Orzeczenie · 2025-03-31

I OSK 411/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-31
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościkolejnictwoPKPuwłaszczenieprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarżący kasacyjnywładanielinia kolejowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. (PKP S.A.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę PKP S.A. na decyzję Ministra Rozwoju. Decyzja ta odmawiała stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności naniesień budowlanych przez PKP S.A. w dniu 1 czerwca 2003 r. PKP S.A. zarzucało sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a., poprzez niezastosowanie środków dowodowych, co skutkowało niewyjaśnieniem okoliczności sprawy. Wskazywano na nieuwzględnienie faktycznego władania nieruchomością i znajdujących się na niej naniesień kolejowych. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 15, 37a ustawy o komercjalizacji PKP, art. 4 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 336 i 339 k.c. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że PKP S.A. nie przedstawiło wystarczających dowodów na wykazanie, iż sporny grunt w dniu 28 lutego 2003 r. wchodził w skład linii kolejowej i pozostawał we władaniu Skarżącej. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywał na Skarżącej, a przedstawione przez nią dokumenty (oświadczenie z 2019 r. i wypis z ewidencji środków trwałych) nie były wystarczające do potwierdzenia tych faktów. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wykazanie ciężaru dowodu w sprawach o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, znaczenie dowodów potwierdzających stan faktyczny z konkretnej daty, interpretacja przepisów ustawy o komercjalizacji PKP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją PKP i nabyciem nieruchomości kolejowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak wystarczających dowodów na wykazanie, że sporny grunt w dniu 28 lutego 2003 r. wchodził w skład linii kolejowej i pozostawał we władaniu PKP S.A. uzasadnia odmowę stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności naniesień budowlanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak wystarczających dowodów na wykazanie tych okoliczności uzasadnia odmowę.

Uzasadnienie

Skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających, że sporny grunt w dniu 28 lutego 2003 r. wchodził w skład linii kolejowej i pozostawał we władaniu PKP S.A. Przedstawione dokumenty, w tym oświadczenie z 2019 r., nie były wystarczające, a wezwania do złożenia dodatkowych dowodów pozostały bez odpowiedzi.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nieuwzględnienie możliwości wyjaśnienia wątpliwości dowodowych za pomocą innych środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie miał obowiązku poszukiwania dowodów u innych podmiotów, gdy ciężar dowodu spoczywał na stronie inicjującej postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wyjaśniając, że obowiązek wyczerpującego zebrania dowodów nie zwalnia strony z współudziału. Wskazał, że przedstawione dowody nie potwierdziły spełnienia przesłanek z art. 37a ustawy o komercjalizacji, a oględziny nie byłyby miarodajne dla stanu faktycznego z daty 28 lutego 2003 r.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, w szczególności poprzez nieodniesienie się do zarzutu naruszenia art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i rozróżnienia pojęć władania i posiadania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ sprawa dotyczyła art. 37a ustawy, a nie art. 34, a kwestia rozróżnienia władania i posiadania została podniesiona dopiero w skardze kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki odniósł się do wszystkich istotnych kwestii. Sprawa dotyczyła nabycia prawa własności gruntu przez Skarb Państwa w trybie art. 37a ustawy, a nie nabycia przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 34. Kwestia rozróżnienia władania i posiadania została podniesiona przez Skarżącą dopiero na etapie skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A.

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o komercjalizacji PKP art. 37a § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Pomocnicze

ustawa o komercjalizacji PKP art. 15

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

ustawa o komercjalizacji PKP art. 34 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

ustawa o transporcie kolejowym art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie § § 3 pkt 7

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

k.c. art. 339

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie środków dowodowych i niewyjaśnienie okoliczności sprawy. • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 15, 37a ustawy o komercjalizacji PKP, art. 4 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 336 i 339 k.c. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku. • Niewłaściwa ocena dowodów, w tym oświadczeń przedstawicieli PKP S.A. o władaniu nieruchomością. • Konieczność poszukiwania dowodów u innych podmiotów, np. PKP PLK S.A.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu spoczywał na Skarżącej • nie przedstawiła wystarczających dowodów • nie było konieczne poszukiwanie materiału dowodowego u innych podmiotów • spór dotyczył natomiast wykazania, że 28 lutego 2003 r. grunt wchodził w skład linii kolejowej oraz pozostawał we władaniu Skarżącej

Skład orzekający

Anna Wesołowska

sprawozdawca

Piotr Niczyporuk

członek

Piotr Przybysz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie ciężaru dowodu w sprawach o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, znaczenie dowodów potwierdzających stan faktyczny z konkretnej daty, interpretacja przepisów ustawy o komercjalizacji PKP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją PKP i nabyciem nieruchomości kolejowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z nieruchomościami kolejowymi i procesem uwłaszczenia, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

PKP S.A. przegrywa sprawę o uwłaszczenie gruntu kolejowego z powodu braku dowodów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst