I OSK 427/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną najemców lokalu, którzy domagali się uznania ich za strony postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu, argumentując, że ich status najemcy nie daje im interesu prawnego w tym postępowaniu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej najemców lokalu mieszkalnego, którzy nie zostali uznani za strony postępowania administracyjnego dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz spadkobierców dawnej właścicielki. Najemcy twierdzili, że mają interes prawny, ponieważ decyzja organu dotyczy ich nakładów i możliwości uzyskania prawa własności. Sąd administracyjny uznał jednak, że status najemcy nie rodzi interesu prawnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a ich roszczenia powinny być dochodzone na drodze cywilnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. i A. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sprawa dotyczyła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na gruncie przy ul. [...] w Warszawie na rzecz spadkobierców dawnej właścicielki. Prezydent m.st. Warszawy wydał decyzję w tej sprawie, odmawiając jednocześnie D. i A. S. statusu stron postępowania, ponieważ byli oni jedynie najemcami jednego z lokali w budynku posadowionym na tym gruncie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że decyzja organu I instancji nie narusza interesów prawnych najemców, a ich roszczenia dotyczące nakładów powinny być dochodzone na drodze cywilnej. D. i A. S. w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a. przez błędną interpretację pojęcia interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a status najemcy lokalu nie daje legitymacji procesowej w postępowaniu o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu na rzecz innych osób. Sąd wskazał, że decyzja organu I instancji była oparta na przepisach dekretu o własności i użytkowaniu gruntów, a skarżący nie legitymowali się tytułem prawnym do gruntu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, najemca lokalu mieszkalnego nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu na rzecz innych osób.
Uzasadnienie
Interes prawny musi wynikać z prawa materialnego. Status najemcy lokalu nie daje legitymacji procesowej w postępowaniu dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz spadkobierców dawnej właścicielki, gdyż decyzja ta dotyczy stosunków własnościowych między gminą a spadkobiercami, a nie praw najemcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi wynikać z prawa materialnego.
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy art. 7 § 1, 2 i 3
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 127
Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.l. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżących o posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu ze względu na status najemcy lokalu i poniesione nakłady.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. musi wynikać dla danej osoby z prawa materialnego. Natomiast interes faktyczny nie tworzy dla danej osoby legitymacji procesowej. Najem jednego z lokali znajdujących się w budynku położonym na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste spadkobiercom byłej właścicielki, nie rodzi prawa strony dla skarżących w tym postępowaniu, o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
Skład orzekający
Elżbieta Stebnicka
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Włoskiewicz
członek
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja pojęcia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście praw najemców i właścicieli nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i prawem użytkowania wieczystego; ogólne zasady dotyczące interesu prawnego są szerzej stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową różnicę między interesem prawnym a faktycznym w postępowaniu administracyjnym, co jest fundamentalne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy najemca może blokować ustanowienie użytkowania wieczystego? NSA wyjaśnia, czym jest interes prawny.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 427/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-02-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/ Leszek Włoskiewicz Marek Stojanowski Symbol z opisem 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Gospodarka gruntami Grunty warszawskie Sygn. powiązane I SA 2432/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-12-13 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr.), Sędziowie NSA Marek Stojanowski, , Leszek Włoskiewicz, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA 2432/03 w sprawie ze skargi D. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...], nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dot. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Prezydent m. st. Warszawy decyzją z dnia [...] ustanowił na rzecz spadkobierców dawnej właścicielki nieruchomości przy ul. [...], M. Ł. J., użytkowanie wieczyste na 99 lat zabudowanego gruntu o pow. 221 m2 pod budynkiem objętego księgą wieczystą nr Kw 55522 oznaczonego jako działka numer 65 oraz niezabudowanego gruntu o pow. 418 m2 oznaczonego jako działka nr 64 uregulowanego w księdze wieczystej nr 23269, ustalił czynsz symboliczny w wysokości 1,496 złotych, zastrzegł zmianę czynszu w przypadku zbycia użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich oraz określił warunki zawarcia umowy notarialnej. Ponadto organ odmówił D. i A. S. uznania ich za strony postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] umorzyło postępowanie odwoławcze toczące się z odwołania D. i A. S. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że decyzja Prezydenta m. st. Warszawy spełnia wymogi prawa materialnego i procesowego, zaś odmowa uznania D. i A. S. jako stron postępowania wynika z faktu, iż są oni jedynie najemcami jednego lokalu w budynku przy ul. [...], podczas gdy decyzja organu I instancji dotyczy stosunków własnościowych między gminą a spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości, dla których stosunki wynikające z umowy najmu lokalu pozostają bez znaczenia. Wskazane w skardze zarzuty, a mianowicie, że odmowa uznania skarżących za stronę postępowania godzi w ich interesy i uniemożliwia żądania zwrotu nakładów jakie poczynili na lokal mieszkalny, nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa., gdyż ich zainteresowanie w rozstrzygnięciu sprawy nie wynika z żadnego przepisu prawa materialnego. Stosownie do art. 127 kpa odwołanie od decyzji organu I instancji służy stronie. Rzeczą, zaś organu II instancji było zbadanie legitymacji procesowej strony skarżącej i w przypadku stwierdzenia jej braku wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania. Jednocześnie Sąd podkreśla, że skarżący mogą dochodzić swoich roszczeń na drodze postępowania cywilnego. D. i A. S. w dniu 10 lutego 2005 r. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2004 r. W skardze kasacyjnej podnoszony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez błędną interpretację art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. Uchybienie to zdaniem strony skarżącej miało polegać na uznaniu braku istnienia interesu prawnego po stronie skarżących. W skardze kasacyjnej jest podnoszone, że decyzja Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy narusza prawa Państwa S. i jest dla nich krzywdząca. Jak wskazuje pełnomocnik strony skarżącej decyzją z dnia 4 maja 1984 r. Urząd Dzielnicowy Warszawa-[...] zatwierdził plan realizacyjny adaptacji strychu na mieszkanie w budynku przy ulicy [...]. W celu realizacji powyższej inwestycji skarżący zaciągnęli kredyt bankowy. W 1987 r. lokal mieszkalny został przyjęty do ewidencji i zgłoszony do użytkowania przez Urząd Dzielnicowy Warszawa – [...]. Pełnomocnik skarżących wywodzi, że działania D. i A. S. zmierzające do wybudowania lokalu własnym nakładem dokonane były za przyzwoleniem gminy na podstawie umowy użyczenia z dnia 7 czerwca 1984 r. zawartej pomiędzy nimi a Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzją w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego pozbawił D. i A. S. możliwości dochodzenia w przyszłości od gminy Warszawa nakładów na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, które poczynili na nadbudowę budynku, a które zostały oszacowane przez Zarząd Budynków Komunalnych – [...] na około 992 000 zł (według cen na okres zawarcia umowy użyczenia lokalu), lub możliwości uzyskania w przyszłości prawa własności odrębnej lokalu na podstawie art. 7 pkt 1 ustawy – o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. (Dz.U. z 2000 r., nr 80, poz. 903). Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżących wywodzi, że mają oni interes prawny w ustanowieniu ich stroną postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców dawnej właścicielki nieruchomości warszawskiej przy ulicy [...] w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny – co do zasady rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co z kolei oznacza, że Sąd ten związany podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej jak i wnioskami. W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego przez błędną interpretację. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organ ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. musi wynikać dla danej osoby z prawa materialnego co niejednokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast interes faktyczny nie tworzy dla danej osoby legitymacji procesowej. Oznacza to, że legitymację strony określają przepisy prawa a nie czynności prawne zachodzące między podmiotami w tym wypadku skarżącym a organem zezwalającym skarżącym na adaptację strychu na lokal mieszkalny. Decyzja Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] ustanawiająca na rzecz spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] użytkowanie wieczyste zabudowanego i niezabudowanego gruntu oznaczonego nr 65 i 64 wydana została w oparciu o art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. – o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W myśl tego przepisu tylko dotychczasowy właściciel gruntu oraz prawni następcy właściciela mogli zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (obecnie użytkowania wieczystego). Skarżący nie legitymują się takim tytułem. Są oni tylko najemcami lokalu mieszkalnego powstałego w wyniku adaptacji strychu. Najem jednego z lokali znajdujących się w budynku położonym na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste spadkobiercom byłej właścicielki, nie rodzi prawa strony dla skarżących w tym postępowaniu, o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Z tych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI