I OSK 433/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania dodatku osłonowego z powodu nierzetelnego ustalenia dochodu skarżącej.
Skarżąca G. Z. została pozbawiona prawa do dodatku osłonowego z powodu rzekomo przekroczenia kryterium dochodowego, ustalonego na podstawie danych z systemu Ministerstwa Finansów. Skarżąca kwestionowała te dane, wskazując na niskie dochody z emerytury. WSA uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie źródeł dochodu skarżącej, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej G. Z. prawa do dodatku osłonowego. Organy administracji, opierając się na danych z systemu Ministerstwa Finansów, ustaliły, że dochód skarżącej w 2020 roku wyniósł 4.071,23 zł na osobę, co przekraczało kryterium dochodowe. Skarżąca odwoływała się, twierdząc, że jej dochody, głównie z emerytury, nigdy nie przekroczyły 2.000 zł miesięcznie i nie rozumiała, skąd wzięła się kwota 48.854 zł dochodu wskazana przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy administracji uchybiły obowiązkom procesowym, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie rzeczywistych źródeł dochodu skarżącej. Sąd podkreślił, że wydruk z systemu Ministerstwa Finansów jest dowodem, ale podlega ocenie, a w przypadku rozbieżności między danymi systemowymi a twierdzeniami strony, organ powinien przeprowadzić dalsze postępowanie, w tym wystąpić o informacje do organu podatkowego. Sąd wskazał na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponowne rozpoznanie sprawy przez organy powinno uwzględniać szczegółową analizę poszczególnych źródeł dochodu skarżącej w świetle art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji uchybił obowiązkowi rzetelnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie wyjaśniając wystarczająco źródeł dochodu skarżącej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydruk z systemu Ministerstwa Finansów jest dowodem, ale podlega ocenie. W przypadku rozbieżności między danymi systemowymi a twierdzeniami strony, organ powinien przeprowadzić dalsze postępowanie wyjaśniające, w tym wystąpić o informacje do organu podatkowego, aby prawidłowo ustalić dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.d.o. art. 1
Ustawa o dodatku osłonowym
u.d.o. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku osłonowym
u.d.o. art. 2 § 4
Ustawa o dodatku osłonowym
u.d.o. art. 2 § 5
Ustawa o dodatku osłonowym
u.d.o. art. 2 § 6
Ustawa o dodatku osłonowym
u.d.o. art. 2 § 14
Ustawa o dodatku osłonowym
u.ś.r. art. 3 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja dochodu, która wymaga uwzględnienia przychodów podlegających opodatkowaniu, pomniejszonych o koszty uzyskania przychodu, należny podatek, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W przypadku rozbieżności między danymi systemowymi a twierdzeniami strony, organ powinien zbadać źródła dochodu.
Pomocnicze
Dz.U. 2020 poz. 111
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz. U. z 2022r. poz. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym
Dz. U. z 2021 r., poz. 137
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.d.o.f.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dz. U. z 2021 r. poz. 554
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz a centralnej ewidencji emisyjności budynków
Dz. U z 2021 r. poz. 1973
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie źródeł dochodu skarżącej, co narusza przepisy k.p.a. Dane z systemu Ministerstwa Finansów nie mogą być traktowane jako jedyny i niepodważalny dowód dochodu, zwłaszcza gdy strona kwestionuje ich poprawność i wskazuje na inne źródła dochodu.
Godne uwagi sformułowania
organy obydwu instancji uchybiły obowiązkowi rzetelnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wydruk z systemu teleinformatycznego Ministerstwa Finansów stanowi oczywiście dowód w sprawie (...) jednak tak jak każdy inny dowód podlega on ocenie organu przepisu art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie sposób rozumieć w ten sposób, że poczynione w omawianej regulacji odwołanie się do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu, stanowi wyłącznie o wyliczeniu kategorii źródeł dochodów branych pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych.
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący
Tomasz Furmanek
sprawozdawca
Piotr Mikołajczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie dochodu do celów świadczeń socjalnych, ocena dowodów z systemów informatycznych, obowiązki organów w postępowaniu wyjaśniającym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ustalania dochodu na potrzeby dodatku osłonowego i powiązanych ustaw, ale zasady postępowania wyjaśniającego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie dochodu przy świadczeniach socjalnych i jak sądowa kontrola może korygować błędy organów administracji w tym zakresie. Jest to istotne dla prawników procesowych i osób ubiegających się o świadczenia.
“Czy dane z systemu Ministerstwa Finansów zawsze odzwierciedlają Twój rzeczywisty dochód? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 741/22 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2022-11-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Piotr Mikołajczyk Robert Adamczewski /przewodniczący/ Tomasz Furmanek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 433/23 - Wyrok NSA z 2024-03-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 111 art. 1 art. 2 ust. 4 pkt 1 art. 2 ust. 5 art. 2 ust. 6 art. 2 ust. 14 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 lipca 2022 r. nr SKO.4119.28.2022 w przedmiocie odmowy prawa do dodatku osłonowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 30 maja 2022 roku, nr SOCII.535.040708.2022.222844.000001.2022 a.bł. Uzasadnienie II SA/Łd 741/22 UZASADNIENIE Zaskarżaną decyzją z 12 lipca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 30 maja 2022 r. orzekającej o odmowie G. Z.(dalej: skarżąca, strona) prawa do dodatku osłonowego. W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że decyzją z dnia 30 maja 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 2 kwietnia 2022 r. orzekł o odmowie przyznania skrzącej prawa do dodatku osłonowego. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. W treści odwołania strona wskazała, iż nigdy nie uzyskała (również w 2020 r.) dochodu w wysokości 48.854 zł. i nie jest wstanie ustalić, z czego wynika wskazana powyższa kwota. Podkreśliła, iż nie uzyskuje i nigdy nie uzyskiwała dochodu miesięcznego netto w wysokości 4.071,23 zł. Uzyskiwane przez nią świadczenia emerytalne nie przekroczyły nigdy kwoty 2.000 zł. miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podkreśliło, ze przyznawanie dodatku osłonowego nie należy do uznania organu administracji, a uzależnione jest od spełnienia warunków określonych ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022r. poz. 1, ze zm. dalej u.d.o.), która weszła w życie z dniem 3 stycznia 2022 r. Powołując się na treść art. 1, art. 2 ust. 1 art. 2 ust. 4 pkt 1 art. 2 ust. 5 art. 2 ust. 6 art. 2 ust. 14 u.d.o. oraz art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 111, ze zm.) przypomniano, że wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2022r skarżąca wystąpiła do Prezydenta Miasta Łodzi o wypłatę dodatku osłonowego w związku z lokalem mieszkalnym nr [...] położonym w budynku mieszkalnym przy al. K. [...] w Ł.. We wniosku wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Przypomniano, że prowadząc postępowanie organ I instancji na podstawie danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów ustalił, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania dodatku osłonowego, bowiem jej miesięczny dochód w 2020 r. wyniósł na osobę 4.071,23 zł. Mając na uwadze powyższe organ II instancji podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się dokument weryfikacji danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów z dnia 21 kwietnia 2022 r., z którego wynika, iż skarżąca złożyła za 2020 r. zeznanie podatkowe PIT-37, w którym wykazała przychód /dochód 59.753,18 zł. Kolegium nie przyjęło jako miarodajnego do ustalenia prawa do dodatku osłonowego danych o dochodzie wynikających wyłącznie z załączonego PIT-40A, bowiem formularz ten jest podstawą do dokonania przez podatnika dalszych rozliczeń z urzędem skarbowym i wykazany tam dochód może być jedynie jednym ze składników rocznych dochodów osoby go rozliczającej (na co wskazują różnice w danych z PIT -40A i danych o dochodach wynikających z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów). To na podstawie wszystkich otrzymanych PIT-ów — podatnik wypełnia swój roczny PIT z tytułu podatku dochodowego i dopiero dane z rocznego PIT wykazywane są w danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów, i te dane dopiero są wiążące w sprawie. Organ odwoławczy uznał zatem, że na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, do której odnosi się ustawa o dodatku osłonowym należało przyjąć, iż w 2020 r. skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 48.854,78zł. (przychód 59.753,18 zł. pomniejszony o należny podatek 7.872,00zl oraz składki na ubezpieczenie społeczne (0 zł.) i zdrowotne 2.045,40 zł. z dochodu wyłączona została tzw. "13-ta emerytura" w wysokości 981,00 zł., art. 10 ustawy z dnia 9 stycznia 2020r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz. U. z 2021r. poz. 1808 i 2105)). Takie też dane zostały zarejestrowane w danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów i danych ZUS o składkach na ubezpieczenie zdrowotne. W danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów określono, iż brak jest danych co do płacenia przez skarżącą składek na ubezpieczenie społeczne, co oznacza też brak prawa do dokonania pomniejszeń dochodów w tym zakresie. W ocenie organu powyższe ustalenia oznaczają, że skarżąca posiadanym dochodem na osobę w wysokości 4.071,23 zł. nie spełnia przesłanek do przyznania Jej dodatku osłonowego i należało Jej odmówić prawa do dodatku osłonowego. W niniejszym przypadku nie może mieć zastosowania art. 2 ust. 1 pkt u.d.o. bowiem kwota przekroczenia kryterium dochodowego przekracza wysokość dodatku osłonowego. Reasumując, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wydana zaś w sprawie decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 lipca 2022r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że nie uzyskała w 2020r. dochodu w wysokości 48.854 zł i nie jest w stanie ustalić, z czego wynika wskazana powyżej kwota. Nie uzyskuje ona również i nigdy nie uzyskiwała dochodu miesięcznego netto wysokości 4.071,23 zł. Uzyskiwane przez nią świadczenia emerytalne nie przekroczyły nigdy kwoty 2.000 zł miesięcznie, w związku z tym świadczenia te nie przekraczają wymaganego przez wskazaną powyżej ustawę - progu dochodowego w wysokości 2.100 zł miesięcznie. W związku z powyższym wniosła o: – o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lodzi oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi i przyznanie prawa do dodatku osłonowego, – o przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności w nim wskazane. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: "p.p.s.a.", wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, strony wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi u.d.o. Zgodnie z art. 1 u.d.o. ustawa reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatku osłonowego oraz właściwość organów w tych sprawach. W myśl art. 2 ust. 1 w/w ustawy dodatek osłonowy przysługuje: 1) osobie w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość, przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 202Or. poz. 111 oraz z 202lr. poz. 1162, 1981, 2105 i 2270) nie przekracza kwoty 2100 zł, oraz osobie w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozmuleniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r, o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zl na osobę; 2) osobie, o której mowa w pkt 1, w przypadku gdy wysokość jej przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych na osobę przekracza kwotę, o której mowa w pkt 1, w wysokości różnicy między kwotą dodatku osłonowego a kwotą, o którą został przekroczony przeciętny miesięczny dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych na osobę. Stosownie do art. 2 ust. 4 pkt 1 w/w ustawy - jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, dodatek osłonowy przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 2 ust. 5 w/w ustawy dodatek osłonowy wynosi rocznie: 1) 400 zł dla gospodarstwa domowego jednoosobowego; 2) 600 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób; 3) 850 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do 5 osób; 4) 1150 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z co najmniej 6 osób. W świetle art. 2 ust. 6 w/w ustawy - dodatek osłonowy, w przypadku gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stale, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stale, zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi, zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz a centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 554, 1162 i 1243), wynosi rocznie: 1) 500 zł dla gospodarstwa domowego jednoosobowego; 2) 750 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób; 3) 1062,50 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do 5 osób; 4) 1437,50 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z co najmniej 6 osób. W przypadku gdy wysokość dodatku osłonowego, ustalona zgodnie z ust. 1 pkt 2, jest niższa niż 20 zł, dodatek ten nie przysługuje, (art. 2 ust. 7 w/w ustawy). Dodatek osłonowy przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1, za okres od dnia 1 stycznia 2022r. do dnia 31 grudnia 2022r. i jest wypłacany w dwóch równych ratach w terminie do dnia 31 marca 2022 r. oraz do dnia 2 grudnia 2022r. W przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 1, złoży wniosek o wypłatę dodatku osłonowego później niż na 2 miesiące przed upływem tych terminów, dodatek osłonowy jest wypłacany jednorazowo, niezwłocznie po przyznaniu tego dodatku, (art. 2 ust. 8 w/w ustawy). Do ustalenia przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta prawa do dodatku osłonowego, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 411 ust. 10k ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2021 r. poz. 1973, 2127 i 2269). (art. 2 ust. 14 w/w ustawy). Stosownie do art. 2 ust. 14 ustawy o dodatku osłonowym w związku z art. 411 ust. 10k ustawy -Prawo ochrony środowiska - wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w ust. 1Og, ustalana jest na podstawie dochodów osiągniętych w: 1) przedostatnim roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym złożono żądanie wydania zaświadczenia, a którym mowa w ust. 10g - w przypadku żądania złożonego w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 lipca danego roku; 2) ostatnim roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym złożono żądanie wydania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 10g - w przypadku żądania złożonego w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia danego roku. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020r., poz. 111, ze zm.) - ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie — oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art 30e i art 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należyty podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych: (w tym m.in. alimenty, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tzw. ulga prorodzinna na dziecko). Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy w okolicznościach faktycznych sprawy prawidłowo został ustalony dochód skarżącej, który według organów, miał przekraczać kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia. Skarżąca zakwestionowała poprawność obliczenia jej dochodu - co więcej - w trakcie całego postępowania (zarówno na etapie odwołania, jak i skargi) podnosiła, że w istocie nie wie na jakiej podstawie organy wyliczyły jej dochód w wysokości dużo wyższej niż zadeklarowany przy składaniu wniosku o przyznanie dodatku osłonowego. Stosownie do art. 7 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zmianami – dalej k.p.a.), obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest wyjaśnienie wnikliwe i wszechstronne stanu faktycznego sprawy. Wymaga to od organu wymienienia faktów wymagających stwierdzenia w danej sprawie oraz wskazania środków dowodowych służących temu ustaleniu. Zgodnie zaś z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z przepisów tych wynika, że celem postępowania wyjaśniającego jest ustalenie faktów, mających wpływ na rozstrzygnięcie. Etap ten jest o tyle istotny, iż nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie może skutkować wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. W ocenie tutejszego Sądu, organy obydwu instancji uchybiły obowiązkowi rzetelnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, opierając swoje rozstrzygnięcie - w zakresie dochodu skarżącej – przede wszystkim na wydruku z systemu teleinformatycznego Ministerstwa Finansów, podczas gdy skarżąca już na etapie odwołania sygnalizowała, że dane z systemu przyjęte do ustalenia jej dochodu nie odzwierciedlają jej rzeczywistej sytuacji dochodowej w roku 2020, Podkreślić w tym miejscu należy, że wydruk z systemu teleinformatycznego Ministerstwa Finansów stanowi oczywiście dowód w sprawie i można go traktować jako dokument urzędowy (zob. wyrok NSA z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 321/20, LEX nr 3227043), jednak tak jak każdy inny dowód podlega on ocenie organu. Organ miał oczywiście prawo skorzystać z tego wydruku jednakże – zdaniem Sądu - z dokumentu Ministerstwa Finansów wynika jedynie ogólna kwota zadeklarowanych dochodów (na podstawie wszystkich złożonych PIT-ów) bez wyszczególnienia ich źródeł. Uwaga ta jest szczególnie istotna w światle faktu, że ustawodawca nałożył obowiązek oceny kryterium dochodowego w świetle art. 3 pkt 1 u.ś.r.. Należy zwrócić uwagę, że w art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. mowa jest o przychodzie podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f u.p.d.o.f. Zdaniem Sądu, przepisu art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie sposób rozumieć w ten sposób, że poczynione w omawianej regulacji odwołanie się do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, stanowi wyłącznie o wyliczeniu kategorii źródeł dochodów branych pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Jeśli takie założenie przeświecałoby ustawodawcy, zbędnym byłoby uzupełnianie określenia "przychody" o sformułowanie "podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e". Wystarczające byłoby posłużenie się choćby określeniem "przychody, o których mowa w art. 30e". Na bezpośredni związek pomiędzy regulacjami podatkowymi, a art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w wyroku z 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt I OSK 1536/18, CBOSA). Zauważano tam, że już z brzmienia art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynika, że obliczanie dochodu musi uwzględniać rezultaty postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Artykuł 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. zawiera odesłanie do wskazanych tam przepisów u.p.d.o.f., zaś art. 30e u.p.d.o.f. odsyła do powołanego art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Tym samym jeżeli powstaje rozbieżność tego rodzaju co w niniejszej sprawie organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie źródła dochodu, stanowiącego różnicę pomiędzy kwotą wynikające z wydruku system teleinformatycznego, a kwotą którą deklaruje skarżąca. Dopiero ustalenie, że kwota różnicy między dochodem wskazywanym przez skarżącą, a kwotą wynikającą z zaświadczenia może stanowić dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit a u.ś.r. będzie podstawą prawidłowego określenia kryterium dochodowego, które jest warunkiem przyznania dodatku osłonowego. Powyższych okoliczności organ nie wyjaśnił, co świadczy o naruszeniu przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organów będzie rozważenie wystąpienia drogą pisemną na podstawie art. 23b ust. 1 u.ś.r. do właściwego organu podatkowego o udzielenie informacji wskazanych w ust. 1 pkt 1 tego przepisu, tj. informacji zawierających dane o poszczególnych źródłach dochodu skarżącej w 2020 roku. Jeżeli przeprowadzone czynność dowodowe doprowadzą organ do wniosku o braku podstaw do przyznania dodatku osłonowego, co spowoduje potrzebę wydania decyzji w tym zakresie, to uzasadnianie tego rozstrzygnięcia będzie zawierało wyczerpującą analizę poszczególnych źródeł dochodu skarżącej w świetle art. 3 pkt 1 lit a u.ś.r. Taka konstrukcja uzasadnienie pozwoli skarżącej na poznanie motywów, którym kierował się organ wydając rozstrzygniecie o określonej treści. Jest to o istotne szczególnie w świetle art. 11 k.p.a., który formułuje zasadę ogólną przekonywania. Przekonywanie polega na informowaniu stron postępowania o stanie prawnym oraz o wszystkich okolicznościach faktycznych mających znaczenie dla sprawy, a także na wskazywaniu stronie okoliczności przemawiających za uznaniem sposobu załatwienia sprawy za racjonalny, słuszny i właściwy. Zasada przekonywania wiąże się z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8). Zasada przekonywania powinna być dostrzegana także w kontekście metod administrowania – przekonanie strony do słuszności decyzji. Na tle obowiązków organu wynikających z zasady przekonywania nie sposób nie zauważyć, że strona skarżąca już na etapie odwołania wskazała, że nie uzyskała w 2020 r. dochodu w wysokości 48.854 zł i nie jest w stanie ustalić z czego wynika ta kwota. Wobec powyższego organy winny raz jeszcze przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe w zakresie dochodu skarżącej za 2020 rok, szczególnie w kontekście poszczególnych ich źródeł. To na organach spoczywa bowiem obowiązek podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 6 k.p.a.) oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do władz publicznych (art. 8 k.p.a.). Brak ustaleń w tym zakresie powoduje, że na etapie kontroli sądowej nie sposób ocenić zasadności odmowy przyznania dodatku osłonowego ponieważ warunkiem jego przyznania jest wnikliwe przeanalizowanie i ocena źródeł dochodu w roku podatkowym 2020 r. w świetle art. 3 pkt 1 lit a u. ś. r. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze wniosku "o przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności w nim wskazane" Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wniosek dowodowy wymaga uzasadnienia, w którym strona powinna wykazać, że w świetle posiadanych przez nią dokumentów stan faktyczny jest inny niż wynikający z akt sprawy, a przeprowadzanie przeprowadzenie dowodu z posiadanego dokumentu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności i jednocześnie nie spowoduje przedłużenia postępowania w sprawie. Do wniosku strona powinna dołączyć oryginał bądź poświadczony za zgodność z oryginałem dokument, na który się powołuje w swoim wniosku i który, w jej ocenie, ma stanowić dowód uzupełniający w sprawie. Innymi słowy wniosek dowodowy powinien zawierać trzy elementy: 1) tezę dowodową i jej uzasadnienie, z których powinno wynikać, o jaki dowód chodzi, na jaką okoliczność, 2) wskazanie czy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i 3) wyjaśnienie, że nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W niniejszej sprawie wniosek dowodowy strony skarżącej ograniczający się do żądania "przeprowadzenia dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności w nim wskazane" nie sprostał powyższym warunkom ponieważ do skargi nie zostały załączone żadne dokumenty mogące stanowić przedmiot dowodu, a uzasadnienie skargi nie zawiera niezbędnych elementów konstrukcyjnych wniosku dowodowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. m. d.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI