I OSK 369/21

I OSK 369/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Sobieralski
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Kr 4/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-07-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 23 poz 120
§ 4 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych  nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 269 § 1, art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 4/20 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 października 2019 r. nr SKO.GN/4160/173/2019 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 sierpnia 2019 r. nr GS-03.6841.1.2019.DW; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie kwotę 1137 (tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 4/20 oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej także: organ) z 17 października 2019 r., znak SKO.GN/4160/173/2019, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 5 sierpnia 2019 r. znak GS-03.6841.1.2019.DW, o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy Miejskiej Kraków, położonej w Krakowie, oznaczonej jako działka ew. nr [...] o pow. 0,052 ha, obr. [...] jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych, wraz z prawem własności obiektów trwale z gruntem związanych.
W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 5 sierpnia 2019 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości ww. gruntowej stanowiącej własność Gminy Miejskiej Kraków. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podjęte czynności nie doprowadziły do odnalezienia dokumentów potwierdzających prawo zarządu poprzednika prawnego Spółki w świetle art 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Spółka, jako dowód sprawowania zarządu przedmiotową nieruchomością, wskazała decyzje Urzędu Dzielnicowego Kraków Krowodrza z dnia 30 września 1986 r. znak G.8226-4/146/86/2 oraz z dnia 15 grudnia 1988 r., znak G.8226-4/88/2/29, ustalające Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych opłatę roczną z tytułu zarządu m. in. działką nr [...] o pow. 22 7699 m2, położoną w obrębie [...], jedn. ewid. [...].
Zdaniem organu, powyższe decyzje nie wskazują na istnienie prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości. Dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę jego stwierdzenia wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Ww. decyzje o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd nieruchomością, nie nawiązują do jakiejkolwiek innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu. W związku z tym, nie może decyzja o ustaleniu opłaty stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Odnosząc się do twierdzeń strony zawartych w piśmie z dnia 9 kwietnia 2019 r., jakoby przedsiębiorstwo utworzone mocą Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 1926 r. objęło w zarząd stanowiący prawną formę władania nieruchomościami, nieruchomości pozostające nadal własnością Skarbu Państwa, organ wyjaśnił, że akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa państwowego PKP oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyły Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie, podnosząc, że decyzje o ustaleniu opłaty z tytułu zarządu oraz oświadczenie składane w trybie art. 75 k.p.a. są wystarczające do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego.
Decyzją z 17 października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium powołało się na uchwałę I OPS 2/16 oraz na uchwałę I OPS 5/17, z których treści wynika, że brak udokumentowania tytułu prawnego w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) wyklucza uznanie, iż nieruchomość pozostawała we władaniu przedsiębiorstwa PKP, a co za tym idzie, brak możliwości wykazania tytułu władania gruntem prowadzi do wniosku, że nieruchomość ta należała na dzień 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) i jako taka podlegała ustawowej komunalizacji, to jest nabyciu przez gminę prawa własności nieruchomości na podstawie cyt. art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. W ocenie organu, Polskie Koleje Państwowe S.A. nie wykazały w sposób przewidziany w przepisie art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, że poprzednikowi prawnemu (czyli Przedsiębiorstwu Państwowemu "Polskie Koleje Państwowe") przysługiwał zarząd działki nr [...]. W toku postępowania skarżąca nie przedstawiła decyzji organu administracji publicznej, na mocy której uzyskała grunt państwowy w zarząd, nie przedstawiła również żadnej umowy potwierdzającej powyższy fakt. O zarządzie nie przesądzają zaś przedstawione decyzje Urzędu Dzielnicowego Kraków - Krowodrza, Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z 30 września 1986 r. oraz z 15 grudnia 1988 r. o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd gruntem państwowym oznaczonym jako działka nr [...]. W przypadku wywodzenia prawa zarządu z postanowień decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania czy zarządu nieruchomości, należy ustalić, czy decyzje te wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania. Nawet hipotetycznie zakładając, że powyżej wskazane decyzje o nałożeniu opłaty z tytułu użytkowania terenu potwierdzają ustanowienie prawa użytkowania działki nr [...] na rzecz PP PKP, to należy zauważyć, że decyzje te odnoszą się do opłat naliczonych w roku 1986 i 1988. Tymczasem podstawa prawna decyzji, tj. art 200 u.g.n. nakazuje, by prawo zarządu (użytkowania) nieruchomości zostało wykazane na dzień 5 grudnia 1990 r. Analizowane decyzje dodatkowo nie potwierdzają okoliczności, że prawo użytkowania, z tytułu którego naliczone zostały opłaty, trwało do 5 grudnia 1990 r. Tylko bowiem wykazanie tej okoliczności jest warunkiem ustanowienia na rzecz strony skarżącej prawa użytkowania wieczystego działki nr [...]. Podobne stanowisko zajęte zostało w odniesieniu do oświadczenia składanego na podstawie art. 75 k.p.a. Ponadto w sprawie wypowiadały się już sądy administracyjne, które przyjęły, że brak jest dokumentu, który wskazywałby na tytuł prawny PKP do władania nieruchomością, co oznacza, że skarżącej nie przysługiwał żaden prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości objętej skargą (wyrok WSA z 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1018/12 i wyrok NSA z 22 października 2014 r., sygn. akt I OSK 593/13).
Na powyższe rozstrzygnięcie PKP S.A. w Warszawie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podkreślając, że przedłożone w sprawie dokumenty uzasadniają stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu, którego dotyczy postępowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę stwierdził, że skarżąca, jako dowód istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu, przedstawiła decyzje o wymiarze opłaty rocznej z tytułu zarządu z 1986 i z 1988 r. oraz oświadczenie p.o. Dyrektora Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie i Naczelnika Wydziału. W ocenie Sądu, dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu. Pogląd ten wynika z akceptacji wyroku TK z 22 listopada 1999 r. w sprawie o sygn. akt U 6/99 oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Przedstawione przez skarżącą decyzje nie wskazują na istnienie prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości. Również przedłożone oświadczenie p.o. Dyrektora Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie i Naczelnika Wydziału nie mogły być przyjęte jako dostateczna podstawa do przyjęcia istnienia zarządu. Dokument ten zawiera potwierdzenie, iż przedmiotowa nieruchomość pozostawała w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie PKP. Zdaniem sądu, w trybie § 4 ust. 3 rozporządzenia można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo to było ustanowione, lecz jedynie nie zachowały się dokumenty stwierdzające powyższą okoliczność. Wszechstronne czynności organu I instancji ukierunkowane na odnalezienie powyższej dokumentacji nie doprowadziły do jej odnalezienia. Istnienia prawa zarządu konkretnej nieruchomości nie można natomiast domniemywać. O bycie tego prawa nie świadczy ani przeznaczenie gruntu lub też wykorzystywanie nieruchomości pod infrastrukturę kolejową, ani też samo faktyczne władanie przez PKP takim gruntem.
W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Sądowi I instancji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez niewłaściwe zastosowanie i niedostrzeżenie braku dokonania właściwych ustaleń faktycznych, dających podstawy do rozstrzygnięcia, że Skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości bądź inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 i 2 k.p.a., przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że oświadczenie złożone w trybie art. 75 § 1 i 2 k.p.a. nie jest wystarczające do dokonania ustaleń faktycznych dających podstawy do rozstrzygnięcia, że Skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości lub inny tytuł prawny do nieruchomości, uzasadniający stwierdzenie nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.; dalej: u.g.n.) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 oraz w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120, dalej: rozporządzenie), przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżącej nie przysługiwało prawo zarządu nieruchomości ani inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, pomimo istnienia decyzji o ustaleniu opłat za zarząd oraz oświadczenia Spółki.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w odniesieniu do decyzji objętej wnioskiem wydane zostały dwie decyzje ustalające opłaty z tytułu zarządu, a nadto złożone zostało oświadczenie złożone zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzające przekazanie PKP przedmiotowego terenu w zarząd. Sąd zakwestionował skuteczność decyzji, a także oświadczenia, które na mocy § 4 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 3 rozporządzenia również stanowią wystarczający (samodzielny) dowód potwierdzający istnienie prawa zarządu. Sąd nie wyjaśnił, w jaki sposób można przesądzić o istnieniu prawa zarządu bez dokumentów wymienionych w § 4 rozporządzenia. Oświadczenie, jak i decyzje o opłatach, w razie braku dokumentów, powinny przesądzać o istnieniu prawa zarządu. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 3 rozporządzenia, a także przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 75 § 2 k.p.a.
Dodatkowo, nieruchomość objęta orzeczeniem została zabudowana infrastrukturą kolejową, co świadczy o wadliwości zaskarżonego wyroku, bowiem z tego względu nieruchomość mogła i musiała pozostawać w zarządzie PKP. Skarżąca negatywnie oceniła wnioski uchwały I OPS 2/16 i powołanie się na jej treść przez Sąd I instancji.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Zasadne są zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Przedmiotem postępowania administracyjnego była działka nr [...]. Spółka jako dowód sprawowania zarządu przedmiotową nieruchomością, przedłożyła decyzje Urzędu Dzielnicowego Kraków Krowodrza: z dnia 30 września 1986 r., znak G.8226-4/146/86/2 oraz z dnia 15 grudnia 1988 r., znak G.8226-4/88/2/29, ustalające Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych opłatę roczną z tytułu zarządu m. in. działką nr [...] o pow. 22 7699 m2, położoną w obrębie [...], jedn. ewid. [...].
Zasadny w tym stanie faktycznym jest zarzut naruszenia przepisu § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, zgodnie z którym właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5 rozporządzenia, na podstawie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Uchwałą z 16 grudnia 2024 r., I OPS 2/23 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Prokuratora Generalnego o podjęcie uchwały wyjaśniającej przepisy prawne, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych i przyjął, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne decyzja, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, może stanowić samoistny dowód stwierdzenia posiadania wskazanego w tej decyzji gruntu w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 u.g.n. Tym samym, skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zakwestionował konkurencyjne stanowisko, reprezentowane w niniejszej sprawie przez organy i Sąd I instancji, wedle którego dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat nie przesądza istnienia prawa zarządu na nieruchomości i co za tym idzie, może być uznany za podstawę stwierdzenia zarządu jedynie wtedy, gdy w treści decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której prawo zostało ustanowione i ta właśnie decyzja zaginęła lub uległa zniszczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie podziela stanowisko i argumentację przedstawioną w powołanej uchwale i nie znajduje podstaw do zastosowania art. 269 § 1 p.p.s.a.
Skoro zatem w okolicznościach rozpatrywanej sprawy skarżąca Spółka wywodzi swoje prawo do nieruchomości objętej żądaniem wniosku z decyzji o ustaleniu opłat rocznych z tytułu zarządu, to nieprawidłowe było pominięcie tej decyzji jako środka dowodowego z tego powodu, że nie zawiera ona w swej treści nawiązania do podstawy ustanowienia prawa zarządu, bez weryfikacji jej wartości dowodowej w zestawieniu z całokształtem materiału dowodowego. Zasadnie w tych okolicznościach zarzucono naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. i trafnie podniesiono, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik postępowania, a w konsekwencji za przedwczesne uznać należy rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Nie ma przy tym znaczenia dla niniejszej sprawy fakt, że w postępowaniu komunalizacyjnym przyjęto, że działka nie pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego PKP i przedsiębiorstwo to nie legitymowała się tytułem prawnym do działki na dzień 27 maja 1990 r. W postępowaniu komunalizacyjnym przedmiotem postępowania jest rozstrzygnięcie sporu o przysługiwanie prawa własności do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. właściwej gminie. Ani w ustawie z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, ani w przepisach wykonawczych do tej ustawy nie zostało jednak określone, jakimi dowodami należało wykazywać przysługiwanie prawa zarządu - w dniu 27 maja 1990 r. - państwowej jednostce organizacyjnej. To doprowadziło Naczelny Sąd Administracyjny do konstatacji, której wyraz dano w uzasadnieniu uchwały z dnia 16 grudnia 2024 r. sygn. I OPS 2/23, a mianowicie, że uchwały I OPS 2/16 i I OPS 5/17, choć dotyczą kwestii wykazywania prawa zarządu w odniesieniu do PKP – to nie znajdują zastosowania przy ocenie, czy decyzja o naliczeniu opłat za zarząd może stanowić dowód istnienia zarządu - w dniu 5 grudnia 1990 r. - w postępowaniu uwłaszczeniowym. Uchwały te odnoszą się bowiem do instytucji komunalizacji, natomiast uwłaszczenie jest odrębną procedurą, w której rozstrzyga się o przekształceniu dotychczasowego zarządu w prawo użytkowania wieczystego. W konsekwencji, orzeczenia dotyczące komunalizacji nie przesądzają o dopuszczalności wykorzystania decyzji o ustaleniu opłat za zarząd jako dowodu w postępowaniu uwłaszczeniowym, opartym na art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na odmienność tę Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę w uzasadnieniu uchwały I OPS 2/16 stwierdzając, że: "Decyzja o wymiarze opłaty z tytułu zarządu nie jest więc w postępowaniu komunalizacyjnym wystarczająca dla uznania istnienia po stronie PKP zarządu. Natomiast w postępowaniu uwłaszczeniowym o stwierdzenie nabycia przez PKP prawa użytkowania wieczystego decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu jest jednym z dowodów, na których podstawie dokonuje się stwierdzenia prawa do zarządu. Wynika to z treści § 4 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 97). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie (art. 2d) z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) i dotyczy wyłącznie postępowania o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego."
Mając na uwadze podane argumenty, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę. W konsekwencji, wydana w sprawie zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organ weźmie pod uwagę wykładnię przepisów prawa materialnego przedstawioną w uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. I OPS 2/23, oraz w niniejszym uzasadnieniu. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.