I OSK 4/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pismo skarżącego było wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie skargą do sądu administracyjnego.
Sprawa dotyczyła oceny charakteru prawnego pisma skarżącego, zatytułowanego "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy", które organ administracji i sąd pierwszej instancji uznały za niedopuszczalne. Skarżący twierdził, że pismo to w rzeczywistości stanowiło skargę do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko sądu niższej instancji, że pismo skarżącego było jednoznacznie wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie skargą, ze względu na jego treść, powołane przepisy i prawidłowe pouczenie o możliwości zaskarżenia decyzji do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sprawa wywodziła się z wniosku A. A. o zasiłek stały, następnie przyznano mu zasiłek okresowy. Po utrzymaniu w mocy decyzji przez SKO, A. A. złożył pismo zatytułowane "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy", powołując się na przepisy K.p.a. dotyczące wznowienia postępowania. SKO stwierdziło niedopuszczalność tego wniosku. WSA oddalił skargę, uznając, że decyzja SKO była ostateczna i zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, a pismo skarżącego było wnioskiem, a nie skargą. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucał naruszenie przepisów P.p.s.a. i K.p.a., twierdząc, że jego pismo powinno być potraktowane jako skarga do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i zarzuty muszą być precyzyjnie sformułowane. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 i 145 § 1 P.p.s.a. są wadliwe, ponieważ przepisy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zarzuty dotyczące art. 52 P.p.s.a. i art. 127 § 3 K.p.a. również nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ ocena charakteru prawnego pisma z 17 kwietnia 2020 r. była elementem ustalonego stanu faktycznego, a skarżący nie podważył prawidłowości ustaleń faktycznych w sposób wymagany przepisami. Sąd potwierdził, że pismo skarżącego było jednoznacznie wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie skargą do sądu, co wynikało z jego treści, powołanych przepisów i prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji SKO. W konsekwencji, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 P.p.s.a. i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja organu zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, a pismo strony jednoznacznie wskazuje na wolę skorzystania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na odpowiednie przepisy K.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że charakter pisma strony należy oceniać na podstawie jego treści, a nie tylko tytułu. W tym przypadku, pismo skarżącego było jednoznacznie zatytułowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołano się na konkretne przepisy K.p.a. dotyczące tego trybu, a decyzja SKO zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości zaskarżenia jej do sądu administracyjnego. Brak było podstaw do uznania pisma za skargę do sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 52 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 254 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 106 § ust. 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo skarżącego, mimo nazwy, miało charakter skargi do sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 151, 145 § 1, 52 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 127 § 3 K.p.a.
Odrzucone argumenty
Pismo skarżącego było jednoznacznie wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie skargą do sądu. Zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie sformułowane i nie mogły stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Nie podważono prawidłowości ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia przepisy art. 151 i art. 145 § 1 P.p.s.a. nie mogą stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej o charakterze pisma nie decyduje jego oznaczenie, ale treść
Skład orzekający
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja formalnych wymogów skargi kasacyjnej oraz ocena charakteru prawnego pism procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona błędnie zidentyfikowała środek zaskarżenia, mimo prawidłowego pouczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię formalizmu procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i znaczenie prawidłowego identyfikowania środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Wniosek czy skarga? NSA wyjaśnia, jak nie stracić szansy na sądową kontrolę decyzji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 4/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Miernik /sprawozdawca/ Elżbieta Kremer /przewodniczący/ Maciej Dybowski Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I SA/Wa 1327/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 52 § 1 i § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 127 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1327/20 w sprawie ze skargi A. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 maja 2020 r. nr KOA/1433/Op/20 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1327/20 oddalił skargę A. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 20 maja 2020 r. nr KOA/1433/Op/20 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: A. A. wnioskiem z 4 lutego 2020 r. wystąpił do Prezydenta Miasta X. o przyznanie prawa do zasiłku stałego. Prezydent Miasta X. postanowieniem z 7 lutego 2020 r. nr MOPS.I.5100.5.20.AS zawiesił postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku stałego - do dnia dostarczenia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Następnie, Prezydent Miasta X. decyzją z 11 lutego 2020 r. nr MOPS.I.5101.13.20.AS - działając w trybie art. 106 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507) - przyznał skarżącemu zasiłek okresowy w wysokości 350,50 zł miesięcznie na okres zawieszenia postępowania w sprawie o przyznanie skarżącemu prawa do zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. A., decyzją z 8 kwietnia 2020 r. nr KO A/1081/Op/20 utrzymało w mocy decyzję z 11 lutego 2020 r. A. A. w piśmie z 17 kwietnia 2020 r. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o ponowne rozpatrzenie sprawy o numerze KOA/1081/Op/20 z powodu błędnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, wskazując na podstawy prawne określone w art. 127 § 3 i art. 61 § 3 K.p.a. i podnosząc że należy wyjaśnić "kradzież" 294,50 zł przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w X. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z 20 maja 2020 r. nr KOA/1433/Op/20 stwierdziło niedopuszczalność wniosku A. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 8 kwietnia 2020 r. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 20 maja 2020 r. skargę wniósł A. A. W piśmie procesowym z 8 marca 2021 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego podtrzymał skargę i przyłączył się do zarzutów dotyczących niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i treści oraz znaczenia pisma skarżącego. Jak podkreślił, z pisma skarżącego wynika, że wnosił on o ponowne rozpatrzenie sprawy, co świadczy o jego woli skorzystania ze zwyczajnego środka zaskarżenia w postaci skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję SKO z 8 kwietnia 2020 r., z której treścią się nie zgadzał, tym bardziej, że pismo skarżącego "z 21 kwietnia 2020 r." zostało wniesione w ustawowym terminie do złożenia takiej skargi. Skarga do sądu administracyjnego nie jest pismem sformalizowanym i "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" mieści się w formule skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że organ prawidłowo stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd I instancji wyjaśnił, że decyzja SKO z 8 kwietnia 2020 r., wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta X. z 11 lutego 2020 r., stała się ostateczna i mogła zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Natomiast brak było podstawy prawnej do złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co oznacza, że wniosek ten był niedopuszczalny. Sąd wskazał, że decyzja SKO zawierała informację, że jest ostateczna w trybie instancyjnym, jak również zawierała prawidłowe pouczenie o prawie jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Została ona osobiście odebrana przez skarżącego 16 kwietnia 2020 r. Tymczasem skarżący, wbrew prawidłowemu pouczeniu, w piśmie z 17 kwietnia 2020 r. wystąpił do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując wyraźnie jako podstawę swojego wniosku przepis art. 127 § 3 w związku z art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.". Dlatego też, Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, że pismo z 17 kwietnia 2020 r. stanowiło w istocie skargę do sądu administracyjnego a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w art. 127 § 3 K.p.a. Takie stanowisko pełnomocnika nie znajduje bowiem jakiegokolwiek odzwierciedlenia w treści złożonego wniosku. Sąd I instancji podkreślił, że jeśli z pisma wprost wynika wola strony, to organ nie ma obowiązku żądać jego sprecyzowania. W sprawie, skarżący nie tylko wystąpił z "wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy" i określił sprawę KOA/1081/Op/20, ale również jako podstawę wniosku wskazał przepis art. 127 § 3 w związku z art. 61 § 3 K.p.a. Zdaniem Sądu I instancji, z pism procesowych skarżącego wynika ponadto, że nie ma on żadnego problemu ze zrozumieniem kierowanych do niego orzeczeń i pism organów administracji, posiada swobodę wyrażania myśli i poglądów oraz formułowania zarzutów i wniosków. Wykazuje się również dobrą znajomością przepisów prawa procesowego i materialnego. Dlatego też trudno uznać, że skarżący składając wniosek z 17 kwietnia 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wbrew prawidłowemu pouczeniu zawartemu w decyzji z 8 kwietnia 2020 r., ze zrozumieniem którego nie powinien mieć żadnych problemów, chciał w istocie złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie i oddalenie skargi, pomimo że w sprawie przy prawidłowych ustaleniach co do przebiegu i toku postępowania administracyjnego oraz woli wnoszącego skargę kasacyjną, przepis ten nie powinien znaleźć w ogóle zastosowania; 2. art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i oddalenie skargi, pomimo że zaskarżone postanowienie SKO zostało wydane z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i uznanie, że pismo z 17 kwietnia 2020 r. było wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy w istocie było skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego; 4. art. 127 § 3 K.p.a. przez jego błędne zastosowanie, podczas gdy przepis ten w ogóle nie odnosi się do sytuacji prawnej istniejącej w stanie faktycznym sprawy. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu (które nie zostały dotychczas uiszczone w całości, ani w części), a także złożono wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, A. A., działając bez profesjonalnego pełnomocnika, pismem zatytułowanym "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy", w terminie wymaganym do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżył decyzję SKO z 8 kwietnia 2020 r. Pomimo mylnego oznaczenia, pismo w istocie stanowiło skargę, "co wynika z elementarnej logiki i oceny przy założeniu dobrej woli", "przy jednoczesnym uznaniu, że działania skarżącego odbywały się na zasadzie racjonalności". Jak wynika z pisma, intencją wnoszącego skargę kasacyjną była zmiana ostatecznej decyzji SKO. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, organy administracji publicznej nie mają prawa i podstaw do nadawania działaniom i oświadczeniom obywateli znaczenia sprzecznego z ich wolą, nieracjonalnego, a którymi nie można doprowadzić do korzystnego dla strony wyniku. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że o charakterze pisma nie decyduje jego oznaczenie, ale treść, ponieważ to z treści wynika intencja strony. Wnoszący skargę kasacyjną zaznaczył, że w treści pisma sformułowano konkretne zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, zostało ono podpisane przez osobę posiadającą interes prawny i wreszcie wniesione w terminie zakreślonym do złożenia skargi. Jedynym środkiem zaskarżenia, jaki przysługiwał w sprawie, była skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem, organ II instancji powinien potraktować pismo jako skargę i nadać jej bieg. Organ wydał jednak rozstrzygnięcie "ze szkodą" dla wnoszącego skargę kasacyjną, traktując wniesione przez niego pismo wbrew jego intencji. Gdyby wnoszący skargę kasacyjną rzeczywiście posiadał tak dobrą znajomość przepisów K.p.a. oraz P.p.s.a., jak sugeruje Sąd I instancji, to zatytułowałby swoje pismo jako skargę wiedząc, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie przysługuje mu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Biorąc pod uwagę zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnych należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Wprawdzie orzecznictwo NSA złagodziło niektóre wymagania formalne tej skargi (zob. uchwała z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednak nie zniosło ich, a to oznacza, że merytoryczne rozpoznanie zarzutów kasacyjnych jest uzależnione od formalnego ich ujęcia. Wskazane podstawy kasacyjne determinują więc kierunek i zakres kontroli Sądu II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do jakiegokolwiek korygowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych. Z własnej inicjatywy nie może zatem podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych uchybień niż podniesione w skardze kasacyjnej. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że – jak wyżej wskazano - stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 P.p.s.a.). Pierwsze dwa zarzuty wskazane w skardze kasacyjnej dotyczą naruszenia przepisów postępowania art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przede wszystkim należy zauważyć, że zestawienie w skardze kasacyjnej równocześnie tych zarzutów jest wadliwe. Nie można bowiem powoływać sprzecznych ze sobą przepisów, z których jeden stanowi o wyniku rozstrzygnięcia w postaci oddalenia skargi, drugi zaś uchylenia decyzji. Ponadto przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zawierają przeciwstawne normy wynikowe i regulują sposób rozstrzygnięcia sprawy. Bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca), zarzut naruszenia wskazanych norm odniesienia jest nietrafny (wyrok NSA z 11 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2383/14). W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że przepis art. 145 § 1 P.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zawiera on wskazanie, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku uwzględnienia skargi ze względu na stwierdzone inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie art. 151 P.p.s.a. wskazuje, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy skarga nie jest uwzględniona. Unormowania te są przepisami kompetencyjnymi - dającymi sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowymi" - mówiącymi o tym, jaki może być wynik sprawy. Ich naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem wymienione we wskazanych zarzutach przepisy nie mogą być samoistną podstawą skargi kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z 11 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2674/16, z 26 września 2018 r. sygn. akt II OSK 104/18, z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 970/15; z 4 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2387/12; z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2054/14). Przepisy te można naruszyć jedynie w powiązaniu z wyraźnie wskazanymi przepisami postępowania lub prawa materialnego. Dopiero bowiem naruszenie konkretnych przepisów postępowania lub prawa materialnego może doprowadzić do konieczności uwzględnienia skargi. W odniesieniu do naruszenie art. 145 § 1 P.p.s.a. - z punktu widzenia jego skuteczności - wskazać jeszcze trzeba, że postawienie w skardze kasacyjnej zarzutów wymaga precyzyjnego przytoczenia podstawy kasacyjnej. A mianowicie w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z: 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II FSK 557/07, 7 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2019/12, 28 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 552/12, 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1573/12, 27 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 218/11, 8 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2496/10, 14 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2232/10). Art. 145 § 1 P.p.s.a. ma strukturę złożoną, zawiera kilka jednostek redakcyjnych dotyczących następstw zróżnicowanych naruszeń prawa stwierdzonych przez sąd. Obowiązek wskazania naruszonego przepisu oznacza wskazanie konkretnie naruszonej normy prawnej, ogólne odwołanie się do przepisu zawierającego kilka różnych norm nie spełnia tego warunku i zarzut tak postawiony nie poddaje się weryfikacji. Zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie nie spełni ww. wymogów. Analiza argumentacji przedstawionej jako uzasadnienie dwóch kolejnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 127 § 3 K.p.a. prowadzi do wniosku, że co do zasady kwestionowane jest stanowisko Sądu I instancji w zakresie oceny pisma strony z 17 kwietnia 2020 r. określonego przez stronę jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i potraktowanie tego pisma przez Sąd jako środek odwoławczy od decyzji organu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 8 kwietnia 2020 r. nr KOA/1081/Op/20. Skarga kasacyjna podaje bowiem, że treść tego pisma wskazuje, że intencją skarżącego było wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tak też została określona istota sprawy przez Sąd I instancji, który wskazał, że spór koncentruje się na ustaleniu, jaki właściwie charakter prawny ma pismo z 17 kwietnia 2020 r., które zostało nazwane przez skarżącego jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i tak też potraktowane przez organ administracyjny i Sąd I instancji, natomiast skarżący utrzymuje, że jest to skarga na decyzję kierowana w rzeczywistości do sądu administracyjnego. Ocena charakteru prawnego pisma z 17 kwietnia 2020 r. jest elementem ustalonego stanu faktycznego, a konkretnie wyprowadzonych przez organ z tego dokumentu ustaleń. Konkretyzacja zakresu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które należy ustalić w konkretnej sprawie następuje na podstawie norm procesowych, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Jeżeli skarżący uważał zatem, że Sąd I instancji wadliwie skontrolował ustalenia (przyjęte przez organ administracyjny, tj. określenia charakteru pisma przez stronę, podanych przez stronę podstaw prawnych rozpoznania żądania, skuteczności pouczenia zawartego w decyzji ), to powinien zakwestionować to w ramach zarzutu naruszenia właśnie art. 7 i art. 77 § 1 (jeżeli chodzi o niewyjaśnienie lub wyjaśnienie pewnych okoliczności) oraz 80 K.p.a. (jeżeli chodzi o ocenę zgromadzonych dowodów), w powiązaniu z przepisami procedury sądowoadministracyjnej, a nie w ramach zarzutu naruszenia art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. i art. 127 § 3 K.p.a. Stan faktyczny sprawy administracyjnej ustalany jest przez organy stosownie do wymogów zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przy zastosowaniu art. 80 K.p.a. i to w ramach prawidłowości ich zastosowania sąd administracyjny weryfikuje stan faktyczny sprawy administracyjnej. Ustalenia w zakresie stanu faktycznego można natomiast kwestionować podnosząc ww. wskazane zarzuty w zakresie drugiej podstawy kasacyjnej, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono, w konsekwencji podniesione w tym zakresie zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 151, art. 145 § 1 i art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 127 § 3 K.p.a. przez błędne zastosowanie bądź niezastosowanie, nie mogły osiągnąć skutku. Ponadto należy zwrócić uwagę, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Nie zostało zatem podważone stanowisko Sąd I instancji, że A. A. w piśmie z 17 kwietnia 2020r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, wystąpił z wyraźnie sformułowanym i jednoznacznie brzmiącym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący bowiem nie tylko zatytułował je jako "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy", ale także zaznaczył, że dotyczy ono sprawy KOA/1081/Op/20, a jako jego podstawę wskazał jasno i wyraźnie przepis art. 127 § 3 w zw. z art. 61 § 3 K.p.a. (który dotyczy wszczęcia postępowania administracyjnego a nie sądowego), zaś w uzasadnieniu podniósł uchybienia, których miał dopuścić się skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy wydawaniu decyzji z 8 kwietnia 2020 r., nr KO A/1081/Op/20. Zasadnie Sąd I instancji wziął pod uwagę niesporną okoliczność, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zawierała informację, że decyzja jest ostateczna w trybie instancyjnym, jak również zawierała prawidłowe pouczenie o prawie jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawy, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Została ona osobiście odebrana przez skarżącego 16 kwietnia 2020 r. Trafna jest także ocena Sądu Wojewódzkiego, że przy tej ocenie należy mieć również wynikające z akt administracyjnych okoliczności wskazujące na możliwości samodzielnego działania skarżącego, który sprawnie radzi sobie z prowadzeniem wielu spraw z zakresu pomocy społecznej, a jego pisma nie są zredagowane w sposób niezręczny, niezrozumiały, niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony. W konsekwencji nie można odmówić racji Sądowi I instancji, że w niniejszej sprawie stanowisko pełnomocnika nie znajduje jakiegokolwiek odzwierciedlenia w treści złożonego wniosku, a tym samym, że w sprawie zaistniała przeszkoda o charakterze przedmiotowym polegająca na niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż w niniejszej sprawie brak było podstawy prawnej do złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd I instancji tym samym prawidłowo zastosował w sprawie art. 151 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.). Do orzeczenia o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w ramach udzielonego z urzędu prawa pomocy właściwy jest Sąd I instancji, ponieważ według art. 254 § 1 P.p.s.a. to do tego Sądu należy rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy, z którym wiąże się obowiązek wypłaty stosownego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI