I OSK 389/05

I OSK 389/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska
Małgorzata Borowiec /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
II SA/Kr 980/02 - Wyrok WSA w Krakowie z 2004-11-22
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 6 poz 56
art. 25 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j.
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 110, art. 112
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych określony w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ liczony w sposób ciągły, upływa z dniem, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca /art. 110 Kc w zw. z art. 112 zd. pierwsze Kc/.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec /spr./, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 980/02 w sprawie ze skargi Wandy S. na decyzję Wojewody M. z dnia 4 marca 2002 r. (...) w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I OSK 389/05
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 22 listopada 2004 r. uwzględnił skargę Wandy S. na decyzję Wojewody M. z dnia 4 marca 2002 r. i uchylił tę decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, iż decyzją z dnia 4 marca 2002 r. Wojewoda M. utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia 24 stycznia 2002 r. o utracie przez Wandę S. prawa do zasiłku od dnia 3 stycznia 2002 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Jako podstawę prawną tej decyzji organ drugiej instancji powołał art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ oraz obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 września 2000 r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze działania powiatowych urzędów pracy /M.P. nr 30 poz. 636/. Powołany przepis ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, że okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku, nie przekracza przeciętnej stopy bezrobocia. Zgodnie z powołanym obwieszczeniem Prezesa GUS, stopa bezrobocia na obszarze Powiatu K. na dzień 30 czerwca 2000 r. wynosiła 9,7%,a więc nie przekroczyła przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, wynoszącej 13,6%. Skoro zatem zasiłek dla bezrobotnych Wanda S. pobierała od dnia 3 lipca 2001 r., to okres jego pobierania upływał z dniem 2 stycznia 2002 r.
W skardze na powyższą decyzję Wanda S. określiła rozstrzygnięcie organu jako krzywdzące, gdyż nikt nie przyjmie jej do pracy ze względu na wiek oraz stan zdrowia. Z tego powodu - jak należy domniemywać - skarżąca domaga się przedłużenia prawa do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uchylając wyrokiem z dnia 22 listopada 2004 r. decyzje organów obu instancji stwierdził, że Wojewoda M. prawidłowo ustalił, iż Wandzie S. prawo do zasiłku przysługiwało tylko przez okres 6 miesięcy. Sąd wskazał jednak, że Wanda S. nabyła prawo do zasiłku od dnia 3 lipca 2001 r., a zatem uprawnienie to przysługiwało jej do dnia 3 stycznia 2002 r., bowiem zgodnie z art. 57 par. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 30 poz. 168 ze zm./, terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniu terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim dniu miesiąca nie było, w ostatnim dniu tego miesiąca.
Tymczasem Starosta Krakowski decyzją z dnia 24 stycznia 2002 r. orzekł o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku od dnia 3 stycznia 2002 r., a więc gdy prawo do powyższego świadczenia jeszcze jej przysługiwało. Z kolei Wojewoda M. nie zwrócił uwagi na istotne naruszenie przepisów art. 57 par. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i utrzymując w mocy wadliwe rozstrzygnięcie dodatkowo naruszył art. 138 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku Wojewoda M. zarzucił naruszenie przepisu art. 57 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu poprzez błędne przyjęcie, iż przepis art. 57 Kodeksu postępowania administracyjnego ma zastosowanie do obliczenia terminów wymienionych w art. 25 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, czyli do liczenia okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych /w tym określenia dnia początkowego i końcowego tego okresu/, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a gdyby było to niemożliwe, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż nie ma wątpliwości, że okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, są terminami prawa materialnego, zaś przepis art. 57 Kpa jest normą prawa procesowego i odnosi się do terminów procesowych. Aktem prawnym, który określa zasady obliczania terminów prawa materialnego jest Kodeks cywilny. Jego przepisy mają charakter norm dyspozytywnych. Zgodnie z art. 110 Kodeksu cywilnego stosuje się je wtedy, gdy ustawa, orzeczenie sądu, decyzja innego organu państwowego albo czynność prawna, oznacza termin nie określając sposobu jego obliczania. W ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie określono zasad obliczania okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Dla Wandy S. zasiłek dla bezrobotnych został przyznany od dnia 3 lipca 2001 r. Ten dzień był pierwszym dniem korzystania przez nią z uprawnienia i określał początek biegu terminu, który ustawa określa pojęciem m.in. "okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy". Wskazano, że skoro zasiłkiem dla bezrobotnych objęty jest pierwszy dzień /wynikający z decyzji/, to brak jest podstaw do jego wyłączenia z tego okresu. Jeżeli ten dzień mieści się w okresie oznaczonym w miesiącach, to w myśl art. 112 Kc jest to także wykluczone, gdyż okres pobierania zasiłku wynosiłby daną liczbę miesięcy i jeden dzień więcej.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych określone przepisem art. 25 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, upływają z dniem poprzedzającym dzień, który nazwą lub datą odpowiada dniowi od którego zasiłek przyznano. Zatem ostatnim dniem, w którym p. Wandzie S. zasiłek był należny, był dzień 2 a nie 3 stycznia 2002 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w par. 2 art. 183.
W tej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności wymieniona w powołanym przepisie.
Mając na uwadze powyższą zasadę, Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej ograniczył się do podnoszonego w niej zarzutu naruszenia art. 57 Kpa w związku z art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez błędne przyjęcie, iż przepis art. 57 Kpa ma zastosowanie do obliczania terminu wymienionego w art. 25 ust. 1 pkt 1, czyli do liczenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 powołanej ustawy - prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy. Analiza tego przepisu upoważnia do stwierdzenia, że ustawodawca przywiązuje wagę do kwoty zasiłku za każdy nawet pojedynczy "dzień kalendarzowy". W myśl art. 25 ust. 1 pkt 1 okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi 6 miesięcy.
Trafnie zauważa skarżący, iż okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych są terminami prawa materialnego i do ich obliczania nie ma zastosowania przepis art. 57 par. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, który jest terminem procesowym, zaś ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawiera normy odsyłającej do jego stosowania. O charakterze materialnoprawnym przepisu określającego okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych świadczy jego treść.
Upływ terminu pobierania zasiłku dla bezrobotnych przesądza o obowiązku powstrzymania się przez organ od jego wypłaty oraz wydania decyzji w sprawie utraty prawa do tego zasiłku.
Powołana ustawa nie określa sposobu obliczania wskazanego terminu, nie czyni tego także decyzja o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnego.
Zasady obliczania terminów prawa materialnego określa ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny /Dz.U. nr 16 poz. 93 ze zm./.
Stosownie do art. 110 Kc jeżeli ustawa, orzeczenie sądu lub decyzja innego organu państwowego albo czynność prawna oznacza termin nie określając sposobu jego obliczania, stosuje się przepisy poniższe. Art. 112 Kc stanowi, że termin oznaczony w miesiącach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych określony w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ liczony w sposób ciągły, upływa z dniem, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca /art. 110 Kc w zw. z art. 112 zd. pierwsze Kc/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że skoro dla Wandy S. zasiłek dla bezrobotnych został przyznany od dnia 3 lipca 2001 r. na okres 6 miesięcy, to termin jego pobierania upływał w dniu 3 stycznia 2002 r. Tymczasem Starosta K. decyzją z dnia 24 stycznia 2002 r. orzekł o utracie przez nią tego zasiłku od dnia 3 stycznia 2002 r., a więc w dniu gdy prawo do tego świadczenia jeszcze jej przysługiwało.
Uzasadniało to uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydanych w sprawie decyzji.
Stwierdzić należy, iż nieprawidłowe powołanie przez Sąd I instancji do obliczenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych art. 57 par. 3 Kpa zamiast art. 110 Kc w zw. z art. 112 zd. pierwsze Kc, nie miało wpływu na treść wyroku, gdyż zastosowany sposób liczenia tego okresu był prawidłowy.
Podkreślić bowiem należy, iż reguły określone w art. 110 Kc w zw. z art. 112 Kc zostały powtórzone art. 57 par. 3 Kpa.
Wskazać należy, że zarzut naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego uzasadnia uwzględnienie skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy na skutek błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisu, zaskarżone orzeczenie nie odpowiada prawu. W tej sprawie sytuacja taka nie występuje.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę kasacyjną oddalił.