gruncie linii kolejowej, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że grunt ten pozostawał we władaniu [...]. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że organ pierwszej instancji podejmował dodatkowe czynności mające na celu uzyskanie materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne ustalenie przebiegu linii kolejowej na spornym gruncie oraz tego jakie dokładnie elementy infrastruktury kolejowej znajdowały się na tym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. Wobec braku odpowiedzi ze strony skarżącej Wojewoda uznał, że nie może opierać się wyłącznie na domniemaniu, że przedmiotowy grunt zajęty był w rzeczonej dacie pod linię kolejową i wydał decyzję odmowną, zaś Minister Rozwoju argumentację tę podzielił utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Po analizie akt sprawy Sąd powyższą ocenę organów w całości podziela. Rację ma bowiem organ odwoławczy, że znajdująca się w aktach dokumentacja, tj. wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. oraz wypis z ewidencji środków trwałych została opracowana według stanu z dnia podpisania a nie według stanu z [...] lutego 2003 r. Dokumentacja ta potwierdza zatem jedynie, że działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy. W wypisie z ewidencji środków trwałych zawarto wprawdzie opis urządzeń, ale brak jest dalszych informacji, w szczególności daty powstania danego środka trwałego oraz wskazania czy wymienione w wykazie elementy infrastruktury stanowiły w dniu [...] lutego 2003 r. fragment czynnej linii kolejowej. Wbrew stanowisku skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy, jedynego i wystarczającego dowodu na okoliczność zajętości nieruchomości pod linię kolejową w dacie [...] lutego 2003 r. nie może stanowić oświadczenie skarżącej zainteresowanej bezpośrednio wynikiem rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym, niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 37a ustawy z 8 września 2003 r. Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącej, że to organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia powoływanych przez nią okoliczności. Sąd podziela stanowisko organu, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał bowiem nie na organie, lecz na skarżącej. Wyjaśnić trzeba, że wprawdzie zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale nie zwalnia ona z inicjatywy dowodowej strony postępowania, o czym świadczy aktualne brzmienie art. 7 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Jednakże po nowelizacji art. 7 k.p.a. (dokonanej ustawą z 3 grudnia 2010 r.), strona nie może pozostać bierna w zbieraniu materiału dowodowego (por. Wojciech Chróścielewski w: "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r.", ZNSA 2011/4/, s. 11-12, oraz wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1631/19, LEX nr 3041375). W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się również, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18, orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Z przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wywodzić, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona, pomimo wezwania, środków takich nie przedstawia (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1830/11, CBOSA; z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1203/15, Lex nr 2348966 oraz z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18, Lex nr 2690526). Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 3719/17, Lex nr 3031035). Sąd w składzie orzekającym powyższe poglądy orzecznictwa w całości podziela. Zdaniem Sądu, brak jest przy tym podstaw do poszukiwania materiału dowodowego dotyczącego ustalenia przebiegu linii kolejowej nr [...] na spornej nieruchomości, czy istniejącej na tym gruncie infrastruktury kolejowej, w innym miejscu jak tylko u wnioskodawcy, czyli skarżącej. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że w powyższym zakresie organy powinny wystąpić do Starostwa Powiatowego w [...]. Starostwo nie może posiadać w tym przedmiocie żadnych informacji, ponieważ nie jest i nigdy nie było zarządcą linii kolejowej nr [...]. Z istoty zarządzania infrastrukturą kolejową wynikają bowiem określone obowiązki związane z utrzymywaniem eksploatowanych linii kolejowych. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadnia w realiach rozpoznawanej sprawy poszukiwanie właśnie u [...] stosownych informacji dotyczących elementów infrastruktury kolejowej zlokalizowanej na działce nr [...]. Wskazać trzeba, że przed wystąpieniem z żądaniem wszczęcia postępowania w trybie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r., obowiązkiem skarżącej było staranne przygotowanie całości dokumentacji potwierdzającej w sposób nie budzący wątpliwości zajętość spornego gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. pod linię kolejową oraz władanie przez [...] spornym gruntem w rzeczonej dacie. Tymczasem skarżąca przedstawiła dokumenty wykazujące stan na gruncie istniejący na datę o wiele późniejszą niż relewantna dla przedmiotowego postępowania data [...] lutego 2003 r. Przedstawiła bowiem wypis z rejestru gruntów według stanu na [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej według stanu na [...] lutego 2019 r., jak również wydruk z księgi wieczystej nr [...] według stanu na [...] kwietnia 2019 r. Z kolei przedłożony przez skarżącą wypis z ewidencji środków trwałych dotyczący spornej działki nie jest opatrzony żadną datą. Nie można zatem potwierdzić, co prawidłowo ocenił organ odwoławczy, istnienia na spornym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. wskazanych w tym dokumencie: rowu odwadniającego, skarpy oraz podtorza. Z kolei, sama treść oświadczenia skarżącej z [...] kwietnia 2019 r. nie świadczy o tym, jak słusznie wskazał organ, że sporny grunt w dniu [...] lutego 2003 r. pozostawał we władaniu [...]. Co równie istotne w tej sprawie, Wojewoda dwukrotnie wzywał skarżącą pismami z [...] maja 2019 r. oraz [...] lipca 2019 r. do wyjaśnienia powstałych w sprawie wątpliwości, w tym tych związanych z brakiem infrastruktury kolejowej na przedmiotowym gruncie (brak wybudowania na spornym gruncie drugiego toru linii kolejowej [...]), i przedstawienia właściwych dokumentów potwierdzających zajętość spornego gruntu pod linię kolejową w dacie [...] lutego 2003 r.. Skarżąca jednak na powyższe wezwania organu nie udzieliła odpowiedzi, choć niewątpliwie leżało to w jej interesie jako strony postępowania. Wobec powyższego, za niezasadne uznać trzeba podniesione w skardze zarzuty niedopełnienia przez organów obowiązków dotyczących prowadzonego postępowania dowodowego. Jeszcze raz podnieść trzeba, że obowiązek prowadzenia przez organ postępowania dowodowego nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zwłaszcza wtedy gdy nieudowodnienie określonego faktu dotyczącego strony może doprowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa także na stronie. Jeżeli więc istnieją jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne niż w decyzji rozstrzygnięcie w sprawie, strona powinna je przedłożyć, ponieważ w swoim dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Brak takiej aktywności może pociągnąć negatywne dla niej skutki. Ponadto, Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku dowodowego jako wykraczającego poza wyznaczone art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1032 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", granice uzupełniającego postępowania dowodowego, jakie może być przeprowadzone przed sądem administracyjnym. W myśl powołanego przepisu postępowanie to jest bowiem znacznie ograniczone i może być przeprowadzone tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do poprawności ustalonego przez organ stanu faktycznego w aspektach kluczowych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia. Wymogów tych nie spełnia wniosek o przeprowadzenie dowodu z wydruku zdjęcia dworca kolejowego w [...] z 1927 r. na okoliczność daty powstania linii kolejowej [...], gdyż dla regulacji stanu prawnego w trybie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. kluczowe znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący na gruncie w dacie [...] lutego 2003 r. Z podanych przyczyn Sąd powyższy wniosek dowodowy oddalił. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI