I OSK 367/05

I OSK 367/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Barbara Adamiak
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA 1182/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-11-26
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Barbara Adamiak Anna Łuczaj (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych J. P. i M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA 1182/02 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi kasacyjne
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem 26 listopada 2004 roku, sygn. akt IV SA 1182/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...].
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że decyzją z dnia [...] Minister Finansów – po rozpoznaniu wniosku Prezydenta Miasta [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...], którą umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie zastosowania przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) w stosunku do nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...], lwh 423 cd kw 1959 – [...] i przy ul. [...], lwh 257 cd kw 8987 [...].
Uzasadniając kwestionowaną decyzję organ powołał się na sprzedaż przedmiotowych nieruchomości osobom trzecim i ich ujawnienie w księdze wieczystej.
Organ podał, iż Komisja Stanów Zjednoczonych ds. Uregulowania Roszczeń Zagranicznych decyzją PO-7357 / na podstawie wniosków nr PO - 7406, PO - 6373, PO – 7248, PO - 7473 / na mocy Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, podpisanego w dniu 16 lipca 1960 roku, przyznała: H. L. L., A. L., E. L., E. S. L., M. L. i O. E. L. odszkodowanie za nieruchomości położone w [...] przy ul. [...] i ul. [...]. Nadto, osoby te zrzekły się prawa własności do wskazanych wyżej nieruchomości, co jednak, w ocenie Ministra Finansów, nie stanowiło przeszkody w ich sprzedaży.
Jako, iż decyzja deklaratoryjna tylko potwierdza zaistnienie określonego stanu prawnego, nie zmieniając przy tym stosunków prawnych, można by wnioskować, iż zbycie nieruchomości nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Fakt przyznania odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości stanowiłby natomiast pozytywną przesłankę wydania decyzji deklaratoryjnej. Z drugiej strony, zdaniem organu, decydujący dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest stan prawny ujawniony w księdze wieczystej. Wobec treści art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) w przypadku braku możliwości ujawnienia uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa wydanie decyzji deklaratoryjnej jest bezprzedmiotowe. Minister Finansów zauważył również, iż w księdze wieczystej nie ma ciągłości pomiędzy beneficjentami lub ich spadkobiercami, a ujawnionymi osobami.
Organ podkreślił, że przedmiotowymi nieruchomościami rozporządzał A. L. i spadkobiercy po H. L. i O. L., co do których zachodzą wątpliwości, czy mogły skutecznie przenieść prawa własności na rzecz nabywców tych nieruchomości, gdyż im samym prawo to nie przysługiwało.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezydent Miasta [...] podniósł, że niezrozumiałe jest, iż stan prawny ujawniony w księdze wieczystej uniemożliwił organowi wydanie decyzji deklaratoryjnej w przedmiotowej sprawie, skoro Minister Finansów stwierdził, że wnioskodawcy występujący o przyznanie odszkodowania złożyli oświadczenia o zrzeczeniu się prawa własności nieruchomości i przyjmując odszkodowanie uznali, że nieruchomości te faktycznie zostały przejęte przez Państwo Polskie. Skarżący zarzucił, że nie wydanie przez Ministra Finansów decyzji stwierdzającej przejęcie przedmiotowych nieruchomości skutkuje niemożnością ochrony interesów Skarbu Państwa przez Starostę Grodzkiego, gdyż dopiero decyzja potwierdzająca uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa może stanowić podstawę do kierowania roszczeń przeciwko nieuprawnionym zbywcom lub nabywcom w złej wierze.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podniósł, iż jego działanie jest uzasadnione nie tylko w świetle ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, lecz także zgodne z zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych wyrażoną w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 roku, Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Organ administracji dodał, iż wydanie decyzji deklaratoryjnej nie stanowiłoby materialnoprawnej podstawy roszczeń przeciwko nieuprawnionym zbywcom nieruchomości. Dostateczną i samoistną podstawą do kierowania roszczeń przeciwko nieuprawnionym zbywcom może być bowiem przyznanie odszkodowania, a następnie sprzedaż nieruchomości, czyli bezpodstawne wzbogacenie.
Zainteresowani w sprawie wnieśli o odrzucenie skargi Prezydenta Miasta [...] jako niedopuszczalnej z przyczyn określonych w art. 33 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, gdyż skarga została wniesiona przez podmiot nie mający interesu prawnego do działania w tym zakresie w imieniu Skarbu Państwa, ewentualnie o oddalenie skargi jako merytorycznie bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę wniesioną przed dniem 1 stycznia 2004 roku do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, iż wniosek zainteresowanych o odrzucenie skargi jest chybiony. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz.U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz regulacją art. 92 w związku z art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (t. j. Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1592 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 roku w sprawie utworzenia powiatów ( Dz. U. Nr 103, poz. 652) Prezydent Miasta [...], wykonujący funkcję starosty, jest właściwy w sprawach gospodarowania nieruchomościami na obszarze Miasta [...] i jako reprezentant Skarbu Państwa ma interes prawny w niniejszej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2004 roku, sygn. akt OSK 127/04).
Nietrafne jest także - w ocenie Sądu pierwszej instancji - twierdzenie organu, iż wydanie decyzji w sprawie na podstawie powoływanej ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku jest niemożliwe, bowiem taka decyzja byłaby niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Niewykonalność decyzji stanowi przyczynę jej nieważności w świetle art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., jednakże owa niewykonalność musi istnieć już w chwili wydania decyzji, winna mieć charakter trwały, a nade wszytko ma to być decyzja obiektywnie niemożliwa do wykonania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1239/97, LEX nr 48176). Podniesiono, iż decyzja trwale niewykonalna – to decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw, bądź trwale pozbawiony możliwości wykonania nałożonych przezeń obowiązków. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 13 lutego 1986 roku, sygn. akt III SA 1146/85 (ONSA 1986/1/12) i w wyroku z dnia 8 lutego 1985 roku, sygn. akt I SA 1090/84, iż trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych i prawnych tkwiących w ich naturze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż przesądzające wypowiedzi w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w przedmiocie możliwości dokonania wpisu do księdze wieczystej, jak i podstaw do unieważnienia umowy cywilnoprawnej dotyczącej uprawnień do przedmiotowych nieruchomości, wykraczały poza zakres kompetencji organu administracji publicznej i nie mogły upoważniać do stwierdzenia, iż pozytywna decyzja już w momencie jej wydania musiałaby być oceniana jako niewykonalna ze swojej natury. Sąd powszechny każdorazowo bada okoliczności konkretnej sprawy i z tego względu nieprzydatna jest argumentacja organu odwołująca się do orzeczeń sądu powszechnego zapadłych w odniesieniu do innych nieruchomości.
Skoro zatem Minister Finansów nie wykazał zaistnienia podstaw do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania, to winien się skupić na jednoznacznym ustaleniu, czy wystąpiły w sprawie przesłanki wydania decyzji opartej na przepisach ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych. Na zakończenie dodano, że Minister Finansów nie wyjaśnił, jakimi motywami kierował się przy ustalaniu kręgu stron w sprawie.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły uczestniczki postępowania J. P. i M. K.
J. P., reprezentowana przez adwokata M. I., zaskarżyła powyższy wyrok w całości i na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a." - zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65) poprzez bezzasadne przyjęcie, że Minister Finansów nie wykazał przyczyn, z powodu których zachodzi bezprzedmiotowość postępowania;
2. naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia [...], pomimo że decyzje te odpowiadają prawu i nie są dotknięte wadami, jak również art. 105 § 1 k.p.a. przez bezzasadne przyjęcie, że nie występują przyczyny dla umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy przed wszczęciem postępowania nastąpiło zbycie nieruchomości na rzecz uczestników i ich ujawnienie w księdze wieczystej;
b) art. 134 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie ustaleń co do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i uwzględnieniu przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) przy jednoczesnym błędnym przyjęciu, iż umorzenie postępowania administracyjnego uzasadnione było przez Ministra Finansów wyłącznie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.;
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne uzasadnienie wyroku.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne, na zasadzie art. 176 oraz art. 188 w związku z art. 193 i art. 151 p.p.s.a., J. P. wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku, ewentualnie o uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 p.p.s.a. Nadto wniesiono o zasądzenie na rzecz uczestniczki kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu środka odwoławczego pełnomocnik J. P. powołał się na poglądy wyrażane w doktrynie prawa w zakresie art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 105 k.p.a. Następnie podniósł, iż skoro podstawę umorzenia postępowania administracyjnego stanowi wyłącznie art. 105 k.p.a., to analiza przesłanek umorzenia postępowania powinna odnosić się w pierwszej kolejności do tego przepisu i orzecznictwa związanego z jego stosowaniem. Nadto powinna uwzględniać normy konstytuujące dany stosunek administracyjny, w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Art. 105 § 1 k.p.a., przewidujący działanie organu administracji ex oficio, zakłada brak jakiegoś elementu materialnego stosunku prawnego, który może mieć miejsce nie tylko z przyczyn naturalnych, ale także w następstwie zdarzeń prawnych np. zmianę tytułu własności rzeczy. W tym kontekście, eksponowanie przez Sąd pierwszej instancji wyłącznie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., jako jedynego przepisu mającego uzasadniać bezprzedmiotowość postępowania, jest całkowicie niezrozumiałe. Powołany przepis jedynie uzupełniająco wskazuje na trafność rozstrzygnięcia organu administracji, nie ma natomiast podstawowego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, którego należy upatrywać w prawidłowej wykładni i właściwym zastosowaniu art. 105 k.p.a. oraz wskazanej wyżej ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku.
Pełnomocnik J. P. przytoczył treść art. 1 i art. 2 ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych oraz odwołał się do stanowiska zawartego w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 roku (sygn. akt OSA 2/98, ONSA 1999/4/110) odnośnie Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej sporządzonym dnia 16 lipca 1960 roku, który to układ stanowił podstawę wypłaty odszkodowania poprzednim właścicielom nieruchomości. W kontekście powołanego wyroku istotne jest, że nieratyfikowany i niepublikowany układ nie mógł stanowić podstawy prawnej przeniesienia własności nieruchomości. Podstawy takiej nie stanowiło oświadczenie o zrzeczeniu się przez właściciela własności. Koniecznym było ustawowe uregulowanie kwestii dotyczących nieruchomości, tj. wydanie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku przewidującej wydanie przez Ministra decyzji, a sporne nieruchomości przechodziły na własność Skarbu Państwa w wyniku wydania decyzji.
Zdaniem strony, za umorzeniem postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości przemawia fakt, iż zastosowanie przepisów wspomnianej ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku może mieć miejsce wyłącznie do nieruchomości obywateli państw obcych, na co wskazuje art. 1 tej ustawy. W sprawie jest bezsporne, że J. P. i P. P. nabyli własność nieruchomości przy ul. [...] w [...] w dniu 19 kwietnia 1997 roku, a ich prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej, przy czym oba zdarzenia miały miejsce przed wszczęciem postępowania w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie pełnomocnika J. P., art. 1 ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o przejściu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów, nie dotyczy Układu z dnia 16 lipca 1960 roku, albowiem układ ten nie mógł wywrzeć skutku rzeczowego w postaci przeniesienia własności nieruchomości. Wywarcie skutku w postaci przejścia własności nieruchomości w oparciu o powołany Układ następuje w drodze decyzji. Decyzja administracyjna wydawana przez Ministra Finansów w oparciu o ustawę z dnia 9 kwietnia 1968 roku nie ma zatem charakteru deklaratoryjnego, gdyż przejście własności nie jest wynikiem zawartego układu, ani też samej ustawy. Nigdzie bowiem nie zawarto postanowienia, zgodnie z którym własność miałaby przechodzić na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa. Wydanie takiej decyzji nie może mieć miejsca w sytuacji, gdy nieruchomość nie stanowi już własności osoby, której dotyczył zawarty układ.
Uczestniczka postępowania M. K., reprezentowana przez radcę prawnego J. K., zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] w [...], zarzucając:
- błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 8 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) i art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) przez przyjęcie, że decyzja administracyjna stwierdzająca przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości na podstawie art. 1 ustawy z dnia 8 kwietnia 1986 roku jest wykonalna w sposób określony w art. 2 tej ustawy, mimo że w dniu wydania decyzji własność nieruchomości stanowiącej jej przedmiot wpisana jest w księdze wieczystej na rzecz osób trzecich, do których nie ma zastosowania ustawa z dnia 8 kwietnia 1986 roku i których prawo własności chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, zgodnie z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece;
- błędną wykładnię art. 50 § 1 i art. 28 § 2 p.p.s.a. oraz art. 11 ust. 1 o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że określone w art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawnienie starosty do reprezentowania Skarbu Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami obejmuje również uprawnienie do występowania w interesie Skarbu Państwa w sprawach określonych w ustawie z dnia 8 kwietnia 1986 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych nawet w przypadku, gdy starosta nie powołuje się, że działa jako statio fisci Skarbu Państwa.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne pełnomocnik M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej nieruchomości przy ul.[...] w [...] i odrzucenie w odniesieniu do tej nieruchomości skargi Prezydenta Miasta [...] z przyczyn określonych w art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w tejże części i oddalenie w odniesieniu do tej nieruchomości skargi Prezydenta Miasta [...] w trybie art. 188 p.p.s.a.
Nadto strona wnosząca skargę kasacyjną zwróciła się o rozważanie, czy z uwagi na zagadnienia prawne występujące w przedmiotowej sprawie zasadnym jest przedstawienie ich do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zagadnienia te sprowadzają się, zdaniem autora skargi kasacyjnej, do wyjaśnienia:
1) czy przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) stosuje się do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych własności w przypadku, gdy w księdze wieczystej tytuł własności nieruchomości wpisany jest na rzecz osób trzecich, które nabyły nieruchomość od obywateli państw obcych, o których mowa w art. 1 powołanej ustawy lub od ich następców prawnych;
2) czy przy rozpatrywaniu sprawy na podstawie w./w. ustawy należy uwzględniać rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych określoną w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.);
3) czy decyzja wydana na podstawie w./w. ustawy w stanie faktycznym i prawnym określonym w punkcie 1 dotknięta byłaby także wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.;
4) czy Skarb Państwa może być stroną skarżącą w sprawie, w której została wydana decyzja Ministra Finansów na podstawie w./w. ustawy;
5) czy starosta jest uprawniony do złożenia do sądu administracyjnego skargi w imieniu Skarbu Państwa na decyzję Ministra Finansów na podstawie w./w. ustawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik M. K. stwierdził, że wyrażony w zaskarżonym wyroku pogląd, że starosta może być stroną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w tej sprawie nie uwzględnia pełnej treści art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami ani też pozycji prawnej starosty oraz postanowień art. 28 § 1 p.p.s.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej pojęcie "gospodarowanie nieruchomościami", zawarte w art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obejmuje niewątpliwie działania określone tą ustawą, a nie wszystkie działania dotyczące nieruchomości jako części mienia Skarbu Państwa, zwłaszcza wynikające z umów międzynarodowych, które ustawa przypisała Ministrowi Finansów. Pozycja starosty w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynika z tych samych co przed sądami powszechnymi regulacji prawnych lub przepisy w tym zakresie są zbieżne. W związku z tym w sprawie znajdzie zastosowanie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 3 października 2002 roku (sygn. akt I CKN 448/01, LEX nr 57226), z którego wynika, że starosta nie jest organem Skarbu Państwa i nie może skutecznie przypisywać sobie statusu strony/uczestnika postępowania w postępowaniu sądowym.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie decyzja Ministra Finansów została zaskarżona do sądu administracyjnego przez Prezydenta Miasta [...] bez wskazania, że działa on jako statio fisci Skarbu Państwa to, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, uznać należy, że skarga została wniesiona nie w imieniu Skarbu Państwa, lecz przez Prezydenta Miasta [...] reprezentującego Miasto [...], które nie ma przymiotu strony w sprawie.
Dodatkowo podniesiono, iż w przypadku spełnienia wymogu oznaczenia jako strony postępowania Skarbu Państwa, z oznaczeniem Prezydenta Miasta [...] jako statio fisci Skarbu Państwa, postępowanie toczyłoby się między dwiema stronami reprezentującymi tą samą osobę prawną – Skarb Państwa, co może mieć miejsce tylko poza systemem ochrony sądowoadministracyjnej, podobnie jak ma to miejsce w postępowaniu cywilnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 roku, sygn. akt IV CKN 1672/00, LEX nr 53118).
Strona wnosząca skargę kasacyjną stwierdził, iż ustawowym warunkiem stosowania ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych jest ustalenie, że tytuł własności danej nieruchomości wpisany jest w księdze wieczystej na rzecz obywateli państw obcych, których dotyczy umowa międzynarodowa. Wiąże się to bezpośrednio z ochroną praw osób trzecich na podstawie art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Dlatego zasadne jest stanowisko Ministra Finansów, że celem decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych jest wpisanie uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa w księdze wieczystej, co wobec ujawnienia w księdze wieczystej nabywców tej nieruchomości czyniłoby ją niewykonalną, a co za tym idzie spełniającą przesłankę nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Skutki rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych mają charakter trwały i nie mogą być zniesione decyzją administracyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W przypadku, gdy strona w skardze kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i naruszenie prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji przepisu prawa materialnego.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez J. P. zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Po myśli art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzja /lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - litera a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - litera b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - litera c).
Podnosząc ten zarzut pełnomocnik skarżącej, zarówno w petitum skargi kasacyjnej jak i jej uzasadnieniu, nie wskazał konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, który – zdaniem strony - naruszył Sąd pierwszej instancji rozpoznając niniejszą sprawę. Skoro punkt 1 paragrafu 1 artykułu 145 p.p.s.a. posiada trzy kolejne jednostki redakcyjne - literę a), literę b) i literę c) koniecznym było wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej jako, że obejmują one różne stany naruszenia prawa.
W tym miejscu podkreślić, iż nawet wskazanie w podstawie kasacyjnej określonej jednostki redakcyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., lecz w oderwaniu od konkretnych regulacji materialnoprawnych, którym uchybił Sąd pierwszej instancji sprawia, iż musi ona być uznawana za nieuzasadnioną. Art. 145 p.p.s.a. nie może bowiem stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 2 tejże ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2005 roku, I FSK 281/05, LEX nr 187875, z dnia 16 lutego 2005 roku, FSK 1471/04,LEX nr 164057).
Brak wskazania konkretnego przepisu prawa, który miałby zostać naruszony przez Sąd pierwszej instancji skutkuje niemożnością rozpatrzenia tego zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest bowiem spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być bowiem wskazany wyraźnie.
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 roku, sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997/6-7/96, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2002 roku, sygn. akt III CKN 760/00, LEX nr 53138; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 roku, sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 roku, sygn. akt FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9).
Z brzmienia art. 176 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, że autor skargi ma przytoczyć podstawy kasacyjne i je uzasadnić. Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi kasacyjnej przez wskazanie, które przepisy ustawy – oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 roku, sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997/6-7/96, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2002 roku, sygn. akt III CKN 760/00, LEX nr 53138; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 roku, sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 roku, sygn. akt FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9).
Za chybiony należy uznać podniesiony przez J. P. zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zdaniem strony, Sąd pierwszej instancji naruszył ten przepis przez zaniechanie ustaleń co do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65) i przez błędne przyjęcie, że umorzenie postępowania administracyjnego uzasadnione było przez Ministra Finansów wyłącznie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
W zakresie tego zarzutu pełnomocnik skarżącej powołał wprawdzie ogólnie przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku, lecz jednocześnie postawił zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 1 i art. 2 powołanej wyżej ustawy przez bezzasadne przyjęcie, że organ nie wykazał przyczyn, z powodu których zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. W tej sytuacji celowe jest łączne rozważenie tak podniesionych zarzutów.
Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65) przez błędną wykładnię podniósł w skardze kasacyjnej także pełnomocnik M. K.
Niezależnie od sposobu sformułowania powyższych zarzutów skarg kasacyjnych należy stwierdzić, iż zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa w powyższym zakresie.
Jak stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65) – zwanej dalej ustawą - przepisy ustawy stosuje się do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych tytułu własności nieruchomości obywateli państw obcych oraz uprawnień wynikających z wieczystego użytkowania lub z ustanowionych na rzecz tych obywateli ograniczonych praw rzeczowych, które to nieruchomości i prawa przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartych z rządami tych państw przez Rząd Polski.
Z mocy art. 5 ust. 2 powołanej wyżej ustawy ustawę tą stosuje się również do nieruchomości oraz praw, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartych przed ogłoszeniem ustawy tj. przed dniem 17 kwietnia 1968 roku ( art. 5 ust. 1 ).
Ustawa w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 2, odwołując się do umów międzynarodowych o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, jednoznacznie nakazuje jej stosowanie także do umów zawartych przed dniem 17 kwietnia 1968 roku. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż układ z 1960 roku poprzedził powyższą regulację ustawową.
Zawarty w dniu 16 lipca 1960 roku w Waszyngtonie układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczący roszczeń obywateli Stanów został podpisany przez pełnomocnych przedstawicieli (ministrów reprezentujących strony układu) i nie zawierał warunku ratyfikacji tej umowy - w art. VIII przewidywał, iż wchodzi w życie z dniem jego podpisania; został wykonany przez stronę polską - drugiej stronie układu przekazano określone kwoty w celu wypłaty odszkodowań, o których mowa w układzie.
Układ stworzył podstawę do dochodzenia i zaspokojenia także i takich żądań, których w ogóle nie uregulowały obowiązujące wówczas w Polsce przepisy prawne. Układ był podstawą przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub praw w rozumieniu art. 2 ustawy, jeżeli obywatel Stanów Zjednoczonych wystąpił o przyznanie odszkodowania na podstawie układu i otrzymał takie odszkodowanie, którego wartość była odnoszona do wartości praw przejętych przez Państwo Polskie.
Układ z 1960 roku jest umową międzynarodową, przy czym nie był ani ratyfikowany, ani też ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Oznacza to, że aczkolwiek jest umową międzynarodową, to nie stanowi źródła prawa w polskim systemie prawnym, a wobec tego układ ten i jego stosowanie nie mogło samo przez się powodować skutków prawnych w zakresie stosunków własnościowych. Również oświadczenie o zrzeczeniu się własności nieruchomości nie przenosiło własności nieruchomości.
Jako, że umowy międzynarodowe o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych nie stanowiły wystarczającej podstawy prawnej do udokumentowania w księgach wieczystych przejścia na rzecz Skarbu Państwa konkretnych praw obywateli państw obcych konieczne było ustawowe uregulowanie kwestii dotyczących nieruchomości, za których przejęcie Państwo Polskie na mocy układów międzynarodowych wypłaciło odszkodowanie. Taką regulację stanowi ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65).
Mając zatem na uwadze na cel i treść ustawy należy uznać, że układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, sporządzony w Waszyngtonie dnia 16 lipca 1960 r. (niepubl.), jest umową międzynarodową w rozumieniu art. 1, 2 i 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65).
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów z dnia 17 maja 1999 roku, OSA 2/98 ( por. ONSA 1999, nr 4, poz. 110).
Stosownie do art. 2 ustawy wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości lub uprawnionego do korzystania z wieczystego użytkowania albo z ograniczonego prawa rzeczowego następuje na podstawie decyzji Ministra Finansów, stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych.
Przepis art. 2 ustawy wyraźnie przewiduje wydawanie przez Ministra Finansów decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy. Należy podkreślić, iż przejście nieruchomości, o jakim mowa w tym przepisie, mogło mieć charakter faktyczny, a nie prawny. Gdyby bowiem przejście praw do nieruchomości nastąpiło na podstawie umowy międzynarodowej (ratyfikowanej i publikowanej), to zbędne byłoby wydawanie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. i decyzji administracyjnej. Sformułowanie użyte w art. 2 ustawy potwierdza zatem, iż decyzja Ministra Finansów ma jedynie charakter deklaratoryjny.
Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 24 października 2000 r., sygn. SK 31/99 ( OTK 7/2000/262) "przejście własności na Skarb Państwa dokonujące się w trybie różnych ustaw i dekretów wydanych po wojnie, często następowało z naruszeniem obowiązującego wówczas prawa, a przejmowanie mienia bez odszkodowania nawet jeśli było zgodne z przepisami było oceniane jako pogwałcenie standardów obowiązujących w państwach demokratycznych". Przejęciu podlegało także mienie należące do obywali państw obcych, którzy posiadali w Polsce nieruchomości, akcje, itp. Z preambuły układu między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki wynika, że układ ten został uzgodniony aby "dokonać uregulowania roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych do Polski" przy czym chodziło o zaspokojenie roszczeń z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia, które miało miejsce w dniu lub przed wejściem w życie układu. W art. II układu wyliczone zostały kategorie roszczeń uważanych za uregulowane i zaspokojone układem. SA to roszczenia z tytułu
nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw związanych lub odnoszących się do tego mienia; przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania mienia na podstawie polskich ustaw, dekretów lub innych zarządzeń, ograniczających lub uszczuplających prawa i interesy związane lub odnoszące się do mienia; długów przedsiębiorstw, które zostały znacjonalizowane lub przejęte przez Polskę.
Z powyższych względów nie można podzielić zarzutów kasacyjnych, iż art. 1 ustawy nie dotyczy układu z dnia 16 lipca 1960 roku a decyzja Ministra Finansów nie ma charakteru deklaratoryjnego.
Z tych też względów należy uznać za niezasadny pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej J. P., iż wydanie decyzji, o której mowa w art. 2 ustawy, nie może mieć miejsca, gdy nieruchomość nie stanowi już własności osoby, której dotyczył układ z 1960 roku i w takiej sytuacji postępowanie administracyjne winno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe. Z powyższych względów chybiony jest również zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej przez pełnomocnika M. K. dotyczący błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65) przez przyjęcie, że decyzja administracyjna stwierdzająca przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości jest wykonalna, mimo że w dniu wydania decyzji własność nieruchomości stanowiącej jej przedmiot wpisana jest w księdze wieczystej na rzecz osób trzecich.
Skoro decyzje Ministra Finansów stanowiące podstawę wpisu do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości mają jedynie charakter deklaratoryjny, potwierdzający skutki prawne powstałe z mocy samego prawa, to nie budzi wątpliwości, że stwierdzenie nabycia prawa z mocy ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65) może nastąpić w dowolnym czasie i zawsze ma charakter deklaratoryjny ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2004 roku, III CK 401/03, OSNC 2005/7-8/148).
W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zasadnie zakwestionował twierdzenie organu, że wydanie decyzji na podstawie powołanej wyżej ustawy jest niemożliwe, gdyż decyzja taka byłaby niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
W tym miejscu podkreślić należy, iż sprawy objęte regulacją ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece ( t. j. Dz. U. z 2001 roku, Nr 124. poz. 1361 ze zm.), w tym dotyczące wpisu do ksiąg wieczystych, należą do kompetencji sądów powszechnych. Trafnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż sąd powszechny każdorazowo bada okoliczności konkretnej sprawy a organ administracji publicznej nie może wypowiadać się co do przyszłych zdarzeń podlegających ocenie sądu powszechnego. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie może powoływać się na niewykonalność decyzji w tym znaczeniu, że strona nie uzyska wpisu do księgi wieczystej. Taka ocena leży poza kompetencjami organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie umowy międzynarodowej. Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji aczkolwiek nie jest wyczerpujące to jednak nie można skutecznie zarzucić Sądowi takiego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej wniesionej przez M. K. stwierdzić należy, iż zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać zarzutu błędnej wykładni art. 50 § 1 i art. 28 § 2 p.p.s.a. oraz art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stosownie do regulacji art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( t. j. Dz. U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 543 ze zm. – aktualnie t. j. Dz. U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze. Z kolei w miastach na prawach powiatu funkcje starosty wykonuje, z mocy art. 92 w związku z art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1592 ze zm.), prezydent miasta.
Jeżeli zatem przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie miasta na prawach powiatu, jakim jest [...] na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. Nr 103, poz. 652) – zob. poz. 6 części VI – województwo małopolskie załącznika rozporządzenia) to Prezydent Miasta [...], pełniąc funkcję starosty, jest tym samym właściwym w sprawach gospodarowania nieruchomościami na obszarze Miasta [...]. Wobec tego ma niewątpliwie interes prawny jako reprezentant Skarbu Państwa w sprawie, w której wydana została zakwestionowana decyzja Ministra Finansów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2004 roku, sygn. akt OSK 127/04 – nie publ.).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skarg kasacyjnych.