I OSK 421/05

I OSK 421/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/
Janina Antosiewicz
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
SA/Sz 490/03 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2004-11-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Anna Łuczaj (spr.), Protokolant Joanna Szcześniak, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Sz 490/03 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie restrukturyzacji zaległości w opłacie adiacenckiej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...].
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż J. K. w dniu 5 listopada 2002 roku złożył wniosek o restrukturyzację zaległości z tytułu opłaty adiacenckiej. Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 207 i art. 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) umorzył postępowanie w sprawie z wniosku J. K. o restrukturyzację zaległości w opłacie adiacenckiej w kwocie 136.895 złotych. Organ pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, ustawę tą stosuje się wyłącznie do zobowiązań podatkowych, zaś opłata adiacencka nie jest podatkiem. Stosownie bowiem do art. 6 ustawy - Ordynacja podatkowa, podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Opłata adiacencka nie ma charakteru publicznoprawnego, nieodpłatnego świadczenia pieniężnego, jest świadczeniem odpłatnym (stanowiącym ekwiwalent za budowę infrastruktury technicznej), wynikającym ze stosunków cywilnoprawnych. W tych okolicznościach organ I instancji uznał, że postępowanie z wniosku J. K. jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
W odwołaniu od tej decyzji J. K. zarzucił, że procedura ustalenia wysokości opłaty na podstawie operatu była nierzetelna i tendencyjna, zatem opłatę wyliczono w sposób niesprawiedliwy. Postępowanie restrukturyzacyjne mogłoby natomiast rozwiązać kwestię opłaty adiacenckiej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 208 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz art. 7 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w sprawie restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych nie może prowadzić do uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej. W ocenie Kolegium skarżący jest podmiotem mogącym być objętym restrukturyzacją, lecz zgłoszone należności nie podlegają restrukturyzacji. Powołując treść art. 7 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji wskazano, iż restrukturyzacji podlegają jedynie należności z tytułu zobowiązań podatkowych a stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego. Opłata adiacencka nie jest podatkiem, ponieważ nie została określona w przepisach prawa podatkowego, lecz w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, iż decyzja została wydana z obrazą art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, przez niewłaściwą jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że opłata adiacencka nie jest zobowiązaniem podatkowym. Zdaniem skarżącego fakt uregulowania opłaty adiacenckiej w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie stanowi kryterium przesądzającego, czy jest to zobowiązanie podatkowe podlegające restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Przepisy podatkowe mogą być umieszczone w różnych ustawach regulujących nie tylko i wyłącznie kwestie podatkowe. Skarżący przedstawił definicję podatku zawartą w art. 6 ustawy - Ordynacja podatkowa i wskazał, że ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje kilka rożnych rodzajów opłat adiacenckich. Najczęściej spotykana dotyczy kosztów budowy urządzeń infrastruktury technicznej (art. 144 wskazanej ustawy). Ta opłata nie jest podatkiem, gdyż brak jest elementu nieodpłatności. Inna opłata dotycząca scalania, podziału nieruchomości, też nie może być uznana za podatek. Natomiast opłata adiacencka nałożona na skarżącego jest opłatą inną niż wyżej opisane. Jest to opłata oparta o przepis art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżącego, w tym przypadku brak jest ekwiwalentności tego świadczenia, a tym samym jest to świadczenie nieodpłatne. Opłata adiacencka z art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, spełnia również pozostałe przesłanki definicji podatku, gdyż jest to świadczenie publicznoprawne, przymusowe, bezzwrotne, pieniężne, na rzecz gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Skarżący podniósł, że spełnia również pozostałe przesłanki określone w art. 7 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, jest bowiem przedsiębiorcą, nieruchomość objęta opłatą adiacencką związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą, a tym samym winna podlegać restrukturyzacji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie organy orzekające w sprawie wniosku skarżącego o restrukturyzację zaległości z tytułu opłaty adiacenckiej, zasadnie uznały, że opłata ta nie podlega umorzeniu na podstawie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Za trafne uznano stanowisko organów administracji, że opłata adiacencka na rzecz gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie jest podatkiem i wobec tego nie mają do niej zastosowania przepisy powyższej ustawy. Na poparcie tego stanowiska przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2002 roku (sygn. akt I SA 342/01, M.Prawn. 2003/3/98). Sąd I instancji podniósł, iż zgodnie z art. 4 ust. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity – Dz.U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 543 ze zm.) opłata adiacencka to opłata ustalona w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków publicznych albo scaleniem i podziałem gruntów. W ocenie Sądu z treści art. 7 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców wynika, że restrukturyzacji podlegają wyłącznie należności z tytułu zobowiązań podatkowych, stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego. Sąd przytoczył definicje: zobowiązania podatkowego - zawartą w art. 5 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz podatku - zawartą w art. 6 tej ustawy oraz podniósł, że z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców wynika jakiego rodzaju należności podatkowe podlegają restrukturyzacji. W katalogu wymienionym w tym przepisie ustawodawca nie wymienia opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego jej podziałem, co jest zrozumiałe, jeżeli zważyć na stanowisko, iż opłata adiacencka nie jest podatkiem.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedmiotem regulacji objętej ustawą o gospodarce nieruchomościami, jak wynika z art. 1 tej ustawy, są zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, podziału nieruchomości, scalania i podziału nieruchomości, pierwokupu nieruchomości, wywłaszczenia i zwrotu nieruchomości, udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, wyceny nieruchomości, działalności zawodowej, której przedmiotem jest gospodarowanie nieruchomościami. Nie znajduje zatem oparcia w powyższym przepisie sugestia skarżącego, jakoby ustawa ta była ustawą podatkową. Sąd opierając się na przepisie art. 3 ust. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa wskazał, że ustawami podatkowymi są ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.
J.K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2004 roku, zaskarżając ten wyrok całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, to jest:
- art. 7 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców;
- art. 4 pkt 11 i art. 98 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,
- art. 3 pkt 1, art. 5 i art. 6 ustawy - Ordynacja podatkowa,
- art. 87 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
przez niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię, polegającą głównie na uznaniu, że opłata adiacencka nałożona na wnoszącego skargę nie jest podatkiem, a w konsekwencji nie podlega restrukturyzacji. Podnosząc powyższy zarzut strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Autor skargi kasacyjnej podnosi, iż Konstytucja RP w art. 87, określając źródła prawa wskazuje między innymi ustawy, nie dokonując rozróżnienia ustaw na ustawy "zwykłe" i ustawy "podatkowe". Również art. 217 Konstytucji RP stanowiąc, że nakładanie podatku następuje w drodze ustawy, nie wymaga, aby była to ustawa szczególnego rodzaju, to jest ustawa podatkowa. Zdaniem strony skarżącej w każdej ustawie można zawrzeć zapisy dotyczące podatków. W konsekwencji okoliczność, że opłata adiacencka uregulowana została w ustawie o gospodarce nieruchomościami, nie stanowi kryterium przesądzającego o tym, czy jest to zobowiązanie podatkowe podlegające restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. W zawartej w art. 5 ustawy - Ordynacja podatkowa definicji zobowiązania podatkowego wskazuje się, że zobowiązaniem podatkowym jest zobowiązanie podatnika do zapłacenia podatku określonego w przepisach prawa podatkowego.
Strona skarżąca powtórzyła, że ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje kilka różnych rodzajów opłaty adiacenckiej. Zdaniem strony skarżącej opłata adiacencka określona w art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami spełnia przesłanki definicji podatku, gdyż jest świadczeniem nieodpłatnym, publicznoprawnym, przymusowym, bezzwrotnym, pieniężnym, na rzecz gminy i wynika z ustawy podatkowej.
Strona skarżąca uważa, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy podstawowe znaczenie ma dokonanie wykładni pojęcia "podatku", a konkretnie ustalenie, czy opłata adiacencka na rzecz gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanym jej podziałem dokonanym na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, określona w art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest podatkiem, czy też nie można jej przypisać tego waloru. Wojewódzki Sąd Administracyjny bez analizy przepisu art. 6 ustawy - Ordynacja podatkowa niesłusznie uznał, iż opłata adiacencka, przewidziana w art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest podatkiem. Nie ulega wątpliwości, że świadczenia tego nie określa żadna umowa cywilnoprawna czy też arbitralne stanowisko organu podatkowego, lecz ustawa. Opłata adiacencka na rzecz gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej podziałem ma ewidentnie, w ocenie skarżącego, charakter nieodpłatny i brak jej ekwiwalentności. Przymusowy charakter podatku wyraża się w uprawnieniu gminy do ich stanowienia, poboru, a przede wszystkim egzekwowania przy zastosowaniu środków przymusu za pośrednictwem właściwych organów dysponujących władza publiczną. Bezzwrotny charakter podatków oznacza ostateczne przekazanie środków pieniężnych z majątku podatnika do gminy. Pieniężny charakter podatku oznacza natomiast, że jest on wyznaczany, obliczany i pobierany w walucie obowiązującej w danym kraju, a nie w naturze lub w drodze osobistego świadczenia pracy. Beneficjentem świadczenia jest gmina, następuje bowiem proces przewłaszczenia środków pieniężnych z majątku podatnika do mienia gminy. Poza sporem pozostaje, że zapłata następuje na rzecz podmiotu wymienionego w definicji, a nie na rzecz innych osób. Zdaniem skarżącego wyrażenie "wynikające z ustawy podatkowej" oznacza przede wszystkim konieczność ustawowego uregulowania podatku. Nie można odnosić definicji zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa do rozpoznawanej sprawy, ponieważ - jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 listopada 1999 roku (sygn. akt K 28/98) - art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej odnosi się tylko do materii normowanych w ordynacji, co jednoznacznie wynika z początkowego sformułowania tego artykułu. Nie można również odczytywać tego przepisu jako uniwersalnej powszechnie obowiązującej definicji pojęcia "ustawa podatkowa". Pojęcie to o szerszym znaczeniowo zakresie występuje w art. 123 Konstytucji RP. Skarżący zauważa, że sposób sformułowania definicji ustaw podatkowych w art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, że za ustawę podatkową można uznać taką ustawę, która zawiera jedynie część przesłanek. Dlatego dla uznania, iż mamy do czynienia z ustawą podatkową wystarczy stwierdzenie, że ustawa taka reguluje podstawowe kwestie konstrukcyjne danej daniny, jak: podmiot, przedmiot opodatkowania, podstawę opodatkowania bądź stawki podatkowe. Z tego powodu nie jest istotne, w ocenie strony skarżącej, że przedmiotem regulacji objętej ustawą o gospodarce nieruchomościami są również inne kwestie wyliczone w art. 1 tej ustawy. Skarżącemu znana jest także teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 28 listopada 2003 roku, prezentująca pogląd, iż opłata adiacencka nałożona w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela nie jest podatkiem, lecz wskazuje on, iż wyrok ten wiąże w konkretnej sprawie o innym stanie faktycznym. Ponadto tezę tego wyroku należy oceniać krytycznie - istnieją podstawy do sformułowania poglądu przeciwnego.
W ocenie strony skarżącej przesądzenie kwestii, iż opłata adiacencka jest podatkiem, wpływa w sposób decydujący na przesądzenie, iż spełnione są również kryteria z art. 7 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Obie te podstawy nie mogą zachodzić równocześnie. Naruszenie prawa procesowego może następować w tych samych postaciach co naruszenie prawa materialnego.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców; art. 4 pkt 11 i art. 98 ust. 1 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 3 pkt 1, art. 5 i art. 6 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz art. 87 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - przez błędną wykładnię i jednocześnie niewłaściwe zastosowanie tychże przepisów prawa.
Niezależnie od sposobu sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa w powyższym zakresie.
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców / D. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm./ restrukturyzacji podlegają znane na dzień 30 czerwca 2002 r. zaległości, z zastrzeżeniem ust. 4 i art. 16, z tytułu podatków: dochodowego od osób fizycznych, zryczałtowanego dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, dochodowego od osób prawnych, od towarów i usług, akcyzowego, zniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 tejże ustawy, ustawę stosuje się odpowiednio do należności od przedsiębiorców z tytułu zobowiązań podatkowych stanowiących dochody budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego podejmie uchwałę o restrukturyzacji tych należności, z wyjątkiem podatków, które nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podatkiem jest – jak stanowi art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa / Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. / - publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowe.
Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami / t. .j. Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 ze zm./ nie jest podatkiem i wobec tego nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji jak też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2002 roku, sygn. akt I SA 342/01, (M.Prawn. 2003/3/98).
Należy także posiłkowo zwrócić uwagę na orzecznictwo i poglądy doktryny w zakresie renty planistycznej, o jakiej mowa w art. 36 ust. 3 ustawy dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym / t. j. Dz. U. Nr Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 września 2004 r., OSK 520/04, zaprezentował stanowisko, iż do opłaty tej nie znajdowały zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej.
O tym bowiem, czy przepisy Ordynacji podatkowej mają zastosowanie przy wydawaniu określonych decyzji stanowi ustawa i regulacji w tym zakresie nie można domniemywać. Nie można domniemywać nadania określonemu świadczeniu statusu podatku.
( por. OSP 2005/3/55 – glosa aprobująca W. Falczyńskiego i J. Stelmasiaka – OSP 2005/7-8/91, także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r. , IISA 1921/99 – LEX nr 53435, dotyczący należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 1999 r., I S.A./Po 155/8, LEX nr 37217, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2000 r., FPK 1/00, ONSA 2001/1/13 - dotycząca opłaty za usunięcie drzew ).
Z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie wynika, aby zamiarem ustawodawcy było nadanie opłacie adiacenckiej statusu podatku i nie ma podstaw, aby ten fakt domniemywać i w konsekwencji do opłaty adiacenckiej stosować przepisy Ordynacji podatkowej.
W tym miejscu podkreślić należy, iż zgodnie z art. 6 ustawy - Ordynacja podatkowa zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.
Opłata adiacencka nie wynika z obowiązku podatkowego, a tym samym nie stanowi zobowiązania podatkowego. Skoro zaś opłata ta nie stanowi zobowiązania podatkowego to nie znajdują do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców / D. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm./, w tym powołany w skardze kasacyjnej art. 7 ust. 1 jak i art. 6 ust. 1 pkt 1 litera a). Taki charakter opłaty nie wynika ż definicji opłaty adiacenckiej, zawartej art. 4 pkt 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Według tegoż przepisu przez opłatę adiacencką należy rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego albo scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości. Powyższa definicja ta nie daje podstaw do uznania tejże opłaty za podatek w rozumieniu art. 6 Ordynacji podatkowej. Obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej nie wynika z zobowiązania podatkowego a zatem opłata ta nie stanowi zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 5 Ordynacji podatkowej.
Wprawdzie przepisy Ordynacji podatkowej odnoszą się również do niepodatkowych należnościach budżetowych / tj. nie będących podatkami i opłatami należności stanowiących dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikających ze stosunków publicznoprawnych / to jednak dotyczy to tylko tych należności budżetowych, które są konkretnie / imiennie / wskazane w przepisach szczegółowych.
/ por. C. Kosikowski [w:] C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2002, wyd. II., komentarz do art. 2 i art. 3 /
Z powyższych względów nie jest trafny zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców; art. 4 pkt 11 i art. 98 ust. 1 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 3 pkt 1, art. 5 i art. 6 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Nie można także podzielić także zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 87 / źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej / i art. 217 Konstytucji R.P. stanowiącego, iż nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.