I OSK 424/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-03
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiograniczenie sposobu korzystaniaplan miejscowyinwestycja celu publicznegolinia napowietrznaskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, uznając, że zarzuty dotyczące niezgodności modernizacji linii energetycznej z planem miejscowym wykraczają poza zakres sprawy.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego (art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności niezgodność modernizacji linii napowietrznej z planem miejscowym oraz wadliwe przeprowadzenie rokowań. NSA uznał, że zarzuty dotyczące niezgodności inwestycji z planem miejscowym na działkach, do których skarżący nie posiadają tytułu prawnego, wykraczają poza zakres sprawy. Ponadto, NSA potwierdził prawidłową wykładnię przepisów dotyczących rokowań, wskazując, że nie podlega kontroli sądowej sposób ich prowadzenia, a jedynie fakt ich dochowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.Z. i T.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżący zarzucili Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, w tym art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że modernizacja linii napowietrznej była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz że rokowania były przeprowadzone wadliwie. Sąd kasacyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty dotyczące niezgodności inwestycji z planem miejscowym na działkach, do których skarżący nie posiadają tytułu prawnego, wykraczają poza zakres sprawy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. NSA podkreślił, że kontroli podlega jedynie zgodność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego w odniesieniu do nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Ponadto, sąd uznał, że wykładnia art. 124 ust. 3 u.g.n. dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa, a przepisy te nie wprowadzają szczegółowych wymogów co do formy i treści rokowań, a jedynie obowiązek ich przeprowadzenia. Kwestie takie jak dobra wiara inwestora czy ekwiwalentność świadczenia pozostają poza zakresem kontroli sądu. Sąd oddalił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (niepełne uzasadnienie), wskazując, że sąd nie jest zobowiązany do odnoszenia się do zarzutów niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten wykracza poza zakres sprawy dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, do której skarżący posiadają tytuł prawny.

Uzasadnienie

Zakres sprawy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości obejmuje jedynie zgodność z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego w odniesieniu do nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Właściciel nie ma interesu prawnego w podnoszeniu zastrzeżeń dotyczących innych nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1 i 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Art. 124 ust. 1 u.g.n. zezwala na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego, zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Art. 124 ust. 3 u.g.n. wymaga przeprowadzenia rokowań z właścicielem, ale nie określa ich formy ani treści, a jedynie obowiązek ich zainicjowania. Kontroli sądowej podlega fakt przeprowadzenia rokowań, a nie ich przebieg.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów wskazanych w skardze.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną na rzecz organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące niezgodności inwestycji z planem miejscowym na działkach, do których skarżący nie posiadają tytułu prawnego, wykraczają poza zakres sprawy. Przeprowadzenie rokowań zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. nie podlega kontroli sądowej co do ich przebiegu. Nieodniesienie się przez WSA do zarzutów niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Modernizacja linii napowietrznej była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Rokowania zostały przeprowadzone nieprawidłowo i były pozorne. WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Sprawa udzielenia zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, wydawanego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., nie dotyczy zgodności całości projektowanych prac z planem miejscowym, a w przypadku braku planu zgodności z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ale jedynie zgodności z ww. dokumentami ograniczeń wynikających z zamiaru realizacji inwestycji celu publicznego na konkretnej nieruchomości, stanowiących uzasadnienie dla ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości. Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie posiada interesu prawnego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, której nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela dominujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjny pogląd, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor.

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sędzia

Karol Kiczka

przewodniczący

Piotr Przybysz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w szczególności zakresu kontroli sądowej nad zgodnością z planem miejscowym oraz procedurą rokowań."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z inwestycjami celu publicznego i ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z prawem nieruchomości i inwestycjami celu publicznego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy niezgodność inwestycji z planem na cudzej działce może zablokować ograniczenie korzystania z Twojej nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 424/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Karol Kiczka /przewodniczący/
Piotr Przybysz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1186/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 124 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.Z. i T.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1186/22 w sprawie ze skargi Z.Z. i T.Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr SPN-V.7536.45.2021.AG2 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1186/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z.Z. i T.Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] sierpnia 2021 r. nr SPN-V.7536.45.2021.AG2 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddalił skargę.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyli Z.Z. i T.Z., zastępowani przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości.
W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie:
1) prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
– art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez wadliwe przyjęcie, że modernizacja linii napowietrznej [...] relacji [...] w zakresie zmiany trasy linii i wymiany przewodów roboczych na nowe na odcinku pomiędzy słupami nr [...] oraz wymiany przewodu odgromowego na odcinku od słupa nr [...] do [...] jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (obecnie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego części obszaru miasta Pruszkowa – Gąsin Przemysłowy – Obszar III uchwalonego uchwałą nr LXIV.602.2022 Rady Miasta Pruszkowa z 27 października 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru miasta Pruszkowa – Gąsin Przemysłowy – Obszar III, uprzednio Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta Pruszkowa (obszar Gąsin Przemysłowy) uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Pruszkowie Nr XLIV/485/2002 z 25 kwietnia 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Pruszkowa), podczas gdy Sąd powinien przyjąć, że przedmiotowa modernizacja linii napowietrznej jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
– art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie zostały przeprowadzone spełniające wymogi prawa rokowania, podczas gdy rokowania były przeprowadzone nieprawidłowo i były pozorne;
2) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
– art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniały przesłanki do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przez organ przepisów wskazanych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
– art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne uzasadnienie wyroku poprzez nieodniesienie się do wszystkich sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów, przez co uzasadnienie wydanego orzeczenia jest zbyt ogólne i nie odpowiada określonym przepisami prawa wymogom.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] sierpnia 2021 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty Pruszkowskiego z [...] marca 2021 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu:
1) wydanego przez Prezydenta Miasta Pruszkowa w dniu 13 stycznia 2023 r. (znak: WPR.6727.1.10.2023.EŁ) – wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru miasta Pruszkowa – Gąsin Przemysłowy – Obszar III na fakt tego, że obecnie działka położona w [...] ul. [...], nr ewid. [...] obręb [...] jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą nr LXIV.602.2022 Rady Miasta Pruszkowa z 27 października 2022 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego dnia 21 grudnia 2022 r., poz. 14065,
2) mapa "Zmiana trasy linii napowietrznej [...] relacji [...] na odcinku pomiędzy słupami nr [...]" na fakt tego, że modernizacja przedmiotowej linii napowietrznej jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż zmienia trasę istniejącej linii napowietrznej (na działkach nr [...], [...]).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania P. S.A. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od skarżących na rzecz uczestniczki kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych, pominięcie zawnioskowanych przez skarżących kasacyjnie dowodów – albowiem kwestia zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który wszedł w życie po wydaniu kontrolowanej przez sądy administracyjne decyzji Wojewody Mazowieckiego, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Ze sposobu sformułowania zarzutów wynika, że wskazane naruszenia prawa procesowego mają charakter wtórny, bowiem ich zasadność uzależniona jest od oceny naruszenia prawa materialnego, to jest art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: u.g.n.). Dlatego w pierwszej kolejności należy ocenić zarzuty odnoszące się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania ww. przepisu prawa materialnego.
Skarżący kasacyjnie zarzucają Sądowi I instancji, że analizując zgodność realizacji celu publicznego z uregulowaniami planu miejscowego zupełnie pominął ogólną zgodność realizacji celu publicznego z miejscowym planem, skupiając się na zgodności inwestycji z planem wyłącznie na nieruchomości należącej do Skarżących. Skarżący tymczasem zarzucali w skardze, iż przebieg linii energetycznej został ustalony sprzecznie z planem, gdyż niezgodne z tym planem jest przesunięcie linii energetycznej na działce nr [...]. Inwestycja oceniana jako całość nie była zatem zgodna z obowiązującym w tym czasie planem zagospodarowania przestrzennego. Plan bowiem nie uwzględniał przesunięcia linii energetycznej na działce [...] i jej poprowadzenie przez działkę [...] i [...] w innej linii niż obecna (w zakresie naziemnego poprowadzenia linii). Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do podniesionego przez Skarżących zarzutu niezgodnego z planem przesunięcia linii energetycznej na działce nr [...].
Należy przypomnieć, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. w dacie wydania zaskarżonej decyzji miał następujące brzmienie: Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. w ówcześnie obowiązującym brzmieniu stanowił natomiast: Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Sprawa udzielenia zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, wydawanego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., nie dotyczy zgodności całości projektowanych prac z planem miejscowym, a w przypadku braku planu zgodności z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ale jedynie zgodności z ww. dokumentami ograniczeń wynikających z zamiaru realizacji inwestycji celu publicznego na konkretnej nieruchomości, stanowiących uzasadnienie dla ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości.
Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie posiada interesu prawnego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, której nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym. Może on podnosić zastrzeżenia jedynie co do zgodności z ww. dokumentami ograniczeń w związku z planowaną realizacją inwestycji celu publicznego na nieruchomości, do której posiada on tytuł prawny. Mówiąc inaczej, jeżeli ograniczenie sposobu korzystania z konkretnej nieruchomości jest zgodne z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, to nie ma znaczenia, że ograniczenia sposobu korzystania z innej nieruchomości, nie stanowiącej własności strony lub niepozostającej w użytkowaniu wieczystym strony, nie jest zgodne z planem przestrzennym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tego rodzaju kwestie wykraczają bowiem poza granice przedmiotu sprawy dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Z powyższych rozważań wynika, że skoro skarżący kasacyjnie są właścicielami nieruchomości gruntowej położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m.kw., dla której Sąd Rejonowy w [...] VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], jednakże zarzucają niezgodne z planem przestrzennym przesunięcie linii energetycznej na działce nr [...] i jej poprowadzenie przez działkę [...] i [...] w innej linii niż obecna, nie posiadając przy tym tytułu prawnego do działki [...] lub [...], to zarzut ten pozostaje bez znaczenia dla kwestii prawidłowości zaskarżonej decyzji. Oznacza to również, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie dowodu z mapy "Zmiana trasy linii napowietrznej [...] relacji [...] na odcinku pomiędzy słupami nr [...]" dotyczy okoliczności niemających znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Nie ma zatem podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.
Należy również podkreślić, że zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola zgodności decyzji administracyjnych z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja została wydana 27 sierpnia 2021 r. Nie ma zatem znaczenia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr LXIV.602.2022 Rady Miasta Pruszkowa z 27 października 2022 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 21 grudnia 2022 r., poz. 14065). Oznacza to również, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie dowodu z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w 2022 r. dotyczy okoliczności niemających znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Nie ma zatem podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że w sprawie zostały przeprowadzone spełniające wymogi prawa rokowania, podczas gdy rokowania były przeprowadzone nieprawidłowo i były pozorne, należy zauważyć, że stwierdzenie, czy w sprawie miało miejsce wyczerpanie procedury rokowań, jest kwestią ustaleń faktycznych, a w tym zakresie nie postawiono w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania i przyjęcia wadliwych ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 19 marca 2024 r., I OSK 2762/20). Skoro zaś dokonane ustalenia faktyczne, przyjęte za podstawę orzekania przez Sąd I instancji, pozwalały na stwierdzenie, że doszło do wyczerpania procedury rokowań, to nie ma podstaw do uznania, że art. 124 ust. 3 u.g.n. został naruszony przez Sąd I instancji poprzez błędne zastosowanie.
Należy również wyjaśnić, że wykładnia art. 124 ust. 3 u.g.n. dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela dominujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia (zob. np. wyrok NSA z 27 lutego 2024 r., I OSK 2091/22).
W orzecznictwie wskazuje się również, że organ prowadzący postępowanie w sprawie ograniczenia korzystania z nieruchomości, uwzględniając treść art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., zobowiązany jest jedynie zbadać, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji. Nie podlega kontroli sam tryb prowadzenia rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia porozumienia. Kwestie takie, jak dobra albo zła wiara inwestora czy ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (wyrok NSA z 26 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1021/22; wyrok NSA z 22 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 2303/21; wyrok NSA z 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 2190/21).
Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię oraz poprzez błędne zastosowanie nie może zostać uznany za zasadny.
Skoro nie miało miejsca naruszenie przez organ przepisów prawa, to nie można zarzucać Sądowi I instancji, że oddalając skargę naruszył art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz że naruszył art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów, należy wyjaśnić, że jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi - sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10). Jednak nie oznacza to, że sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie - co należy podkreślić - w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Okoliczność zatem, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., które zostanie uwzględnione przez Sąd kasacyjny w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10, z 28 lipca 2015 r. w sprawie II OSK 851/15, z 21 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 1084/13, z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15). Z powyższego wynika, że jakkolwiek brak odniesienia się wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, to jednak pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby inaczej orzec w sprawie, stanowi uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego I instancji.
Przenosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący kasacyjnie zarzucają Sądowi I instancji, że analizując zgodność realizacji celu publicznego z uregulowaniami planu miejscowego zupełnie pominął ogólną zgodność realizacji celu publicznego z miejscowym planem, skupiając się na zgodności inwestycji z planem wyłącznie na nieruchomości należącej do Skarżących. W skardze kasacyjnej nie wykazano wpływu tego uchybienia na rozstrzygnięcie sprawy, jak również nie wskazano innych zarzutów i twierdzeń, które zostały podniesione w skardze, ale Sąd I instancji nie odniósł się do nich. Należy przypomnieć, że kwestia ogólnej zgodności inwestycji z planem przestrzennym wykracza poza granice sprawy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Nieodniesienie się zatem przez Sąd I instancji do tej kwestii pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Skoro skarżący kasacyjnie nie wykazali, że Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze, mających istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, to zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. nie może zostać uznany za zasadny.
Z przedstawionych powyżej powodów, skoro zaskarżony wyrok odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.
Sąd nie orzekł w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania ze względu na brak podstawy prawnej dla takiego rozstrzygnięcia. Stosownie bowiem do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę, strona, która skargę kasacyjną wniosła, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ. Przepis ten nie przewiduje zatem zwrotu tego rodzaju kosztów poniesionych przez uczestnika postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2019 r., II OSK 1156/18).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI