I OSK 413/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej D.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Kolegium odmówiło wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w Warszawie. Organ pierwszej instancji (Prezydent m.st. Warszawy) również odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że nieruchomość nie była zabudowana w dniu 1 stycznia 2019 r., co jest jedną z przesłanek przekształcenia. Skarżąca argumentowała, że działka nr [...] wraz z sąsiednią działką nr [...] stanowi całość funkcjonalną. Kolegium podtrzymało stanowisko organu pierwszej instancji, podkreślając, że działka nr [...] nie była zabudowana w wymaganym terminie, a garaż powstał później i częściowo na innej działce. Sąd I instancji zaakceptował to stanowisko, opierając się na wieczystoksięgowym rozumieniu nieruchomości, zgodnie z którym odrębne księgi wieczyste dla sąsiadujących działek oznaczają odrębne nieruchomości. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wadliwą wykładnię art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego są zasadne. Sąd przyjął, że pojęcie 'nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe' w ustawie przekształceniowej należy rozumieć funkcjonalnie, a nie wyłącznie w znaczeniu wieczystoksięgowym. Oznacza to, że przekształceniu mogą podlegać również grunty niezabudowane bezpośrednio budynkami mieszkalnymi, ale związane z nimi funkcjonalnie (np. infrastruktura towarzysząca), nawet jeśli posiadają odrębne księgi wieczyste, pod warunkiem tożsamości podmiotowej użytkowników wieczystych. Sąd podkreślił, że celem ustawy jest umożliwienie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów mieszkalnych z niezbędną infrastrukturą w prawo własności. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienia organów administracji i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni funkcjonalnej pojęcia nieruchomości w ustawie przekształceniowej, co ma znaczenie dla wielu spraw dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zwłaszcza w kontekście infrastruktury towarzyszącej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą przekształceniową i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy rozumieć pojęcie 'nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe' na potrzeby ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie to należy rozumieć funkcjonalnie, a nie wyłącznie w znaczeniu wieczystoksięgowym. Obejmuje ono nie tylko grunty zabudowane budynkami mieszkalnymi i wyodrębnione przez założenie księgi wieczystej, ale także grunty związane funkcjonalnie z zabudową mieszkaniową (np. infrastruktura towarzysząca), nawet jeśli posiadają odrębne księgi wieczyste.
Uzasadnienie
Celem ustawy jest umożliwienie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów mieszkalnych z niezbędną infrastrukturą w prawo własności. Przyjęcie funkcjonalnego rozumienia nieruchomości uwzględnia stany faktyczne, w których sąsiednie działki, mimo odrębnych ksiąg wieczystych, tworzą całość funkcjonalną niezbędną do racjonalnego korzystania z budynków mieszkalnych.
Czy garaż wybudowany po 1 stycznia 2019 r. na działce odrębnej od działki z budynkiem mieszkalnym, ale z nią funkcjonalnie powiązanej, może być podstawą do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli działka z garażem jest funkcjonalnie związana z działką zabudowaną budynkiem mieszkalnym i oba grunty stanowią przedmiot użytkowania wieczystego tego samego podmiotu, mimo posiadania odrębnych ksiąg wieczystych.
Uzasadnienie
Funkcjonalne rozumienie nieruchomości w ustawie przekształceniowej pozwala na objęcie przekształceniem również gruntów stanowiących infrastrukturę towarzyszącą, niezbędną do racjonalnego korzystania z budynków mieszkalnych, nawet jeśli zostały wyodrębnione jako odrębne nieruchomości w rozumieniu wieczystoksięgowym.
Przepisy (10)
Główne
ustawa przekształceniowa art. 1 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Kluczowe znaczenie ma funkcjonalne rozumienie pojęcia 'nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe', które obejmuje również grunty związane funkcjonalnie z zabudową mieszkaniową, nawet jeśli są odrębnie wpisane do ksiąg wieczystych.
ustawa przekształceniowa art. 4 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Odmowa wydania zaświadczenia była niezasadna, jeśli nieruchomość spełniała przesłanki przekształcenia w rozumieniu funkcjonalnym.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
K.p.a. art. 218 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie jedynie postępowanie wyjaśniające przy wydawaniu zaświadczenia.
k.c. art. 46
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości, która nie została zastosowana wprost w ustawie przekształceniowej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości, przywołana w kontekście wykładni ustawy przekształceniowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Funkcjonalne rozumienie pojęcia 'nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe' w ustawie przekształceniowej. • Możliwość objęcia przekształceniem gruntów stanowiących infrastrukturę towarzyszącą, funkcjonalnie powiązaną z budynkami mieszkalnymi, nawet jeśli posiadają odrębne księgi wieczyste.
Odrzucone argumenty
Wieczystoksięgowe rozumienie nieruchomości jako podstawy do odmowy przekształcenia. • Argument, że garaż wybudowany po 1 stycznia 2019 r. na odrębnej działce wyklucza przekształcenie.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe' nie może zostać sprowadzone do rozumienia wieczystoksięgowego, należy je rozumieć funkcjonalnie • celem ustawy przekształceniowej jest umożliwienie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów mieszkalnych z towarzyszącą im niezbędną infrastrukturą w prawo własności
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
sędzia
Maria Grzymisławska-Cybulska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni funkcjonalnej pojęcia nieruchomości w ustawie przekształceniowej, co ma znaczenie dla wielu spraw dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zwłaszcza w kontekście infrastruktury towarzyszącej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą przekształceniową i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przekształcenia użytkowania wieczystego i pokazuje, jak kluczowa jest wykładnia pojęć prawnych (nieruchomość) oraz jak sądy potrafią dostosować przepisy do rzeczywistych potrzeb obywateli.
“Nieruchomość to nie tylko to, co w księdze wieczystej – NSA wyjaśnia kluczowe pojęcie w sprawach przekształcenia użytkowania wieczystego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.