I OSK 381/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów administracji dotyczące zmiany przeznaczenia gruntów leśnych, uznając, że nowe plany miejscowe mogą wymagać nowych zgód leśnych, nawet jeśli poprzednie zgody zostały 'skonsumowane'.
Sprawa dotyczyła wniosku Wójta Gminy o zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne w związku z opracowywaniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji oraz WSA uznały wniosek za bezprzedmiotowy, twierdząc, że poprzednie zgody zostały już 'skonsumowane' w obowiązujących planach. NSA uchylił to rozstrzygnięcie, stwierdzając, że jeśli nowy plan przewiduje inne zagospodarowanie niż wynika z poprzednich zgód, konieczne może być uzyskanie nowych zezwoleń.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wójta Gminy od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę Wójta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Spór dotyczył kwestii, czy w przypadku opracowywania nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) konieczne jest uzyskanie nowej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, gdy poprzednie zgody zostały już wydane i 'skonsumowane' w obowiązujących planach. Organy administracji oraz WSA uznały, że taka potrzeba nie zachodzi, powołując się na zasadę, że raz wydana zgoda, jeśli została wprowadzona do planu, trwale zmienia charakter gruntu i nie można jej ponownie uzyskać. Wójt argumentował, że poprzednie zgody były wadliwe (np. zawierały warunki scalenia działek lub określały konkretne przeznaczenie niezgodne z nowym planem) i że nowy plan przewiduje inne zagospodarowanie. NSA, analizując sprawę, przyznał rację Wójtowi. Sąd podkreślił, że zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego jest decyzją administracyjną wydawaną w toku procedury planistycznej i jej 'skuteczność' jest zależna od jej wprowadzenia do MPZP. Jednakże, jeśli gmina opracowuje nowy plan przewidujący inne zagospodarowanie niż wynikające z poprzednich zgód, obowiązana jest wystąpić o nowe zgody, a właściwy organ jest zobowiązany je rozpoznać. NSA uznał, że postępowanie w sprawie wydania zgód na odmiennych warunkach nie jest bezprzedmiotowe i uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów administracji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nowy plan przewiduje inne zagospodarowanie niż wynikające z poprzednich zgód, konieczne może być uzyskanie nowych zezwoleń, a postępowanie w tej sprawie nie jest bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego jest wydawana w toku procedury planistycznej i jej skuteczność zależy od wprowadzenia do MPZP. Jednakże, jeśli gmina opracowuje nowy plan z odmiennym zagospodarowaniem, musi wystąpić o nowe zgody, a postępowanie w tej sprawie nie jest bezprzedmiotowe, gdyż dotyczy nowej sytuacji planistycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.p.z.p. art. 17 § pkt 6 lit. c
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.o.g.r.l. art. 3
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 14
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o lasach art. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowy plan miejscowy przewiduje inne zagospodarowanie działek niż wynika z poprzednich, wadliwych zgód leśnych. Wadliwość poprzednich zgód (np. warunki scalenia, konkretne przeznaczenie) uniemożliwia faktyczne wykorzystanie. Postępowanie w sprawie nowych zgód leśnych nie jest bezprzedmiotowe, gdyż dotyczy nowej sytuacji planistycznej i odmiennych warunków.
Odrzucone argumenty
Poprzednie zgody leśne zostały 'skonsumowane' w obowiązujących planach miejscowych i nie można uzyskać nowych. Wniosek o nowe zgody jest bezprzedmiotowy, gdyż dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną.
Godne uwagi sformułowania
zgody te zostały 'skonsumowane' w obowiązujących aktualnie miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwe, aby gmina wprowadziła do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inne warunki dotyczące zagospodarowania gruntów leśnych niż wynikające z udzielonych zgód decyzje te będą bowiem wydane w ramach przygotowywania nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidującego nowe zasady zagospodarowania określonych działek, niż zasady określone w zgodach wydanych w toku przygotowywania poprzednich planów zagospodarowania. Nie będą one zatem dotyczyły sprawy już rozstrzygniętej decyzją administracyjną ale nowej, innej sprawy administracyjnej.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Iwona Bogucka
przewodniczący
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad uzyskiwania zgód na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych w kontekście procedury planistycznej i wadliwości poprzednich decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowe plany miejscowe przewidują inne zagospodarowanie niż poprzednie zgody leśne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla gmin i inwestorów – jak radzić sobie z wadliwymi lub nieaktualnymi zgodami leśnymi przy tworzeniu nowych planów miejscowych. Pokazuje konflikt między potrzebą rozwoju a sztywnością administracyjną.
“Wadliwe zgody leśne blokują rozwój? NSA wyjaśnia, jak uzyskać nowe zezwolenia.”
Dane finansowe
WPS: 1120 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 381/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska /sprawozdawca/
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Lasy
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 853/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-22
I OSK 381/21 - Wyrok NSA z 2021-06-17
II SA/Łd 420/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-10-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję II instancji i decyzję I instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 188, art. 135 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 6 kwietnia 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 853/21 w sprawie ze skargi Wójta Gminy I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne gruntów leśnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz punkt 1 decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Wójta Gminy I. kwotę 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wójta Gminy I. (Wójt) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (Kolegium) z [...] marca 2021 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne gruntów leśnych.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy :
Po rozpatrzeniu wniosku Wójta z [...] czerwca 2020 r., Marszałek Województwa M. (Marszałek) decyzją z [...] stycznia 2021 r., między innymi umorzył postępowanie (punkt 1 decyzji) w zakresie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne gruntów leśnych niestanowiących własności Skarbu Państwa o łącznej powierzchni 22,9915 ha, położonych w obrębie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi I. w gminie I., przeznaczonych pod tereny: zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN), usług handlu i usług (UH/U), zieleni parkowej (ZP), dróg publicznych klasy lokalnej (KDL), dróg publicznych klasy dojazdowej (KDD), dróg wewnętrznych (KDW) w granicach oznaczonych barwą niebieską zgodnie z załącznikiem graficznym nr [...] (grunty leśne niestanowiące własności Skarbu Państwa objęte wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne na tle projektu miejscowego planu) w skali 1:1000 stanowiącym integralną część wniosku w zakresie działek umieszczonych w tabeli.
Wójt wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 decyzji Marszałka wskazując, że prowadzone są zaawansowane prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla wsi I. Wśród gruntów objętych projektem tego planu dominują użytki leśne. Większość z nich uzyskała na etapie sporządzania obowiązujących planów miejscowych zgody stosownych organów na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. W większości przypadków zgody te wydano z rażącym naruszeniem prawa uzależniając realizację zabudowy od scalenia działek sąsiadujących ze sobą, czy też nałożenia obowiązku realizacji jednej inwestycji na kilku sąsiadujących działkach, niezależnie od struktury własnościowej tych działek. Niemniej działki te posiadają obowiązujące zgody organów właściwych na etapie tworzenia planu miejscowego z 1992 r. i planów miejscowych z 2002 r. Zgody te są obowiązujące, jednak z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, wymagają zmian. Na poparcie swojej argumentacji Wójt przytoczył orzecznictwo wskazując, że decyzja w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne nie jest decyzją rodzącą prawa i obowiązki wobec adresata; udzielona zgoda nie jest bezterminowa - w momencie uchwalenia planu miejscowego zostaje skonsumowana, więc trzeba wówczas wydać nową decyzję w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, w odniesieniu do każdego nowego projektu planu miejscowego. Wójt wyjaśnił, że ubiega się o nowe zgody leśne, inne od dotychczas wydanych. Jego zdaniem o wadliwości warunkowych zgód leśnych objętych projektem ww. planu miejscowego świadczy stanowisko Ministra Środowiska wyrażone w decyzji z [...] stycznia 2015 r., stwierdzającej nieważność zgody leśnej w części dotyczącej scalenia dz. ew. nr [...] i [...], objętej decyzją Wojewody M. (Wojewoda) z [...] kwietnia 2001 r. Wydane w poprzednich latach zgody leśne wprowadzone do obecnie obowiązujących planów miejscowych, warunkujące realizację zabudowy od scalenia działek lub wykonania wspólnego budynku nie mogą zostać skonsumowane. W rzeczywistości inwestor napotyka trudności powodowane brakiem wiedzy o właścicielach działek sąsiednich, bądź niemożliwością ustalenia spadkobierców zmarłego dawnego właściciela działki sąsiedniej.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Kolegium decyzją z [...] marca 2021 r., utrzymało w mocy decyzję Marszałka.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z odwołania objęte zaskarżonym punktem 1 decyzji grunty leśne uzyskały zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne na etapie tworzenia planu miejscowego z 1992 r. i planów miejscowych z 2002 r. i zostały w planie miejscowym skonsumowane. Natomiast Wójt ubiega się o nowe zgody leśne dla ww. działek, których treść będzie inna od dotychczas wydanych. Powodem takiego postępowania jest podnoszona przez Wójta okoliczność, że aktualne zgody są wadliwe, wydawane warunkowo, uzależniając realizację zabudowy od scalenia działek lub wykonania wspólnego budynku. Istota sporu sprowadza się zatem do tego, czy w przypadku opracowywania nowego planu, miejscowego zachodzi konieczność uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w sytuacji, gdy taka zgoda dla takich gruntów została już wydana i skonsumowana w poprzednim i obowiązującym aktualnie planie miejscowym.
Organ odwołując się do orzecznictwa wskazał, że wymienione w punkcie 1 częściowo zaskarżonej decyzji grunty uzyskały zgodę na zmianę ich przeznaczenia na cele nieleśne. Zgody te są obowiązujące (powołaną w odwołaniu decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. unieważniono jedynie warunek scalenia, a nie zgodę na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nieleśne jako taką) i zostały "skonsumowane" w obowiązujących aktualnie miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (tj. w Miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi I. część [...]- uchwała Rady Gminy I. nr [...], z dnia [...] października 2002 roku, Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 280/2002, poz. 7349 oraz w Miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi I. część B - uchwała Rady Gminy I. nr [...], z dnia [...] marca 2002 roku, Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 90/2002, poz. 1878). W świetle zatem wskazanych wyżej przepisów prawa i zaprezentowanego stanowiska judykatury Kolegium uznało, że skoro przedmiotowe grunty leśne uzyskały uprzednio zgodę na zmianę ich przeznaczenia na cele nieleśne, nie mogą ponownie takiej zgody uzyskać. Uzyskanie bowiem zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne nie jest możliwe w stosunku do gruntu, który nie ma już przeznaczenia leśnego. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego prawidłowo w odniesieniu do tych gruntów organ I instancji umorzył postępowanie.
Wójt wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie :
I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.:
a) przez nieuwzględnienie faktu, że decyzje i pisma organów wyrażających zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, wydane dla terenów objętych niniejszym postępowaniem, wskazują konkretne przeznaczenie terenów oraz narzucają dodatkowe warunki wykorzystania zgody, mimo braku ku temu podstaw prawnych, co uniemożliwia faktyczne wykorzystanie takich zgód;
b) przez nieuwzględnienie zmian przestrzennych i przyrodniczych badanych gruntów,
c) przez brak odniesienia się do kwestii wskazania nowego przeznaczenia nieruchomości w procedowanym planie miejscowym, odmiennego niż wskazany w dotychczas wydanych decyzjach - zgodach na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne;
2. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 7 ust 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dalej także jako: u.o.g.r.l.) poprzez nieuwzględnienie pozytywnej opinii [...] Izby Rolniczej o zmianie przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne objętych projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi I. i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
II. przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 9 ust. 3 o.g.r.l.,
2. art. 7 ust. 2 pkt 5 o.g.r.l. oraz art. 17 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dalej "u.p.z.p ":
przez błędną wykładnię i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wskutek uznania, że nie zachodzą przesłanki do wydania nowej decyzji zezwalającej na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, podczas gdy w wyniku procedowania projektu nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego konieczne jest wydanie nowych "zgód leśnych" z uwzględnieniem faktu, że zgodnie z nowym projektem planu przeznaczenie terenów objętych dotychczasowymi zgodami ulegnie zmianie (nowe przeznaczenie gruntów: pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN), usług handlu i usług (UH/U), zieleni parkowej (ZP), dróg publicznych klasy lokalnej (KDL), dróg publicznych klasy dojazdowej (KDD), dróg wewnętrznych (KDW)), a dotychczasowe zgody zawierają w swej treści określenie przeznaczenia zgody, odmienne od powyższego.
Wójt wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy Kolegium do ponownego rozstrzygnięcia ew. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi Wójt wskazał, że wbrew ustaleniom organu II instancji nie zachodzi przesłanka tożsamości podmiotowej oraz przedmiotowej sprawy bowiem doszło do zmiany stanu faktycznego działek objętych wnioskiem, a przede wszystkim przedmiotowa sprawa dotyczy innego wnioskowanego przeznaczenia gruntów niż zgody pozyskane przy wcześniejszych procedurach planistycznych.
W poprzednich procedurach planistycznych wydanych zgód na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych stronami był:
- Wojewoda M. - zgoda z [...] kwietnia 2001 r.,
- Urząd Miasta S. Wydział Rolnictwa - zgoda z [...] maja 1990 r.,
- Minister Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa - zgoda z [...] marca 1997 r.,
- Wojewoda W. - zgoda z [...] stycznia 1994 r. oraz z [...] marca 1991 r.,
- Minister Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z [...] grudnia 1996 r., z [...] października 1997 r. i z [...] lipca 1997 r.
W obecnym stanie prawnym, delegację ustawową w przedmiocie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów przekazano Marszałkom (organ samorządowy), którzy swoje orzeczenie opierają na innych przepisach prawa materialnego. Organ II instancji, w rozpatrywaniu skarżonej decyzji, powołał się m. in. na uchwałę NSA z 29 listopada 2010 r., sygn. akt II OPS 1/10, podkreślając, że grunt leśny przestaje być przeznaczony na cele nieleśne w przypadku uchwalenia panu miejscowego, przeznaczającego tereny na cele inne niż gospodarka leśna. NSA uznał, że samo uchwalenie planu oznacza "skonsumowanie" wydanej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Na poparcie tego stanowiska Organ II instancji powołał się dodatkowo na wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt. II OSK 1275/19. Z przytoczonego wyroku wynika, że raz wydana zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, oznacza, że grunt nią objęty pozbawiony zostaje trwale leśnego charakteru.
Zdaniem Wójta powyższe stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywołane przez Organ II instancji byłyby bardzo korzystne dla samorządów gminnych i zdecydowanie ułatwiłyby im prowadzenie polityki przestrzennej. Niemniej jednak w niniejszej sprawie organ II instancji nie zbadał sprawy w sposób wnikliwy i dokładny i w konsekwencji nie dostrzegł, że kształt przytoczonych wyżej zgód na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, uzyskiwanych przez Skarżącego w latach 1990 - 2001 jest specyficzny - zgody wydawane były bowiem:
• na konkretny cel wskazany w treści zgody (zabudowy jednorodzinnej, mieszkaniowo - usługowej, dróg publicznych i inne) - mimo braku podstawy prawnej, aby cel wydania zgody uwzględniany był w treści decyzji administracyjnej (zgodzie leśnej);
• w wielu przypadkach w zgodach narzucone zostały postanowienia warunkujące zabudowę działek, np. poprzez obowiązek scalenia działki z działką sąsiednią lub nawet dwiema działkami sąsiednimi, czy też warunek zabudowy jednym budynkiem mieszkalnym dwóch sąsiednich działek, niezależnie od struktury własnościowej tychże działek.
Powyższe doprowadziło do faktycznej niemożności dokonania zabudowy działek. Z jednej strony cel wydania zgody, uwzględniony niezasadnie w treści decyzji administracyjnej - jest niezgodny z projektowanym obecnie w m.p.z.p. przeznaczeniem terenów (odmiennym od dotychczasowego). Z drugiej strony, obowiązek scalenia działki z działką sąsiednią lub budowy jednego budynku na dwóch działkach (bardzo często posiadających różnych właścicieli) wyklucza realną możliwość zabudowy. Jednocześnie, chęć zmiany m.p.z.p. przez gminę i uzyskanie w toku procedury planistycznej nowych, urealnionych zgód leśnych bez wskazania przeznaczenia terenu i bez warunku scalenia z działką sąsiednią, spotyka się z odmową ze strony organów administracji publicznej z uwagi na uprzednie wydanie zgód (rażąco naruszających prawo) dla tych terenów. Jednocześnie, organy, które wydały kilkadziesiąt lat temu zgody leśne nie chcą dokonywać zmiany takich zgód argumentując, że obecnie nie posiadają już ku temu ustawowych kompetencji.
Skarżący stanął na stanowisku, że organy wydające warunkowe decyzje nadużyły swoich kompetencji ustawowych. Przesądzenie o docelowym przeznaczeniu działek było bezprawną ingerencją w kompetencje ustawowe wójta, określone w art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organem decydującym o przeznaczeniu terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest bowiem wyłącznie wójt, burmistrz i prezydent miasta. W wyniku wydawanych na przełomie ostatnich 30 lat, błędnych zdaniem Skarżącego decyzji, doszło do kuriozalnych sytuacji prawnych w gm. I., jak też w innych gminach o charakterze leśnym. Dla wsi I. obowiązują obecnie dwa plany miejscowe ("Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi I. część A" uchwalony Uchwałą Nr [...]Rady Gminy I. z dnia [...] października 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 280/2002 z dnia 29 października 2002 r. poz. 7349) oraz "Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi I. część B" uchwalony Uchwałą Nr [...]Rady Gminy I. z dnia 6 marca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 90/2002 z dnia 7 kwietnia 2002 r. poz. 1878). W obu planach miejscowych, większość działek przeznaczona jest od ponad 20 lat pod zabudowę jednorodzinną lub mieszkaniowo - usługową. Niestety, warunkowość wydanych decyzji na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne nie pozwala w wielu przypadkach na skonsumowanie zapisów planów. Nie można bowiem wymagać, aby właściciele dwóch sąsiednich działek prowadzili wspólną inwestycje, procedurę scalenia, a docelowo zamieszkali w jednym wspólnym budynku. Te dodatkowe zapisy zgód, zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, muszą być przenoszone (przepisywane) do zapisów miejscowego planu. Brak tożsamości sprawy pod względem przedmiotowym przejawia się zatem w tym, że stare warunki i przeznaczenie nie są zgodne z obecnie projektowanym przeznaczeniem i wskaźnikami zabudowy. Działki, a wręcz całe kwartały przeznaczone pod zabudowę w I., objęte zgodami warunkowymi, pozostają w dużej mierze niezainwestowane od wielu lat. Są to działki położone wzdłuż urządzonych i uzbrojonych dróg publicznych, a zatem teoretycznie bardzo atrakcyjne i wartościowe.
Mając na uwadze taki stan prawny, Wójt od 2015 r. prowadzi prace nad aktualizacją planu miejscowego dla całego sołectwa I. Prace z założenia mają na celu ułatwienie właścicielom działek realizacji przeznaczenia, zgodnego z polityką przestrzenną gminy. Celem prowadzonych prac było i nadal jest uzyskanie niezależnych zgód leśnych dla każdej działki, bez wskazania przeznaczenia terenu. W prowadzonych obecnie pracach planistycznych gmina nie zwiększa powierzchni zabudowy tych działek - zachowany zostaje taki sam procent zabudowy jak dotychczas.
Skarżący wskazał, że nie jest jednak możliwe wprowadzenie w życie planu miejscowego, bez zniesienia warunków określonych w wydanych zgodach leśnych. Taki plan miejscowy zostanie uchylony przez organ nadzoru lub zaskarżony w zakresie, w jakim przeznaczenie gruntu przyjęte w planie będzie różniło się od wskazanego w zgodzie leśnej. Zgodnie z obecnym stanowiskiem organu nadzoru prawnego (Wojewody), jeśli plan wskazuje inne przeznaczenie niż zostało wskazane w zgodzie, zostanie w tej części stwierdzona nieważność uchwały.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu II instancji jest zgodna z prawem. Kolegium w całości podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i wniosło o oddalenie skargi.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że jego zdaniem prawidłowo organ stwierdził, że zgoda na przeznaczenie gruntu leśnego na cele nieleśne wydawana na podstawie art. 7 ust. 2 ww. ustawy ma charakter decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 104 § 1 k.p.a. (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt II OPS 1/10 oraz wyrok z 24 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 995/99). Zgodnie z art. 17 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej "u.p.z.p."), organ wykonawczy gminy występuje o zgodę na przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego gruntów leśnych na cele nieleśne. Po uzyskaniu takiej zgody w formie decyzji zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l.). Do zmiany przeznaczenia gruntów w świetle ww. przepisów dochodzi zatem jeżeli w oparciu o wyrażoną wcześniej zgodę uprawnionego organu dany teren leśny został w uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony na cele inne niż leśne. Grunt leśny przestaje być wówczas przeznaczony na cele leśne i w konsekwencji przeznaczony do produkcji leśnej. Jako nieprzeznaczony do produkcji leśnej przestaje być zatem co do zasady lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach i gruntem leśnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 i art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt Il OSK 3027/15).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd zaznaczył, że bezspornym w sprawie jest, iż wymienione w punkcie I częściowo zaskarżonej decyzji Marszałka grunty:
- uzyskały zgodę na zmianę ich przeznaczenia na cele nieleśne (kopie dotychczas wydanych zgód leśnych – stanowią załącznik 14 k. 717-750 do akt sprawy), potwierdzono to w złożonych: wniosku, odwołaniu i w skardze.
- zgody te są obowiązujące (potwierdzono to w złożonym wniosku; przywołaną w odwołaniu i we wniosku decyzją z [...] stycznia 2015 r., znak [...] unieważniono jedynie warunek scalenia dot. dwóch działek, a nie zgodę na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nieleśne jako taką),
- zgody te zostały "skonsumowane" w obowiązujących aktualnie miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (tj. uchwała Rady Gminy I. z dnia 29 października 2002 r., [...], oraz uchwała Rady Gminy I. z dnia 6 marca 2002 r., [...]). W uchwałach tych zostały one przeznaczone na cele nierolnicze i nieleśne, o czym świadczą dołączone do wniosku wyrysy i wypisy z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z samego wniosku wynika, że w obowiązujących (stanowiących obowiązujące prawo miejscowe i pozostających w obrocie prawnym) planach grunty te przeznaczone są pod zabudowę (głównie jednorodzinną z ewentualnym dopuszczeniem usług nieuciążliwych).
W niniejszej sprawie Wójt Gminy I. na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.l. wniósł o wyrażenie ponownie zgody na zmianę przeznaczenia ww. gruntów z gruntu leśnego na cele nieleśne.
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu rację ma organ, że taki wniosek jest bezprzedmiotowy. Przedmiotowe grunty, skoro uzyskały uprzednio zgodę na zmianę ich przeznaczenia na cele nieleśne i w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego zostały określone jako grunty inne niż leśne, nie mogą ponownie uzyskać zgody na ich "odlesienie".
Sąd podzielił stanowisko, że uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne nie jest możliwe w stosunku do gruntu, który nie ma już przeznaczenia leśnego.
W odniesieniu do zarzutów skargi Sąd uznał, że skupiają się one na tym, iż poprzednie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, wydane dla terenów objętych niniejszym postępowaniem zawierają wady uniemożliwiające faktyczne wykorzystanie takich zgód (rażąco naruszają prawo), tj. wskazują konkretne przeznaczenie terenów oraz narzucają dodatkowe warunki wykorzystania zgody, mimo braku ku temu podstaw prawnych.
Sąd przypomniał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek o uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia wskazanych gruntów z leśnego na nieleśne i wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu nie mogły być brane pod uwagę zarzuty kierowane do poprzednich, obowiązujących zgód. Badanie ich prawidłowości wykraczało poza zakres obecnego postępowania
Sąd podkreślił, że zgoda na przeznaczenie gruntu leśnego na cele nieleśne wydawana na podstawie art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l. ma charakter decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 104 § 1 k.p.a. Skoro zatem zgoda właściwego organu administracji na przeznaczenie gruntu leśnego na cele nieleśne jest decyzją administracyjną, to raz udzielona obowiązuje, chyba że została w prawem przewidzianym trybie uchylona, zmieniona lub stwierdzono jej nieważność (art. 16 § 1 k.p.a.). Nie jest więc dopuszczalne domaganie się wydania kolejnej decyzji w sprawie zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cel nieleśny, gdy taka decyzja została już wydana i obowiązuje, gdyż prowadziłoby to do sytuacji opisanej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., czyli nieważności decyzji z tego powodu, że decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2537/20 i przywołane tam orzecznictwo NSA).
Podsumowując Sąd uznał, że jeżeli określony teren został objęty zgodą na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne uzyskaną przy sporządzaniu miejscowego planu, który utracił już moc, lub który obowiązuje, i w planach tych doszło do zmiany tego przeznaczenia, to przy sporządzeniu dla tego terenu kolejnego planu, w przypadku zamiaru przeznaczenia tego terenu na cele nieleśne, nie jest wymagane uzyskanie zgody o jakiej mowa w art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p. (por. wyrok wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2537/20).
Wójt zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu :
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy to jest :
1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 105 §1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i oddalenie skargi wskutek uznania że w sprawie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania z uwagi na rzekome rozstrzygnięcie tej samej sprawy uprzednio inną, nadal obowiązującą decyzją administracyjną, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodziła tożsamość sprawy administracyjnej z poprzednio rozstrzygniętą z uwagi na zmianę stanu faktycznego sprawy administracyjnej (przede wszystkim zmiana planowanej funkcji działek objętych uprzednimi zgodami leśnymi oraz dążenie do zmiany/zniesienia ograniczeń wynikających z uprzednio wydanych zgód leśnych),
2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo niewystarczającą wnikliwej oceny materiału dowodowego to jest jedynie pobieżnej analizy treści decyzji administracyjnych – zgód leśnych objętych niniejszym postępowaniem i nieuwzględnienie faktu, że :
a. decyzje organów wyrażających zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów wskazują na konkretne przeznaczenie terenów (np. na zabudowę jednorodzinną) oraz narzucają dodatkowe warunki wykorzystania zgody (np. scalenie działką sąsiednią) a wnioski o wydanie nowych zgód leśnych zawierają inne przeznaczenie terenu i brak dodatkowych warunków,
b. w procesowanym obecnie od 2015 r,. przez Wójta planie miejscowym wskazano zupełnie nowe przeznaczenie działek objętych dotychczasowymi zgodami (np. przeznaczenie na funkcje publiczne) odmiennie niż wskazane w dotychczasowo wydanych decyzjach – zgodach na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne
co przesądza o braku tożsamości sprawy administracyjnej i w konsekwencji- aktualizacji możliwości wnioskowania przez Skarżącego kasacyjnie o wydanie nowej decyzji w sprawie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne;
II. naruszenie prawa materialnego to jest :przepisu art. 17 pkt 16 lit. c) u.p.z.p. w związku z art. 7 ust. 1, ust. 2, pkt 5 i ust. 3 u.o.g.r.l. poprzez uznanie, że grunty objęte wnioskiem Wójta o wydanie zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne nie miały charakteru leśnego z uwagi na uprzednie wydanie zgody leśnej na te same grunty przez właściwy organ i skonsumowanie tej zgody w treści obowiązującego m.p.z.p. a zatem nie wymagały uzyskania tej zgody w toku obecnej procedury planistycznej (zgody takie wymagają wyłącznie grunty o charakterze leśnym) podczas gdy wydane uprzednio zgody w swojej treści są warunkowe m.in. wydane są dla konkretnego przeznaczenia gruntu w m.p.z.p. a zatem dokonano jedynie ograniczonej zmiany przeznaczenia gruntu na cele nieleśne (wyłącznie w zakresie objętym zgodą), zatem wobec zmiany projektowanego przeznaczenia gruntu w m.p.z.p. nie można uznać, że skutecznie dokonano w aktualnie obowiązującym m.p.z.p. zmiany przeznaczenia gruntu z leśnego na cele nieleśne dla innych celów planistycznych niż objęte dotychczasową zgodą a zatem, że nie istnieje obowiązek uzyskania takiej zgody w trakcie procesowania nowego m.p.z.p. dla tych terenu – tereny te pozostają bowiem terenami leśnymi dla przeznaczenia planistycznego innego niż objęty obowiązującą zgodą.
Wójt wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Skarżący podniósł zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. Z uwagi na charakter tychże zarzutów zasadne jest ustosunkowanie się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania przez organy i Sąd pierwszej instancji jest następstwem wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego.
Jak słusznie wskazało Kolegium, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku opracowywania nowego planu miejscowego zachodzi konieczność uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w sytuacji, gdy taka zgoda dla takich gruntów została już wydana i skonsumowana w poprzednim oraz obowiązującym aktualnie planie miejscowym.
Organy obu instancji i Sąd pierwszej instancji stanęły na stanowisku, że nie ma takiej konieczności. W ocenie Sądu Wojewódzkiego wydanie w takiej sytuacji decyzji zezwalającej na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne prowadziłoby do wydania decyzji w warunkach przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Sąd kasacyjny rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażane w przywoływanych przez Sąd pierwszej instancji i organy orzeczeniach sądów administracyjnych zgodnie z którymi zgoda na przeznaczenie gruntu leśnego na cele nieleśne wydawana na podstawie art. 7 ust. 2 u.o,.g.r.l. ma charakter decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 104 § 1 k.p.a. Podziela również stanowisko, zgodnie z którym po uzyskaniu takiej zgody w formie decyzji, zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 1 tej ustawy). Do zmiany tej w świetle tych przepisów dochodzi zatem jeżeli na podstawie wyrażonej wcześniej zgody przez uprawniony organ dany teren leśny został w uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony na cele inne niż leśne. W ten też sposób dochodzi do "skonsumowania" zgody udzielonej wcześniej przez uprawniony organ w trybie ustawy o lasach, o którym to "skonsumowaniu" jest mowa w uchwale NSA z 29 listopada 2010 r. sygn. akt II OPS 1/10. W następstwie tego "skonsumowania" grunt leśny przestaje być przeznaczony na cele leśne i w konsekwencji przeznaczony do produkcji leśnej. Jako nieprzeznaczony do produkcji leśnej przestaje być zatem co do zasady (pomijając przypadki gdy chodzi o rezerwat przyrody, grunt wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków oraz grunty związane z gospodarką leśną o jakich mowa w art. 3 pkt 2 ustawy o lasach) lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach i gruntem leśnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 i art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 3027/15).
Zwrócić należy jednak uwagę na stan faktyczny niniejszej sprawy.
Zarówno we wniosku z [...] czerwca 2020 r. o wydanie decyzji zezwalającej na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne dla wymienionych w nim działek jak i w dalszym toku postępowania administracyjnego i sądowego Wójt podkreślał, że prowadzone są prace związane z opracowywaniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z wniosku wynika, że w latach 2004-2015 do Wójta wpłynęły 22 wnioski w sprawie obszaru objętego planem, których intencją była w większości zmiana zapisów obowiązującego planu miejscowego w sposób umożliwiający realizację zabudowy jednorodzinnej na każdej z działek a zatem bez konieczności przestrzegania obowiązków scalenia czy też realizowania zabudowy bliźniaczej, to jest bez konieczności przestrzegania obowiązków wynikających z dotychczas wydanych zgód.
Z twierdzeń Wójta wynika zatem, że obecnie opracowywany plan przewiduje odmienny sposób zagospodarowania działek, niż wynikający z decyzji wydanych w trakcie opracowywania poprzednich planów, w tym obecnie obowiązujących.
Przywołać należy w tym miejscu stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 29 listopada 2010 r. II OPS 1/10 zgodnie z którym : "Przyznanie zgodzie na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych ( rolnych ) na cele nieleśne (nierolnicze) charakteru decyzji administracyjnej nie oznacza automatycznie, że zgoda, o jakiej mowa w art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stanowi akt samoistny w tym znaczeniu, że wywiera skutek niezależnie od "skonsumowania" tej zgody w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgoda taka jest udzielana w toku procedury planistycznej i na potrzeby tej procedury. Postępowanie w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne nie może być wszczęte niezależnie od postępowania planistycznego, tj. przed podjęciem przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu lub jego zmiany (art. 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych podmiot indywidualny nie może skutecznie złożyć wniosku o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne (por. A. Zieliński, Orzecznictwo sądowoadministracyjne w sprawach odrolnienia gruntów, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 5 – 6 ( 32 – 33 ) 2010 ).
Powyższe oznacza, że "skuteczność" udzielonej zgody jest zależna od jej wykorzystania dla potrzeb sporządzenia planu.
A zatem, zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne udzielona na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest "skuteczna", o ile na jej podstawie w ustaleniach planu rada gminy postanowi o zmianie przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne i tylko w takim zakresie w jakim, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obejmującym dany teren, dojdzie do zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne.
Warunkiem nieleśnego wykorzystania gruntów leśnych jest "skonsumowanie" zgody w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. A więc, aby zgoda udzielona na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych mogła odnieść skutek w postaci możliwości faktycznego wykorzystania gruntu leśnego na cele nieleśne, konieczne jest uchwalenie (zmiana) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w swoich ustaleniach przeznaczy grunty leśne na cele nieleśne. Nie można przyjąć tezy, iż decyzje o zgodzie na tzw. odleśnienie gruntów leśnych dokonują zmiany przeznaczenia tych gruntów i to w sposób trwały ("raz na zawsze"), gdyż wówczas to nie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określałby zmianę przeznaczenia gruntów, lecz decyzja wyrażająca zgodę na taką zmianę. Do takiego zaś wniosku nie uprawnia obowiązujący porządek prawny."
Z powyższego wynika zatem, że dla zmiany przeznaczenia gruntu konieczne jest uzyskanie zgody właściwego organu a następnie wprowadzenie warunków wynikających z tejże zgody do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wynika również, że decyzja zezwalająca na zmianę przeznaczenia gruntu wydawana jest wyłącznie w związku z prowadzoną procedurą planistyczną, innymi słowy stanowi jeden z etapów poprzedzających uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego.
W niniejszej sprawie Wójt podnosił konsekwentnie, że udzielone zgody zostały "skonsumowane" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a obecnie Gmina w toku kolejnej procedury planistycznej zamierza w inny sposób zagospodarować grunty niż wynika to z udzielonych uprzednio zgód.
Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest możliwe by gmina wprowadziła do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inne warunki dotyczące zagospodarowania gruntów leśnych niż wynikające z udzielonych zgód (por. stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lipca 2014 r. sygn. akt .II OSK 282/13).
Wyrok ten wydany został na skutek zaskarżenia przez Wojewodę do Sądu Administracyjnego uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w stosunku do określonych w skardze działek podnosił, że wniosek dotyczy tych działek, dla których nie udzielono zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne lub dla których nie uwzględniono w planie warunków wynikających z tych zgód (wielkość minimalnego wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej, minimalna wielkość działki budowlanej).
WSA oddalił skargę Wojewody. NSA uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji wyjaśniając, że Sąd kontrolując legalność planu miejscowego, dokonuje oceny nie tylko tego, czy gmina miała podstawę prawną do "rozporządzenia przestrzenią", ale czy korzystając z przysługujących jej ustawowo uprawnień w tym zakresie, uprawnień tych nie nadużyła (por. m. in. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2010 r., II OSK 588/10, cbois). Takie uprawnienia kreują decyzje w sprawie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne.
Rozpoznając ponownie sprawę WSA w Warszawie wyrokiem z 24 kwietnia 2017 r. IV SA/Wa 371/17 uwzględnił skargę wyjaśniając, że jeśli w decyzji wyrażającej zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne zawarto warunki, to prawidłowe zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.z. będzie wymagało implementacji tych warunków do treści planu. W przeciwnym wypadku dojdzie do naruszenia normy wskazanego przepisu, co implikuje nieważność w tym zakresie planu miejscowego.
Stanowisko to podzielił Sąd kasacyjny wyroku z 18 kwietnia 2018 r. II OSK 2067/17 wyjaśniając dodatkowo, że Gmina mimo posiadania odpowiedniej zgody, może, ale nie musi przeznaczyć grunty leśne bądź ich część na cele nieleśne. Jeśli jednak decyduje się przeznaczyć grunty leśne bądź ich część na cele nieleśne to wówczas jest obowiązana przestrzegać warunków określonych przez właściwy organ w decyzji zezwalającej na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne. Dotyczy to m.in. celu na jaki te grunty mają być przeznaczone, zachowania określonego w decyzji minimum powierzchni biologicznie czynnej, dopuszczalnej powierzchni określonej zabudowy, minimalnej powierzchni działek powstałych w wyniku ich wtórnego podziału. Właściwy organ wyraża bowiem zgodę na przeznaczenie gruntów leśnych na ściśle określone cele i pod warunkiem zachowania określonych w decyzji wymogów. Warunki określone w takiej decyzji są bezwzględnie wiążące dla organów gminy.
Sąd kasacyjny obecnie rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanych wyżej wyrokach, zgodnie z którym, jeżeli Gmina zdecyduje się na zmianę przeznaczenia określonych działek leśnych, to związana jest przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego warunkami wynikającymi z decyzji wyrażających zgody na zmianę przeznaczenia działek leśnych na cele nieleśne. Oznacza to jednak, że działki te tracą charakter leśny wyłącznie na warunkach wynikających z określonych zezwoleń. Jeżeli zatem Gmina przystępuje do opracowania nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przewiduje zagospodarowanie określonych leśnych działek na warunkach innych, niż wynikające z dotychczas wydanych zgód leśnych obowiązana jest o takie zgody wystąpić, zaś właściwy organ jest zobowiązany taki wniosek rozpoznać.
Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia działek leśnych na warunkach innych niż wskazane w dotychczas wydanych decyzjach jest bezprzedmiotowe. Nie można również uznać, by decyzje wydane w ramach takiego postępowania były decyzjami dotkniętymi wadą nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzje te będą bowiem wydane w ramach przygotowywania nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidującego nowe zasady zagospodarowania określonych działek, niż zasady określone w zgodach wydanych w toku przygotowywania poprzednich planów zagospodarowania. Nie będą one zatem dotyczyły sprawy już rozstrzygniętej decyzją administracyjną ale nowej, innej sprawy administracyjnej.
Stanowisko powyższe potwierdza również pogląd wyrażony w cytowanej już uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2010 r. II OPS 1/10.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że organ planistyczny mimo uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, może "odstąpić" od dokonania zmiany przeznaczenia gruntów leśnych (w części lub w całości). Sama zgoda na zmianę przeznaczenia terenów leśnych na cele nieleśne nie nakłada na jednostkę samorządu terytorialnego (radę gminy) obowiązku zmiany przeznaczenia tych terenów. Wówczas, jeśli po zakończeniu procedury planistycznej, tj. po uchwaleniu m.p.z.p., rada gminy będzie chciała zmienić uchwalony plan miejscowy i jednak zmienić przeznaczenie danego gruntu leśnego na cele nieleśne, to będzie konieczne przeprowadzenie ponownie procedury planistycznej, w tym ponowne wystąpienie do właściwego organu o zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Udzielona zgoda nie jest zgodą bezterminową. A to chociażby z tego powodu, iż może zmienić się tak stan prawny, jak i stan faktyczny na danym terenie w zakresie zurbanizowania terenu, rozwoju określonych gatunków fauny i flory, który będzie przemawiał za potrzebą ochrony pozostałych gruntów leśnych (ochrona jakościowa i ilościowa gruntów leśnych) i koniecznością ochrony różnorodności biologicznej.
W niniejszej sprawie Wójt konsekwentnie wskazywał, że występuje o wydanie zgód na odmiennych warunkach niż przewidziane w dotychczasowych zgodach, które skonsumowane zostały w dotychczas przyjętych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji, jak słusznie wskazano w zarzutach skargi kasacyjnej zaniechały zbadania, czy wniosek dotyczy wydania zgód na odmiennych warunkach niż już wydane w trakcie opracowywania poprzednio obowiązujących planów zagospodarowania.
W konsekwencji ponownie rozpoznając sprawę organy zbadają, czy wniosek dotyczy wydania zgód przewidujących odmienne warunki zmiany przeznaczenia działek leśnych na cele nieleśne niż wynikające z decyzji dotychczas wydanych i w zależności do poczynionych ustaleń rozpoznają merytorycznie wniosek albo, w zakresie w jakim planowane sposób wykorzystania działek byłby tożsamy z już przewidzianym w wydanych decyzjach, umorzą postępowanie.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz punkt 1 poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, o czym orzekł w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a w związku z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a i w związku z art. 193 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI