I OSK 442/05

I OSK 442/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Ol 937/04 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2005-02-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.), , Leszek Włoskiewicz, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Ol 937/04 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "E." Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2. zasądza od Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego "E." Sp. z o.o. w W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie kwotę 589 zł. /pięćset osiemdziesiąt dziewięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 lutego 2005r., sygn. akt II SA/Ol 937/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie z dnia [...] nr [...], znak [...] o nałożeniu na Przedsiębiorstwo Handlowo–Usługowe E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kary pieniężnej w wysokości 27.240,00 zł., z tytułu przejazdu w dniu 17 października 2003r. pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, po drodze wojewódzkiej nr 544.
W niniejszej sprawie Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] nr [...], wydanej z upoważnienia Zarządu Województwa Warmińsko–Mazurskiego w Olsztynie, wskazał, że w dniu 17 października 2003r. w wyniku czynności kontrolnych wykazanych w protokole nr 57/03 ustalono, iż pojazd należący do Przedsiębiorstwa Handlowo–Usługowego E. Sp. z o.o. z siedzibą w W., poruszał się po drodze wojewódzkiej nr 544 oraz przekroczył dopuszczalne normy nacisku na oś, a także masę całkowitą, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika.
Po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Handlowo–Usługowego E. Sp. z o.o. z siedzibą w W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U, z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych, bez zezwolenia określonego przepisami prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną. Natomiast w myśl art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) jeżeli masa nacisku osi lub wymiary pojazdu, wraz z ładunkiem lub bez ładunku, są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w ust. 6, 8 i 10, to przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 07 października 2004r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosło Przedsiębiorstwo Handlowo–Usługowe E. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając jej naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż kontrolowany pojazd przewoził normatywnie dopuszczalną ilość ładunku, zatem jego masa całkowita nie powinna być przekroczona. Z dokumentu wydania przewożonego kruszywa z kopalni Przedsiębiorstwa P. w D. Zakład M. wynika, iż z kopalni pobrano 27 ton kruszywa. Mając na uwadze, że masa zespołu wynosi niecałe 13 ton, niemożliwym jest, żeby masa łączna pojazdu przekroczyła 40 ton. Kierujący pojazdem nie mógł przewidzieć przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu, a co za tym idzie dopuszczalnych nacisków na osie, skoro z posiadanych dokumentów nie wynika, by masa pojazdu została przekroczona. Zatem wynik ważenia określony w protokole kontroli, wskazuje na błąd w pomiarach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 10 lutego 2005r., wskazał, iż stosownie do art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Powinien być umieszczony w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W przypadku gdy masa nacisku osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
W razie stwierdzenia przejazdu pojazdem przekraczającym ustalone normy, zarządca drogi może pobierać kary pieniężne, zgodnie z regulacją zawartą w art. 13g ust. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Zaś wysokość kar ustala załącznik do tej ustawy.
W celu ustalenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na nawierzchnię drogi oraz masy pojazdu, zasadnicze znaczenie ma dokumentacja sporządzona z dokonanego ważenia. Z Protokołu Nr 57/03 z zatrzymania i kontroli pojazdu wynika, że pomiaru nacisków osi i masy całkowitej dokonano przy użyciu wag przeznaczonych do pomiarów statycznych, które posiadały świadectwa legalizacji, wydane w dniu 8 maja 2001r. przez Prezesa Głównego Urzędu Miar.
Jednakże samo uzyskanie świadectwa legalizacji nie świadczy jeszcze o prawidłowości z pomiaru obciążenia, jakie wywierały osie pojazdu na pomost wagi. Pomiar musi spełniać również inne wymagania, określone przepisami prawa: mianowicie wymóg zachowania przewidzianej procedury przeprowadzenia pomiaru, określanej mianem wymagań metrologicznych. Zgodnie z art. 9 pkt 3 (Sąd błędnie powołał ust. 3 zamiast pkt 3) ustawy z dnia 11 maja 2001r. Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania pomiaru, minister właściwy do spraw gospodarki określi w drodze rozporządzenia wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, przy uwzględnieniu rodzajów tej kontroli, a także warunków właściwego stosowania i warunków technicznych ich użytkowania.
Wymagania powyższe zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. Nr 35, poz. 316). Rozporządzenie to zaczęło obowiązywać z dniem 13 marca 2004r. Natomiast sama ustawa weszła w życie 1 stycznia 2003r. (art. 34 ustawy Prawo o miarach).
Oznacza to, że pomiędzy wejściem w życie przywołanego rozporządzenia, a wejściem w życie ustawy nie istniały żadne, prawnie wiążące przepisy metrologiczne, których stosowanie przez organ administracji miało charakter obligatoryjny.
Powyższe ustalenia wynikają z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o miarach, który stanowi, iż prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe, które mogą być stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i innych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń oraz z § 1 ust. 6 pkt e rozporządzenia z dnia 20 lutego 2003r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz rodzajów przyrządów pomiarowych, które są legalizowane bez zatwierdzenia typu (Dz. U. Nr 41, poz. 351 ze zm.), zgodnie z którym prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe służące do pomiaru masy, w tym wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu.
W ocenie Sądu, za prawnie obowiązujące przepisy w tym zakresie, nie mogą być uznane przepisy zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar Nr 39 z dnia 22 grudnia 2001r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6/2000, poz. 40). Zarządzenie to wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego, zawartego w przepisie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. Prawo o miarach (Dz. Nr 55, poz. 248 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. przepisy zarządzenia, nie są źródłami powszechnie obowiązującego prawa. Zarządzenie to miało charakter wewnętrzny i mogło jedynie obowiązywać jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu ten akt. Natomiast nie mogło stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji kształtujących prawa i obowiązki obywateli, co wynika wprost z art. 93 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268) dokonano nowelizacji art. 8 ustawy z 3 kwietnia 1993r. Prawo o miarach.
Po zmianie tej ustawy, która weszła w życie z dniem 30 marca 2001r., upoważnienie ustawowe do wydania przepisów wykonawczych w drodze rozporządzenia posiadała Rada Ministrów.
Kolejnej nowelizacji art. 8 ustawy Prawo o miarach dokonano ustawą z dnia 21 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 1800).
Na mocy art. 11 tej ustawy, do wydania przepisów wykonawczych w oparciu o art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. Prawo o miarach, upoważniony został minister właściwy do spraw gospodarki. W cyt. ustawie z dnia 21 grudnia 2001r. zawarty został również przepis przejściowy, mianowicie art. 51, zgodnie z którym do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienianych cyt. ustawą, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2002r., zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą nowelizującą.
Zatem ww. zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar Nr 39 z dnia 22 grudnia 2000r. utraciło moc (niezależnie od przytoczonych wyżej przepisów rangi konstytucyjnej), najpóźniej z dniem 30 czerwca 2002r.
Po tej dacie, aż do czasu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, brak było jakichkolwiek przepisów metrologicznych na podstawie których, organy administracji mogłyby dokonywać pomiarów, w zakresie niezbędnym do ustalenia opłaty drogowej określonej w art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że pomimo istnienia podstaw prawnych do samego wymierzenia w drodze decyzji kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, określonych przepisami ustawy o drogach publicznych, brak jest przepisów regulujących dokonywanie pomiarów nacisku osi pojazdów na podłoże. Zatem, w obecnym stanie prawnym, nie ma możliwości ustalenia, czy sposób dokonania pomiaru przebiegał zgodnie z obowiązującym prawem, a tym samym odniesienia się do zarzutu podniesionego w skardze, wskazującego na błąd w pomiarach, związany ze znacznymi rozbieżnościami między masą pojazdu, wynikającą z załączonych przez skarżącego dokumentów, a masą stwierdzoną w wyniku ważenia.
Ponadto, niezasadnym jest twierdzenie organu odwoławczego, jakoby kierowca pojazdu nie zgłosił żadnych uwag do przeprowadzonego ważenia. Bowiem z akt sprawy wynika, że kierowca odmówił podpisania protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu.
W związku z powyższym nie można przyjąć, że kierowca nie zgłosił uwag do tej czynności. Organy obu instancji nie odniosły się do omawianej kwestii. Brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie stanowił naruszenie zasad określonych w art. 7 i 77 § 1 Kpa.
Sąd wskazał również inne uchybienia postępowania, których dopuściły się organy w niniejszej sprawie. Mianowicie, organ I instancji powołał się w Protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu na rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 maja 1999r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. Nr 53, poz. 563). Rozporządzenie to utraciło moc z dniem 15 lutego 2003r., zatem nie mogło ono stanowić podstawy działania organów w niniejszym postępowaniu.
Pismem z dnia 14 marca 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 lutego 2005r., sygn. akt II SA/Ol 937/04, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie art. 13g ust. 1 cyt. ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych poprzez błędną jego wykładnię oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- naruszenie art. 145 § 1 pkt c, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że decyzję wydano z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie art. 141 § 4 zd. 2 oraz art. 153, poprzez nie zawarcie w wyroku wskazań co do dalszego postępowania.
W ocenie skarżącego, błędnym jest stanowisko Sądu, zgodnie z którym obowiązujące regulacje prawne w dacie wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, tj. w dniu [...], pomimo istnienia podstaw prawnych, co do samego nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, z uwagi na brak jakichkolwiek przepisów metrologicznych, uniemożliwiały organom administracji dokonywać pomiarów, w zakresie niezbędnym do ustalenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.
Istota sporu, w ocenie skarżącego, sprowadza się do ustalenia, czy pomiar nacisku na osie pojazdu, dokonany w toku kontroli na drodze, wykonany przy użyciu wag posiadających ważne świadectwa legalizacji i zgodnie z instrukcją producenta wag, jest wystarczający do przyjęcia za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdu nienormatywnego.
Użyte podczas kontroli na drodze w dniu 17 października 2003r. wagi SAW 10C, nr fabr. 854251 i 854172, posiadały ważne do dnia 31 grudnia 2003r. świadectwa legalizacji, wydane w dniu 8 maja 2001r. przez Prezesa Głównego Urzędu Miar (nr dziennika zgłoszeń 351–M32–01/178), w oparciu o zarządzenie Nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994r., ustanawiające przepisy metrologiczne o wagach klasy dokładności 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 10, poz. 26 i z 2000r. Nr 5, poz. 31) w czasie, gdy obowiązywała ww. ustawa z dnia 3 kwietnia 1993r., a pomiaru pojazdu dokonano przy użyciu wag posiadających aktualne świadectwa legalizacji.
W związku z powyższym, proces legalizacji polegający na przeprowadzeniu prawnej kontroli metrologicznej przez upoważniony organ potwierdza, że przyrząd pomiarowy spełnia wymogi techniczne i metrologiczne, co umożliwia zastosowanie tego przyrządu pomiarowego do celu, dla którego jest on przeznaczony.
Błędnym jest więc stanowisko Sądu, że samo użytkowanie legalizowanego przyrządu pomiarowego, wobec braku przepisów metrologicznych, regulujących dokonywanie pomiarów nacisku osi pojazdów na podłoże, uniemożliwia przyjęcie wyników pomiaru do ustalenia kary pieniężnej związanej z przekroczeniem dopuszczalnych nacisków na oś pojazdu.
Wyniki pomiaru zostały utrwalone w treści Protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu Nr 57/03 z dnia 17 października 2003r. W pkt 12 ppkt 1 lit a–d tego Protokołu zawarto pouczenia, które w rzeczywistości stanowią zasady użytkowania wag typu SAW 10C oraz jako takie potwierdzają, że pomiar został przeprowadzony zgodnie z instrukcją obsługi, określoną przez producenta. Przy czym, protokół ten odpowiada warunkom, o których mowa w art. 68 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Istniały więc faktyczne możliwości zweryfikowania prawidłowości dokonanych pomiarów, w oparciu o Protokół oraz pozostałą dokumentację w sprawie. Zaś prawidłowości tych pomiarów nie uchylał fakt braku rozporządzenia wykonawczego, o którym mowa w art. 8 pkt 1 i 2 ww. ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. Prawo o miarach.
Stosownie do przepisu art. 8 pkt 1 ww. ustawy Prawo o miarach (w brzmieniu obowiązującym w dniu 22 grudnia 2000r.), Prezes Głównego Urzędu Miar wydaje przepisy metrologiczne, określające wymagania, jakim powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe, podlegające kontroli metrologicznej, warunki właściwego stosowania tych przyrządów oraz okresy ważności dowodów kontroli.
Przepis ten został znowelizowany art. 47 ustawy 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2000r. Nr 120, poz. 1268), z mocą od dnia 30 marca 2001r., który nadał mu brzmienie "Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia wymagania techniczne i metrologiczne, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające kontroli metrologicznej, uwzględniając warunki właściwego stosowania tych przyrządów oraz okresy ważności dowodów kontroli".
Przy czym, stosownie do art. 78 ww. ustawy z dnia 22 grudnia 2000r., akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą, zachowują moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy.
Kolejnej nowelizacji przepisów kompetencyjnych dokonano na mocy art. 11 ustawy z dnia 21 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001r. Nr 154, poz. 1800), z mocą od dnia 1 stycznia 2002r. polegającej na zastąpieniu użytych w różnych przypadkach w ustawie wyrazów "Rada Ministrów" na użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami "minister właściwy do spraw gospodarki". Jednakże zgodnie z art. 51 tej ustawy, do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2002r., zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
Zatem zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000r. wydane zostało w czasie obowiązywania jego kompetencji w tym zakresie, natomiast kolejne nowelizacje art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. Prawo o miarach, zawierały przepisy przejściowe, na mocy których wydane zarządzenie pozostawało w mocy do dnia 30 czerwca 2002r.
Skarżący podziela stanowisko Sądu, zawarte w zaskarżonym wyroku, iż przepisy zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar Nr 39 z dnia 22 grudnia 2000r., stosownie do treści art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, lecz mają charakter wewnętrzny i obowiązywały jedynie jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu ten akt. Jednakże ww. zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nie stanowiło podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Zatem jej wydanie nie nastąpiło z naruszeniem art. 93 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Akt ten stanowił natomiast podstawę działania organów administracji miar, które w toku prawnej kontroli metrologicznej, wydawały świadectwa legalizacji potwierdzające, iż urządzenie pomiarowe spełnia wymogi metrologiczne oraz techniczne.
Odnosząc się do stanowiska Sądu, iż dopiero z chwilą wejścia w życie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. z 2004r. Nr 35, poz. 316), zostały określone procedury pomiarowe, które mogą być stosowane do obywateli, skarżący wskazał przepis kompetencyjny, o którym mowa w art. 9 pkt 3 (skarżący błędnie powołał ust. 3 zamiast pkt 3) ww. ustawy Prawo o miarach.
Treść powołanego wyżej przepisu kompetencyjnego, nie daje legitymacji ministrowi właściwemu do spraw gospodarki do wydania rozporządzenia w przedmiocie określenia procedur związanych z użytkowaniem legalizowanego przyrządu pomiarowego.
Natomiast wydane w oparciu o art. 9 pkt 3 Prawa o miarach, rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, odczytywać należy, jako wskazanie szczegółowego sposobu przeprowadzania prawnej kontroli metrologicznej poprzedzającej wydanie świadectwa legalizacji, które zawiera również uregulowania systemowe, skierowane do producentów przyrządów pomiarowych (wymagania techniczne i metrologiczne, które powinien spełniać przyrząd pomiarowy). Brak w nim natomiast wskazania sposobu, w jaki urządzenia mają być użytkowane po wprowadzeniu do obrotu, albowiem sposób ten określany jest przez producenta w instrukcji obsługi.
Tym samym, gdyby przyjąć tok rozumowania Sądu za prawidłowy, to – zdaniem skarżącego – również obecnie nie byłoby określonej procedury pomiarowej, stosowanej wobec obywateli, przy wykonywaniu czynności związanych z ważeniem pojazdów.
Odnosząc się natomiast do kwestii powołania się przez organ pierwszej instancji, na nieobowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 maja 1999r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. Nr 53, poz. 563), skarżący podniósł, iż fakt powołania się przez organ administracji w Protokole Nr 57/03 na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez Sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje, mając do tego podstawę w innych przepisach.
Ponadto z samego faktu odmowy podpisu protokołu przez kierowcę nie można wywodzić, że czynności wskazane w tym protokole nie miały miejsca, co więcej, o ich prawidłowym przebiegu świadczą podpisy złożone przez funkcjonariusza policji Komendy Powiatowej Policji w D. oraz pracowników Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie.
Niezależnie od powyższego, podniesiono zarzut, że zaskarżony wyrok nie zawiera wskazań co dalszego postępowania. Wskazania tego rodzaju muszą być jasne i czytelne. Organ administracji jest przecież związany wyrokiem i chcąc go prawidłowo wykonać, nie może mieć jakichkolwiek wątpliwości co do zakresu dyspozycji.
Skarżący wskazał także na niekonsekwencję Sądu i związaną z tym faktem sprzeczność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem wyroku, polegającą na tym, że gdyby przyjąć wywody przedstawione w uzasadnieniu wyroku za prawidłowe to uznając, że w chwili dokonywania kontroli na drodze w dniu 17 października 2003r., z uwagi na brak jakichkolwiek przepisów metrologicznych, organy administracji nie mogły dokonywać pomiarów w zakresie niezbędnym do ustalenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, to Sąd winien był stwierdzić nieważność obu decyzji, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwaną dalej ppsa) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 ppsa). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Sąd odmówił mocy dowodowej przeprowadzonym w sprawie pomiarom, gdyż uznał, że – do czasu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. Nr 35, poz. 316) – nie było przepisów metrologicznych, na podstawie których można byłoby dokonywać pomiarów wagami samochodowymi.
W przekonaniu Sądu zatem, przepisy tj. wymagania metrologiczne określają również sposób dokonywania pomiaru, podczas gdy – jak stanowił art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 11 maja 2001r. - Prawo o miarach ( w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania powołanego rozporządzenia) wymagania metrologiczne to wymagania zasadnicze i szczegółowe którym musi odpowiadać przyrząd pomiarowy, tj. wymagania w zakresie konstrukcji i wykonywania oraz charakterystyki metrologicznej ( co właśnie reguluje powołane rozporządzenie).
Wprawdzie w art. 9 pkt 3 – Prawa o miarach, będącego podstawą powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu była również mowa o warunkach właściwego stosowania i warunkach technicznego użytkowania przyrządów pomiarowych, jednak wyłącznie ze względu na wymagania metrologiczne i w celu spełnienia tych wymagań; stąd poza materią rozporządzenia pozostaje zagadnienie, jak posługiwać się wagami samochodowymi spełniającymi wymagania metrologiczne i takiej regulacji rozporządzenie nie zawiera. Są bowiem powszechnie obowiązujące wymagania metrologiczne dotyczące wag samochodowych, lecz nie ma powszechnie obowiązujących procedur pomiarowych określających sposób ważenia pojazdów, tj. sposób przeprowadzania dowodu za pomocą wag samochodowych; nie doszło więc do naruszenia art. 7 i77 § 1 k.p.a. Sposób zaś dokonywania pomiarów wynika wprost z konstrukcji przyrządu pomiarowego i jest przedstawiony w instrukcji obsługi.
Ponadto należy uwzględnić to, że stosownie do treści art. 27 – Prawa o miarach przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, niespełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż 10 lat.
Natomiast, jeżeli przyrządy pomiarowe mogą być nadal legalizowane – a wagi, których użyto, miały ważne świadectwo legalizacji będące dowodem, że spełniały wymagania metrologiczne – mogą być nadal użytkowane, jak dotychczas, w sposób wynikający z ich konstrukcji.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.