I OSK 439/05

I OSK 439/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Dolecki /sprawozdawca/
Izabella Kulig - Maciszewska
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
III SA/Lu 621/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-12-02
III SA/Lu 421/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-12-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 72 poz 802
art. 25 ust. 1 pkt 8a
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędziowie NSA Henryk Dolecki (spr.), Izabella Kulig-Maciszewska, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Edwarda L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 621/04 w sprawie ze skargi Edwarda L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 26 września 2003 r. (...) w przedmiocie zwolnienia ze Służby Celnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Edwarda L. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. kwotę 120 /słownie: sto dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2004 r. oddalił skargę Edwarda L. na decyzję 26 września 2003 r. Dyrektora Izby Celnej w B. utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia 26 sierpnia 2003 r. o zwolnieniu ze służby celnej Edwarda L.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, że skarżący został zwolniony ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej dlatego, że Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia, postanowieniem z dnia 24 maja 2003 r., zastosował w stosunku do skarżącego areszt tymczasowy. Artykuł 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, został wprowadzony w życie w czasie, gdy tymczasowe aresztowanie trwało, a jego zastosowanie nie zależało od uznania organu, gdyż miało charakter obligatoryjny. Organ wskazał też, że nie ma znaczenia chwila popełnienia przestępstwa, w związku z którym zastosowano areszt oraz to, że wówczas obowiązywały względniejsze przepisy. Nie naruszono zasady domniemania niewinności w trakcie wydawania decyzji, ponieważ podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy, który dotyczy wyłącznie faktu zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Zdaniem organu służbę celną mogą pełnić jedynie osoby spełniające kryteria określone w ustawie. Jednym z takich wymogów jest nieposzlakowana opinia funkcjonariusza celnego. W związku z zastosowaniem tymczasowego aresztowania skarżący nie tylko stracił nieposzlakowaną opinię, ale również zaufanie przełożonego, w związku z tym nie może on wykonywać obowiązków służbowych.
Edward L. w skardze na powyższą decyzję złożoną do Sądu administracyjnego zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 42 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji poprzez przyjęcie za podstawę prawną decyzji przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, który jest niezgodny z Konstytucją,
- art. 2 Konstytucji oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, poprzez zastosowanie dyspozycji art. 25 ust. 1 pkt 8b do stanu faktycznego zaistniałego przed wejściem w życie przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej,
- art. 27 ustawy o Służbie Celnej, wobec niezastosowania procedury przewidzianej w tym przepisie, w przypadku wydania decyzji, której podstawą jest zarzut utraty zaufania do funkcjonariusza służby celnej.
Poza tym skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 108 par. 1 Kpa poprzez brak faktycznego uzasadnienia postanowienia o nadaniu pierwotnej decyzji Dyrektora Izby Celnej rygoru natychmiastowej wykonalności,
- art. 61 par. 4 Kpa, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, poprzez nie powiadomienie strony o wszczęciu postępowania, co stanowiło naruszenie art. 10 Kpa.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że materialnoprawną podstawą wydania obu decyzji był przepis art. 25 ust. 1 pkt 8b cyt. ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku tymczasowego aresztowania. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia postanowieniem z dnia 24 maja 2003 r. zastosował w stosunku do skarżącego areszt tymczasowy do dnia 22 sierpnia 2003 r., który następnie przedłużono do dnia 14 października 2003 r. Zastosowanie tego środka oznacza spełnienie przesłanki z art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej. Zgodność tego przepisu, wprowadzonego do porządku prawnego na podstawie art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, z wzorcami konstytucyjnymi, była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 19 października 2004 r., K 1/04 orzekł, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celne, jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału, konstytucyjna zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana w taki sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływających na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Dopuszczalność takich konsekwencji powinna być ważona nie na płaszczyźnie zasady domniemania niewinności, ale w płaszczyźnie zasady proporcjonalności. Artykuł 42 ust. 3 i art. 2 Konstytucji nie są więc adekwatnymi wzorcami kontroli kwestionowanych przepisów. Trybunał zauważył też, że funkcjonariusze celni są zaliczani do tzw. służb mundurowych. Problem uczciwości i wiarygodności osób pełniących służbę publiczną jest w Polsce wyjątkowo istotny. Stąd osoby pełniące taką służbę poddane są specyficznym rygorom. Status prawny celników wyróżnia się na tle innych służb mundurowych, a specyfika ich pracy uzasadnia dopuszczalność wprowadzenia bardziej rygorystycznych wymogów zatrudniania. Działania służby celnej kształtują autorytet państwa, stąd wyjątkowo wysokie wymogi wobec etyki postępowania jej funkcjonariuszy.
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne /art. 190 ust. 1 Konstytucji/, co oznacza, że zagadnienie zgodności art. 25 ust. 1 pkt 8b cyt. ustawy o Służbie Celnej z wzorcem konstytucyjnym zawartym w art. 42 Konstytucji zostało już rozstrzygnięte i nie podlega w żadnym zakresie badaniu przez sąd administracyjny.
Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, poprzez zastosowanie dyspozycji art. 25 ust. 1 pkt 8b do stanu faktycznego zaistniałego przed wejściem w życie przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej, stwierdził, że jest bezzasadny. Podkreślił nadto, że zasada niedziałania prawa wstecz stanowi podstawę porządku prawnego, a u podstaw tej zasady leży wyrażona w art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego. Postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby, zostało wszczęte i zakończone już po wejściu w życie przepisów nowelizujących ustawę o Służbie Celnej, tj. art. 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej. Zaskarżona decyzja wywołała skutek z dniem jej doręczenia, a jej wydanie było poprzedzone stwierdzeniem istnienia okoliczności faktycznej, będącej przesłanką zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby, a mianowicie zastosowanie względem niego tymczasowego aresztowania. Skutek w postaci zwolnienia ze służby nie nastąpił więc z mocą wsteczną, co oznacza, że zasada niedziałania prawa wstecz nie została naruszona.
Pogląd ten zgodny jest ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 22 sierpnia 1990 r. /K 7/90 - OTK 1990 poz. 5/, w myśl którego przy ustalaniu następstw prawnych zdarzeń, które miały miejsce pod rządami dawnych norm prawnych, ale występują w okresie, gdy nowa norma prawna weszła w życie, należy następstwa te określać na podstawie dawnych norm, ale jedynie do czasu wejścia w życie norm nowych. Artykuł 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej stosowany jest wprawdzie do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie nowelizacji, jednakże nie zmienia sytuacji prawnej adresata z mocą wsteczną. Zauważyć także należy, iż biorąc pod uwagę cel ustawy, jakim było wyeliminowanie pola podejrzliwości i spekulacji szkodzących zaufaniu publicznemu oraz podważających autorytet państwa, za uzasadnione uznać należy oparcie regulacji intertemporalnej na zasadzie bezpośredniego działania nowego prawa, a nie na konkurencyjnej wobec niej zasadzie przedłużonego działania dawnego prawa /por. wyrok TK z dnia 7 maja 2001 r., K 19/00/.
Zdaniem Sądu I instancji bezzasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 27 ustawy o Służbie Celnej, przez jego niezastosowanie, w przypadku wydania decyzji, której podstawą jest zarzut utraty zaufania do funkcjonariusza służby celnej. Materialnoprawną podstawą wydania obu decyzji był art. 25 ust. 1 pkt 8b cyt. ustawy o Służbie Celnej, nie zaś art. 26 pkt 12 tej ustawy. Nie było więc podstaw do doręczenia zawiadomienia o zwolnieniu ze służby z trzymiesięcznym wyprzedzeniem, o czym mowa w art. 27 ust. 1 tej ustawy.
Natomiast w kwestii naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 108 par. 1 Kpa i art. 61 par. 4 Kpa Sąd wyjaśnił, że zarzuty te nie odnoszą się do zaskarżonej decyzji, lecz do decyzji poprzedzającej ją. Oznacza to, że w tym zakresie nie naruszono prawa. Artykuł 61 par. 4 Kpa nakłada wprawdzie na organy administracji obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, wszystkich osób będących stronami w sprawie, ale w okolicznościach przedmiotowej sprawy uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik postępowania.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę kasacyjną złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastąpiony przez adwokata, Edward L. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie nieważności decyzji organu obu instancji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks Celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej /Dz.U. nr 120 poz. 1122/ polegające na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, gdy środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania zastosowano przed dniem 10 sierpnia 2003 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r., co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tego przepisu i oddalenia skargi na decyzję organu, którą zwolniono skarżącego ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej, podczas gdy tymczasowe aresztowanie nastąpiło w dniu 22 maja 2003 r., a zatem przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r.
Nadto skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie, że w obrocie prawnym pozostają dwie wykluczające się decyzje wydane przez Dyrektora Izby Celnej w B., tj. decyzja z dnia 26 sierpnia 2003 r. o zwolnieniu skarżącego ze Służby Celnej i decyzja z dnia 28 sierpnia 2003 r. (...) o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych skarżącego od dnia 31 sierpnia 2003 r. do dnia 30 maja 2004 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że wyrażone w wyroku stanowisko Sądu nie jest trafne, ponieważ błędnie przyjęto, że art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej ma zastosowanie do sytuacji, gdy tymczasowe aresztowanie zastosowano przed dniem 10 sierpnia 2003 r., tj. dniem wejścia w życie nowelizacji z dnia 23 kwietnia 2003 r. Zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej jako podstawy zwolnienia skarżącego ze służby celnej w sytuacji, gdy areszt zastosowano przed dniem wprowadzenia powołanego przepisu do obowiązującego porządku prawnego narusza zakaz działania prawa wstecz. Zdaniem skarżącego zasada lex retro non agit ma konstytucyjne umocowanie. Potwierdza to orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że wynikający z zasady zaufania obywatela do państwa obowiązek nienadawania przepisom prawnym mocy wstecznej wymaga, by mocy wstecznej nie nadawać przepisom, które regulują prawa i obowiązki obywateli i pogarszają ich sytuację prawną /orzeczenia TK z 30 listopada 1988 r., K 1/88 - OTK 1988 nr 1 poz. 6 oraz z 22 sierpnia 1990 r., K 7/90 - OTK 1990 nr 1 poz. 5/. Trybunał Konstytucyjny uznał również, że z retroaktywnym działaniem przepisów mamy do czynienia wówczas, gdy pracodawca nakazuje określone fakty prawne relewantne przed dniem wejścia w życie "nowych" przepisów ocenić w świetle tych "nowych" przepisów wprowadzając fikcję, jakoby przepisy te obowiązywały już w dacie nastąpienia ocenianych faktów /wyrok TK z 7 maja 2001 r., K 19/00 - OTK 2001 nr 4 poz. 82/. Skarżącego aresztowano w dniu 22 maja 2003 r., tj. w czasie gdy ustawa o Służbie Celnej nie zawierała przepisu stanowiącego, że tymczasowe aresztowanie może być samoistną przyczyną zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Takie uregulowanie przyjęto dopiero w dniu 10 sierpnia 2003 r. dodając punkt 8b, do art. 25 ust. 1 cyt. ustawy. W ocenie skarżącego, naruszeniem zakazu działania prawa wstecz, w świetle stanowiska Trybunału Konstytucyjnego było zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej, który wszedł w życie w dniu 10 sierpnia 2003 r., do faktu zastosowania tymczasowego aresztowania w dniu 22 maja 2003 r., tj. przed dniem 10 sierpnia 2003 r. Takie stanowisko znajduje oparcie w wyroku z dnia 29 stycznia 1992 r. Trybunału Konstytucyjnego /K 15/91 - OTK 1992 nr 1 poz. 8/. Natomiast przepisy w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby, w tym art. 25 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, są przepisami normującymi prawa i obowiązki obywateli. Nie ulega też wątpliwości, że dodanie punktu 8b do art. 25 ust. 1 cyt. ustawy pogarsza sytuację funkcjonariusza celnego w porównaniu ze stanem prawnym obowiązującym przed dniem 10 sierpnia 2003 r. Przepis art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej wszedł w życie w dniu 10 sierpnia 2003 r. Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r., która przepis ten wprowadziła, nie zawiera natomiast regulacji nadającej nowelizacji moc wsteczną. Wsteczne działania dokonanych zmian w ustawie o Służbie Celnej nie może zostać wywiedzione w drodze interpretacji, zatem nowelizacja dotyczy zdarzeń zaistniałych po dniu jej wejścia w życie. Zdaniem skarżącego decydujący dla oceny ewentualnych konsekwencji, które mógłby on ponieść jest dzień zastosowania tymczasowego aresztowania. Ustawodawca wyraźnie wskazuje na to zdarzenie jako powodujące obowiązek zwolnienia ze służby i przepis ten nie powinien być interpretowany rozszerzająco /zob. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2001 r., II SA 2543/01 - Lex nr 84357/. Poza tym, nawet gdyby istniały wątpliwości co do czasu obowiązywania ustaw, należałoby przyjąć, że każdy przepis normuje przyszłość a nie przeszłość /wyrok S N z dnia 22 października 1992 r., III ARN 50/92 - OSNC 1993 nr 10 poz. 181/. Należy też odnotować stanowisko Trybunału Konstytucyjnego przyjęte w wyroku z dnia 19 października 2004 r., K 1/04, w którym przedmiot kontroli w zakresie zgodności z Konstytucją RP, choć w innym aspekcie, stanowił art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej. Trybunał nie wykluczył możliwości kontroli zgodności z Konstytucją art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej w brzmieniu nadanym przez nowelizację, która weszła w życie w dniu 10 sierpnia 2003 r., jeżeli w orzecznictwie sądowym utrwali się wykładnia "legalizująca" praktykę polegającą na zwalnianiu ze służby funkcjonariuszy celnych tymczasowo aresztowanych przed dniem 10 sierpnia 2003 r. Taką sytuację Trybunał Konstytucyjny wyraźnie zalicza do stanów faktycznych, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych regulacji. Nadto dostrzegając wagę problemu "zachęca" organy stosujące prawo do takiej wykładni przedmiotowych przepisów, która jest zgodna z Konstytucją RP.
Natomiast Sąd administracyjny opowiedział się za zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej, ale zdaniem skarżącego stanowisko to nie jest jednak prawidłowe. Sąd wywiódł ten pogląd z treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej /Dz.U. nr 120 poz. 1122/ i przyjął, że wskazany przepis "dotyczy przepisów o charakterze proceduralnym, a nie przepisu prawa materialnego, jakim jest przepis art. 25 ust. 1 pkt 8b".
Postępowanie, zarówno karne, jak i dyscyplinarne, wobec skarżącego zostało wszczęte i niezakończone ostatecznie przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. takie postępowania podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Dotyczy to zarówno przepisów o charakterze proceduralnym, gdyż art. 3 powoływanej ustawy ma charakter kolizyjnej normy intertemporalnej, jak i przepisów prawa materialnego, gdyż zasadą jest, że stosuje się normy prawa materialnego z chwili zaistnienia faktu, z którym to dana norma wiąże określone skutki. Wykładnia art. 3 ustawy nowelizującej prowadzi do jednoznacznych wniosków, że przepisy ustawy o Służbie Celnej wprowadzone w życie art. 2 pkt 1 ustawy z 23 kwietnia 2003 r. mogą być stosowane wyłącznie w postępowaniach wszczętych po dniu 10 sierpnia 2003 r. Artykuł 25 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej zawiera katalog przyczyn z jakich zwalnia się funkcjonariusza ze służby, a punkt 8b stanowiący, że przyczyną zwolnienia jest tymczasowe aresztowanie, nie istniał w chwili aresztowania skarżącego.
Skarżący wskazał, że do odmiennych niż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wniosków wynikających z art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 23 kwietnia 2003 r. doszedł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyrokach z dnia 4 lutego 2004 r., SA/Rz 1837/03, oraz z dnia 11 lutego 2004 r., SA/Rz 1876/03. Niezależnie jednak od tego, czy przyjmiemy, że art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. dotyczy przepisów proceduralnych i prawa materialnego, czy też uznamy, że przepis ten nie dotyczy prawa materialnego, konsekwencje w zakresie określenia właściwej dla prawa materialnego reguły międzyczasowej będą w istocie takie same, zastosowanie powinna znaleźć zasada dalszego stosowania ustawy dawnej. Takie stanowisko znajduje oparcie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 października 1995, III AZP 29/95 - OSNP 1996 nr 8 poz. 107 oraz w judykaturze Trybunału Konstytucyjnego i uzyskało aprobatę doktryny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i w obszernych wywodach odniósł się w sposób szczegółowy do podniesionych przez skarżącego zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami kasacyjnymi wskazanymi w skardze kasacyjnej, a z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią było ustalenie dopuszczalności zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jeżeli został on tymczasowo aresztowany przed wejściem w życie zmian w powołanej ustawie wprowadzonych przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks Celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej /Dz.U. nr 120 poz. 1122/.
Przede wszystkim należy wskazać, że w stosunku do skarżącego, będącego funkcjonariuszem celnym, w związku z podejrzeniem popełnienia przez niego przestępstwa z art. 228 par. 1 Kk i art. 231 par. 1 Kk Sąd Rejonowy dla W.-Ś. postanowieniem z dnia 24 maja 2003 r. zastosował środek zapobiegawczy w postaci aresztu tymczasowego do dnia 22 sierpnia 2003 r., który następnie przedłużono do dnia 14 października 2003 r. W chwili aresztowania Edwarda L. obowiązywała ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej /Dz.U. nr 72 poz. 802 ze zm./, w której art. 25 ust. 1 nie przewidywał zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby w wypadku tymczasowego aresztowania. Jednak ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks Celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej /Dz.U. nr 120 poz. 1122/ znowelizowano treść art. 25 ust. 1 wprowadzając pkt 8b dający podstawę zwolnienia funkcjonariusza celnego w razie jego tymczasowego aresztowania. Przepis ten zaczął obowiązywać od dnia 10 sierpnia 2003 r. Data ta ma istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie, gdyż postępowanie dotyczące zwolnienia Edwarda L. ze służby celnej zostało zakończone decyzją Dyrektora Izby Celnej w dniu 26 sierpnia 2003 r. tj. w czasie obowiązywania znowelizowanej ustawy o Służbie Celnej. A zatem organ zobowiązany był zastosować aktualnie obowiązujące przepisy ustawy o Służbie Celnej, a więc musiał uwzględnić pkt 8b artykułu 25 ust. 1 cyt. ustawy. Trzeba podkreślić, że w chwili wydania tej decyzji, jak również decyzji z dnia 23 września 2003 r. utrzymującej ją w mocy, skarżący był nadal tymczasowo aresztowany.
W takiej sytuacji Sąd I instancji trafnie przyjął, że dopuszczalne było zastosowanie przez organ art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej jako podstawy prawnej zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego Edwarda L., albowiem w rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie miała data wydania decyzji o zwolnieniu i treść obowiązujących wówczas przepisów, a nie jak podnosi skarżący data zastosowania wobec niego aresztu tymczasowego. Takie rozstrzygnięcie nie narusza ani podstawowych zasad konstytucyjnych w tym zasady, że prawo nie działa wstecz, ani też przepisów ustawy o Służbie Celnej. Wprowadzenie do art. 25 ust. 1 tej ustawy punktu 8b było przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 19 października 2004 r., K 1/04 - OTK-A 2004 nr 9 poz. 93, stwierdził, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej /Dz.U. nr 120 poz. 1122/ jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Inne obszernie cytowane w skardze kasacyjnej orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego nie ma bezpośredniego odniesienia w przedmiotowej sprawie i nie niweczy wartości jurydycznej oceny dokonanej przez Sąd I instancji, który prawidłowo przyjął, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, ponieważ została oparta na znowelizowanych przepisach, obowiązujących w chwili orzekania.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks Celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej /Dz.U. nr 120 poz. 1122/, ponieważ przepis ten nie ma w ogóle zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem dotyczy wszczętych postępowań w sprawach celnych, a nie innych postępowań np. dyscyplinarnych i karnych. Uważna lektura treści całego przepisu, a nie tylko ustępu pierwszego, wyjaśnia to zagadnienie.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia prawa procesowego, które jego zdaniem mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie, że w obrocie prawnym pozostają dwie wykluczające się decyzje wydane przez Dyrektora Izby Celnej w B., tj. decyzja z dnia 26 sierpnia 2003 r. o zwolnieniu skarżącego ze Służby Celnej i decyzja z dnia 28 sierpnia 2003 r. (...) o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych skarżącego od dnia 31 sierpnia 2003 r. do dnia 30 maja 2004 r., należy stwierdzić, że decyzja o zawieszeniu w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter czasowy i zmierza do odsunięcia określonej osoby od pełnienia przez nią tych obowiązków do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W związku z powyższym, należało stwierdzić, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i dlatego na mocy art. 184 oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.