I OSK 432/12

I OSK 432/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /przewodniczący/
Jerzy Solarski
Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 166/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-11-10
I OZ 414/11 - Postanowienie NSA z 2011-06-15
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 145 § 1 pkt 4 i art 148
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędzia del. NSA Jerzy Solarski, Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Nędzarek, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 166/11 w sprawie ze skargi J.W. i J.W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od J.W. i J.W. na rzecz Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 166/11, po rozpoznaniu skargi J.W. i J.W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...] (pkt 1) oraz stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu (pkt 2).
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. nr [...], w części stwierdzającej uwłaszczenie Zakładów Przemysłu [...] w likwidacji działkami nr [...], położonymi w [...] przy ul. [...], oraz decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1994 r. nr [...], odmawiająca stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] marca 1992 r., zostały wydane z naruszeniem prawa.
J. i J. W. pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. wystąpili
o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie rozstrzygniętej w/w decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. Jako podstawę prawną wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej
w skrócie K.p.a.) w związku z naruszeniem w sprawie art. 10 § 1 K.p.a. Podali,
że w przypadku odmowy wznowienia postępowania z urzędu, wniosek należy traktować jako żądanie podjęcia działania na wniosek stron, które zachowały termin do jego złożenia. Wyjaśnili, że o uprawnieniu określonym w art. 10 § 1 K.p.a. dowiedzieli się
z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 29 lipca 2010 r., zaś w dniu
18 sierpnia 2010 r. doręczono im monografię dotyczącą tego przepisu, którą załączają do wniosku.
Następnie J. i J. W. w piśmie z dnia 23 sierpnia
2010 r., stanowiącym uzupełnienie pisma z dnia 19 sierpnia 2010 r., podali, że żądanie wszczęcia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może być skuteczne tylko w przypadku jego złożenia w terminie jednego miesiąca od momentu doręczenia decyzji, co w istniejącym stanie faktycznym wykluczałoby możliwość wznowienia. Podkreślili, iż zostali pouczeni, że do wniosku o wznowienie postępowania należy złożyć, w terminie 7 dni, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia żądania wznowienia postępowania ze względu na naruszenie art. 10 § 1 K.p.a., co też, powołując się na art. 58 § 1 K.p.a., niniejszym czynią. Zaznaczyli, że uchybienie terminu do złożenia wniosku nastąpiło bez ich winy, gdyż uprawnienia wynikające z treści art. 10 § 1 K.p.a. nie były im wcześniej znane.
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] odmówił J. i J. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu postanowienia podał, iż z akt sprawy wynika, że pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 29 lipca 2010 r. zostało doręczone wyżej wymienionym w dniu 3 sierpnia 2010 r. Od tej daty należy liczyć upływ siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, określonego w art. 58 § 2 K.p.a. W tej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 23 sierpnia 2010 r., a więc z uchybieniem terminu. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 58 § 3 K.p.a., przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
J. i J. W. we wniosku z dnia 5 listopada 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy podali, że nie składali wniosku o przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego we wniosku z dnia 19 sierpnia 2010 r. Ich zdaniem wskazanie przez Ministra Infrastruktury jako podstawy prawnej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania przepisu art. 58 § 3 K.p.a. należy traktować jako rażące naruszenie prawa, gdyż przepis ten nie ma w tej sprawie zastosowania. Stwierdzili, że skutki naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., które są jednoznaczne z naruszeniem art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, poznali dopiero z monografii dr hab. A.M., doręczonej im w dniu 18 sierpnia 2010 r., a zatem termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 58 § 2 K.p.a., upłynął dopiero w dniu 25 sierpnia 2010 r. W związku z tym ich wnioski o wznowienie postępowań oraz o przywrócenie terminu do ich wniesienia złożone przed dniem 25 sierpnia 2010 r. spełniają wymagania określone w art. 58 § 2 K.p.a.
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu postanowienia podał,
że J. i J. W. pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r., uzupełnionym pismem
z dnia 23 sierpnia 2010 r., wystąpili o przywrócenie terminu do złożenia prośby
o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], wskazując na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. Wyjaśnili, że o treści art. 10 § 1 K.p.a. dowiedzieli się z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 29 lipca 2010 r., które zostało im doręczone w dniu 3 sierpnia 2010 r. Termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania upłynął zatem w dniu 10 sierpnia 2010 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero w dniu 23 sierpnia 2010 r.
Organ stwierdził, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem J. i J. W., że termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania powinien być liczony od dnia 18 sierpnia 2010 r., czyli od dnia w którym została im doręczona monografia dotycząca art. 10 § 1 K.p.a., gdyż
o treści tego przepisu dowiedzieli się już z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego
z dnia 29 lipca 2010 r. W piśmie tym wskazano, że działając na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego zawiadomiono strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz zgłoszenia żądań w sprawie przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem.
Minister Infrastruktury za niezasadny uznał również zarzut dotyczący wskazania jako podstawy prawnej postanowienia z dnia [...] października 2010 r. przepisu art. 58 § 3 K.p.a., gdyż przepis ten podano jedynie informacyjnie i nie stanowił on podstawy prawnej w/w postanowienia, które zostało wydane w oparciu o art. 59 § 1 K.p.a.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi J. i J. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i wnieśli o jego uchylenie. W obszernym uzasadnieniu skargi podali, że wbrew stanowisku Ministra Infrastruktury datą, od której należy liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku
o wznowienie postępowania jest dzień 18 sierpnia 2010 r., gdyż dopiero w tym dniu doręczono im monografię dr hab. A.M. i wówczas uświadomili sobie, że zostali pozbawieni prawa określonego w art. 10 § 1 K.p.a., które stanowi podstawę domagania się przez nich weryfikacji decyzji ostatecznej. Skarżący wskazali, iż po ustaleniu, że Minister Infrastruktury pozbawił ich tego prawa, następnego dnia, tj. 19 sierpnia 2010 r. złożyli wniosek o wznowienie postępowania z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Spodziewając się odmowy wszczęcia postępowania, pismem z dnia 23 sierpnia 2010 r. uzupełnili wniosek z dnia 19 sierpnia 2010 r. w ten sposób, że jako podstawę wznowienia z urzędu wskazali dodatkowo przepis art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., a ponadto wnieśli, aby w przypadku odmowy wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], wszcząć to postępowanie na ich wniosek.
Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie lecz z innych przyczyn, niż w niej podano. W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa – a taką podstawę skarżący wskazali we wniosku z dnia 19 sierpnia 2010 r. – biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się
o decyzji, którą kwestionuje. Uszło uwadze zarówno skarżących, jak i organu, że dla wyjaśnienia kwestii zachowania biegu terminu jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., nie ma znaczenia fakt dowiedzenia się przez skarżących o treści pisma Wojewody [...] z dnia
29 lipca 2010 r. nr [...] (w tym o uprawnieniach wynikających z art. 10 K.p.a.), jaki i fakt otrzymania przez nich monografii dr hab. A.M., z której dowiedzieli się o prawie do kwestionowania, w trybie wznowienia postępowania, decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. Dla niniejszej sprawy istotne jest bowiem to, kiedy skarżący dowiedzieli się o wskazanej wyżej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. Od tej daty biegnie bowiem termin jednego miesiąca, o którym mowa
w art. 148 § 1 K.p.a. Wobec tego, obowiązkiem organu badającego zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania było wyjaśnienie, kiedy rozpoczął
i zakończył się bieg terminu jednego miesiąca oraz czy termin ten został przez wnioskodawców uchybiony.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie organ powyższych okoliczności nie ustalił, gdyż nie jest wiadome, kiedy skarżący dowiedzieli się o decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] oraz czy wniosek o wznowienie postępowania z dnia 19 sierpnia 2010 r. został wniesiony do organu po upływie jednego miesiąca od momentu dowiedzenia się przez nich o powyższej decyzji. Dopiero ustalenie w niniejszej sprawie tych okoliczności pozwoli na ocenę, czy doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Ponadto uznał, że Minister Infrastruktury nie wyjaśnił, jaka konkretnie okoliczność jest wskazywanym przez skarżących powodem uchybienia terminu. We wniosku
o wznowienie i we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 23 sierpnia 2010 r. podali oni bowiem dwie okoliczności – zawiadomienie ich w piśmie Wojewody [...] z dnia
29 lipca 2010 r. nr [...] o kodeksowej zasadzie wynikającej z art. 10 § 1 K.p.a. oraz otrzymanie w dniu 19 sierpnia 2010 r. monografii dr hab. A.M., dotyczącej problematyki udziału stron w postępowaniu administracyjnym. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – co uszło uwadze Ministra Infrastruktury – skarżący wyraźnie wskazali, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest dowiedzenie się z monografii dr hab. A.M. o prawnych konsekwencjach naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a., tj. możliwości wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżący wskazali, że monografię tę otrzymali w dniu 18 sierpnia 2010 r.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że Minister Infrastruktury wydał zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] z istotnym i mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Wskazał, że organ w ponownie prowadzonym postępowaniu powinien wyjaśnić i ocenić wskazane okoliczności, a następnie rozpatrzyć i rozstrzygnąć wniosek o przywrócenie terminu z dnia 23 sierpnia 2010 r., mając na uwadze przesłanki określone w art. 58 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutów skarżących podniesionych w pismach z dnia: 9 lutego 2011 r., 21 lutego 2011 r., 18 marca 2011 r. i 28 września 2011 r. stwierdził,
że w niniejszej sprawie nie wystąpił przypadek nieistnienia postępowania uwłaszczeniowego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca
1992 r. nr [...]. W stosunku do wskazanej decyzji toczyły się administracyjne postępowania nadzwyczajne, a wydane w ich toku decyzje były kontrolowane przez sądy administracyjne, wynika to np. z uzasadnienia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia
2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1072/04 (fakt znany Sądowi z urzędu). W tych sprawach zarówno organy, jak i sądy administracyjne nie stwierdziły, że uwłaszczenie
ZPW [...] w likwidacji zapadło w nieistniejącym postępowaniu. W tej sytuacji nieuprawnione jest twierdzenie, że wniosek skarżących o wznowienie postępowania odnosi się do nieistniejącego postępowania uwłaszczeniowego, czy nieistniejącej sprawy administracyjnej i nieistniejących aktów administracyjnych wydanych w zakresie dotyczącym niniejszej sprawy. Nie ma zatem podstaw do odrzucenia z tego powodu wniesionej skargi w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości, na podstawie
art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne uznanie, że organ powinien ustalić,
w jakiej dacie skarżący dowiedzieli się o wydaniu decyzji Ministra Infrastruktury z dnia
[...] lipca 2004 r. nr [...];
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne uznanie, że organ powinien ustalić, jaka konkretnie okoliczność jest wskazywanym przez skarżących powodem uchybienia terminu.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Autor skargi kasacyjnej uzasadniając pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej stwierdził, że Sąd pierwszej instancji pominął określone okoliczności faktyczne i prawne, wpływające na negatywną ocenę postawionego organowi zarzutu niewyjaśnienia rozpoczęcia biegu terminu jednego miesiąca na złożenie wniosku o wznowienie postępowania oraz treść art. art. 77 § 4 K.p.a. Przepis ten stanowi, że fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. W tej sprawie, organowi z urzędu znana była okoliczność, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] została przez J. i J. W. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1072/04 skargę oddalił. Fakt niepoinformowania o tym stron nie był wadliwością w działaniu organu, ani nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż strony o tym fakcie również wiedziały. Z tego względu uznać należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy, gdyż organ nie był zobowiązany do ustalania daty dowiedzenia się przez skarżących o decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], ponieważ wiedzieli oni o tej decyzji już w 2004 roku, skoro zaskarżyli ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. O powyższym wiedział zarówno organ, jak i skarżący, nie było zatem konieczności przeprowadzania w tym zakresie dowodów. Ponadto ta okoliczność nie była przedmiotem sporu, ani odmiennej oceny organu i skarżących. Treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1072/04 była również znana Sądowi pierwszej instancji rozpoznającemu niniejszą sprawę. Z faktu zaskarżenia w 2004 roku decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. wynika, że termin określony w art. 148 § 1 K.p.a. w 2010 r. dawno już upłynął i nie są do tego potrzebne ustalenia konkretnej daty doręczenia przedmiotowej decyzji z 2004 r. Nawet w przypadku uznania, że organ naruszył w tym zakresie przepisy, to jednak z wskazanych powyższej przyczyn okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy.
Uzasadniając drugi zarzut skargi kasacyjnej, jej autor wskazał, że Minister Infrastruktury w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2010 r. wyraźnie i wprost odniósł się do dwóch zdarzeń – doręczenia skarżącym pisma Wojewody [...] z dnia 29 lipca 2010 r. i otrzymania monografii dr hab. A.M. Obydwie te okoliczności zostały przez organ ocenione pod kątem zachowania terminu na zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Znalazło to odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z tego względu nie można zatem czynić zarzutu organowi, że nie ustalił jaka konkretnie okoliczność jest wskazywanym przez skarżących powodem uchybienia terminu. Jest to bez znaczenia dla sprawy i nie wpływa na jej wynik, gdyż organ odniósł się do tych dwóch okoliczności.
Podsumowując stwierdził, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku dokonał błędnych ustaleń, jakoby organ w prowadzonym postępowaniu nie wyjaśnił okoliczności mających znaczenie dla sprawy, a przez to naruszył przepisy art. 7,
art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Gdyby Sąd prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, to musiałby dojść do wniosku, że okoliczności przez niego wskazane zostały ustalone albo ustalenia w tym względzie nie mają żadnego wpływu na wynik sprawy. Skoro tak, to nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, zaś Sąd pierwszej instancji powinien był przejść do oceny zasadności merytorycznego stanowiska organu o odmowie przywrócenia terminu. Nie czyniąc tego, naruszył przepisy postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, gdyż uwzględnił skargę z przyczyn niemających znaczenia dla sprawy, a w konsekwencji nie dokonał prawidłowej kontroli postanowienia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. i J. W. podtrzymali dotychczasową argumentację w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a.,
w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej, wskazać należy,
iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału
w postępowaniu. W świetle art. 148 § 1 i 2 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się
o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
W sprawie jest niesporne, że J. i J. W. w piśmie z dnia
19 sierpnia 2010 r., uzupełnionym pismem z dnia 23 sierpnia 2010 r., wnieśli
o wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wniosek
o wznowienie tego postępowania należało zatem złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się oni o tej decyzji. W ocenie Sądu pierwszej instancji w tej sprawie organ powyższej okoliczności nie ustalił, gdyż dokładnie nie wiadomo, kiedy J. i J. W. dowiedzieli się o decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. W konsekwencji stwierdził, że nie można określić, czy w ogóle doszło do uchybienia przez skarżących terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to jest błędne. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na str. 8 przyznał, że jest mu znany z urzędu fakt, iż decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. nr [...], w części stwierdzającej uwłaszczenie Zakładów Przemysłu [...] w likwidacji działkami nr [...], położonymi w [...] przy ul. [...], oraz decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej
i Budownictwa z dnia [...] września 1994 r. nr [...], odmawiająca stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] marca 1992 r., zostały wydane z naruszeniem prawa, była poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na skutek skargi m.in. J. i J. W., który prawomocnym wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1072/04 skargę oddalił. Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu 20 lipca 2004 r. Fakt zaskarżenia przez wyżej wymienionych powyższej decyzji w lipcu 2004 r. niewątpliwie świadczy o tym, że o niej wiedzieli. Z kolei rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie tej skargi oznacza, że była ona wniesiona w terminie, a zatem zaskarżona decyzja została doręczona J. i J. W. w sposób prawidłowy.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro zarówno organowi, jak i Sądowi pierwszej instancji oraz J. i J. W. znana była okoliczność, kiedy dowiedzieli się oni o decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], to brak było podstaw do stwierdzenia, iż w tej sprawie organ naruszył art.7, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 K.p.a., albowiem nie ustalił daty dowiedzenia się przez wyżej wymienionych o tej decyzji. Ponadto zauważyć należy, iż z faktu zaskarżenia decyzji w 2004 r. niewątpliwie wynika, że w 2010 r. termin określony w art. 148 § 1 K.p.a. już upłynął.
Zamierzony skutek osiągnął również drugi zarzut skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej trafnie wskazał, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnie stwierdził, że Minister Infrastruktury nie wyjaśnił, jaka konkretnie okoliczność jest wskazywanym przez wnioskodawców powodem uchybienia terminu.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że organ w sposób wyczerpujący ocenił i odniósł się do obu okoliczności wskazanych przez J. i J. W., tj. kwestii doręczenia im pisma Wojewody [...], jak i otrzymania monografii. Minister Infrastruktury, analizując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uznał, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu przez wnioskodawców nie był dzień otrzymania przez nich monografii dr hab. A.M., tj. 19 sierpnia 2010 r., lecz był nim dzień 3 sierpnia 2010 r., tj. dzień otrzymania przez nich pisma Wojewody [...] z dnia 29 lipca 2010 r. W związku z tym stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w takim przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien ocenić, czy stanowisko organu odnośnie każdej ze wskazywanych wyżej przyczyn uchybienia terminu jest prawidłowe,
a następnie dokonać merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2
w związku z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U . Nr 163, poz. 1349 ze zm.).