I OSK 373/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółdzielni mieszkaniowej, uznając, że dzierżawca nieruchomości nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd.
Spółdzielnia mieszkaniowa wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd, powołując się na umowę dzierżawy. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że spółdzielnia nie jest stroną postępowania, ponieważ dzierżawa ma charakter obligacyjny i nie stanowi tytułu prawnorzeczowego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną i podkreślając, że interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, a nie tylko z faktycznego korzystania z nieruchomości.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółdzielni na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd. Spółdzielnia, powołując się na umowę dzierżawy, domagała się stwierdzenia nieważności decyzji, twierdząc, że narusza ona jej interes prawny. Organy administracji oraz WSA uznały jednak, że spółdzielnia nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ umowa dzierżawy ma charakter obligacyjny i nie stanowi tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że aby podmiot mógł być uznany za stronę postępowania administracyjnego, musi wykazać interes prawny wynikający z przepisu prawa materialnego. Samo korzystanie z nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy, nawet jeśli jest istotne z faktycznego punktu widzenia, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania takiego interesu. NSA odwołał się do wcześniejszego wyroku NSA, który również oddalił skargę spółdzielni w podobnej sprawie, stwierdzając, że art. 46 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje dzierżawcy uprawnienia do występowania w postępowaniu dotyczącym decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a pozostałe wnioski skarżącej wykraczały poza granice skargi kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, dzierżawca nieruchomości nie posiada interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd, ponieważ umowa dzierżawy ma charakter obligacyjny i nie stanowi tytułu prawnorzeczowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, a umowa dzierżawy, jako stosunek zobowiązaniowy, nie daje podstaw do domagania się czynności organu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji o trwałym zarządzie. Interes faktyczny nie jest wystarczający.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 157 § § 2 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 46 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.c. art. 693
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.n. art. 138 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dzierżawca nieruchomości nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd, gdyż umowa dzierżawy ma charakter obligacyjny i nie stanowi tytułu prawnorzeczowego. Wyrok WSA, na który powoływała się skarżąca, został uchylony przez NSA, który zajął odmienne stanowisko w analogicznej sprawie. W prawie administracyjnym niedopuszczalne jest stosowanie analogii.
Odrzucone argumenty
Dzierżawca nieruchomości posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd na podstawie umowy dzierżawy. Sąd administracyjny powinien uwzględnić rozbieżne orzecznictwo WSA w kwestii posiadania przez dzierżawcę przymiotu strony. Należy stosować analogię do uchwały NSA podjętej na gruncie podobnych przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Bycie dzierżawcą daje uprawnienie do korzystania z nieruchomości objętej umową dzierżawy tylko o charakterze obligacyjnym. Umowa dzierżawy nie stanowi tytułu prawnorzeczowego do dzierżawionej nieruchomości. Tylko taki tytuł do nieruchomości stanowi o interesie prawnym uzasadniającym bycie stroną w postępowaniu administracyjnym. W prawie publicznym, a więc także w prawie administracyjnym niedopuszczalne jest stosowanie analogii.
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Pocztarek
członek
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że dzierżawca nieruchomości nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej trwałego zarządu tą nieruchomością, gdy umowa dzierżawy ma charakter obligacyjny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z trwałym zarządem nieruchomościami i prawem dzierżawy w kontekście administracyjnoprawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla wielu prawników praktyków. Rozstrzygnięcie jasno definiuje granice między interesem prawnym a faktycznym w kontekście umów dzierżawy.
“Dzierżawca nieruchomości nie jest stroną w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o trwałym zarządzie – kluczowe rozstrzygnięcie NSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 373/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-07-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-03-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Pocztarek Marek Stojanowski Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6071 Trwały zarząd nieruchomościami Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Wa 643/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-11-14 Skarżony organ Minister Transportu Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 157 § 2 i § 3, art. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 46 ust. 3, art. 138 ust. 2 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 1964 nr 16 poz 93 art. 693 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 § 4, art. 50 § 1, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Marek Stojanowski Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie [...] skargi kasacyjnej Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] "w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 643/06 w sprawie ze skargi Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 643/06, oddalił skargę Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...], nr [...] o oddaniu w zarząd Ministerstwu Spraw Wewnętrznych nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w W. przy ul. [...] w części dotyczącej działki nr [...] w obrębie [...] o pow. 5908 m2. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpiła Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wskazując jako podstawę stwierdzenia nieważności rażące naruszenie prawa. We wniosku powołano się na umowę dzierżawy zawartą w dniu 30 grudnia 1998 r. z Gospodarstwem Pomocniczym Urzędu Rejonowego w W. oraz na aneks - ugodę nr 1/2002 do wyżej wymienionej umowy dzierżawy z dnia 18 listopada 2002 r. zawartą pomiędzy byłym Gospodarstwem Pomocniczym byłego Urzędu Rejonowego w W. - obecnie Zarządem Mienia Skarbu Państwa, a [...] Sp. z o.o. Jak wskazał organ odwoławczy, umowa dzierżawy nieruchomości nie stanowi podstawy do wykazania, że Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" ma interes prawny w przedmiotowej sprawie. Umowa dzierżawy ma bowiem charakter obligacyjny między stronami tej umowy i nie oznacza posiadania tytułu prawnego do gruntu. Tak więc Spółdzielnia posiada jedynie interes faktyczny nie zaś prawny, co oznacza, że nie można uznać jej za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. W skardze na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody M. z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa: 1) art. 78 Konstytucji RP oraz art. 8, 11, 15, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wobec utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji bez uprzedniego przedstawienia zarzutów i argumentacji zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, a zarazem bez ustosunkowania się do choćby jednego zarzutu zawartego w tym odwołaniu, 2) art. 157 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez dokonanie oczywiście wadliwej wykładni, a w konsekwencji bezpodstawne ustalenie, że dzierżawca nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa nie może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu w zarząd nieruchomości będącej przedmiotem umowy dzierżawy, a w szczególności nie może domagać się wszczęcia takiego postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, iż prawidłowo organy obu instancji uznały, że Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. nie może skutecznie wnosić o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] o oddanie w zarząd nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i szczegółowo opisanej w tej decyzji, gdyż nie posiada ona przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżąca upatruje swój interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji w tym, że jest dzierżawcą nieruchomości objętej tą decyzją. Bycie dzierżawcą daje uprawnienie do korzystania z nieruchomości objętej umową dzierżawy tylko o charakterze obligacyjnym. Natomiast umowa dzierżawy nie stanowi tytułu prawnorzeczowego do dzierżawionej nieruchomości. Tylko taki bowiem tytuł do nieruchomości stanowi o interesie prawnym uzasadniającym bycie stroną w postępowaniu administracyjnym, a jest bezsporne, że skarżący takim tytułem się nie legitymuje, słusznie, zatem organ uznał, że nie ma on statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skoro więc skarżący nie może być uznany za stronę to nie może żądać również wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu w zarząd przedmiotowej nieruchomości. Od powyższego wyroku PSM "[...]" złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skargę kasacyjną, stosownie do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oparto na: - naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów postępowania, a w szczególności art. 141 § 4 i art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 693 § 1 k.c. i art. 48 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przez dowolne uznanie i jego bardzo lakoniczne uzasadnienie, iż skarżąca nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym i nie mogła ona żądać stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji; - naruszeniu prawa materialnego, a w szczególności art. 693 § 1 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, a właściwie przez jego niezastosowanie przez Sąd I Instancji, który przyjął, iż przepis ten nie może decydować na gruncie art. 28 k.p.a. o przymiocie strony w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie stanowi on "tytułu prawnorzeczowego do dzierżawionej nieruchomości", a tylko "obligacyjny". Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, niezależnie od zaskarżonego wyroku w odniesieniu do skarżącej zapadł w WSA w Warszawie wyrok z dnia 22 czerwca 2006 r., I SA/Wa 2240/05, w którym Sąd przyznał skarżącej przymiot strony na gruncie art. 28 k.p.a. mając na uwadze jej sytuację prawną do tej samej działki wynikającą z tej samej umowy dzierżawy. Istnieją więc w tej kwestii dwa sprzeczne ze sobą wyroki. W tymże wyroku WSA w Warszawie prawidłowo przyjął, że nie jest rolą sądu administracyjnego wiążące rozstrzyganie o bycie umowy dzierżawy z punktu widzenia norm prawa cywilnego, a tym samym jej charakteru w zakresie władania nieruchomością, a więc czy ma on charakter wyłącznie obligacyjny, czy też rzeczowy, bowiem sama dzierżawa, niezależnie od jej charakteru prawnego, daje uprawnionemu dzierżawcy prawo do korzystania z rzeczy i pobierania pożytków. Rolą sądu administracyjnego jest natomiast ustalenie, między innymi w kontekście art. 28 k.p.a., czy wydanie określonej decyzji administracyjnej może rzutować na byt umowy dzierżawy dotyczącej terenu będącego przedmiotem danej decyzji administracyjnej, a zarazem będącego przedmiotem umowy dzierżawy, czy też nie, a w szczególności, czy wydanie określonej decyzji administracyjnej nie doprowadzi do wygaśnięcia (rozwiązania) danej umowy dzierżawy z mocy samego prawa. Zdaniem skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku nie przeprowadził w pełni profesjonalnego wywodu, nawiązując do konkretnych przepisów prawa materialnego, w którym by wykazał w sposób niebudzący najmniejszych wątpliwości, że charakter prawny umowy dzierżawy ma jakiekolwiek znaczenie dla dzierżawcy do uznania go w postępowaniu administracyjnym za stronę, jeśli bezpośrednio z mocy art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), określanej dalej skrótem: u.g.n., w związku z art. 48 ust. 2 tej ustawy, dochodzi do rozwiązania umowy dzierżawy z upływem trzeciego miesiąca od dnia stania się ostateczną decyzji o przeniesieniu trwałego zarządu, w tej części, w jakiej owa decyzja wygasza prawo trwałego zarządu po stronie dotychczasowego zarządcy. Oznacza to, iż dzierżawa traci swój byt niezależnie od jej charakteru prawnego. W sprawie zachodzi analogia do stanu faktycznego, który stał się przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r., OPS 6/03, ONSA 2004, nr 1 poz. 10, podjętej na gruncie art. 138 ust. 2 u.g.n., w którym ustawodawca stanowi, że najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna. W dniu 14 maja 2008 r. pełnomocnik składającej skargę kasacyjną złożył pismo procesowe, w którym podtrzymując skargę kasacyjną przedstawił "dalsze uzasadnienie tej skargi kasacyjnej". Wniósł też o: - zobowiązanie strony przeciwnej do wskazania, która jednostka organizacyjna reprezentuje interesy Skarbu Państwa w sprawie; - o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 192 p.p.s.a. do czasu zakończenia postępowania wszczętego przez Wojewodę M. z urzędu w dniu 23 listopada 2005 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] nr [...] i wezwanie Wojewody do udzielenie informacji o stanie tej sprawy, dopuszczenie dowodu na tą okoliczność; - zawiadomienia o toczącym się postępowaniu Starosty Powiatu W.; - dołączenie do akt sprawy akt o sygn. I OSK 1995/06 lub uwzględnienie z urzędu wyroku NSA o tej sygnaturze wydanego w dniu 25 stycznia 2008 r.; - dopuszczenie dowodów ze wskazanych orzeczeń sądów powszechnych w celu wykazania rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych a także stanowisku organów administracji, co do istnienia i obowiązywania umowy dzierżawy z 30 grudnia 1998 r.. Ustosunkowując się do powyższego pisma Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 6 czerwca 2008 r. stwierdził, że podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym mogą na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. zgłosić swój udział w sprawie, a uczestnik postępowania nie dostrzega celi, jakiemu miałaby służyć realizacja pierwszego z wniosków. Zwrócono tez uwagę na fakt, iż wyrokiem z dnia 25 stycznia 2008 r. I OSK 1995/06 NSA uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r., I SA/Wa 2240/05 i oddalił skargę Spółdzielni "[...]". Informując o braku wiedzy na temat wszczętego z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] nr [...], ale pomiędzy wynikiem tej sprawy a rozstrzygnięciem sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny nie ma żadnej zależności. Zwrócono uwagę, iż ocena prawna czy istnieje ważna umowa dzierżawy nieruchomości przy ul. [...] w W. należy do sądu powszechnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania na podstawie art. 192 p.p.s.a Podkreślono też, że wnioskowane przez skarżącego dowody nie mają żadnego znaczenia dla uzasadnienia podstaw kasacyjnych powołanych w skardze kasacyjnej. Prokurator Apelacyjny w Warszawie w piśmie z dnia 9 czerwca 2008 r. uznał, że wnioski skarżącego, jak również ich argumentacja, nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie mają znaczenia dla sprawy. Zauważono, że skoro postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] nr [...] miało zostać wszczęte na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., to z uwagi na upływ 10 letniego terminu przedawnienia niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności tej decyzji. Podniesiono, że w piśmie składającego skargę kasacyjną w rzeczywistości podniesiono nowe zarzuty kasacyjne. Uznano, że wniosek o dopuszczenie dowodów nie powinien zostać uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie spełnia wymienione wyżej wymagania, choć nie oznacza to, że opiera się na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 3 k.p.a.) następuje wtedy, gdy z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpił podmiot niebędący stroną w sprawie. Przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 k.p.a., a stroną w tym postępowaniu jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92, ONSA 1995 nr 1, poz. 32). W sprawie niniejszej należy podzielić pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, iż składająca skargę kasacyjną nie może być uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] o oddaniu w zarząd Ministerstwu Spraw Wewnętrznych przedmiotowej nieruchomości i co za tym idzie nie może skutecznie występować z żądaniem stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zbyt daleko idący byłby bowiem wniosek, iż przepis art. 46 § 3 u.g.n. zgodnie z którym wygaśnięcie trwałego zarządu jest równoznaczne z wypowiedzeniem umów najmu, dzierżawy lub użyczenia daje uprawnienie dzierżawcy nieruchomości do skutecznego występowania z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu tejże nieruchomości w trwały zarząd. Tym samym za nieusprawiedliwiony należy uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a., art. 693 § 1 k.c. oraz art. 46 ust. 3 u.g.n. W sprawie niniejszej nie będzie miała także zastosowania w drodze analogii, jak uważa składająca skargę kasacyjną, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2003 r., sygn. akt OPS 6/03, podjęta na gruncie art. 138 ust. 2 u.g.n. W prawie publicznym, a więc także w prawie administracyjnym niedopuszczalne jest stosowanie analogii. Również powoływanie się strony skarżącej na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r., I SA/Wa 2240/05, należy uznać za niezasadne. Powyższy wyrok został bowiem uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 stycznia 2008 r., I OSK 1995/06, w którym NSA uznał, iż Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" jako dzierżawca nieruchomości nie ma przymiotu strony postępowania administracyjnego w postępowaniu dotyczącym decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że przepis art. 46 ust. 3 u.g.n. nie daje uprawnienia Spółdzielni do występowaniu w takim postępowaniu. W orzecznictwie sądowym (np. wyrok NSA z 2 kwietnia 2008 r., I OSK 12/07 przyjmuje się, że o tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygniętej sprawie, decydują przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie, którego można skutecznie domagać się czynności organu bądź żądać zaniechania określonych działań. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może powołać się na przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Twierdzenie skarżącej, że źródłem jej interesu prawnego w niniejszej sprawie jest umowa dzierżawy nieruchomości, przy ul. [...] w W. jest bezzasadne. Dzierżawa, jako stosunek o charakterze zobowiązaniowym, nie wiąże się z prawem do gruntu, bowiem zgodnie z art. 693 k.c. daje dzierżawcy jedynie prawo do używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. Z tego nie wynika interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Umowa dzierżawy nieruchomości jest niewątpliwie stosunkiem zobowiązaniowym, która nie daje podstaw do poszukiwania w niej normy prawa materialnego upoważniającej do występowania w obrocie publicznym (por. wyrok NSA z 24 listopada 2004 r., OSK 906/04, Lex nr 164671). Niewątpliwie wynik postępowania w niniejszej sprawie jest istotny z punktu widzenia dzierżawcy, jednakże jest to interes faktyczny, a nie interes prawny. Zauważyć należy, chociaż nie są to najważniesze z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy kwestie, iż jak wynika z akt sprawy, prawo PSM "[...]" do dzierżawy przedmiotowej nieruchomości jest kwestionowane przed sądem powszechnym. Co prawda z akt tych nie wynika, aby została stwierdzona nieważność aktu notarialnego z dnia 26 marca 2004 r. w którym [...] Sp. z o.o. (następca prawny PHU [...] J.S.) w W. przeniosła w drodze cesji praw na rzecz Spółdzielni wszystkie prawa i obowiązku wynikające z umowy dzierżawy z 30 grudnia 1998 r. to jednak w wyroku z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt I ACa 1030/05 Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalając apelację w sprawie z powództwa Spółdzielni przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Stołecznemu Policji w W. o wydanie nieruchomości wyraźnie stwierdził, iż umowa cesji z 26 marca 2004 r. nie wywarła skutku prawnego. tak samo jak wcześniejsza umowa dzierżawy z 30 grudnia 1998 r. zawarta pomiędzy Gospodarstwem Pomocniczym Urzędu Rejonowego a PUH "JRS". Za niezasadny również należy uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 50 § 1 p.p.s.a. Wbrew temu, co twierdzi skarżąca w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji w uzasadnienie wyroku, co prawda niezbyt obszernym, dostatecznie wyjaśnił motywy prawne podjętego rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. jest natomiast zupełnie niezrozumiały z uwagi na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie kwestionował prawa PSM "[...]" do zaskarżenia decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny związany stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. granicami skargi kasacyjnej nie uwzględnił wniosków skarżącej zawartych w pismach procesowych z dnia 14 maja 2008 r. i 21 lipca 2008 r., gdyż wykraczały one poza granice skargi kasacyjnej określone podstawami tej skargi i przytoczonymi w ich ramach zarzutami naruszenia prawa materialnego i procesowego. Dodatkowo można zauważyć, że nie miały one żadnego znaczenia dla sprawy, gdyż dotyczyły one przede wszystkim prób wykazania, że skarżąca jest dzierżawcą spornej nieruchomości, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, który był stroną postępowania i adresatem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] nie jest uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto w pismach uczestników postępowania trafnie wskazano, że osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy jej interesu prawnego może na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. zgłosić swój udział w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. W ocenie Sądu w sprawie nie zachodziła potrzeba zwieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a na zawieszenie postępowania w oparciu o art. 192 p.p.s.a. nie zgodził się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI