I OSK 3972/18

Naczelny Sąd Administracyjny2020-07-08
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo o szkolnictwie wyższymwznowienie studiówdecyzja administracyjnanieważność decyzjiregulamin studiówprawo procesowe administracyjnek.p.a.p.p.s.a.sąd administracyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, który stwierdził nieważność decyzji o wznowieniu studiów z powodu wydania ich na podstawie nieobowiązującego regulaminu uczelni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Rektora i Dziekana dotyczących wznowienia studiów, uznając je za wydane na podstawie nieobowiązującego regulaminu uczelni. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. wadliwe ustalenie stanu faktycznego przez WSA co do doręczenia wcześniejszej decyzji o wznowieniu studiów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko WSA co do nieważności decyzji z powodu zastosowania nieobowiązującego przepisu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia WSA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. F. od wyroku WSA w Gdańsku, który stwierdził nieważność decyzji Rektora i Dziekana w przedmiocie zgody na wznowienie studiów. WSA uznał, że decyzje te zostały wydane na podstawie uchylonego Regulaminu uczelni z 2012 roku, podczas gdy w dacie ich wydania obowiązywał już nowy regulamin z 2015 roku, który inaczej regulował kwestię wznowienia studiów, w szczególności nie przewidywał obowiązku wyrównania różnic programowych. Skarżąca w skardze kasacyjnej podnosiła m.in. zarzuty naruszenia przepisów postępowania, kwestionując ustalenie przez WSA, że decyzja o wznowieniu studiów z 2014 roku została jej doręczona i weszła do obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że choć ustalenia WSA co do doręczenia decyzji z 2014 roku mogły być wadliwe (co wynikało z analizy akt sprawy, odwołań skarżącej i opinii radcy prawnego), to ostateczne rozstrzygnięcie WSA było prawidłowe. NSA podzielił stanowisko WSA, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. na podstawie nieobowiązującego przepisu (uchylonego Regulaminu z 2012 roku). W związku z tym, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, wyrok WSA odpowiadał prawu, a skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana na podstawie przepisu, który nie obowiązywał w dacie jej wydania, jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w warunkach nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. na podstawie przepisu nieobowiązującego w dacie ich wydania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja wydana na podstawie przepisu nieobowiązującego w dacie jej wydania jest dotknięta wadą nieważności.

Pomocnicze

u.p.s.w. art. 60 § ust. 6

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym

u.p.s.w. art. 70 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym

u.p.s.w. art. 160 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym

u.p.s.w. art. 169 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym

u.p.s.w. art. 207 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym

u.p.s.w. art. 161

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, może jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania prawomocnym wyrokiem sądu organów oraz sądów.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja została wydana na podstawie nieobowiązującego regulaminu uczelni.

Odrzucone argumenty

WSA wadliwie ustalił, że decyzja z 2014 roku o wznowieniu studiów została doręczona i weszła do obrotu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

byt ten rozpoczyna się z chwilą doręczenia lub ogłoszenia decyzji i dopiero od tej chwili organ, który decyzję wydał, jest nią związany, co nigdy nie miało miejsca w niniejszej sprawie sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego decyzja wydana na podstawie przepisu nieobowiązującego w dacie jej wydania jest dotknięta wadą nieważności

Skład orzekający

Anna Wesołowska

sprawozdawca

Marek Stojanowski

przewodniczący

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności decyzji administracyjnych z powodu zastosowania nieobowiązujących przepisów, a także kwestie związane z doręczaniem decyzji administracyjnych i zakresem postępowania dowodowego w sądach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem o szkolnictwie wyższym i regulaminami uczelni, ale ogólne zasady dotyczące nieważności decyzji są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych w postępowaniu administracyjnym, w tym kluczowej zasady, że decyzje muszą opierać się na obowiązującym prawie. Pokazuje też, jak skomplikowane mogą być spory dotyczące statusu studenta.

Decyzja uczelni nieważna, bo oparta na starym regulaminie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 3972/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OZ 655/17 - Postanowienie NSA z 2017-03-28
I OZ 1461/17 - Postanowienie NSA z 2017-10-13
III SA/Gd 125/16 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2018-07-12
I OZ 334/18 - Postanowienie NSA z 2018-04-13
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 125/16 w sprawie ze skargi J. F. na decyzję R. U. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zgody na wznowienie studiów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 lipca 2018 roku III SA/Gd 125/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. F. (Skarżąca) na decyzję Rektora [...] [...] (Rektor) z [...] listopada 2015 roku w przedmiocie wyrażenia zgody na wznowienie studiów stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana [...] [...] i [...] [...] [...] z [...] czerwca 2015 roku.
Decyzją z [...] czerwca 2015 roku Dziekan [...] [...] i [...] [...] [...] (Dziekan) działając na podstawie art. 60 ust. 6, art. 70 ust. 1 i 2, art. 160 ust. 1 w zw. z art. 169 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm., dalej "ustawa") oraz § 46 ust. 1 i 3 uchwały [...] [...] [...] nr [...] z [...] marca 2012 roku w sprawie Regulaminu [...] [...] [...] (dalej : Regulamin [...]) wyraził zgodę na wznowienie studiów przez Skarżącą na kierunku [...] na roku [...] w semestrze [...] w roku akademickim [...]/[...], jednocześnie nakładając obowiązek wyrównania różnic programowych spowodowanych zmianą planu i programu studiów.
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Dziekana. Wskazała, że niejasne są powody, dla których nie doręczono jej listy różnic programowych (sporządzonej po dacie [...] czerwca 2015 roku) w sytuacji, gdy taka lista została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w ramach toczącego się przed tym Sądem postępowania w sprawie o sygn. akt [...] w przedmiocie bezczynności Rektora. Zwróciła również uwagę na nieprawidłowości w rozpoznaniu wniosku Prodziekana [...] [...] [...] [...] o wyłączenie go od rozpoznania sprawy. Podniosła również szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Odpowiadając na odwołanie Skarżącej, Prorektor ds. [...] [...] [...] pismem z [...] listopada 2015 r. Nr [...] wskazał m.in., że przychyla się do stanowiska formalnego zajętego przez organ I instancji. Następnie organ ten decyzją z dnia [...] listopada 2015 roku Nr [...] na podstawie art. 60 ust. 6, art. 66, art. 70 ust. 2 ustawy § 46 ust. 3 i 4 Regulaminu [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano się na stanowisko zajęte w piśmie z [...] listopada 2015 roku przez organ pierwszej instancji.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję organu drugiej instancji, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. Ponadto zarzuciła wydanie decyzji na podstawie uchylonej Uchwały [...] [...] [...] nr [...] z [...] marca 2012 roku w sprawie Regulaminu [...] [...] [...] (utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oznacza bowiem przyjęcie tej samej podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji) w sytuacji, gdy z dniem [...] października 2015 roku weszła w życie Uchwała [...] [...] [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 roku w sprawie Regulaminu [...] [...] [...], co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów aktu nieobowiązującego, co wskazuje na sposób działania organu odwoławczego i wydanie decyzji z naruszeniem przepisów k.p.a.
Rektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie [...] lipca 2018 roku Sąd przeprowadził dowód z dołączonych akt spraw o sygn. akt [...], sygn. akt [...] i sygn. akt [...]. W toku rozprawy, sąd powołując się na art. 106 § 3 p.p.s.a. nie uwzględnił wniosków dowodowych Skarżącej wyjaśniając, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z dyspozycją przywołanego przepisu możliwe jest przeprowadzenie przez sąd dowodu z urzędu lub na wniosek stron, ale tylko z dokumentów i przy spełnieniu przesłanek określonych w jego dyspozycji (skarżąca wnosiła m.in. o przesłuchanie świadków).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] opisanym na wstępie wyrokiem stwierdził nieważność decyzji Rektora z [...] listopada 2015 roku oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana. Wyjaśnił, że w jego ocenie przedmiotem kontroli była decyzja z [...] listopada 2015 roku. Tym samym Sąd orzekający nie podzielił stanowiska organu, że decyzję stanowiło kolejne pismo Rektora skierowane do Skarżącej [...] listopada 2015 roku, powołując się w tym zakresie na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z [...] kwietnia 2016 r. w sprawie sygn. [...] (zapadłym w związku z rozpoznawaniem skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku w sprawie sygn. akt [...]). Sąd wyjaśnił, że pismo z [...] listopada 2015 roku zawierało wszystkie konstytutywne elementy decyzji administracyjnej.
Sąd przywołał następnie brzmienie art. 207 ust. 1, art. 160 i 161 ustawy oraz brzmienie § 47 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Regulaminu [...] [...] [...] obowiązującego w dacie orzekania przez organ odwoławczy. Wskazał, że w świetle tej regulacji, nie może budzić wątpliwości, że podstawą przesłankę wznowienia studiów stanowi skreślenie studenta z listy studentów. Tylko bowiem w takim przypadku (tj. utraty statusu studenta), student jest uprawniony do wnioskowania o wyrażenie przez dziekana zgody na wznowienie studiów. Innymi słowy, nie można wznowić studiów osobie, której nadal przysługuje lub został przywrócony status studenta.
Taka sytuacja wystąpiła w ocenie sądu w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, że w toku niniejszego postępowania uszło uwadze organów obu instancji, że skarżącej (która była kilkakrotnie skreślana z listy studentów) został przywrócony status studentki, zaś uchybienie to, niezależnie od poczynionych już uwag powoduje, że postępowanie organów dotknięte jest rażącą wadliwością.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy Skarżąca, po jej skreśleniu z listy studentów z dnia [...] listopada 2013 roku, pismem z dnia [...] lutego 2014 roku wniosła o wznowienie studiów na [...]-tym semestrze, [...]-tego roku, na rok akademicki [...]/[...]. Przedmiotowy wniosek został rozpatrzony, i w dniu [...] lutego 2014 roku Skarżąca otrzymała zgodę na wznowienie studiów. Zgoda dotyczyła [...]-go semestru, zaś na Skarżącą został nałożony obowiązek wyrównania różnic programowych, a także obowiązek dokonania opłaty. Skarżąca dokonała stosownej odpłaty (w aktach administracyjnych sprawy znajduje się dowód dokonania opłaty oraz załączone są różnice programowe [...] semestr). W ocenie sądu oznacza to, że Skarżącej został przywrócony status studentki na [...] roku [...] semestrze w roku akademickim [...]/[...] na [...] semestrze.
Sąd podkreślił, że wcześniejsze wnioski skarżącej dotyczące wznowienia studiów (wniosek z dnia [...] lutego 2010 roku czy z dnia [...] lutego 2013 roku) były rozstrzygane w takiej samej formie, tj. na formularzu wniosku składanego przez studentkę czyniono adnotację o wyrażeniu zgody i określano warunki wznowienia studiów. Taki sposób procedowania o wznowieniu studiów nie był nigdy kwestionowany, i co istotne, spełniał wymogi wystarczające dla uznania, że mamy w tym przypadku do czynienia z decyzjami administracyjnymi (co zostało już omówione we wcześniej poczynionych rozważaniach). Także w przypadku wyrażenia zgody na wznowienie studiów z dnia [...] lutego 2014 roku, wszystkie niezbędne elementy dla uznania zapadłego w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej rozstrzygnięcia za decyzję zostały zachowane (oznaczenie strony i organu, rozpoznanie złożonego wniosku oraz podpis).
Sąd wskazał, że kolejna decyzja Prodziekana z [...] listopada 2014 roku o skreśleniu strony z listy studentów, prawidłowo wskazywała w uzasadnieniu, że skarżąca otrzymała wznowienie na rok akademicki [...]/[...], [...]-ego semestru, [...]-tego roku. Jednak, w następstwie złożonego od tej decyzji przez Skarżącą odwołania z dnia [...] grudnia 2014 roku, decyzją Rektora z [...] stycznia 2015 roku, decyzja z [...] listopada 2014 roku o skreśleniu została uchylona (okoliczność poza sporem). Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji o skreśleniu, Skarżąca nadal pozostawała studentką na warunkach wynikających z decyzji o wznowieniu z [...] lutego 2014 roku. Nie było również kwestionowane, że decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i nie została z niego wyeliminowana. Tym samym brak było w ocenie sądu podstaw do prowadzenia postępowania w celu wznowienia studiów, zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 roku. Skoro podstawową przesłanką wznowienia studiów jest ustalenie, że student został skreślony z listy studentów, to nie można wznowić studiów podmiotowi, któremu przysługuje status studenta. Jak wynika zaś z przywołanych powyżej okoliczności, po skreśleniu skarżącej z listy studentów decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku, została podjęta (na jej wniosek) w dniu [...] lutego 2014 roku decyzja o wznowieniu studiów i przywrócony został Skarżącej status studentki (którego nie utraciła, gdyż kolejna decyzja o jej skreśleniu została wyeliminowana z obrotu prawnego). Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do "ponownego" wznowienia studiów, które zostały już wobec strony skarżącej skutecznie wznowione.
Sąd podkreślił, że takie nieprawidłowe postępowanie prowadziło nie tylko do ponownego wznowienia zaskarżoną decyzją studiów, ale do ich wznowienia na [...] semestrze, a więc o semestr wyżej, w sytuacji gdy skarżąca miała wznowione studia decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku na [...] semestrze. Podsumowując sąd wskazał, że doszło nie tylko do "ponownego" wznowienia studiów, które zostały już Skarżącej wznowione, ale do wznowienia o semestr wyżej w stosunku do studiów wcześniej wznowionych. Zatem niewątpliwie decyzje obu instancji w sposób rażący naruszają prawo.
Sąd podzielił stanowisko Skarżącej, że zaskarżona decyzja dotknięta jest nieważnością z innego również powodu, bowiem wydana na podstawie uchylonego Regulaminu [...] przyjętego uchwałą [...] [...] [...] z [...] marca 2012 roku. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji organu pierwszej instancji oznacza przyjęcie tej samej podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji.
Sąd nie podzielił stanowiska organu, zgodnie z którym poprzednia uchwała miała taka samą treść. Wskazał, że poza sporem było, że z dniem [...] października 2015 roku weszła w życie Uchwała [...] [...] nr [...] z [...] marca 2015 roku w sprawie Regulaminu [...] [...] [...].
Stosownie do § 1 powyższej uchwały, uchwala się Regulamin [...] [...] [...], stanowiący załącznik do uchwały, określający organizację i tok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich prowadzonych przez [...] [...] oraz związane z nimi prawa i obowiązki studentów.
Zgodnie z § 2 ww. uchwały przepisy Regulaminu, o którym mowa w § 1, stosuje się również do spraw wszczętych, a niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały.
Zatem do niniejszego postępowania winna mieć zastosowanie nowa uchwała. Sąd podkreślił również, że wbrew stanowisku wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, regulacje obu uchwał nie są tożsame. Nowy Regulamin nie przewiduje, w związku z wznowieniem studiów, nałożenia przez Dziekana obowiązku wyrównania różnic programowych. Jedynie w przypadku wznowienia studiów na roku (semestrze) niższym dziekan określa zajęcia, które uznaje za zaliczone (§ 47 ust. 3), zaś w takiej sytuacji poprzednia uchwała stanowiła, że dziekan określa przedmioty, które uznał za zaliczone. I tak, § 46 ust. 4 regulaminu stanowił, że Dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie studiów na roku (semestrze) niższym niż wynikałoby to z ust. 1, jeżeli uzna, że od dnia skreślenia nastąpiły zmiany w planie studiów lub programie kształcenia bądź postęp wiedzy w danej dziedzinie zdezaktualizował zasób wiedzy, którą wnioskodawca uzyskał. W takim przypadku, dziekan określa przedmioty, które uznaje za zaliczone. Przepis § 25 stosuje się odpowiednio. Nie można też uznać, aby pojęcia: zajęć i przedmiotów były takie same, gdyż § 25 ust. 3 regulaminu stanowił, że przeniesienie zajęć zaliczonych z danego przedmiotu obejmuje wszystkie zajęcia zaliczone przez studenta.
Sąd wskazał końcowo, że ponownie rozpatrując sprawę organy uczelni winny uwzględnić rozważania i przedstawioną w nich ocenę prawną, zwłaszcza dotyczące sposobu procedowania przez organy uczelni oraz istnienia podstaw do wznowienia studiów w sytuacji, gdy w obrocie prawnym jest decyzja wznawiająca studia.
Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną podnosząc w niej na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci jego błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania, poprzez:
1. naruszenie przepisu art. 7, art. 8, art. 14 w zw. art. 110 k.p.a., które przejawiło się tym, że Sąd nie dokonał prawidłowej subsumpcji i błędnie ocenił, że organ jest związany wydaną przez siebie decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku o wyrażeniu zgody na wznowienie przez skarżącą studiów na [...] roku w semestrze [...], podczas gdy powyższa decyzja organu z dnia [...] lutego 2014 roku nigdy nie została skarżącej doręczona, zatem prawny byt decyzji na zewnątrz nigdy nie nastąpił, gdyż byt ten rozpoczyna się z chwilą doręczenia lub ogłoszenia decyzji i dopiero od tej chwili organ, który decyzję wydał, jest nią związany, co nigdy nie miało miejsca w niniejszej sprawie;
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca zarzuciła sądowi z naruszenie przepisów postępowania, których uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. naruszenie przepisu art. 141 § in fine w związku z art. 153 p.p.s.a. wobec wyrażenia w orzeczeniu takich wskazań co do dalszego postępowania, których nie da się pogodzić ze stanem faktycznym sprawy, a obowiązek związania się z nimi przez organ doprowadzi do naruszenia prawa, bowiem wskazanie, że organy uczelni winny uwzględniać rozważania orzekającego Sądu oraz przedstawioną w nich ocenę prawną, zwłaszcza rozważania dotyczące sposobu procedowania przez organy uczelni oraz istnienia podstaw do wznowienia studiów w sytuacji, gdy w obrocie prawnym jest decyzja wznawiająca studia, jest niezgodne ze stanem faktycznym, z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie w obrocie prawnym nie było decyzji wznawiającej studia - decyzja z [...] lutego 2014 roku o wyrażeniu zgody na wznowienie przez skarżącą studiów na [...] roku w semestrze [...], nigdy nie została skarżącej doręczona, zatem nigdy nie znajdowała się ona w obrocie prawnym,
3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz podstawy rozstrzygnięcia, bez konkretnego odniesienia się do zarzutów skarżącej, przy czym stan faktyczny został przez Sąd ustalony sprzecznie z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy,
4. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 14 § 1 i 2 k.p.a., art. 109 § 1 i 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 207 § 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez niedokonanie kompleksowej oceny sprawy w zakresie istnienia lub nieistnienia decyzji z dnia [...] lutego 2014 roku - pomimo, że Sąd był zobowiązany do takiego działania, które to naruszenia, miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż gdyby Sąd dokonał wnikliwej oceny, powinien był przyjąć, że decyzja z [...] lutego 2014 roku nigdy nie została stronie doręczona, zatem nigdy nie została wprowadzona do obrotu prawnego,
5. naruszenie przepisu art. 106 § 2, 3 i 5 w zw. z art. 113 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego nieuwzględnienie obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego zbadania stanu faktycznego.
W związku z wyżej wskazanymi zarzutami, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 oraz 188 p.p.s.a Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi, w tym opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zakwestionowała ustalenia faktyczne, które legły u podstaw wyroku sądu pierwszej instancji wskazując, że decyzja z [...] lutego 2014 roku nie została jej nigdy doręczona ani ogłoszona. W konsekwencji za nieprawidłowe uznać należy wskazania sądu co do dalszego toku postępowania są one bowiem następstwem nieprawidłowego uznania, że decyzja z [...] lutego 2014 roku została wydana i weszła do obrotu prawnego. Skarżąca podkreśliła, że naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. upatruje właśnie w wadliwym ustaleniu stanu faktycznego oraz podstawy rozstrzygnięcia, przy czym ustalenia faktyczne są sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Końcowo Skarżąca wskazała, że sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych przez nią w piśmie z [...] września 2016 roku, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Skarżąca powołała się na obie podstawy kasacyjne. W pierwszej kolejności odnieść się należy zatem do podniesionych przez nią zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. w niniejsze sprawie był niezasadny. O naruszeniu tego przepisu można mówić jeżeli uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków, to jest nie spełnia opisanych w nim wymogów. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom z art. 141 § 1 p.p.s.a Sąd przedstawił w nim faktyczny sprawy, wskazał jakie zarzuty zostały podniesione w skardze przedstawił stanowisko organów oraz wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uznał, że w obrocie prawnym pozostawała wcześniejsza decyzja o wznowieniu studiów, co uzasadniało w jego ocenie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia [...] lutego 2010 r. sygn. akt [...] [...] [...]) bądź uniemożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: [...] września 2010 r., sygn. akt [...]; [...] października 2010 r., sygn. akt [...]).
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Przepis ten wprowadza zasadę związania prawomocnym wyrokiem sądu organów, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądów, ponownie rozpoznających sprawę. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] rozpoznając skargę na decyzję z [...] listopada 2015 roku nie mógł naruszyć tego przepisu nie był bowiem związany żadnymi wytycznymi wynikającymi z poprzednio wydanego wyroku sądu.
Za niezasadny należało uznać również zarzut objęty punktem [...] petitum skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji w toku rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku oddalił wnioski dowodowe Skarżącej a następnie wyjaśnił w uzasadnieniu z jakich powodów to uczynił. Sąd kasacyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, może jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżąca tymczasem wnosiła o dopuszczenie dowodu m.in. z zeznań świadków przeprowadzenie takiego dowodu było zatem niedopuszczalne w świetle p.p.s.a.
Analiza pozostałych zarzutów skargi wskazuje, że w ocenie Skarżącej sąd wadliwie ustalił, że decyzja z [...] lutego 2014 roku została jej doręczona a w konsekwencji, że weszła do obrotu prawnego. Ustalenie takie, poczynione przez sąd legło u podstaw uznania że decyzja z [...] listopada 2015 roku i poprzedzająca ją decyzja z [...] czerwca 2015 roku wydane zostały w warunkach nieważności, bowiem w sytuacji w której w stosunku do Skarżącej wydano już decyzję o wznowieniu studiów brak było podstaw do ponownego wydania decyzji o wznowieniu studiów.
Sąd poczynił powyższe ustalenia na podstawie wniosku Skarżącej z [...] lutego 2014 roku o wznowienie studiów na [...] semestrze [...] roku. Na wniosku tym zamieszczona została adnotacja "zgoda [...] semestr". Sąd uznając, że dokument ten stanowił decyzję o wznowieniu studiów pozostającą w obrocie prawnym i nie wyeliminowaną z niego pominął jednak treść dalszych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
W aktach administracyjnych przekazanych sądowi znajduje się decyzja organu pierwszej instancji z [...] listopada 2014 roku o skreśleniu Skarżącej z listy studentów oraz jej odwołanie do tej decyzji. Z treści odwołania od tej decyzji wynika, że Skarżąca nie otrzymała decyzji o wznowieniu studiów i dopiero po otrzymaniu decyzji o skreśleniu z listy studentów zapoznała się z aktami i treścią adnotacji na wniosku z [...] lutego 2014 roku. Skarżąca w odwołaniu wykazywała również, że nie została zarejestrowana w systemie jako studentka.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej Rektora decyzją z [...] stycznia 2015 roku uchylił decyzję o skreśleniu z listy studentów wskazując na konieczność złożenia kolejnego wniosku o wznowienie studiów.
Skarżąca złożyła zatem [...] lutego 2015 roku wniosek o wznowienie studiów, który rozpoznany został decyzją z [...] kwietnia 2015 roku, o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie przez Skarżącą studiów na [...] [...] i [...] [...] [...] na kierunku prawo na roku [...] w semestrze [...]. W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca powołała się na swoje pismo z [...] lutego zawierające wniosek o wznowienie studiów, na które nie otrzymała odpowiedzi opisała również okoliczności faktyczne świadczące jej zdaniem, że nie doszło do zarejestrowania jej w systemie jako studentki. Decyzja ta na skutek wniesienia odwołania przez Skarżącą uchylona została decyzją Rektora z [...] maja 2015 roku.
Z opisanych wyżej decyzji wynika, że Rektor a następnie Dziekan podzielili stanowisko Skarżącej co do niedoręczenia jej decyzji [...] lutego 2014 roku. Stanowisko, że decyzja z [...] lutego 2014 roku nie została Skarżącej doręczona wynika również z przywołanej przez sąd pierwszej instancji opinii radcy prawnego z [...] maja 2015 roku. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że Skarżąca konsekwentnie w odwołaniu od decyzji [...] listopada 2014 roku a następnie w odwołaniu od decyzji z [...] kwietnia 2015 roku podnosiła, że pomimo zamieszczenia na jej piśmie z [...] lutego 2014 roku adnotacji o zgodzie na wznowienie nie zostały podjęte żadne czynności mającej na celu zarejestrowanie jej jako studentki.
Oznacza to, że nie można podzielić ustaleń sądu pierwszej instancji, co do tego, że decyzja z [...] lutego 2014 roku znajdowała się w obrocie prawnym a jej istnienie nie było kwestionowane. O kwestionowaniu istnienia decyzji świadczy zarówno treść odwołań Skarżącej od decyzji z [...] listopada 2014 roku i [...] kwietnia 2015 roku, uwzględnienie przez Rektora odwołania od decyzji z [...] listopada 2014 roku i uchylenie decyzji o skreśleniu Skarżącej z listy studentów, rozpoznawanie kolejnego złożonego przez nią wniosku o wznowienie studiów i wreszcie stanowisko zawarte w opinii poprzedzającej wydanie decyzji z [...] maja 2015 roku, zgodnie z którym decyzja z [...] lutego 2014 roku nie została Skarżącej doręczona.
Zatem w obrocie prawnym pozostawała decyzja o skreśleniu Skarżącej z listy studentów z [...] listopada 2013 roku, co oznaczało możliwość rozpoznawania wniosku Skarżącej o wznowienie studiów. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] listopada 2015 roku i poprzedzającej ją decyzji Dziekana z [...] czerwca 2015 roku z uwagi na fakt, że decyzja o wznowieniu została już wydana i pozostawała o obrocie.
Zatem za zasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do wykazania, że sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia wadliwe ustalenie co do istnienia w obrocie prawnym decyzji z [...] lutego 2014 roku.
Jednak uznanie tego zarzutu za zasadny nie może prowadzić do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji, wyrok ten pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Jak słusznie wskazał sąd administracyjny, decyzja organu pierwszej instancji wydana została na podstawie Regulaminu [...] [...] [...] przyjętego uchwałą [...] nr [...] z [...] marca 2012 roku nie obowiązującego w dacie jej wydania.
Sąd kasacyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym uchylony Regulamin z [...] marca 2012 roku odmiennie regulował kwestie wznawiania studiów niż Regulamin obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z uprzednio obowiązującym regulaminem Dziekan mógł wyrazić zgodę na wznowienie studiów na roku (semestrze) niższym niż rok (semestr) na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów w przypadku różnic w zmiany w planie studiów lub programie kształcenia. W takim przypadku dziekan określał przedmioty, które uznaje za zaliczone. Zgodnie natomiast z Regulaminem obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dziekan mógł wyrazić zgodę na wznowienie studiów na roku (semestrze) niższym niż rok (semestr) na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów ze względu na skalę różnic programowych bądź dezaktualizację – z powodu postępu wiedzy w danej dziedzinie – zasobu wiedzy, którą wnioskodawca uzyskał poprzednio. W takim przypadku, dziekan określał zajęcia, które uznawał za zaliczone.
Podzielić należy zatem stanowisko sądu pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały w warunkach nieważności o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest na podstawie przepisu nieobowiązującego w dacie jej wydania. Brak było zatem podstaw do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji bowiem pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiadał on prawu.
Rozpoznając ponownie sprawę organ wezwie Skarżącą do wskazania, czy podtrzymuje wniosek o wznowienie studiów i w jakim zakresie a następnie rozpozna go zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi.
Z tych też przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI