I OSK 376/10

I OSK 376/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /sprawozdawca/
Barbara Adamiak
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1438/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-10-30
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
art. 2 ust. 1 lit. e
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Protokolant asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1438/09 w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1438/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [,...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. nr RR.III.JD.7716-8/03/07 w przedmiocie reformy rolnej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na stan faktyczny sprawy, podnosząc przede wszystkim, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2003 r., sygn. akt IV SA 2687/01, uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2001 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] lutego 1998 r. orzekającą, że zespół pałacowo-parkowy w K. o powierzchni [...] ha podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51).
W uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał organom, aby zbadały, czy istniała więź gospodarcza zespołu dworsko-parkowego z całym majątkiem ziemskim, bowiem tylko wówczas budynki mieszkalne i park podlegały przejęciu na rzecz Państwa.
W piśmie z dnia 19 lutego 2004 r. Z. Z. cofnął wniosek o wyłączenie od przejęcia w trybie dekretu z dnia 6 września 1944 r. zespołu dworsko – parkowego w Kurowie i wniósł o umorzenie postępowania, uzasadniając to tym, że Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt SK5/2001 orzekł o utracie mocy art. 2 ust. 1 lit. e tego dekretu, zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lutego2004 r. umorzył postępowanie w sprawie, wskazując na powołane wyżej okoliczności.
Wnioskiem z dnia 6 lutego 2006 r. Z. Z. wniósł o stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość nie podpadała pod przepisy dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wniosek uzasadnił tym, że powrót na drogę postępowania administracyjnego w tej sprawie, zakończonego decyzją z dnia 27 lutego 2004 r. umarzającą postępowanie, wynika z wyroku Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt IV CSK 350/06 z dnia 30 stycznia 2007 r., oraz z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 2/06.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51) stwierdził, że zespół pałacowo - parkowy w K. o łącznej powierzchni [...] ha wchodzący w skład majątku ziemskiego "K.", podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz.13 ze zm.).
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył spadkobierca właścicielki przejętej nieruchomości ziemskiej Z. Z., podnosząc, iż zastosowana wykładnia przepisów dekretu pozostaje w sprzeczności z przyjętą w utrwalonym orzecznictwie.
W ocenie skarżącego organ administracji orzekający w sprawie nie wyjaśnił istotnych okoliczności, pomijając między innymi treść opinii i innych dokumentów, z których wynikało, iż dwór miał charakter rezydencjalny.
Zwrócono również uwagę, iż organ administracji błędnie powołuje się na treść art. 7 dekretu w brzmieniu po nowelizacji dokonanej w 1945 r., skoro przedmiotowy majątek przejęto we wrześniu 1944 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008r. sygn. akt IV SA/Wa 268/08 oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z.Z..
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2009r. sygn. akt I OSK 990/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazując, że zmiana dekretu o reformie rolnej, która weszła w życie 19 stycznia 1945 r., nie mogła wywrzeć skutków prawnych w postaci przejścia na własność Państwa w dniu 13 września 1944 r., także innych nieruchomości niż wskazane w dekrecie w jego brzmieniu sprzed tej daty. Na własność Państwa przeszły z mocy prawa z tymże dniem "nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym". Dekret nowelizujący nie dawał bowiem swym przepisom mocy wstecznej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji błędnie wywiódł, że taka zmiana dowodzi, iż ustawodawca skutecznie rozszerzył zakres przedmiotowy dekretu na przejmowanie na własność Państwa obok nieruchomości o charakterze rolniczym, również innych nieruchomości, które nie posiadały takiego charakteru.
Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia przedstawionej w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej, a ponadto oceny i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt IV SA 2687/01.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1438/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2007 r. wskazał, że zawarte w art. 2 ust.1 dekretu wyliczenie jest pełne, a nie przykładowe i podlegać musi wykładni ścisłej, a nie interpretacji rozszerzającej.
Powołując się na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OPS 2/06, Sąd pierwszej instancji wskazał, że z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN wynika, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadają celom wskazanym w art. 1 część druga dekretu. Nie chodzi tu zatem o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w punktach a, b, c, d i e art. 1 ust. 2 dekretu.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przestawione w powyższej uchwale poglądy prawne, mają zastosowanie do wszystkich nieruchomości o charakterze nierolniczym, w tym między innymi do zespołów pałacowo – parkowych, czy dworsko – parkowych oraz że na cele reformy rolnej mogły być przejmowane tylko takie nieruchomości (lub ich części), które stanowiły tereny, a nie obiekty rezerwowane dla realizacji celów określonych w art. 1 ust. 2 pkt d i e dekretu PKWN.
Sąd podkreślił, że związek funkcjonalny zachodzi, jeżeli nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego bez zespołu pałacowo – parkowego i odwrotnie. Takie stanowisko zawarł również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia z dnia 2 kwietnia 2003r., sygn. akt IV SA 2687/01, wydanym w niniejszej sprawie, w związku z czym stanowisko to wiąże zarówno Sąd jak i organy orzekające.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie – stwierdzając, że pałac wraz z otaczającym go parkiem stanowił integralną część całego majątku ziemskiego "K." – kierowały się błędnym rozumieniem przepisu art. 2 ust.1 lit e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W ocenie Sądu pierwszej instancji z materiału dowodowego niniejszej sprawy nie wynika, aby pomiędzy zespołem pałacowo – parkowym, a pozostałą nieruchomością ziemską zachodziła zależność funkcjonalna, wskazująca na niemożność funkcjonowania obu tych części majątku ziemskiego niezależnie od siebie. Nie ma tu, zdaniem Sądu, znaczenia fakt braku wyodrębnienia prawnego zespołu pałacowo – parkowego. Sad zauważył, że polskie pałace z reguły nie były związane z produkcją rolną, lecz stanowiły integralną część z otaczającymi je parkami pełniąc typową funkcję mieszkalną. W rozpoznawanej sprawie pałac miał właśnie charakter rezydencjalny, znajdował się na obrzeżach majątku, ponadto nie został wykorzystany na cele reformy rolnej. To, zdaniem Sądu, prowadzi do wniosku, iż zarówno pałac, jak i park nie były nieruchomościami rolnymi, a tym samym nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej.
Sąd zwrócił uwagę, że z analizy akt sprawy wynika również, iż w skład nieruchomości, których zwrotu domaga się skarżący, wchodził także między innymi sad, ogród warzywny, nieużytki, oranżeria i lodownia. Obowiązkiem organów jest zatem dokonanie oceny, czy były to nieruchomości o charakterze rolnym, związane gospodarczo z majątkiem ziemskim, które podpadały pod działanie dekretu, czy też związane one były jedynie z zespołem pałacowo-parkowym i nie posiadały charakteru rolnego.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył Starosta W., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest:
1) art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji uchybień w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 151 wskazanej wyżej ustawy w związku z art. 105 K.p.a., poprzez zignorowanie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, gdyż decyzją z dnia 27 lutego 2004r. Wojewoda P. umorzył postępowanie w sprawie. Natomiast ponowny wniosek w sprawie uzasadniony został tym, że powrót na drogę postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wynika z wyroku Sądu Najwyższego w sprawie IV CSK 350/06 z dnia 30 stycznia 2007 r. oraz z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 roku w sprawie I OPS 2/06.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd traktuje niniejszą sprawę jako kontynuację wcześniej wszczętego postępowania, w wyniku którego została wydana decyzja Wojewody Ł. z dnia [...] lutego 1998 roku.
W związku z tym Starosta W. wskazał, że w niniejszej sprawie doszło do sytuacji, w której wydano wcześniejszą decyzję ostateczną umarzającą postępowanie, którego wnioskodawcą jest ta sama osoba, która złożyła kolejny wniosek, a przedmiotem postępowania jest w obydwu przypadkach stwierdzenie, że zespół dworsko-parkowy w K. o powierzchni 10,07 ha podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. c dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o reformie rolnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. Z. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Argumentując za zasadnością odrzucenia skargi kasacyjnej podniósł, że skarżący kasacyjnie nie wskazał zakresu żądanego uchylenia. Wskazano, że wyrok Sądu pierwszej instancji miał dwa punkty, zaś ani wojewódzki sąd administracyjny, ani Naczelny Sąd Administracyjny nie mają obowiązku działać za stronę i domyślać się z treści skargi, czego żąda strona.
Natomiast argumentując za oddaleniem skargi kasacyjnej podniesiono, że nie zostało w niej wskazane, na czym polega wpływ "uchybienia" na wynik sprawy, a ponadto nie wykazano istotności tegoż "uchybienia".
Wskazano ponadto, iż trudno uznać, że w sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, skoro dwa organy orzekły merytorycznie w tej sprawie – Wojewoda P. decyzją z [...] października 2007 r. oraz Minister Rolnictwa decyzją z dnia 20 grudnia 2007 r. Zwrócono uwagę, że Starosta, jako uczestnik postępowania, który miał zapewnione wszystkie prawa, zgodnie z art. 10 k.p.a., na wcześniejszym etapie postępowania nie podnosił zarzutów w tej kwestii.
Podkreślono, że poprzednie postępowanie nie wywołało żadnych skutków prawnych (art. 105 § 2 k.p.a.). Dlatego nie ma potrzeby eliminować z obrotu decyzji Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zwrócić uwagę na art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze, co też Sąd pierwszej instancji uczynił w niniejszej sprawie. Podkreślić jednak należy, że Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była, albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów, przy czym termin "sprawa" występuje to w znaczeniu materialnym, a nie procesowym.
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie Naczelny Sad Administracyjny orzekał już dwukrotnie – w wyroku z dnia 2 kwietnia 2003 r. (sygn. akt IV SA 2687/01) oraz z dnia 14 lipca 2009 r.(sygn. akt I OSK 990/08).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy oraz zasadę, że w myśl art. 190 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był związany taką właśnie wykładnią, w związku z czym zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za nieusprawiedliwione. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 wskazanej ustawy należy bowiem rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Poza tym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy.
W tym też kontekście należy rozpatrywać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c . Brzmienie tego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeżeli jednak Sąd pierwszej instancji zasadnie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, to nie można mu skutecznie postawić zarzutu naruszenia wskazanego wyżej przepisu, z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Zauważyć bowiem należy, że za każdym razem powodem uchylenia decyzji była kwestia niezbadania przez organ, czy istniała więź gospodarcza zespołu dworsko – parkowego z całym majątkiem ziemskim. Taką wskazówkę zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2009 r., w którym uznał, że nadal niedostatecznie zbadano wskazaną kwestię.
W tym miejscu wskazać raz jeszcze należy, że dekret z dnie 6 września 1944 r. nie dawał żadnych podstaw do konfiskaty całego mienia osób fizycznych, w tym wszystkich gruntów i zabudowań właścicieli ziemskich. Jednoznacznie odnosił się bowiem tylko do nieruchomości ziemskich wymienionych w jego art. 2 ust. 1. Zawarte tam wyliczenie jest przy tym pełne a nie przykładowe i podlega wykładni ścisłej, a nie rozszerzającej (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1995r sygn. akt IISA 1499/94).
Natomiast art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN nie zawiera definicji pojęcia "nieruchomość ziemska". Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06 wskazał jednak, że z powołanego przepisu wynika, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadają celom wskazanym w art. 1 część druga dekretu. Tak więc nie chodzi tu o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w punktach a, b, c, d i e art. 1 ust. 2 dekretu. Powiększony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN przeszły na cele reformy rolnej tylko te nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, mogące być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 dekretu, których łączna powierzchnia przekracza wielkości obszarowe określone w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
Oznacza to, że obowiązkiem organów administracyjnych jest zbadanie, czy dana nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. To z kolei oznacza, że organy muszą ustalić, iż wszystkie nieruchomości wchodzące w skład konkretnej nieruchomości ziemskiej miały charakter rolniczy, bądź były funkcjonalnie związane z taką nieruchomością ziemską, a jeżeli nie, to czy nieruchomości funkcjonalnie z nimi związane przekraczały normy obszarowe określone w powołanym przepisie (por. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 46/04 i z dnia 12 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1236/05).
W związku z tym stwierdzić należy, że nie można wszystkich nieruchomości wchodzących w skład danego majątku traktować jako nieruchomości o charakterze rolniczym, stanowiących funkcjonalną i gospodarczą całość, bez wyjaśnienia faktycznego ich charakteru.
Takich jednak wyjaśnień organ – biorąc pod uwagę zapadłe w sprawie wyroki – nie dokonał w niniejszej sprawie, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Nie ustalono bowiem, czy istniała więź gospodarcza zespołu dworsko-parkowego w K. z całym majątkiem ziemskim. W ocenie Sądu pierwszej instancji z akt niniejszej sprawy wynika, że zarówno pałac, jak i park nie były nieruchomościami rolnymi, a tym samym nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej.
Wobec tak istotnych wątpliwości i przed wyjaśnieniem wskazanej kwestii należy dojść do wniosku, że stwierdzenie organu, iż wskazany powyżej zespół pałacowo – parkowy podpadał pod działanie art.2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. było zdecydowanie przedwczesne.
W odniesieniu do zarzutu bezprzedmiotowości postępowania, to Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że z tym również nie można się zgodzić.
Zauważyć bowiem należy, że powrót niniejszego postępowania na drogę postępowania administracyjnego wynika z wyroku Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt IV CSK 350/06 z dnia 30 stycznia 2007 r., oraz z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 2/06.
W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że sprawach przekazanych do orzekania na mocy § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do dekretu organom administracji publicznej, istnieje możliwość dwuinstancyjnego orzekania w postępowaniu administracyjnym, jak i kontrola sądowa tych decyzji na drodze dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego. Nie została zatem zamknięta droga do sądu. Nie mamy także do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, bowiem zauważyć należy, że sprawa nie została merytorycznie ostatecznie rozstrzygnięta.
W związku z tym stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok nie narusza przepisów obowiązującego prawa, a skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.