I OSK 376/17

I OSK 376/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-02-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SAB/Kr 58/16 - Wyrok WSA w Krakowie z 2016-10-06
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 149 par. 1 i 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska- Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt III SAB/Kr 58/16 w sprawie ze skargi G. M. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie zawiadomienia o zgromadzeniu publicznym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz G. M. kwotę 531 (pięćset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt III SAB/Kr 58/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi G. M. (dalej: skarżący) na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w sprawie zawiadomienia o zgromadzeniu publicznym, w pkt I. stwierdził, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności, w pkt II. stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w pkt III. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia sprawy wszczętej z wniosku skarżącego z dnia 20 maja 2016 r., w pkt IV. przyznał od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych, oraz w pkt V. zasądził od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w dniu 20 maja 2016 r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynęło zawiadomienie skarżącego - o zgromadzeniu publicznym mającym się odbyć w dniu [...] maja 2016 r. pod nazwą [...]. W zawiadomieniu podano, że przejście miało nastąpić w formie przejazdu rowerowego ulicami wokół Rynku Głównego w [...] (zawiadomienie zawierało dokładny wykaz ulic).
W odpowiedzi na zawiadomienie organ wystosował do skarżącego datowane na dzień 20 maja 2016 r. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zawiadomienia poprzez podanie trasy przejścia uczestników zgromadzenia (zamiast trasy przejazdu), w taki sposób, by informacja dotarła do organu nie później niż 6 dni przed terminem zgromadzenia, to jest do dnia [...] maja 2016 r. – pod rygorem pozostawienie podania bez rozpoznania.
Organ wskazał jednocześnie, że ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach (Dz.U. z 2015 r., poz. 1485) nie przewiduje formy przeprowadzenia zgromadzeń pod postacią trasy przejazdu rowerzystów, a jedynie trasy przejścia.
Skarżący odpowiedział w piśmie z daty 20 maja 2016 r., że wezwanie go do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia jest bezpodstawne, gdyż w zawiadomieniu wskazał, wbrew twierdzeniu organu, trasę przejścia.
Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, ponownie wygłaszając tezę w piśmie z dnia 24 maja 2016 r., że zawiadomienie skarżącego nie zawierało niezbędnych informacji do zarejestrowania zgromadzenia. Formy przejazdu rowerowego nie przewiduje ustawa Prawo o zgromadzeniach. W związku z tym, organ nie przyjął zgłoszenia zgromadzenia.
Skarżący dzień wcześniej, w dniu 23 maja 2016 r. złożył za pośrednictwem organu zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na niezałatwienie sprawy w terminie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] uznało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione.
Kolegium przyjęło, że Prezydent Miasta [...] załatwił sprawę zgodnie z przepisami oraz z zachowaniem terminu, gdyż niezwłocznie (w dniu [...] maja 2016 r. - dzień zgłoszenia o zgromadzeniu) wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych. W ocenie Kolegium skarżący nie uzupełnił braków formalnych, stąd nie było podstaw do wydawania decyzji o zakazie zgromadzenia.
Skarżący pismem z dnia 23 maja 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] wobec niedochowania terminów załatwienia sprawy dotyczącej zawiadomienia z dnia [...] maja 2016 r. o zgromadzeniu publicznym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że nie pozostawał w bezczynności.
Sąd I instancji uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że z przepisu art. 149 P.p.s.a. wynika, że istota skargi na bezczynność polega na tym, iż sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a P.p.s.a). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 oraz przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, bezczynność Prezydenta Miasta [...] wynika z niezakończenia postępowania zainicjowanego zawiadomieniem skarżącego o zgromadzeniu publicznym w sposób przewidziany prawem.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że po wpływie zawiadomienia o zgromadzeniu organ wybrał przewidziane w przepisie art. 11 ustawy Prawo o zgromadzeniach rozwiązanie polegające na prawie wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Przepis ten stanowi, że w przypadku wniesienia zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia, które nie spełnia wymagań określonych w art. 10, organ gminy informuje niezwłocznie organizatora zgromadzenia o stwierdzonych brakach formalnych. Zawiadomienie spełniające wymagania określone w art. 10 wnosi się z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ww. ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 10 cytowanej ustawy:
1. W zawiadomieniu o zamiarze zorganizowania zgromadzenia organizator zgromadzenia podaje:
1) imię i nazwisko organizatora zgromadzenia, jego numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z nim, a w przypadku gdy organizatorem zgromadzenia jest osoba prawna lub inna organizacja - jej nazwę i adres siedziby oraz imię i nazwisko osoby wnoszącej zawiadomienie w imieniu organizatora zgromadzenia, jej numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z tą osobą;
2) imię i nazwisko przewodniczącego zgromadzenia, jego numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z nim;
3) cel zgromadzenia, w tym wskazanie spraw publicznych, których ma dotyczyć zgromadzenie;
4) datę, godzinę i miejsce rozpoczęcia zgromadzenia, przewidywany czas trwania, przewidywaną liczbę uczestników oraz ewentualną trasę przejścia ze wskazaniem miejsca zakończenia zgromadzenia;
5) informację o środkach służących zapewnieniu pokojowego przebiegu zgromadzenia, o ile organizator zgromadzenia je zaplanował.
2. Do zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia dołącza się:
1) pisemną zgodę na przyjęcie obowiązków przewodniczącego zgromadzenia w przypadku jego wyznaczenia;
2) zdjęcie organizatora zgromadzenia albo przewodniczącego zgromadzenia w przypadku jego wyznaczenia.
3. W przypadku wniesienia zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej zamiast pisemnej zgody na przyjęcie obowiązków przewodniczącego zgromadzenia można dołączyć elektroniczną kopię tego dokumentu.
Przepis art. 11 ww. ustawy nie ustanawia rygoru, pod którym następuje wezwanie do usunięcia braków zawiadomienia. Mowa jest jedynie o tym, że uzupełnione zawiadomienie wnosi się w terminie wynikającym z przepisu art. 7 ust. 1, tak, by wiadomość dotarła do organu nie wcześniej niż na 30 dni i nie później niż na 6 dni przed planowaną datą zgromadzenia.
Niemniej formy działania organu załatwiające zawiadomienie o zgromadzeniu zostały w sposób ścisły sformalizowane w ustawie Prawo o zgromadzeniach. Organ po wpłynięciu zgłoszenia o planowanym zgromadzeniu udostępnia niezwłocznie na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej informację o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia (art. 7 ust. 3), wzywa organizatora do zmiany miejsca lub czasu zgromadzenia (art. 11 ust. 2) lub wydaje decyzję o zakazie zgromadzenia (art. 14).
Sąd I instancji zauważył, że w sprawie nie podjęte zostały żadne z ww. form działania. Podobnie, pomimo, że organ wystosował do skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania – ostatecznie uznając, że braki nie zostały uzupełnione – nie pozostawił jednak podania bez rozpoznania. Tryb ten jest jednakże właściwy na gruncie przepisu art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23). Zamiast tego organ wszedł w niedopuszczalną na etapie uzupełniania braków formalnych merytoryczną polemikę ze skarżącym, czy w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o zgromadzeniach "ewentualna trasa przejścia ze wskazaniem miejsca zakończenia zgromadzenia", jako niezbędny składnik zawiadomienia o zgromadzeniu publicznym, oznacza również "trasę przejazdu" rowerów.
W ocenie Sądu, konsekwencją działań organu jest faktyczne nierozstrzygnięcie sprawy z zawiadomienia skarżącego z dnia 20 maja 2016 r. o zgromadzeniu publicznym, co uzasadnia stwierdzenie, że orzekający w sprawie organ dopuścił się bezczynności.
W przekonaniu Sądu organ dążył do doprowadzenia do sytuacji, w której planowane przez skarżącego zgromadzenie nie mogło się odbyć. Tymczasem brak zgody na zgromadzenie na gruncie ustawy Prawo o zgromadzeniach może przybrać tylko i wyłącznie formę decyzji o zakazie zgromadzenia (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 87/14). Pomimo zatem istniejącego obowiązku, organ nie załatwił niniejszej sprawy w określonym prawem czasie i formie, a zatem dopuścił się bezczynności. Sąd stwierdził również, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Zdaniem Sądu, w sprawie mamy do czynienia nie tylko z pospolitym przekroczeniem terminów załatwienia sprawy, gdyż organ podejmował, jak sam stwierdził, niezwłocznie czynności, niemniej nie doprowadziły one do załatwienia sprawy zgodnie z przepisami prawa a jedynie do dokonanej z naruszeniem interesu skarżącego, jako strony postępowania, polemiki w kwestii dopuszczalności zorganizowania zgromadzenia pod postacią przejazdu rowerów.
Końcowo Sąd podkreślił, iż w sprawie, mimo stwierdzonej bezczynności organu polegającej na niezałatwieniu sprawy wszczętej zawiadomieniem o zamiarze zorganizowania zgromadzenia w formie prawem przewidzianej, w dniu orzekania przez Sąd odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. nakazania organowi wydania przez organ we właściwym terminie aktu, albowiem upłynął już termin, w jakim miało się odbyć zgromadzenie. W tym zatem zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent Miasta [...], zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.
1) art. 149 § 1 w związku z § 1a P.p.s.a., przez uznanie, że bezczynność Prezydenta w zakresie przyjęcia zawiadomienia o zgromadzeniu miała miejsce, oraz że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy w rozpatrywanej sprawie nie zaistniał stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty, co stwierdziło również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznające zażalenie skarżącego z dnia [...] maja 2016 r. na niezałatwienie sprawy w terminie, nie dopatrzyło się bezczynności organu i uznało, że skoro zawiadomienie skarżącego zawierało braki formalne, których on nie usunął, to nie było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 14 ustawy Prawo o zgromadzeniach.
Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 10 w zw. z art. 11 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach, przez uznanie, że brak zgody na zgromadzenie na podstawie ustawy Prawo o zgromadzeniach może przybrać tylko i wyłącznie formę decyzji o zakazie zgromadzenia, chociaż zdaniem skarżącego kasacyjnie, w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do wydania takiej decyzji.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 art. 183 P.p.s.a.
Powyższe oznacza, że kontrola dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny ( poza nieważnością postępowania, która w sprawie nie zachodzi ) ogranicza się do weryfikacji zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Oceniając zarzuty wskazane w ramach procesowej podstawy skargi kasacyjnej, a więc oceniając czy w stanie faktycznym sprawy doszło do bezczynności, należy przypomnieć przepisy prawa określające obowiązki organu do którego skierowano zawiadomienie o zamiarze zorganizowania zgromadzenia.
Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015r. Prawo o zgromadzeniach ( Dz. U. z 2015r. poz. 1485 ze zm. ) organ gminy, po otrzymaniu zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia, udostępnia niezwłocznie na stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej informację o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia.
W myśl art. 11 ustawy w przypadku wniesienia zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia, które nie spełnia wymagań określonych w art. 10, organ gminy informuje niezwłocznie organizatora zgromadzenia o stwierdzonych brakach formalnych.
Stosownie do art. 14 ustawy organ gminy wydaje decyzję o zakazie zgromadzenia nie później niż na 96 godzin przed planowaną datą zgromadzenia, jeżeli:
1) jego cel narusza wolność pokojowego zgromadzania się, jego odbycie narusza art. 4 lub zasady organizowania zgromadzeń albo cel zgromadzenia lub jego odbycie naruszają przepisy karne;
2) jego odbycie może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach, w tym gdy zagrożenia tego nie udało się usunąć w przypadkach, o których mowa w art. 12 lub art. 13.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy bezsporne jest niewykonanie przez organ obowiązku przewidzianego w art. 7 ust. 3 ustawy.
Według organu zawiadomienie o zamiarze zorganizowania zgromadzenia dotknięte było brakami formalnymi – brak trasy przejścia uczestników zgromadzenia ( wskazana została trasa przejazdu ) i dlatego organ wezwał zawiadamiającego do wskazania trasy przejścia uczestników zgromadzenia, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Ponieważ zgłaszający nie uzupełnił braków, organ nie przyjął zgłoszenia zgromadzenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym zachodzi bezczynność, gdyż organ w określonym terminie nie podjął prawem przewidzianych działań zmierzających do załatwienia sprawy zainicjowanej zawiadomieniem.
Przede wszystkim organ nie pozostawił zawiadomienia bez rozpoznania, o czym informował w piśmie z dnia 20 maja 2016 r. W aktach brak jest stosownego postanowienia w tym przedmiocie – art. 61 a § 1 K.p.a. Informacja zawarta w piśmie skierowanym do skarżącego z dnia 24 maja 2016 r. o nieprzyjęciu zawiadomienia nie może być uznana za formalne załatwienie sprawy już chociażby z tego powodu, że nie wskazuje podstawy prawnej takiego stanowiska. Nie stanowi ona procesowego rozstrzygnięcia w sprawie, albowiem jest przekazana skarżącemu wyłącznie w związku z jego zażaleniem na niezałatwienie sprawy, niejako przy tej okazji. Skoro informacja ta została przekazana skarżącemu w takiej formie i terminie ( dopiero po wniesieniu zażalenia ), to w żadnym razie nie można uznać, że sprawa została załatwiona w ten sposób wcześniej. W aktach brak dowodu na tę okoliczność.
Należy zauważyć, że w przepisach ustawy Prawo o zgromadzeniach nie można doszukać się podstawy prawnej, która uprawniałaby organ do załatwienia sprawy w formie nieprzyjęcia zawiadomienia.
Reasumując, w sytuacji gdy działania podejmowane przez organ nie znajdują umocowania w przepisach prawa i tym samym nie stanowią o załatwieniu sprawy w formie przewidzianej prawem, to nie można uznać, że podejmując takie działania organ uwalnia się od zarzutu bezczynności.
Oznacza to, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 149 § 1 P.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony.
W związku z przedstawionym wcześniej przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiskiem ( że w okolicznościach sprawy nie podjęto żadnych prawem przewidzianych działań uwalniających organ od bezczynności ) dokonywanie rozważań poświęconym formie w jakiej prawidłowo organ powinien załatwić rozpoznawaną sprawę wydaje się zbyteczne, tym bardziej że w skardze kasacyjnej nie został postawiony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., którym to możliwe byłoby zwalczanie poglądu Sądu I instancji wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do tego, że w sprawie winna zostać wydana decyzja o zakazie zorganizowania zgromadzenia.
W kwestii charakteru bezczynności należy zauważyć, iż ocena w tym zakresie pozostawiona została uznaniu sądu orzekającego, gdyż ustawa nie zakreśla kryteriów, jakie przesądzają o tym, czy bezczynność rażąco narusza prawo czy też nie. Uznanie sądowe cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Skuteczne zakwestionowanie poprawności rozumowania sądu w tej materii może nastąpić wówczas, gdy kryteria te zostały naruszone, bądź wówczas, gdy pominięto istotne okoliczności faktyczne lub prawne, a więc gdy doszło do przekroczenia granic uznania, które prowadzi do niepożądanej dowolności.
Zagadnienie stopnia bezczynności trzeba ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której naruszenie jest oczywiste (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Jest to zatem stan, w którym naruszenie jest istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Jedną z zasad demokratycznego państwa prawa jest możność odbywania zgromadzeń. Na skutek bezczynności organu w niniejszej sprawie do zorganizowania zgromadzenia nie doszło. Już sam ten fakt ( naruszenie przez organ konstytucyjnych praw obywateli ) powoduje, iż przy ocenie bezczynności należało stosować surowsze kryteria, niż w przypadkach gdy do takich naruszeń nie doszło. Bez znaczenia w tym zakresie pozostaje stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], albowiem kwestionuje ono w ogóle bezczynność organu i nie wypowiada się odnośnie jej charakteru.
Z tych względów zarzut naruszenia art. 149 § 1a P.p.s.a. okazał się również nietrafny.
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących także zwrot kosztów dojazdu do sądu, postanowiono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.