I OSK 1944/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-11
NSAnieruchomościNiskansa
wywłaszczeniezwrot nieruchomościpostępowanie administracyjnepostępowanie sądowezawieszenie postępowanianastępstwo prawnenieruchomościgmina

NSA zawiesił postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu śmierci uczestnika postępowania, do czasu ustalenia jego następców prawnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej Gminy Lublin dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Powodem zawieszenia była śmierć uczestnika postępowania, K. G., co zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obliguje sąd do zawieszenia postępowania. Postępowanie zostanie wznowione po ustaleniu następców prawnych zmarłego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Lublin od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę gminy na decyzję Wojewody Lubelskiego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że jeden z uczestników postępowania, K. G., zmarł. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony lub uczestnika postępowania. Sąd stwierdził, że K. G. był uczestnikiem postępowania administracyjnego, a wynik postępowania sądowego dotyczył jego interesu prawnego. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie do czasu ustalenia następców prawnych zmarłego uczestnika lub ustanowienia kuratora spadku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania z urzędu w przypadku śmierci strony lub uczestnika postępowania, jeśli wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 124 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wprost stanowi o obligatoryjnym zawieszeniu postępowania w przypadku śmierci strony lub uczestnika postępowania. Podkreślono, że przepis ten ma zastosowanie również do uczestników postępowania, których interes prawny jest związany z wynikiem sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego.

p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie zawieszone z powodu śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, podejmuje się po upływie terminu do zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego lub jego przedstawiciela ustawowego, albo po ustanowieniu we właściwej drodze kuratora spadku.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący

Jolanta Górska

sprawozdawca

Mariola Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku śmierci uczestnika postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji śmierci uczestnika postępowania, którego interes prawny jest związany z wynikiem sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy standardowej sytuacji prawnej, jaką jest śmierć strony w trakcie postępowania. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1944/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Mariola Kowalska
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Lu 277/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-07-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 124 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Mariola Kowalska sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Lublin od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 277/22 w sprawie ze skargi Gminy Lublin na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 10 marca 2022 r. nr GN-V.7534.2.6.2022.KH w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia zawiesić postępowanie sądowe do czasu ustalenia następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania K. G.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 277/22 oddalił skargę Gminy Lublin na decyzję Wojewody Lubelskiego z 10 marca 2022 r. nr GN-V.7534.2.6.2022.KH w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina Lublin, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie i uwzględnienie w całości skargi Gminy Lublin, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Przesyłka zawierająca zawiadomienie uczestnika postępowania K. G. o wyznaczonym w niniejszej sprawie terminie rozprawy została zwrócona do Sądu z adnotacją, że adresat zmarł.
W piśmie z 30 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Gminy Lublin poinformowała również, że uczestnik postępowania K. G. zmarł. Pełnomocnik Gminy oświadczyła jednocześnie, że w internetowej bazie Rejestry Notarialne - Rejestr Spadkowy nie odnaleziono aktu poświadczenia dziedziczenia lub postanowienia spadkowego po zmarłym.
Jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie z dnia 1 sierpnia 2025 r., K. G. zmarł w dniu 9 listopada 2023 r.
W piśmie z dnia 11 sierpnia 2025 r. uczestniczka postępowania J. G. poinformowała, że dotychczas nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po K. G.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Brzmienie powyższego przepisu wskazuje, że zawieszenie postępowania z przyczyn w nim wskazanych jest obligatoryjne i następuje z urzędu.
Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do treści art. 33 § 1 p.p.s.a. uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego.
K. G. brał udział w postępowaniu administracyjnym i jest również adresatem wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, jako że ustalono na jego rzecz odszkodowanie od skarżącej kasacyjnie Gminy Lublin, a zatem wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na śmierć uczestnika postępowania, konieczne stało się więc zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI