I OSK 393/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzje administracyjne dotyczące świadczeń pieniężnych dla żołnierza zawodowego W. C., który został przywrócony do służby po stwierdzeniu nieważności decyzji o jego zwolnieniu. Sąd uznał, że żołnierzowi przysługują odsetki ustawowe od uposażenia za okres od listopada 2003 r. do kwietnia 2006 r., ponieważ decyzja o zwolnieniu była wadliwa od początku. Sąd pierwszej instancji uznał również, że wypłacona odprawa i ekwiwalent za urlop stały się świadczeniami nienależnymi i powinny być zwrócone, ale potrącenie tych kwot z uposażenia wymagało tytułu wykonawczego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej, uchylił wyrok WSA w części dotyczącej odsetek. NSA stwierdził, że prawo do uposażenia i odsetek powstało dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu, a nie w terminach wskazanych w art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W związku z tym, organ wojskowy nie pozostawał w zwłoce w wypłacie uposażenia w rozumieniu art. 75 ust. 3 tej ustawy. NSA oddalił natomiast zarzut dotyczący potrącenia świadczeń, potwierdzając, że wymaga ono tytułu wykonawczego lub zgody żołnierza, zgodnie z art. 103 ustawy i przepisami Kodeksu pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do odsetek od uposażenia żołnierzy zawodowych w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby oraz zasad dokonywania potrąceń z uposażenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i może wymagać analizy w kontekście innych grup zawodowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy żołnierzowi zawodowemu, przywróconemu do służby po stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu, przysługują odsetki ustawowe od uposażenia za okres poprzedzający stwierdzenie nieważności, liczone od terminów wymagalności wskazanych w ustawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żołnierzowi nie przysługują odsetki ustawowe za okres poprzedzający stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu, ponieważ roszczenie o uposażenie i tym samym o odsetki powstało dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji, a nie w terminach wskazanych w art. 81 ustawy.
Uzasadnienie
Decyzja stwierdzająca nieważność działa wstecz, ale nie odwraca wszystkich skutków prawnych, w tym upływu czasu. W okresie obowiązywania decyzji o zwolnieniu, żołnierz nie pozostawał w służbie i nie przysługiwało mu uposażenie, a jedynie świadczenia związane ze zwolnieniem. Roszczenie o uposażenie i odsetki powstało dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji, co wyklucza możliwość naliczenia odsetek za zwłokę w terminach wskazanych w art. 81 ustawy.
Czy organ wojskowy, w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu żołnierza ze służby, może dokonać potrącenia z jego uposażenia wypłaconych wcześniej świadczeń (odprawa, ekwiwalent za urlop) bez tytułu wykonawczego lub zgody żołnierza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, potrącenie z uposażenia żołnierza zawodowego może być dokonane tylko w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, co w przypadku innych należności niż alimentacyjne wymaga posiadania tytułu wykonawczego lub pisemnej zgody pracownika.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, potrącenia z uposażenia podlegają przepisom Kodeksu pracy. Art. 87 § 1 pkt 2 K.p. wymaga tytułu wykonawczego do potrącenia sum egzekwowanych na pokrycie innych należności, chyba że pracownik wyrazi pisemną zgodę. Organy wojskowe nie posiadają uprawnienia do jednostronnego potrącenia bez spełnienia tych warunków.
Przepisy (18)
Główne
u.s.w.ż.z. art. 75 § ust. 3
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Przepis ten reguluje prawo żołnierza do odsetek ustawowych w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności. Sąd uznał, że zwłoka w rozumieniu tego przepisu nie wystąpiła przed stwierdzeniem nieważności decyzji o zwolnieniu.
u.s.w.ż.z. art. 103
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Przepis ten określa zasady dokonywania potrąceń z uposażenia żołnierza zawodowego, odsyłając do przepisów Kodeksu pracy.
k.p. art. 87 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Określa wymóg posiadania tytułu wykonawczego do potrącenia z wynagrodzenia sum egzekwowanych na pokrycie innych należności, o ile pracownik nie wyrazi zgody.
Pomocnicze
u.s.w.ż.z. art. 104
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Przepis ten dotyczy kompetencji organów do decydowania w sprawie uposażenia i innych należności, ale nie daje podstawy do żądania zwrotu świadczeń z powodu nieważności decyzji bez spełnienia wymogów prawnych.
k.p. art. 91 § §1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Reguluje kwestię pisemnej zgody pracownika na potrącenie.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 "a"
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia decyzji organów przez WSA.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej w pozostałej części przez NSA.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
rozp. MS ws. opłat art. 14 § ust. 2 pkt 1 a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
rozp. MS ws. opłat art. 14 § ust. 2 pkt 1 c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
rozp. MS ws. opłat art. 14 § ust. 2 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa ustalenia wysokości kosztów postępowania kasacyjnego.
u.u.ż. art. 18 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy
Przepis przywołany przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, przywołany przez WSA.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zwrotu nienależnego świadczenia, przywołany przez WSA.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja nienależnego świadczenia, przywołany przez WSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argument NSA, że roszczenie o uposażenie i odsetki powstało dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu, a nie w terminach wskazanych w art. 81 ustawy. • Argument NSA, że potrącenie z uposażenia wymaga tytułu wykonawczego lub zgody żołnierza, zgodnie z art. 103 ustawy i przepisami K.p.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że żołnierzowi przysługują odsetki ustawowe od uposażenia za okres od listopada 2003 r. do kwietnia 2006 r. • Argument WSA, że organy wojskowe nie mogły dokonać potrącenia bez tytułu wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja stwierdzająca nieważność jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym wstecz i eliminującym skutki prawne wadliwej decyzji. • Nie wszystkie skutki wywołane przez decyzję nieważną są odwracalne. Do skutków takich należy upływ czasu, który nie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy. • W okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej skarżącemu nie przysługiwało prawo do uposażenia, a więc i nie powstawało roszczenie o jego zapłatę.
Skład orzekający
Małgorzata Borowiec
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Dzbeńska
członek
Zygmunt Zgierski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odsetek od uposażenia żołnierzy zawodowych w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby oraz zasad dokonywania potrąceń z uposażenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i może wymagać analizy w kontekście innych grup zawodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z prawami żołnierzy zawodowych po stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie wojskowym i administracyjnym.
“Żołnierz przywrócony do służby po latach: czy należą mu się odsetki od zaległego uposażenia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.