I OSK 386/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej z powodu śmierci strony, wskazując na konieczność wykazania następstwa prawnego dokumentami urzędowymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej Prokuratora z powodu śmierci uczestnika postępowania, A.F. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami PPSA, śmierć strony obliguje do zawieszenia postępowania. Podkreślono, że do wykazania następstwa prawnego po zmarłej wymagane są dokumenty urzędowe, takie jak postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia, ewentualnie zagraniczne dokumenty urzędowe z klauzulą apostille, a nie dokumenty prywatne jak testament czy umowa zarządu powierniczego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prokuratora delegowanego do Prokuratury Regionalnej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W trakcie postępowania, pełnomocnik strony poinformował o śmierci uczestnika postępowania, A.F., i przedstawił dokumenty dotyczące jej następcy prawnego. Sąd, powołując się na art. 124 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że śmierć strony jest obligatoryjną przesłanką do zawieszenia postępowania. Z przedłożonego odpisu aktu zgonu z klauzulą apostille wynikało, że A.F. zmarła w Meksyku. Sąd podkreślił, że do wykazania następstwa prawnego po zmarłej stronie postępowania sądowo-administracyjnego wymagane są dokumenty urzędowe, takie jak prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia. Choć zagraniczne dokumenty urzędowe z klauzulą apostille mogą być uznane za równoważne polskim, dokumenty prywatne, takie jak testament czy umowa zarządu powierniczego, nie mogą służyć do wykazania następstwa prawnego. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie do czasu ustalenia następców prawnych zmarłej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ppsa, śmierć strony jest obligatoryjną przesłanką do zawieszenia postępowania, co oznacza, że sąd nie ma możliwości podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
ppsa art. 124 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego.
Pomocnicze
ppsa art. 128 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawieszenie postępowania trwa do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
kpc art. 669
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Dokumentem potwierdzającym nabycie spadku może być prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Prawo o notariacie art. 95a
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie
Dokumentem potwierdzającym nabycie spadku może być akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza.
kpc art. 1138
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony postępowania jako obligatoryjna przesłanka do jego zawieszenia na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ppsa.
Godne uwagi sformułowania
sąd zawiesza postępowanie z urzędu m.in. w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego zawieszenie postępowania z urzędu oznacza, że w zaistniałych okolicznościach, określonych w art. 124 ppsa, sąd nie ma możliwości podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia, bowiem z mocy prawa zobowiązany jest do zawieszenia postępowania śmierć strony postępowania jest przesłanką obligatoryjną zawieszenia postępowania do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi dokumenty przesłane przy piśmie z 29 sierpnia 2024 r., tj. zarówno testament A.F., jak i umowa zarządu powierniczego, stanowią jednak dokumenty prywatne, a nie urzędowe
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszania postępowań administracyjnych w przypadku śmierci strony oraz wymogi dotyczące dokumentów potwierdzających następstwo prawne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony i konieczności przedstawienia dokumentów urzędowych, z uwzględnieniem prawa obcego i klauzuli apostille.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne proceduralne aspekty postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące śmierci strony i wymogów dowodowych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Śmierć strony w postępowaniu administracyjnym: kiedy sąd musi zawiesić sprawę?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 386/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-09-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Hasła tematyczne Zawieszenie/podjęcie postępowania Sygn. powiązane I SA/Wa 1927/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-14 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Zawieszono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 124 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Prokuratora delegowanego do Prokuratury Regionalnej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1927/21 w sprawie ze skargi Prokuratora delegowanego do Prokuratury Regionalnej w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2021 r. nr KOC/2554/Go/21 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uzasadnienie Wyrokiem z 14 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1927/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prokuratora delegowanego do Prokuratury Regionalnej w Warszawie (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2021 r. nr KOC/2554/Go/21. Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Przy piśmie z 22 grudnia 2023 r. adw. J.K. poinformował o śmierci uczestnika postępowania – A.F.– oświadczając jedocześnie, że będzie działał w imieniu jej następcy prawnego – R.M. – nadsyłając jednocześnie odpis aktu zgonu, odpis pełnomocnictwa oraz kopię testamentu – wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem. Zarządzeniem z 12 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny wezwał adw. J.K. do nadesłania powyższych dokumentów, sporządzonych według prawa obcego – w postaci odpisu aktu zgonu oraz testamentu – zaopatrzonych w klauzulę apostile. Przy piśmie z 29 sierpnia 2024 r. adw. J.K. nadesłał odpis aktu zgonu A.F. z klauzulą apostille wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, a także kopię testamentu, odpis umowy zarządu powierniczego oraz inne dokumenty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "ppsa") sąd zawiesza postępowanie z urzędu m.in. w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wskazać zatem należy, że zawieszenie postępowania z urzędu oznacza, że w zaistniałych okolicznościach, określonych w art. 124 ppsa, sąd nie ma możliwości podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia, bowiem z mocy prawa zobowiązany jest do zawieszenia postępowania. Śmierć strony postępowania jest przesłanką obligatoryjną zawieszenia postępowania do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 ppsa). Z przedłożonego przez adw. J.K. odpisu aktu zgonu z klauzulą apostille wynika, że uczestnik postępowania – A.F. – zmarła 14 czerwca 2022 r. w Meksyku. Stosownie do art. 124 § 1 pkt 1 ppsa, informacja ta obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do zawieszenia postępowania kasacyjnego, do momentu ustalenia następców prawnych zmarłej. Na marginesie jedynie należy wskazać, że dokumenty nadesłane przez adw. J.K. przy piśmie z 29 sierpnia 2024 r. nie mogą zostać uznane za wykazujące następstwo prawne po A.F. Co do zasady dokumentem potwierdzającym, kto jest spadkobiercą zmarłej strony postępowania sądowoadministracyjnego, może być wyłącznie odpis prawomocnego postanowienia właściwego sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, stosownie do art. 669 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm., dalej: "kpc"), bądź sporządzony przez notariusza na podstawie art. 95a ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz.U. z 2024 r. poz. 1001), akt poświadczenia dziedziczenia. Ponieważ jednak zgodnie z art. 1138 kpc, zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi, należy uznać, że następstwo prawne po zmarłej stronie postępowania może zostać wykazane również za pomocą zagranicznego dokumentu urzędowego. Dokumenty przesłane przy piśmie z 29 sierpnia 2024 r., tj. zarówno testament A.F., jak i umowa zarządu powierniczego, stanowią jednak dokumenty prywatne, a nie urzędowe – nie zawierają bowiem żadnego rodzaju klauzuli czy też poświadczenia dokonanego przez organ zagraniczny. Tym samym, do wskazanych dokumentów nie ma zastosowania art. 1138 kpc, przez co nie mogą one służyć do wykazania następstwa prawnego po A.F. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI