I OSK 398/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą przez Gminę Miasto Rzeszów na cele drogowe. Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z 26 stycznia 2015 r. stwierdził niedopuszczalność odwołań od decyzji ustalającej odszkodowanie, wniesionych przez Gminę Miasto Rzeszów i Miejski Zarząd Dróg. Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z 21 października 2016 r. stwierdził nieważność postanowienia Wojewody, uznając, że Prezydent Miasta Rzeszowa działał w podwójnej roli i odwołania powinny być rozpatrzone merytorycznie. Następnie Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z 4 lipca 2019 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Infrastruktury, a Minister Rozwoju postanowieniem z 10 lipca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 kwietnia 2021 r. uchylił postanowienie Ministra Rozwoju, uznając, że Minister Infrastruktury rażąco naruszył prawo, stwierdzając nieważność postanowienia Wojewody bez wystarczających podstaw. Gmina Miasto Rzeszów wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że choć forma rozstrzygnięcia Wojewody (postanowienie zamiast decyzji o umorzeniu) mogła być wadliwa proceduralnie, nie stanowiło to rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a tym samym wyrok WSA był prawidłowy. NSA podkreślił, że kwestia legitymacji Gminy jako strony postępowania odszkodowawczego została przesądzona w uchwałach NSA, a niezachowanie właściwej formy rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy nie miało wpływu na zakres ochrony prawnej podmiotu odwołującego się.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście wad proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, a także kwestia legitymacji jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniach odszkodowawczych związanych z inwestycjami drogowymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wywłaszczeniem nieruchomości pod drogi publiczne i zastosowaniem przepisów K.p.a. oraz specustawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stwierdzenie przez organ odwoławczy niedopuszczalności odwołania w drodze postanowienia, zamiast decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, nawet jeśli jest to naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Naruszenie przepisów postępowania, polegające na zastosowaniu niewłaściwej formy rozstrzygnięcia (postanowienie zamiast decyzji), nie jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ nie wpływa na zakres ochrony prawnej podmiotu odwołującego się i nie prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia społeczno-gospodarczego.
Czy Gmina Miasto Rzeszów, jako nabywca nieruchomości i płatnik odszkodowania, miała legitymację do bycia stroną postępowania odszkodowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Gmina nie miała legitymacji do bycia stroną postępowania odszkodowawczego.
Uzasadnienie
Organ tej Gminy (Prezydent Miasta Rzeszowa) działał w sprawie odszkodowawczej jako organ administracji publicznej wydający decyzję co do istoty sprawy, co wyłącza możliwość dochodzenia przez Gminę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 132 § ust. 1a i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
specustawa art. 12 § ust. 4a
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa art. 11a § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.d.p. art. 21 § ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (zastosowanie postanowienia zamiast decyzji o umorzeniu) nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. • Gmina Miasto Rzeszów nie miała legitymacji do bycia stroną postępowania odszkodowawczego.
Odrzucone argumenty
Postanowienie o niedopuszczalności odwołania, wydane kilka miesięcy po jego złożeniu, narusza zasady demokratycznego państwa prawa i zaufania do państwa. • Niewłaściwa forma rozstrzygnięcia (postanowienie zamiast decyzji o umorzeniu) stanowi rażące naruszenie prawa.
Godne uwagi sformułowania
nie można przypisać organowi odwoławczemu działania w warunkach oczywistego, a przez to rażącego naruszenia prawa • nieprawidłowa jest ocena Ministra, że postanowienie z 21 października 2016 r. stwierdzające nieważność postanowienia z 26 stycznia 2015 r. o niedopuszczalności odwołania nie jest obarczone rażącym naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście wad proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, a także kwestia legitymacji jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniach odszkodowawczych związanych z inwestycjami drogowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wywłaszczeniem nieruchomości pod drogi publiczne i zastosowaniem przepisów K.p.a. oraz specustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej batalii prawnej o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, która pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania i jak długo może trwać spór o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość.
“Długi bój o odszkodowanie: NSA rozstrzyga spór o 'rażące naruszenie prawa' w wywłaszczeniu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.