I OSK 420/05

I OSK 420/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/
Janina Antosiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Łd 508/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-01-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz (spr.), Anna Łuczaj, Protokolant Joanna Szcześniak, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 508/04 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2. odstępuje od zasądzenia od M. K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], 3. przyznaje adw. J. Ł. kwotę 219,60 zł. (dwieście dziewiętnaście złotych, sześćdziesiąt groszy) od Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 508/04 uwzględniając skargę M. K. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...], cofającą uprawnienie do kierowania pojazdami.
Z uzasadnienia wyroku wynika, iż Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] powiadomił Urząd Miasta [...] o wydaniu M. K. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 17 lipca 2003 r. skierował M. K. na badanie lekarskie do WOMP Przychodni Konsultancyjno-Diagnostycznej w [...]. Przychodnia ta wydała 17 grudnia 2003 r. orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, co do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy.
Od orzeczenia lekarskiego strona wniosła odwołanie.
Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.) cofnął M. K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi i zobowiązał stronę do zwrotu dokumentu prawa jazdy kat. BA nr 52 100 02 1061 serii D 29 24224, wydanego 18 grudnia 2002 r. Decyzję tę uzasadniono uprzednim wydaniem orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Decyzja wydana w tej sprawie nie jest uznaniową tzn., że gdy są spełnione przesłanki z art. 140 ust. 1 pkt 1 organ musi wydać decyzję o cofnięciu prawa jazdy.
W odwołaniu od tej decyzji M. K. wyjaśnił, że orzeczenie o niepełnosprawności uzyskał na swój wniosek, a jego niepełnosprawność datuje się wypadku, który miał miejsce 3 stycznia 2001 r. Orzeczenie zapadło bez wyjaśnienia i badań, a jedynie na podstawie karty informacyjnej ze szpitala. Obecnie czuje się dobrze i nie ma żadnych następstw wypadku. Prawo jazdy jest mu potrzebne ze względu na dowożenie niepełnosprawnej żony na zabiegi rehabilitacyjne.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (...) starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy zaznaczył, że wprawdzie dotychczas nie zostało rozpatrzone odwołanie strony od orzeczenia lekarskiego, jednakże stan zdrowia strony opisany w karcie informacyjnej z leczenia szpitalnego w 2003 r. zdaniem Kolegium, może stanowić zagrożenie dla bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Mimo że M. K. jest przekonany, iż znajduje się w dobrej kondycji fizycznej, to z dokumentów wynika, że ma nadciśnienia, a w 2001 r. miał udar mózgu z niedowładem lewych kończyn. W ocenie organu odwoławczego – nie można zatem wykluczyć, iż może zdarzyć się kolejny udar mózgu, a gdyby doszło do niego w czasie kierowania pojazdem, jego skutki mogłoby być tragiczne nie tylko dla strony, ale dla innych uczestników ruchu drogowego. W tych okolicznościach nie można czekać na zakończenie postępowania odwoławczego co do orzeczenia lekarskiego, ponieważ termin ponownego badania strony w Instytucie Medycyny Pracy może być odległy. Jeżeli natomiast orzeczenie lekarskie będzie pozytywne dla strony, organ I instancji, zgodnie z przepisem art. 140 ust. 2 ww. ustawy wyda decyzję przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł M. K. zarzucając, że decyzja SKO jest niezgodna z prawem i wydana została bez zbadania wszystkich okoliczności. W uzasadnieniu skargi powołał argumenty przytoczone w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji oraz przedstawił szczegółowo swoje zarzuty co do sposobu przeprowadzenia badań.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło o jej odrzucenie, a w przypadku nieuwzględnienie tego wniosku o oddalenie skargi. Organ odwoławczy podniósł, że skarga nie określa jakie naruszenie prawa miało miejsce w toku postępowania administracyjnego, zawiera natomiast zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia badań lekarskich i treści orzeczenia lekarskiego, zatem odnosi się do postępowania, w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest właściwe rzeczowo. Gdyby w ocenie Sądu nie zachodziły jednak przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi, SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 2 września 2004 r. SKO przesłało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzeczenie lekarskie nr [...] z 28 czerwca 2004 r. Instytutu Medycyny Pracy w [...], stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez M. K. pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy.
Uwzględniając skargę Sąd podzielił pogląd organu o związaniu treścią orzeczenia lekarskiego, które stwierdza istnienie przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami. Bez orzeczenia lub sprzecznie z nim organ nie może ze własnym zakresie ustalić, że istnieją lub nie istnieją u danej osoby przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi. Orzeczenie to ma charakter opinii biegłego, a organ nie jest zwolniony od obowiązku oceny tego orzeczenia w ramach określonych przez art. 80 kpa, szczególnie w sprawach spornych i wątpliwych.
Organ prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym obowiązują wszystkie reguły dotyczące przebiegu postępowania administracyjnego określone w kpa. W szczególności dotyczą go art. 7 kpa, który nakazuje podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i art. 77 § kpa, nakładający obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnionego lekarza, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, mające być podstawą decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdem, jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 kpa. Szczególnie wtedy kiedy jest kwestionowane przez stronę lub organ musi nosić cechy opinii biegłego określone w art. 84 § 1 kpa, a więc zawierać rzeczowe uzasadnienie, wyjaśniające wszystkie wątpliwości w sposób przekonujący i zrozumiały dla strony, organu administracji oraz sądu.
W rozpoznawanej sprawie orzeczenie lekarskie, stanowiące podstawę decyzji cofającej skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami, wydane zostało jeszcze w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1999 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. Nr 69, poz. 772), które obowiązywało do dnia 1 stycznia 2004 r. Orzeczenie, zgodnie z § 12 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia, wydane zostało przez uprawnionego lekarza i na druku zgodnym z wzorem orzeczenia lekarskiego określonym w załączniku nr 3 do tego rozporządzenia.
Od orzeczenia lekarskiego wydanego w tym wypadku przez uprawnionego lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], w myśl § 13 tego rozporządzenia, badany mógł wnieść do Instytutu Pracy w [...] odwołanie wraz z uzasadnieniem w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego orzeczenia. Lekarz, za którego pośrednictwem było wnoszone odwołanie, winien przekazać je w terminie 7 dni do właściwego podmiotu odwoławczego wraz z dokumentacją medyczną badania stanowiącego podstawę wydania orzeczenia, a uprawniony lekarz podmiotu odwoławczego wydać orzeczenie w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania odwołania (§ 13 ust. 4 w zw. z § 14 rozporządzenia). Tryb ten, zdaniem Sądu, powinien zostać wyczerpany jeszcze przed podjęciem decyzji przez Prezydenta Miasta [...].
Wydanie decyzji przez organ I i II instancji przed uzyskaniem orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym w sytuacji, gdy skarżący kwestionował trafność orzeczenia lekarskiego, zarzucał, że badania przeprowadzone zostały nieobiektywnie, a warunki w jakich się odbyły miały wpływ na ich wynik, naruszało uprawnienia skarżącego do złożenia odwołania przewidziane w rozporządzeniu, art. 8 i 10 § 1 kpa oraz uzasadnia postawienie zarzutu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Brak ten powoduje, że Sąd nie mógł ocenić legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności, czy w dacie jej wydania istniały przesłanki z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zdaniem Sądu rozporządzenie z 7 stycznia 2004 r., które weszło w życie z dniem 9 stycznia 2004 r. nie mogło mieć zastosowania przy ocenie prawidłowości orzeczenia lekarskiego z 17 grudnia 2003 r., które stanowiło podstawę wydania decyzji w tej sprawie.
Należy odróżnić kontrolę sprawowaną przez wojewodów nad wykonywaniem badań lekarskich i wydawaniem orzeczeń, mającą oparcie w art. 12 ust. 7 ustawy od merytorycznej oceny takiej opinii przez organ orzekający o prawach obywateli w konkretnej sprawie.
Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zażądał uzasadnienia orzeczenia wydanego w trybie odwoławczym przez uprawnionego lekarza Instytutu Medycyny Pracy oraz załączenia całej dokumentacji medycznej (wymienionej w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 1999 r.). Dopiero wówczas po zapoznaniu się z uwagami skarżącego, będzie mógł ocenić czy orzeczenie to stanowi podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ocena całego materiału dowodowego winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 kpa).
Z powyższych względów Sąd uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], reprezentowane przez radcę prawną Annę Sekułę zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
- art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez ustalenie, że organy obu instancji nie były zobowiązane do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania przed zakończeniem postępowania odwoławczego od orzeczenia lekarskiego wydanego przez wymienionego lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy,
- § 18 ust. 4 i § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 czerwca 1999 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. Nr 69, poz. 772) w zw. z art. 18 ust. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej przez ich niezastosowanie,
- naruszenie art. 141 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i 77 kpa przez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i pominięcie ustaleń dokonanych przez SKO, dotyczących stanu zdrowia M. K., a następnie wskazania dalszego postępowania z naruszeniem wyżej wskazanego prawa materialnego,
- art. 75 w zw. z art. 84 § 1 kpa przez ustalenie, że orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnionego lekarza na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 1999 r. w zw. z art. 122 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest środkiem dowodowym, w rozumieniu art. 75 kpa i musi nosić cechy opinii biegłego określone w art. 84 § 1 kpa.
Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi w razie ustalenia, że nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, a w przeciwnym razie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi SKO wywodzi, iż stanowisko Sądu jest błędne, gdyż orzeczenie lekarskie nie jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 § 1 kpa, lecz dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 kpa. Nie posiada więc waloru opinii biegłego, nie musi zawierać uzasadnienia, bowiem musi być wydane na drukach wg wzorów określonych w załącznikach do rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r., a wzory nie zawierają pozycji uzasadnienia.
Organ administracji publicznej nie jest związany opinią biegłego w zakresie ustalania stanu faktycznego, ani określenie konsekwencji prawnych takiego stanu, natomiast jest związany orzeczeniem lekarskim. Obowiązany jest bowiem cofnąć uprawnienia do kierowania osobie, u której orzeczeniem lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Ustalając, że organy nie były obowiązane do cofnięcia uprawnienia przed zakończeniem postępowania odwoławczego od orzeczenia wydanego przez lekarza WOMP Sąd naruszył art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż przepis ten nie wymaga aby orzeczenie było ostateczne. Błędnie natomiast Sąd ocenił, że wydanie decyzji przed rozpoznaniem odwołana naruszało prawa strony przewidziane w rozporządzeniu oraz przepisów art. 8 i 10 kpa.
Zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia z 1999 r kontrolę wykonywania i dokumentowania badań oraz wydawania orzeczeń lekarskich może przeprowadzić uprawniony lekarz posiadający pisemne upoważnienie wojewody do jej przeprowadzenia. Przepis ten został pominięty w rozporządzenia z 2004 r. lecz wskazuje wyłącznie na dokonywanie kontroli przez uprawnionych lekarzy. Sąd z naruszeniem prawa przepisu tego nie zastosował nakładając obowiązek dokonania oceny prawidłowości przeprowadzania badań lekarskich na organ wydający decyzję i SKO. Tymczasem organy te nie zostały do tego upoważnione. Kolegium podkreśla, że wydanie decyzji o cofnięciu podyktowane było stanem zdrowia oraz interesem społecznym i słusznym interesem strony, z uwagi na zagrożenie życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. W przypadku zmiany sytuacji możliwe będzie przywrócenie uprawnienia na podstawie art. 140 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Nałożenie przez Sąd na organ obowiązku zażądania uzasadnienia orzeczenia i załączenia dokumentacji lekarskiej jest niewykonalny i narusza przepis § 18 ust. 4 rozporządzenia z 1999 r. w zw. z art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Pierwszy z przepisów stanowi, że do udostępnienia z przekazywania dokumentacji medycznej, o której mowa w § 18 ust. 1 i 3 stosuje się przepisy art. 18 ustawy o zoz. Art. 18 ust. 2 tej ostatniej ustawy stanowi, że zakład opieki zdrowotnej zapewnia ochronę danych zawartych w dokumentacji medycznej, a w ust. 3 wymienia osoby i instytucje, którym ta dokumentacja może być udostępniona. Organy administracji publicznej nie zostały upoważnione do wzglądu w dokumentację medyczną badanych osób.
Na uprawnionych lekarzy Instytutu Medycyny Pracy – Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w omawianym rozporządzeniu z 1999 r jak i aktualnym z 7 stycznia 2004 r. nie nałożył obowiązku uzasadniania wydawanych orzeczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Sąd uznał za trafne.
Błędnym jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym przez ustalenie, iż organy nie mogły wydać decyzji o cofnięciu uprawnień przed zakończeniem postępowania odwoławczego.
W myśl art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 czerwca 1999 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających o uprawnienie do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. Nr 69, poz. 772) od orzeczenia lekarskiego badany może wnieść odwołanie wraz z uzasadnieniem w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego. Przewidziany w rozporządzeniu tryb odwoławczy sprawia, iż orzeczenie wydane na podstawie § 12 nie ma cech ostatecznego.
W przypadku wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego starosta nie może więc wydać decyzji przewidzianej w art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy, aż do momentu wydania orzeczenia ostatecznego przez jednostkę badawczo-rozwojową, przewidzianego w § 14 ust. 2 powołanego rozporządzenia.
Prawidłowo więc Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, iż wydanie decyzji cofającej uprawnienie przed ostatecznym zakończeniem postępowania w przedmiocie orzeczenia lekarskiego naruszało przepisy prawa procesowego nie zaś materialnego – jak zarzuca się w skardze kasacyjnej.
Naruszenie przepisów prawa procesowego tylko wówczas stanowić może podstawę do uchylenia decyzji gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Załączone do akt ostateczne orzeczenia lekarskie Instytutu Medycyny Pracy z 28 czerwca 2004 r., potwierdzało istnienie przeciwwskazań lekarskich do kierowania przez M. K. pojazdami mechanicznymi. Naruszenie przepisów prawa procesowego nie miało więc wpływu na wynik sprawy, a nie jak stwierdził w uzasadnieniu Sąd, uniemożliwiało ocenę kontrolowanej decyzji w aspekcie naruszenia prawa materialnego.
Za zasadne uznał Naczelny Sąd Administracyjny pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 141 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 7, 75 i 77 § 1 kpa oraz przepisami § 18 ust. 1, 3 i 4 oraz § 19 rozporządzenia z 30 czerwca 1999 r.
Wbrew stanowisku zajętemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku orzeczenie lekarskie wydane na podstawie § 12 rozporządzenia z 30 czerwca 1999 r. nie ma cech opinii biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 kpa, lecz stanowi środek dowodowy, o którym mowa w art. 76 § 2 kpa i który podlega ocenie organu tak jak każdy środek dowodowy.
W przedmiotowej sprawie, w której skierowany na badanie lekarskie M. K. decyzją starosty uzyskał w dniu 17 grudnia 2003 r. orzeczenie lekarskie wydane przez lekarza WOMP w [...] zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1999 r., a nie nowe rozporządzenie z dnia 7 stycznia 2004 r. W myśl § 19 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r. badanie lekarskie rozpoczęte przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia odbywa się na podstawie dotychczasowych przepisów. Jeśli więc strona wniosła odwołanie od niekorzystnego dla niej orzeczenia z 17 grudnia 2003 r. to mimo wejścia w życie nowego aktu do postępowania w tym przedmiocie należało stosować przepisy rozporządzenia z 1999 r. Rozporządzenie z 1999 r., jak trafnie wywodzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze – nie wymagało uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, wprowadzając jako gwarancję zachowania praw strony możliwość wniesienia odwołania. Nadto w § 19 przewidziano nadzwyczajne uprawnienia do kontroli prawidłowości wykonywania, dokumentowania badań i wydawania orzeczeń – lekarzy uprawnionych przez wojewodów. W tym trybie mogła strona, a także organ zwrócić się o zbadanie czy wydający orzeczenia lekarskie działali prawidłowo, a wydane orzeczenie lekarskie jest zasadne.
Błędnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny zlecił uzupełnienie orzeczenia lekarskiego o uzasadnienie, załączenie dokumentacji lekarskiej i ponowną jego ocenę.
Przejęcie zalecanego przez Sąd I instancji postępowania oznaczałoby, że organ jest upoważniony m.in. do oceny dokumentacji medycznej, na podstawie której wydano orzeczenie i uwzględnienie uwag badanego, co oczywiście przekracza kompetencje organu administracji państwowej, który nie posiada wiadomości specjalnych i któremu obowiązujące przepisy nie przyznają takich uprawnień.
Uznając, że orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez uprawnionego lekarza państwowej jednostki organizacyjnej należy w myśl art. 76 § 3 kpa przyjąć za dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu.
Obowiązujące przepisy procedury administracyjnej nie wprowadzają ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które należy dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. Ocena legalności decyzji winna zatem uwzględniać charakter orzeczenia lekarskiego jako środka dowodowego, o który mowa w art. 76 § 2 kpa.
Dodać należy, iż w toku postępowania kasacyjnego M. K. uzyskał kolejne orzeczenie lekarskie w dniu 27 stycznia 2006 r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, którą to okoliczność oceni Sąd rozpoznający ponownie sprawę.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji odstępując od zasądzenia od M. K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 powołanej ustawy, zaś na podstawie art. 250 tej ustawy i § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłacanej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) przyznał adw. J. Ł. 219,60 zł, w tym 180 zł tytułem wynagrodzenia i 39,60 zł z tytułu podatku od towarów i usług.